38 AHEEPERI ARARU
Awo “khiyaaviiye ni mooro”
OKATHI waakhumelenle aya muxankiho ole muulupale ni mootutuxerya, Ananiya, Mixayeli ni Azariya yaaninlela yaari vamosa ni Daniyeli. Okhala wiira yena aari mpatthani aya ni aahikhalana waamini woolipa. Woonasa wene, Daniyeli khaakhanle okathi apatthani awe yaawo ababiloonia yaavanhe aya masina Xadraki, Mexaki, ni Abedinego, yoopopihiwa aya.
Woopopihiwa iwo, waapacenrye okathi mwene Nabukodonosori aarumihale awe opakiwa elatarato yootepexa orakama. Orakama waya waari wa imeeturu 27, nave wunnuwa waya waari wa imeeturu 3. Mwene aahilokiherya efesta yuulupale wiira yiinakurariwe elatarato ele ni aahaatumererya makhulupale ootheene a elapo ele wiira yaahaana okhala. Aheeperi ale araru, yaahaana wiiwelela yooruma ele ni wiirela mpantta efesta ele.
Nto atthu ootheene yaahimaala okathi murumeyi a mwene aahimya awe itthu saarowa wiiraneya. Yoopacerya, aamurumihiwa muusika, yoowo waalokiheriwe para waavara murima atthu ale yaathukumanne. Nuumala-vo, atthu ootheene yaari opuro ole, yaahaana wuurama ni okokhorela elatarato. Amiravo ale yaanisuwela saana wiira Yehova anikhoottiha okokhorela ilatarato. Nto yaarowa opaka exeeni? — Okhu. 20:4, 5.
Ari ene ohoolo wa muttitthi muulupale wa atthu, yaaheehereriwa wiira yaahikokhorele elatarato, awo yaamwiiviwa
Muusika waahipacerya, nto atthu ootheene yaahuuramela vathi anapacerya okokhorela elatarato ele. Masi aheeperi ale araru khiyuuramme. Nto atthu ootheene yaahirukunuwa anapacerya waaweha. Nto atthu akina yahaakhanle ayuda, yaahipacerya owootherya ni waaveeha aheeperi ale. Awo yaahimulela mwene Nabukodonosori wiira: “Annikhootta okokhorela elatarato ya eweero mweemenxe anyu”. Mwene aahinanariwa vanceene, nave aahiruma wiitthaniwa aheeperi ale araru wiira aakohe akhala wiira itthu iiwale awe saari seekeekhai. Nto amiravo ale ahinatthi waakhula, owo aahiwoopopiha. Aahaavaha eparakha ekina, nto akhala wiira khiyaarowa wiiwelela, naanaano-ru yaamuriheliwa mulittini na mooro oowaatta. Owo aahilipiherya ohimyaka wiira khuuvo Muluku aawerya owaakiha.
Masi amiravo ale yaahithanla omwiiwelela Yehova. Awo yaahimwaakhula mwene Nabukodonosori wiira: Vakhala wiira ti siiso, Muluku ahu onoonoopola wiira nihikhwe vamooroni. Nave yaahihimya-tho wiira: “Masi nyuwo mwene, musuweleke wiira hata ohirowaka onoopola, khaninrowa waarumeela amuluku anyu, nnakhala okokhorela elatarato ya eweero mweemenxe anyu”. Mwene Nabukodonosori aahitepa onanariwa, owo aahiruma wuncereriwa oviha wa mooro ole ovikana mahiku makina. Nave aahirumiha otthukiwa aheeperi ale ni oriheliwa vamooroni. Nto mooro ole waahitepexa oviha mpakha owiiva alopwana yaarihenle aheeperi ale araru.
Vano Nabukhodonasori aahiweha etthu yaamutikininhe. Okathi aawenhe awe eriyari ya nlitti nne, owo aaweha alopwana 4 ohiya 3. Masi okathi yeetta aya vamooroni, awo khiyaavya. Omuhimyaka mulopwana ola a neexexe, Nabukodonosori aahimmye wiira aalikana ni nlaikha. Nto Nabukodonosori aahikhuwela oriki: Xadraki, Mexaki ni Abedinego mukhumelase ota nno.
