Ìgbà wo ni ká wá máa retí Ìjọba Ọlọ́run sí o? Nígbà tí Jésù ń dáhùn ìbéèrè yẹn ó sàsọtẹ́lẹ̀ pé ayé á rí oríṣiríṣi àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ pàtàkì tá á jẹ́ àmì pé Ìjọba Ọlọ́run kò ní pẹ́ ṣe nǹkan kan. Ọ̀kan nínú àwọn àmì wọ̀nyí gẹ́gẹ́ bí Jésù ṣe sọ ni pé ‘àjàkálẹ̀ àrùn yóò máa jà láti ibi kan dé ibòmíràn.’ (Lúùkù 21:10, 11; Mátíù 24:3, 7) Ọ̀rọ̀ Gíríìkì tá a túmọ̀ sí “àjàkálẹ̀ àrùn” tọ́ka sí “àrùn èyíkéyìí tó lè ran èèyàn.” Ní ọ̀rúndún ogún a rí bí ọ̀pọ̀ àjàkálẹ̀ àrùn tó ń ṣẹ̀rù ba àwọn èèyàn ṣe jà láìka bí ìmọ̀ ìjìnlẹ̀ nípa ìṣègùn ti rìn jìnnà tó sí.—Wo àpótí náà, “Iye Àwọn Tí Àjàkálẹ̀ Àrùn Pa Látọdún 1914.”

Àsọtẹ́lẹ̀ kan nínú ìwé Ìṣípayá tó bá àsọtẹ́lẹ̀ Jésù tó wà nínú ìwé Ìhìn Rere mu, fi hàn bí oríṣiríṣi àwọn ẹlẹ́ṣin ṣe ń tẹ̀ lé Jésù Kristi nígbà tó gbagbára lọ́run. Ẹlẹ́ṣin kẹrin ń gun “ẹṣin ràndánràndán kan,” ó sì ń fọ́n “ìyọnu àjàkálẹ̀ tí ń ṣekú pani” nítorí pé iṣẹ́ tiẹ̀ nìyẹn. (Ìṣípayá 6:2, 4, 5, 8) Tá a bá wo iye àwọn èèyàn táwọn àjàkálẹ̀ àrùn tó gbòde ń pa látọdún 1914, a ó rí i dájú pé ẹlẹ́ṣin tá a ṣàpẹẹrẹ yìí ti ń gẹṣin rẹ̀. Ìjìyà tí “ìyọnu àjàkálẹ̀ tí ń ṣekú pani” ti mú báwọn èèyàn kárí ayé tún fi ọ̀kan kún ẹ̀rí tó wà pé Ìjọba Ọlọ́run ò ní pẹ́ dé.b—Máàkù 13:29.

[Àpótí tó wà ní ojú ìwé 22]

Iye Àwọn Ti Àjàkálẹ̀ Àrùn Pá Látọdún 1914

Àfojúbù làwọn ìṣirò tó wà níbí o. Àmọ́ wọ́n fi hàn bí àjàkálẹ̀ àrùn ṣe han aráyé léèmọ̀ tó látọdún 1914.

◼ Olóde (ó pa tó bí ọ̀ọ́dúnrún mílíọ̀nù sí ẹ̀ẹ́dẹ́gbẹ̀ta mílíọ̀nù èèyàn) Kò sí ìgbà kan rí tí wọ́n tíì ṣe oògùn kan to lè tọ́jú ẹni tó bá lárùn olóde. Lẹ́yìn-ọ̀-rẹyìn, ètò àjẹsára kárí ayé kan tí wọ́n ṣe ló pa á run lọ́dún 1980.

◼ Ikọ́ fée (ó pa tó bí ọgọ́rùn-ún mílíọ̀nù sí àádọ́jọ mílíọ̀nù èèyàn) Ikọ́ fée ń pa iye àwọn ènìyàn tá tó ọgọ́rùn-ún ọ̀kẹ́ tàbí jù bẹ́ẹ̀ lọ lọ́dún, ẹnì kan nínú mẹ́ta tó wà láyé báyìí ló sì ní kòkòrò àrùn tó ń fa ikọ́ fée lára.

◼ Ibà (ó pa tó bí ọgọ́rin mílíọ̀nù sí ọgọ́fà mílíọ̀nù èèyàn) Fún àádọ́ta ọdún àkọ́kọ́ ní ọ̀rúndún ogún, àwọn èèyàn tí ibà pa fẹ́rẹ̀ tó ọgọ́rùn-un ọ̀kẹ́ tàbí kó jù bẹ́ẹ̀ lọ. Ibi tó sì ti ń pààyàn jù lọ ni àárín gbùngbùn ilẹ̀ Áfíríkà, níbi tó ti ń pa iye tó ju àádọ́ta ọ̀kẹ́ èèyàn lọ lọ́dún.

◼ Àrùn gágá (ó pa tó bí ogún mílíọ̀nù sí ọgbọ̀n mílíọ̀nù èèyàn) Àwọn òpìtàn kan sọ pé iye àwọn tó pa jù bẹ́ẹ̀ lọ fíìfíì. Àrùn panipani yìí pa àwọn èèyàn lápalù káàkiri ayé ní ọdún 1918 àti 1919 bí ogun àgbáyé kìíní ṣe parí. Ìwé Man and Microbes sọ pé: “Kódà àrùn tó ń jẹ́ kí kókó so síni lára gan-an kì í yára pààyàn tó bẹ́ẹ̀.”

◼ Ibà jẹ̀funjẹ̀fun (ó pa tó bí ogún mílíọ̀nù èèyàn) Àrùn ibà jẹ̀funjẹ̀fun sábà máa ń bá ogun rìn ni, ogun àgbáyé kìíní sì hú ibà jẹ̀funjẹ̀fun kan síta èyí tó pààyàn bíi rẹ́rẹ ní Ìlà Oòrùn Yúróòpù.

◼ Àrùn éèdì (ó pa iye tó ju ogún mílíọ̀nù èèyàn) Àjálù ti éèdì yìí ń pa tó mílíọ̀nù mẹ́ta èèyàn lọ́dún ní báyìí. Ìṣirò tí Ètò Àbójútó Àrùn Éèdì ti Àjọ Ìparapọ̀ Àwọn Orílẹ̀-Èdè ṣe láìpẹ́ yìí fi hàn pé “nítorí pé kò sí ọ̀nà tá a fi lè kòòré àrùn éèdì àti bá a ṣe lè tọ́jú rẹ̀, èèyàn mílíọ̀nù méjìdínláàádọ́rin ló máa pa . . . láàárín ọdún 2000 sí 2020.”