Atthu ootheene yaahitikinihiwa okathi yaaweha aya alopwana ale akhumaka vamooroni ahivulanle. Ikharari ni ikuwo saya sihipantte mooro, nnakhala ahinkhaka mwiixi. Nave mwene Nabukodonosori aahitikinihiwa. Aahaattottopela aheeperi ale araru, mwaha womwiiwelela Muluku aya ni “omuroromela”. Awo yaahimuroromela Muluku aya ni yaahikhootta wiiwelela yooruma ya mwene. Nave yaaheemererya okhwa, ohiya omurumeela aahiiso omukokhorela muluku mukina, ohikhanle Muluku aya paahi.”
Mwene aahikumiherya nlamulo naahimya wiira ootheene ale yaarowa onveeha Muluku a aheeperi ale araru, yaahaana wiiviwa. Mwene aahaattittimiha alopwana ale araru khaakhaliha makhulupale a elapo ya oBabiloonia. Nave Yehova kholiyanle waamini wa alopwana ale. Mwa ntakiheryo, nuuvira iyaakha 700, muhoolo mwaya okathi murummwa Paulo aalepa awe sa atthu yoonihenrye waamini, aahimyaka amiravo ale, owo aahimmye wiira: “khiyaaviiye ni mooro”, mwaha waamini waya. Mweekeekhai, Yehova khaaliyanle amiravo ale oolipa murima, Hananiya, Mixayeli ni Azariya.
Musome yoowiiraneya ela mbiibiliyani, soolepa sinittharelana:
Nikoho para ovaanela:
Hananiya, Mixayeli ni Azariya yoonihenrye sai olipa murima?
Mutokose itthu sikina
1. Itthu saaphwanyiwe ni atthu anithipa mapuro yaakhaliwa oBabiloonia, sinooniherya sai wiira soowiiraneya siri ekapiitulu 3 ya Daniyeli ti seekeekhai? (Owehaweha 07/2023 epaax. 31) A
© The Trustees of the British Museum. Licensed under CC BY-NC-SA 4.0. Source. Modifications: Box added.
Eteseenyu A: Nsina na Nabukodonosori nilempwale ene vatixoluni
2. Yaataphulela exeeni masina a aheeperi araru yaavahiwe aya? (Eprofesia ya Daniyeli epaax. 36 etti. 14)
3. Etthu xeeni enooniherya wiira Nabukodonosori aahikhalana etiini? (Eprofesia ya Daniyeli epaax. 69 etti. 3) B
Eteseenyu B: Nabukodonosori aahiteka ni aahilokiherya itemplo sa amuluku anceene oBabiloonia
4. Xeeni atthu a maloko ni a mattaava oovirikana, yaawo woonasa wene yaarina amuluku aya yeemerenrye aya okokhorela elatarato ya mwene Nabukodonosori? (Dan. 3:7; Eprofesia ya Daniyeli epaax. 73 etti. 10)
Muupuwelele itthu mwiixuntte anyu
Aheeperi ale araru yaahilipa murima okathi yeehererinwa aya ni yoolya. Nuumala-vo, yaahilipa murima vaavo okumi aya waari aya mmaxakhani. Eyo enniixuttiha exeeni sa moota nikhanle ahu oohihiya okhala oororomeleya ni itthu saamukhaani? (Luka 16:10) C
Efootu C
Okathi ninlupatthiwa ahu, ninrowa otakiha sai mikhalelo sinittharelana sa aheeperi? (Dan. 3:16-18)
Wiiyeviha
Omaala
Ororomeleya
Munrowa otakiha sai olipa murima wa aheeperi araru?
Muupuwele yoowiiraneya yootheene
Yoowiiraneya ela enikiixuttiha exeeni sa Yehova?
Yoowiiraneya ela enivarihana aya ni ele Yehova oniphavela awe?
Etthu xeeni kiniphavela aka omukoha Hananiya, Mixayeli ni Azariya nuumala ohihimuxiwa?
Mwiixutte itthu sikina
Moota xeeni mukristau okhanle awe oottittimiha hata ohiirelaka mpantta ifesta sinivuwiha elapo? Nwehe eviitiyu eni: