Sedü-hati
Luagu-ǘrüwa 1 lidan sedü-hati
Marihingidina láguruniña Bungiu gürigia ha buídubaña (Sal. 37:25).
Añahein lubúeingu Heowá hínsiñeti hamuga houn lun haganwoundagüdüni heseriwidun lun, gama lumoun, siñati hadügüni ladüga harumudiri, hátuadi o ladüga somu danimaü. Gayaraati ladügün katei le lun hasandirun mouni hamá lun Heowá luma lun hálügüdagun houngua: “Húutina funa san lun Heowá?”. Sandí lumuti giñe le abürühabalin Sálumu 71 katei le. Ariñagati lun Heowá mígira bana “danme le méreedina!” (Sal. 71:9, 18). Lau sun lira, chouru lumuti abürühati sálumu anhein lan eseriwida lun Heowá lau úaraguni, ladundehabei lan ruleime ídemuei le lemegeirubei lun. Furendeiti gunda lan Heowá hau sun ha adügübalin sun hayaraati lidan heseriwidun lun íbini lóuguaali lan le hayaraabei adüga (Sal. 37:23-25). Anhein aban hubéi kristiánu derebuguhali, áfaagua humá lun haríagun hungua kei larihinün Heowá. Lau sun siñaali lan hadügün saragu lidan heseriwidun lun Heowá, gayaraati líderagunün Heowá lun hadügün saragu lidan heseriwidun lun (Sal. 92:12-15). Lubaragiñe híchuguni hisaminan lidoun le hásiñarubei adüga, rugua humá hungua lun le hiyaraabei adüga. w24.10 páh. 27, 28 pár. 14-16
Luagu-gádürü 2 lidan sedü-hati
Luáguti lubeiti leigín éigini le adagarawagüdüti houn guáriua, inarüni luagu ni kata hamá guáriua ubouagu (1 Ko. 8:4).
Kristiánugu ha úabei derebugu lan hafiñen, hénrenguti houn lun hasubudiruni ka lan lunbei hadügüni dan le madarirun hamá aban lúrudu furanguti tidan Bíbülia le ariñaguti houn ka lan lunbei hadügüni. Dan le madarirun hamani lúrudu ligía, aba hasaminarun gayara lan hadügüni le habusenrun. Másiñati añahein lan amuriahatiña lun lichugúniwa somu gumadi íbini memegeirúniwa lan. Kei hénpulu, genegeti amuriaha hamá meha kristiánugu ha Korintubaña luma apostolu Pábulu lun líchugun somu gumadi luáguti leiginiwa éigini le dagagüdawaali houn guáriua. Mafalarun lumutiña Pábulu, afuranguagüdarügü lumuti houn garicha lan kada gürigia lun lanúadiruni kaba lan ladüga según lariñaguni lisaminan lun. Aba méhati líridun saragu adundehani tídangiñeti Bíbülia houn le gayaraabei líderaguniña anúadira aban katei le lunbei lígiruni hasaminan darangilañu luma lun machugeraguagüdün hamá ni aban gürigia (1 Ko. 8:7-9). Larufudahañein meha Pábulu houn ida luba lan hayusurunu Lererun Bungiu lun hanúadiruni kaba lan hadüga lubaragiñe herederun dipeni hawagu amu o áluaha somu lúrudu. Láluahaña meha Pábulu lau lira lun líderaguniña lun kristiánugu hamá ha derebuguti hafiñen. w24.04 páh. 5 pár. 14
Wándaradi 3 lidan sedü-hati
Au, le Aburemei, le subudihabúbei tun anigi, subudinéi lilulin-agei aritaguni; ani fáyeinei kada aban keisi ligaburi lóuserun (Her. 17:10).
Lidan lidaaniwagu Honasi, gachansintiña meha ha awinwandubaña Níniwe lun hasakürihan. Lanwoun lira, haritagua waméi ariñaga lan Hesusu háguyuguba lan ha adügübalin katei wuribati “lun haguserawagüdün” (Huan 5:29, TNM). Ligíati, genegeti ñeinbei lan giñe emenigini houn ha awinwandubaña Sodoma luma Gomora. Másiñati háguyuguba lan hádangiñe ani gayaraabei wíderaguniña lun hasubudirun luagu Heowá luma luagu Hesusu. Heowarügüñein lan “subudihabúbei tun anigi” ani subudi lumuti giñe “lilulin-agei aritaguni”. Danme láguyuguagüdüniña Heowá gürigia lafayeirubei “kada aban keisi ligaburi lóuserun”. Deregüdabei laguseragüdün Heowá danme le mégeiwa lan, lau sun lira, gudemehabubei danme le lunti lan ladügüni. Ligía moun lumuti wariñagun máguyugunbei lan aban gürigia, ánheingubeirügü chouru wabalin ariñaga tani Bíbülia. w24.05 páh. 5, 6 pár. 15, 16
Samudi 4 lidan sedü-hati
Manufudebá, íderagua numutibu (Isa. 41:13).
Lúmagiñe lidan binadu dan, líchuguña luganute Bungiu iderebugu houn lubúeingu lun hagunfulirun lau somu dasi hénrenguti le líchugubei houn. Samina wamá luagun profeta Heremíasi. Dan meha le lóunahanbalin Heowá apurichiha, aba lanufudedun saragu ani aba lariñagun: “Au ñǘraügidina ani mariñagaditina!” (Her. 1:6). Ka meha íderagubalin lun ganigi lan lun lapurichihan? Resibi lumuti meha erei le lemegeirubei tídangiñe Lererun Bungiu. Ariñagati: “Aba nasandiruni bererun nídangua kei aban watu gemeti le ebeluruti lidoun sun nabu. Áfaaguatina yebe lun nawanduni, gama lumoun siñá numuti” (Her. 20:8, 9). Lau sun meha hénrengu lan lapurichihóun houn gürigia ha lídanbaña fulasu le ñein lubéi lapurichiha Heremíasi, lídangiñe guánarügü uganu, le meha lunbei lapurichihani libihei erei le lemegeirubei lun lagunfulirun lau lidasin. Ruti giñe uganu le tídanbei Lererun Bungiu dǘgüdaguaü woun, wagía kristiánugu. Ariñagati meha apostolu Pábulu, gayara lan línchahaniña subudi lun lan hagaburidun keisi hagaburidun lánigu Wabureme luma lun hadügüni “le aubei lagundaara súnwandan” (Kol. 1:9, 10). w24.04 páh. 14, 15 pár. 2-4
Dimaasu 5 lidan sedü-hati
Ñein aba lanügüni fádiri Sadoku [ . . . ] aba láhurudaguni Salomón keisi urúei (1 Uru. 1:39).
Úaraguati Sadoku lun Heowá lau sun aba lan lidin Abiatárü le fádiri íñutimati luéigiñe lóubadina Adoníasi le meha busenbei lagidaruni arúeihani luéi Dawidi le lúguchi, ligía sigiti Dawidi afiñera luagu Sadoku. Dan meha le lariñawagúnbei lun Dawidi ka lan labusenrubei Adoníasi ladügün, aba lagúaragüdün Dawidi luagu Sadoku, Natán luma Benaíasi lun hadügüni Salomón urúeime (1 Uru. 1:32-34). Chóuruti ibiha lan meha Sadoku gurasu lídangiñe hénpulu le híchugubei amu lubúeingu Heowá ha meha úaraguabaña, kéiburi Natán, le meha ñǘdünbei luéigiñe lóubadina urúei Dawidi. Dan le liridúnbei Salomón kei urúei, iridúati Sadoku kei fádiri “leweñegua Abiatárü” (1 Uru. 2:35). Ida luba háyeihani Sadoku? Anhein hamuga lígira aban gürigia le hínsiñeti hun leseriwidun lun Heowá, arufuda huméi lun gürigia ligía furangu úaragua humá lun Heowá (Hos. 24:15). Líchugubei Heowá erei luma ganigi le hemegeirubei hun. Furíei humá lun ani yarafa humá houn lubúeingu ha úaraguabaña. Gúndaati Heowá dan le úaragua humá ani líchuguba afayeiruahaü hun (2 Sam. 22:26). w24.07 páh. 6, 7 pár. 16, 17
Leindi 6 lidan sedü-hati
Moun lumuti lubeiti labuchadun wawagu adügei katei le buídubei (Gal. 6:9).
Lidan Sálumu 15:2, ayanuhóuati hawagu lumadagu Heowá ‘ha richaguabei habagaridun’ ani “adüga haméi le buídubei”, aban katei le lunbei wasigirun adügei lun sun wabagari. Le san lúgubu gayara lan ‘richagua lan wabagaridun’? Anha, gayaraati. Íbini chará wamá sun wagía; ánhawa áfaagua saragu lun gaganbadi wamá lun Heowá, larihibadiwa kei gürigia ha richaguati habagaridun. Wederegeragun woungua lun luma wabadiseirun, ligía lagumesehabei ibagari le. Haritagua waméi le, lidan tidaani Bíbülia, úati meha buídurügü lan lau ísüraelina lan aban gürigia lun laganóun liñúarü Bungiu. Lugundun añahein meha hádangiñe, agúahatiña lun Bungiu “gama lumoun mama lau arumani ni lau úaraguni” (Isa. 48:1). Ha meha harumabaña anigi, mosu meha hasubudiruni lilurudun Heowá ani gúnfuli hameime. Ligiaméme asuseredubei uguñe weyu: lun gayara lan lagundaarun Bungiu wau, úati buídurügü lan lau wabadiseirun nírügü lau lílana wamá damuriguaü. Lunti wasigirun adügei le buídubei. w24.06 páh. 9 pár. 4; páh. 10 pár. 6
Luagu-biama 7 lidan sedü-hati
Houcha humá háyeihani Bungiu (Efe. 5:1).
Ariha wamá fiu igaburi le ídanbei larufuda Heowá gíchigadi lan. Kei hénpulu, ru lumuti le wemegeirubei woun. Másiñati michu lubéi lan sun katei le wabusenrubei woun, lau sun lira aranseñu liña lun líchuguni létima wemegeirubei woun, kei burí éigini, daüguaü tuma aban muna lun wawinwandun (Sal. 4:8; Mat. 6:31-33; 1 Tim. 6:6-8). Ani madügün lumuti ladüga mosu lan ladügüni. Kati uagu ladügei? Akutiha waméi le lariñagubei Hesusu lidan Matéu 6:25, 26. Lidan burí bérusu le, yusu lumutiña Hesusu dunuru kei hénpulu, ariñagati: “Mábunagun haña malubahan, mareidun haméi alubahani lidan lagei”. Lárigiñe aba lariñagun: “Ruti Húguchi le siélubei éigini houn”. Ábati lálügüdahan: “Ma funagia gebegitimatün sügǘ hau dunuru?”. Le labusenrunbei Hesusu lariñagun woun gebegitima wamá lun Heowá sügǘ hau animaalugu. Anhein góunigi lubaliña Heowá animaalugu, chouru wamuti luagu lóunigirubadiwa lan giñe. Kei Wáguchi lubéi Heowá ani hínsiñetiwa lun, ru lumuti le wemegeirubei woun (Sal. 145:16; Mat. 6:32). w24.09 páh. 26, 27 pár. 4-6
Luagu-ǘrüwa 8 lidan sedü-hati
Lugundun eseriwidutiña[. . . ] ha adügübalin hawadigimari buidu, buídubei ladimurehóuniwa hawagu; ani ragütimatiña anigi lun hadimurehan luagu hafiñen (1 Tim. 3:13).
Ha eseriwidubaña kei ídehatiña lidan damuriguaü wügüriña badiseihaña, ha iridúbaña lau lubafu sífiri sandu lun gayara lan híderaguniña wéiyaaña lidan afiñeni etenira lun ámuñegueinarügü dasi lidan damuriguaü. Íbini gúnfuli hamá lau hadasin, létima súdinibei houn hamadagua luma Heowá. Lugundun hínsiñeti Heowá houn ani hóuchatiña hafalaruni lilurudun lidan habagari. Lanwoun lira, wéiriti ínsiñeni le hasandirubei hawagu hábirigu (Mat. 22:37-39). Ka lunbei ladügüni aban wügüri badiseihali lun aban lan ídehati lidan damuriguaü? Ariñaga tumuti Bíbülia le lunbei ladügüni aban íbiri badiseihali lun liridún kei ídehati lidan damuriguaü (1 Tim. 3:8-10, 12). Ka lunbei hadügüni lun hibihini eseriwiduni le? Lunti hasubudiruni ka lan tariñagubei Bíbülia luagu le emegeirúbei lun aban humá ídehati ani áfaagua hugíame lun hagunfulirun lau le tariñagubei Bíbülia. Furumiñe, lunti hakutihani ka lan uagu busén hubéi lun heseriwidun kei ídehati. w24.11 páh. 14, 15 pár. 4, 5
Luagu-gádürü 9 lidan sedü-hati
Resibi humuti keisi luganute Bungiu, mama keisi uganu hámagiñeti wügüriña (1 Tesa. 2:13).
Añahein gürigia ariñagutiña aliiha hamaaru lan Bíbülia saragu wéiyaasu. Lau sun lira, afiñetiña san luagu le haliihabei tidan? Ígiraguagüdatiña san houngua lun tasansiruni habagari? Ma lirun mítaran lan lidan liibe-agei kesi. Amu wagaburi wagía le lubúeingu Heowá, hawéi gürigia ha. Ligíati wáfaagunbei lun wawinwanduni le wafurendeirubei tídangiñe. Mama súnwandan ménrengun lan waliihanu Bíbülia luma wawinwanduni le tariñagubei. Gayaraati madaani wamá lun waliirunu. Másiñati hechun wamá aliihoun lau lóufudagun darí lun mararamagun wamá asaminara luagu le waliihabei, o lábürühan lan warüna dan le warihini sun asansiruni le lunbei wadügüni. Meberesenga turobuli le úmabei wagagibudagua, líderagubadiwa Heowá lun wagagibudagun luma. Lunti wanúadirun wawinwanduni le tariñagubei Lererun Bungiu. Chouru waméi eibu lan waliihanu Bíbülia ani adüga wameime le tariñagubei lidan wabagari, gúndaatimabadiwa (Sant. 1:25). w24.09 páh. 7 pár. 15, 16
Wándaradi 10 lidan sedü-hati
Hamuriaha, ábame líchugun Bungiu hun (Luk. 11:9).
Dan le wasufurirun aban lamiselu o wásügürün lídangiñe somu sügǘ le wéiriti luriban, yusu lumuti Heowá lani sífiri sandu lun líchugun gurasu woun. Anhein básügürüña lubéi lídangiñe somu lénrengunga o sandiba igarigu tidan banigi, ariñagabéi lun Heowá ida liña lan basandiragun bungua. Gayaraati bayanuhan luma le oura babusenrun (Sal. 86:3; 88:1). Mabuchadalá buagu amuriaha sífiri sandu luma. Chóurubei laganbubei lan bafurieidun. Sügühadibu san lídangiñe aban turobuli hénrenguti ani guentó sanditibu luagu méredibu lan? Gayaraati líchuguni sífiri sandu erei le bemegeirubei bun lun basigirun eseriwida lun Heowá lau úaraguni (Efe 3:16). Lárigiñe bamuriahan luma Heowá lun líchugun sífiri sandu bun, ka lunbei badügüni? Beresegubá lidan dasi le gayaraabei lígirun lun beresibirun sífiri sandu, kéiburi adamuridaguni luma apurichihani. Aliihabóun Bíbülia sagü weyu, ítara gayaraabei babuinchagüdüni bichügü lau ariñahani lúmagiñeti Heowá (Fili. 4:8, 9). Sun abunha lan aliihoun, tenibá houn gürigia ha uágubaña tayanuha ha agagibudagubaña luma lénrengunga ani ráramaguaba asaminara ida liña lan líderaguniña Heowá lun hawandun. w24.10 páh. 9, 10 pár. 12-14
Samudi 11 lidan sedü-hati
Ladüga wéiriti hínsiñe gürigia ha ubouagubaña lun Bungiu (Huan 3:16).
Ítara kei Heowá luma Hesusu, hínsiñetiña gürigia woun (Ari. 8:31). Gudemehabutiwa houn ha memeniginbaña hama ha ‘ibidiñebei Bungiu’ houn (Efe. 2:12). Súfuritiña gürigia uguñe weyu ladüga saragu turobuli le lídanbei habagari kamá hamuga hañaradaguña baranaha, lau sun lira, anuhein salufu o lesefuha ibagari le hemegeirubei wama: uganu buiti luáguti Larúeihan Bungiu. Ínchaha lumutiwa ínsiñeni luma gudemehabu lun wadügüni sun wayaraati lun haganbuni sun gürigia uganu buiti le wanügübei houn. Aban idewesei lira lun habuinchun lau emenigini, ani líderagubaña lun gunda hamá íbini guentó luma lun gachansin hamá lun hibihin “ibagari magumuchaditi”, mini lan lira, ibagari magumuchaditi lidan iseri ubóu (1 Tim. 6:19). Ínchaha lumutiwa giñe ínsiñeni lun wawisaruniña gürigia luagu yarafaali lan lagumuchagüle ubóu wuribati le (Ese. 33:7, 8). Busentiwa lun hasubudiruni gürigia kaba lan asusereda lidan óunwenbu asufuriruni: furumiñe tagünrinchawaguba sun relihión to mama inarünitu ani lárigiñe, lagünrinchawaguba ubóu wuribati le lábugiñebei lubafu Mafia lidan Arümahedón (Aruf. 16:14, 16; 17:16, 17; 19:11, 19, 20). w24.05 páh. 16, 17 pár. 8, 9
Dimaasu 12 lidan sedü-hati
Máguyugüda huméi wuribani, ígira huméi lun Bungiu lan afayeigüda luagu. Tariñahare Lererun Bungiu: “Au lunbei nafayeiragüdüniña gürigia luagu hariban, liña Aburemei” (Rom. 12:19).
Falá wamuti adundehani le lariñagubei apostolu Pábulu dan le wígiruni sun katei lúhaburugu Heowá ladüga lau lan irichaü laguseragüda ani adüga lumuti lidan dan luma igaburi le buídutimabei lun. Ligía ladügübei John dan le lóuserunbalin aban íbiri lau marichaü. Ariñagati: “Ragüguarügütina nungua lun maranseha nani katei lau nigaburi. Íderagua lumutina Rómana 12:19 lun gaguraasun nan luma lun nafiñerun luagu Heowá”. Buídutimati lun wagurabaha lun Heowá lan aransehei katei. Ánhawa gagurabaguadi, mabouchagun wabéi wachügü ariha ida luba lan waransehani turobuli. Ladüga aranseñu liña Heowá lun líderaguniwa. Kamá hamuga lariñaguña: “Ígirabei sun katei núhaburugu, naransehabei”. Füramaseti Heowá laransehabei lan waturobulin ani buídutimabei laransehani wawéi. Anhein afiñe wabéi luagu füramasei le, furesetimabei lásügürün wagañi. w24.11 páh. 6 pár. 14, 15
Leindi 13 lidan sedü-hati
Ruboun weigan fein to lánina sagü weyu woun (Luk. 11:3).
Moun lumuti wanügüni laluahóun umegeguni kei aban katei súdiniti. Ligía labürühanbei Pábulu houn kristiánugu luagu le hadügübei ísüraelina yarafa lun wübü Sinaí, aba leweridiruniña lun mayumahan hamá “katei wuribati” kei meha le hadügüni ísüraelina (1 Ko. 10:6, 7, 11). Adügati Heowá milaguru lau líchugun éigini houn, lau sun lira, ladüga luéinamun hagu barǘ hamuti katei le líchugubei Heowá houn kei katei wuribati (1 Lur. 11:4-6, 31-34). Arufuda hamuti igaburi le lau háhuduragun tun liyawa bágasu lautu golu, lau heigin hatun luma lau hefeduhan, mineben lan lilurudun Heowá houn (Afu. 32:4-6). Ayanuhati Pábulu luagu sügǘ le houn kristiánugu ha awinwandubaña lubaragiñe lagünrinchawagun Herusalén tuma litenpulun, luagu le lunbei meha lasuseredun lidan irumu 70 lidan wadaani. Wawinwanduña giñe lidan aban ubóu le yarafaalibei lun lagünrinchawagun, ligíati, buídubei lun gaganbadi wamá lun eweridihani le líchugubei Pábulu. w24.12 páh. 6 pár. 13
Luagu-biama 14 lidan sedü-hati
Gundaabá tuma to úmaboun bamarieida danbei nibureingidibu (Ari. 5:18).
Aban “Bungiu gúndaati” Heowá ani busenti giñe lun gunda wamá (1 Tim. 1:11, TNM). Rúhali Heowá saragu idewesei woun lun gayara lan gunda wamá lidan wabagari (Sant. 1:17). Aban lídangiñe idewesei ligía, maríei. Dan le lamarieidun aban wügüri tuma aban würi, füramasetiña hínsiñeguabaña lan hámagua, inebeguabaña lan hámagua ani hóunigiraguba lan hámagua. Gúndaatiña maríeitiña dan le hínsiñegua hamá hámagua. Uguñe weyu, híruti magunfulirun hamá saragu maríeitiña lau füramasei le hadügübei weyu le hamarieidunbei. Adügati katei le lun magundan hamá lidan habagari. Ka lagurabubei Heowá hámagiñe wügüriña lidan ligaburi hóuserunu hani weiriou? Ariñagati Heowá houn wügüriña maríeitiña lun inebe tan hani weiriou houn. Dan le inebe tan lani wügüri weiriou lun óusera lumutu lau areini luma lau ínsiñeni (1 Fe. 3:7, TNM). w25.01 páh. 8 pár. 1, 2; páh. 9 pár. 4, 5
Luagu-ǘrüwa 15 lidan sedü-hati
Nabureme Bungiu íderagubalina; manufudebadina (Ebü. 13:6).
Gárada to labürühaboun apostolu Pábulu houn kristiánugu ebüréu, íderagua tumutiña meha lun haranserun lubá le lunbei liabin. Ínchaha lumutiña meha Pábulu lun haganwoundagüdüni hasubudin kéigubeirügü ligaburi gunfuranda hamanu Lererun Bungiu. Ítara, aranseñu haba meha lun hasubudiruni ka lan inarünibei luma lun hamahadun lun arufudahani mama inarüniti le meha gayaraabei ledebilidagüdüni hafiñen. Ariñagati giñe houn lun héredagüdüni hafiñen lun gaganbadi hamá lun adundehani le líchugubei Hesusu luma le híchugubei ha alidihabalin damuriguaü. Arufuda lumuti giñe houn ménrenguntimabei lan houn hawanduni éibaahouni anhein hariha buiti le gayaraabei hasagaruni lídangiñe, mini lan le, anhein lan hariha kei aban chansi le líchugubei Háguchi le hínsiñehabubei houn lun habuiduragüdüni hagaburi kei kristiánugu. Anhein giñe wafalara adundehani le ñǘbuinbei lúmagiñe Heowá, gayaraabei wawandun lau úaraguni darí lagumuhóun (Ebü. 3:14). w24.09 páh. 13 pár. 17, 19
Luagu-gádürü 16 lidan sedü-hati
Larumadagüdüniwa ligibugiñe lau lounwen Hesukrístu aban wéiyaasu lun sun dan luagu wafigoun (Ebü. 10:10).
Dan le tayanuhan Bíbülia luagu lebegi esefuruni tayanuhaña luagu katei le afayeirubei lun ferudunawa lan wafigoun luma lun warandarun luma Bungiu. Anihán katei le unbei lánhara Heowá lunya libihíniwa le yebe féridihalibei. Haritagua waméi féridi lani Adán tuma Ewa chansi lun hawinwandun lun súnwandan. Ligíati, lun lafayeirun wesefurun mosu meha lichugún aban ibagari libe le eferidirubei (1 Tim. 2:6). Lun lafayeirúniwa lira mosu meha ñein lan aban gürigia le agunfuliruti ǘrüwa katei le: 1) lunti mafigoun lan, 2) lunti gayara lan lawinwandun lun súnwandan ubouagu, ani 3) lunti aranseñu lan lun lederegeruni libagari kei sákürifisiu wawagu. Ariha wamá ǘrüwa katei le arufudubalin ka lan uagu Hesusu lubéi gürigia le buídutimabei lun lafayeiruni lebegi esefuruni: 1) macharati, “madügünti Kristu ni aban figóu”, 2) gayaraati meha lawinwandun lun súnwandan ya ubouagu, ani 3) aranseñu liña meha lun lederegeruni libagari wawagu (1 Fe. 2:22; Ebü. 10:9, 10). w25.02 páh. 4, 5 pár. 11, 12
Wándaradi 17 lidan sedü-hati
Mébehati líchuguni Bungiu lani Sífiri (Huan 3:34).
Meberesenga ka lan lénrengunga úmabei hagagibudagua lun gayara lan habadiseirun, chouru huméi hínsiñe humá lun Heowá ani busén lan lun huguya lan aban hádangiñe liduheñu. Ariñagati Hesusu houn saragu hádangiñe lani disipulugu: “Anhein ibiha hubéi afiñeni íbini ñǘraüraü lan kei aban tagu mosutása, hariñaguba lun wübü le: ‘Gidaba yáagiñe, beiba lidoun amu fulasu’, ábame lagidarun wübü ligía. Úabei ni kata hásiñarun anhein ibiha hubéi afiñeni le tímatimaati” (Mat. 17:20). Kei málügiña lubéi disipulugu hagía lóubawagun Hesusu, ligíati megei habéi haganwoundagüdüni hafiñen. Ligía füramase lubéi Hesusu houn ánhaña lan asigira ederebudagüdei hafiñen, líderagubaña lan Heowá agagibudagua luma furumiñeguarügü lénrengunga le wéinamuti, le ítarabei kei aban wübü. Ani líderagubadün giñe! Anhaün ariha megei humá lun hiñuragun lídangiñe somu lénrengunga lun gayara lan habadiseirun, áfaagua humá lun hadügüni sun hiyaraati lun hiñuragun ñéingiñe. Hederegeruni hibagari lun Heowá ani badisei huguya. Ligíatima katei le buídutimabei lun hanúadirun hadügün lidan hibagari! w25.03 páh. 7 pár. 18-20
Samudi 18 lidan sedü-hati
Anihein Nabureme numa, manufudetina (Sal. 118:6).
Gayaraati wagagibudagun luma furumiñeguarügü óuchawaguni anhein waritagua aranseñu liña lan Bungiu le wínwanbei lun líderaguniwa. Gayaraati wéredagüdüni wafiñen lau wararamagun asaminara luagu le adüga láalibei Heowá wawagu lidan dan le sügühalibei (Isa. 37:17, 33-37). Lanwoun lira, akutiha humá ariñahani le áfuachubei lidan jw.org le arufudubalin ida liña lan líderaguniña Heowá íbirigu lidan wadaani. Haritagua huméi giñe ida liña lan líderagunün Heowá lidan hibagari. Madiherida humá ánhaadün maritagun aban sügǘ le hanarimeti. Le súdinibei, adügaali lan Heowá saragu katei huagu. Kéiburi lagunbirahanün lun gamadagua humá luma (Huan 6:44). Ka uagu mamuriahan hubéi luma lun líderagunün aritaguei lóunabuni hafurieidun, ídemuei le líchugubei hun dántima le hemegeirunbalin o dan le líderagubadün lidan dan hénrenguti? Hararamagun asaminara luagu le adüga láalibei Heowá huagu, líderagubadün lúntima hachoururuni luagu lasigiramémeba lan íderaguaün. w24.06 páh. 21 pár. 8
Dimaasu 19 lidan sedü-hati
Ítara liña giñe hóunweguba lubéi sun gürigia lugundun afigouhaaña súngubei (Rom. 5:12).
Míchiga wamá chansi lun somu katei le gayaraabei ladisedagüdüniwa luéi Heowá. Kei gafigoun wabéi, gayaraati busenbadiwa lan wadügün somu katei le wuribati (Rom. 7:21-23). Gayaraati wadunragun luma aban óuchawaguni sódini, le hénrenguti woun lun wárügüdagun woungua luéi. Anhein busén wabéi úaragua wamá lun Heowá luma lun Hesusu, lunti gaganbadi wamá lun eweridihani luáguti lunti lan agagudúañu wamá súnwandan. Sun wagía, dúnguatiwa luma óuchawaguni. Lau sun lira, gayaraati le lan óuchawagunibei lun aban gürigia mama lan óuchawaguni lun amu lugundun ámuñegueinarügütiwa wawariuagua. Kei hamuga guentó, másiñati añahein lan gürigia hageindaguña luma hayumahan lun hadügün magíaguni. Ani añahein hagía, hageindaguña lun méiguadun hamá lidoun katei kéiburi amulidaaguni unguaü o taríawagun iyawaü o bidéu lánina agamariduni. Añaheinti amu, hageindaguña lun máyeihan hamani igaburi burí le kamanibei ubouagu, kéiburi habusenrun lun hagía lan agumadiragua houngua, o sandí hamá anufudei hawéi gürigia o gañi gañi hamá. w24.07 páh. 14 pár. 3; páh. 15 pár. 5
Leindi 20 lidan sedü-hati
Lunti feruduna humani, ru huguyame gurasu lun luéi ladügün saragu íruni wuribati lun (2 Ko. 2:7).
Ka meha gayaraabei lasuseredun lun hamuga mígirun hamá wéiyaaña lidan afiñeni lun lagiribudun gürigia le asakürihabei lidoun damuriguaü, móuserun haméi íbirigu lau ínsiñehabuni? Másiñati ladügüña lan hamuga saragu íruni wuribati lun gürigia le asakürihabei. Gayaraati hamuga meha lasaminarun máraninaali lan luáguti, masigi ligía áfaagua lun labuiduragüdüni lumadagua luma Heowá. Leti wuribatimabei, lun hamuga meha ua lan feruduna hamani lílana damuriguaü gürigia le asakürihabei, hagadeiruñein hamuga hamadagua luma Bungiu. Ka uagu? Ladüga mama hamuga harufuduñein ligaburi Heowá le aranseñubei lun feruduna lániña ha asakürihabaña, háyeihañein hamuga luriban ligaburi Satanási le fásibei. Ani hígiruña hamuga giñe lun layusuruniña Mafia lun lagadeiruni lumadagua gürigia ligía luma Bungiu (2 Ko. 2:10, 11; Efe. 4:27). w24.08 páh. 17 pár. 7, 10, 11
Luagu-biama 21 lidan sedü-hati
Dan le lamudeirunbei iñun, [ . . . ] ruti wügüriña ha ítarabaña kei idewesei (Efe. 4:8, TNM).
Anihein ámuya idewesei le líchugubei Hesusu lun damuriguaü. Lidan furumiñeti sígulu lábugiñe ladundehan Hesusu, aba hóunahaniña wéiyaaña lidan afiñeni ha Herusalénbaña Pábulu, Berünawé hama amu kristiánugu kei óunigirutiña sirkuitu (Adü. 11:22). Kame? Lun hederebudagüdüni damuriguaü, ítara kei hadügüni ídehatiña lidan damuriguaü hama wéiyaaña lidan afiñeni (Adü. 15:40, 41). Súnwandan haweiyasuhaña lan óunigirutiña sirkuitu. Añahein hádangiñe aweiyasuhatiña saragu san kilometuru lun gayara lan hachülürün lidoun aban damuriguaü. Sagü dimaasu mosu híchugun lóugiñe aban yanu, ñǘdüntiña burí abisidahaña íbirigu lun híchugun gurasu houn ani damuriguatiña hama prekursorugu hama wéiyaaña lidan afiñeni ani hagía giñe adundehabalin adamuridaguni lubá háfuridun íbirigu apurichiha. Hagía giñe adügübaña aransehani lubá adamurini sirkuitu luma lubá le wéiribei, ani mosu giñe haransehani hayanun. Lanwoun lira, hagía arihibaña tau leskuela houn prekursorugu; adügatiña giñe aransehani lun ladügǘn adamuridaguni espechaliti hama prekursorugu ha lídanbaña sirkuitu le ñein habéi ani ténitiña giñe lun ámuya dasi súdiniti, anihein dan lunti harihin lau lóufudagun lau dasi le burí tíchugubei sukursáli houn. w24.10 páh. 21, 22 pár. 12, 13
Luagu-ǘrüwa 22 lidan sedü-hati
Feruduna nubéi hariban, maritagundigiaadiname luagun hafigoun (Her. 31:34).
Dimurei le wadarirubei lidan bérusu lánina weyu le, sagati meha profeta Heremíasi lídangiñe le lariñagubei Heowá. Írida lumuti meha giñe apostolu Pábulu le lariñagubei bérusu le, dan le lariñagunbei: “Maritagundigiaadiname luagun hafigoun” (Ebü. 8:12). Ka mini lubéi dimurei le? Dan le tayusuruni Bíbülia dimurei aritagua, mama súnwandan tayanuhaña lan luagu liábingua wachügüwagun katei le sügühalibei. Anihein dan tayanuhaña lan luagu ladügǘniwa aban katei o luagu laranserúniwa ítaga turobuli. Kéiburi, dan meha le dáwaguañu liña lubéi Hesusu luagu wagabu, ariñagati wügüri wuribati le dáwaguañubei lóubagiñe lun: “Haritaguabatia nuagun danme le lagumeserun barúeihan” (Luk. 23:42, 43). Furanguti meha mama lan lamuriahaña wügüri ligía luma Hesusu lun lasaminarun luagun danme le lagumeserun arúeiha, lariñaguña meha lun lun ladügün somu katei luagu. Ani arihúati meha ligía lan gunfuranda lubéi Hesusu lugundun ariñagati lun láguyuguagüdübei lan. Ligíati, dan le lariñagun Heowá woun luagu maritagundigiaali lanme luagun wafigoun, lariñaguña woun, kei lan feruduna láadiwa lan, madügünhali lanme ni kata ámuñegü lun labeichuniwa luagu figóu le feruduna láalibei woun. w25.02 páh. 10, 11 pár. 14, 15
Luagu-gádürü 23 lidan sedü-hati
Lasubudirúniwa Bungiu, le Sándutimabei, ligía luálinbei ichügü (Ari. 9:10).
Lun lan wibihini gunfurandaü le tímatimaati, mosu wasubudiruni ligaburi Heowá, lisuuni, le hínsiñebei lun luma le iyereegubei lun. Álügüdagua humá hungua: “Según le nasubudirubei luagu Heowá, gúndaabei funa san lau le nanúadirubei?” (Efe. 5:17). Lun wagundaaragüdüni Heowá anihein dan mosu lan wadügün katei le aubei magundan hamá waduheñu o wamadagu. Kei hénpulu, másiñati añahein lan agübürigu fosu hamutiña hasaanigu lun hamarieidun luma aban wügüri le gaseinsunti o le gayaraabei lafayeirun tuagu hasaani, íbini mederebugun lan lumadagua wügüri ligía luma Heowá. Gunfurandawati busén hamá tibihini hasaani sun le temegeirubei. Kábati íderaguoun lun tederebudagüdüni tumadagua luma Heowá? Ani ka lasaminarubei Heowá luagu katei le? Darí wamuti óunabagülei lidan Matéu 6:33, ñein lubéi lariñaga Hesusu houn kristiánugu inarünitiña lun lan hasigirun áluahei Larúeihan Bungiu furumiñe. Íbini inebe hamá wagübürigu woun hama gürigia ha awinwandubaña lidan fulasu le ñein lubéi wawinwanda, létima súdinitimabei woun, wagundaaragüdüni Heowá. w25.01 páh. 17 pár. 9, 10
Wándaradi 24 lidan sedü-hati
Íderagua lumutina Wabureme, aba líchugun erei nun (2 Tim. 4:17).
Uguñe weyu, lichugúña lidere dan woun, ligíati megei wabéi lun líderaguniwa Heowá lun wasigirun apurichiha lau ubebeni (Aruf. 12:17). Kati uagu wachoururei líderagubadiwa lan Heowá kada aban wádangiñe? Ladüga furíei le ladügübei Hesusu le wadarirubei lidan kapítulu 17 tidan liliburun Huan. Amuriahati Hesusu luma Lúguchi lun lóunigiruniña lani apostolugu, ani óunaba lumuti Heowá. Abahüdawagúati tidan líburu to gíriboun Adügaü luagu ida liña lan meha líderaguniña Heowá apostolugu lun hapurichihan lau ubebeni íbini lichugúniwa lidere dan houn. Amuriahati giñe Hesusu lidan furíei luma Heowá lun lóunigiruniña gürigia ha afiñerubaña luagu uganu le hapurichihabei apostolugu. Ani amuriahati giñe luagu kada aban wádangiñe. Ligíati gayara lubéi wachoururuni ítarameme luba lan Heowá óunabei furíei le ladügübei Hesusu ani íderagua láwame ítara kei líderaguniña apostolugu (Huan 17:11, 15, 20). Másiñati eibu lanme ayarafadeina lan lagumuchagüle ubóu le lénrengudütimaaba lapurichihóun lau ubebeni. Gama lumoun, chóurugüda lumuti Hesusu woun weresibirubei lan ídemuei le wemegeirubei (Luk. 21:12-15). w25.03 páh. 18 pár. 13, 14
Samudi 25 lidan sedü-hati
Hagía heremuhaba ladüga ugundani le tídanbei hanigi (Isa. 65:14).
Gúndaati wasandiragun woungua. Wéiriti eteingiruni le hasandirubei kristiánugu luagu sun le adüga láalibei Heowá, ligíati heremuhanbei lau saragu ugundani. Ka uagu weiri lubéi “ugundani le tídanbei hanigi”? Ladüga resibi hamá saragu dǘgüdaguaü lídangiñe füramasei luma inarüni le tídanbei Lererun Bungiu ani kei lani lan Hesusu sákürifisiu lébunabei hemenigin, ligía derebugu lubéi. Wéirititi hagundan dan le hayanuhan hámagua luagu sun burí katei le! (Sal. 34:8; 133:1-3). Ínsiñeni luma úarani le hádanbei lumutuniña Heowá, ligíatima arufudubalin lídanñanu lan aban paraísu. Ínsiñeni le íchugubalin sun katei “lidan aban”, ani ligía íderagubaliwa arihei ida luba lan ibagari lídanme iseri Ubóu. Ñein, wasandirubei ínsiñeni luma úarani le hádanbei lubúeingu Bungiu lidan aban igaburi le wéiritimati sügǘ lau le wawinwandubei uguñe weyu (Kol. 3:14). Sun le busenbei gunda lan, mosu lebelurun tidoun lóundarun Heowá to ítaraboun kei aban paraísu. Meberesenga ka lan lasaminarubei ubóu le hawagu lubúeingu Heowá, buiti wiri ligibugiñe Heowá luma hagibugiñe ha híbiri lubúeingu (Isa. 65:15). w24.04 páh. 21 pár. 7, 8
Dimaasu 26 lidan sedü-hati
Ligía rúmeme humá gurasu luma erei húniwagua (1 Tesa. 5:11).
Ka gayaraabei wadügüni sun wagía lun wíderaguniña íbirigu ha busenbaña hamarieidun? Furumiñe, mosu wóunigiruni le wariñagubei (Efe. 4:29). Álügüdagua wamá woungua: “Héchutina san adüga ‘bula’ hau mamarieidungiña? Dan le narihin aban würi luma aban wügüri ayanuha, aba san nasaminarun hínsiñegua hamá hámagua?” (1 Tim. 5:13). Luagu amu oubaü, madüga wamá lun lasandirun somu íbiri anihein lan lemegeirun ladügarügü mamarieidungili lan. Chóuruti buídutimati lan wáluahan chansi lun wariñagun dimurei le ruti dǘgüdaguaü houn. Ánhawati ariha buídubei lan ítaga íbiri tun aban íbiri kaba wadüga? Ariñagatu Bíbülia lunti lan gabaroun wamani le hasandirubei gürigia (Rom. 15:2). Gíbetiña íbirigu mabuseeruntiña lun haluahóun adari houn ani lunti inebe lan hasaminan woun (2 Tesa. 3:11). Añahein amu, gúndaatiña lau híderawagun murusunraü ani gayaraati wíderaguniña dánrügü le hamuriahani wama (Ari. 3:27). w24.05 páh. 24, 25 pár. 14, 15
Leindi 27 lidan sedü-hati
Gabafutimati Wabungiute sügǘ hau habungiutegu wáganiñu (2 Lur. 32:31).
Uguñe weyu wawinwanduña lidan aban ubóu le ñein lubéi gayara lan lasansirun wabagari sódini. Ruti darangilaü woun wasubudiruni gayara lan wamuriahan ídemuei luma Heowá! Sagü wibihin ídemuei lúmagiñe Heowá, adügati katei le lun wariñagun lau ichouruni: Wínwanla Heowá!, ítara kei lariñaguni urúei Dawidi lidan Sálumu 18:46. Gama lumoun, lidan Sálumu 18:2 wati urúei Dawidi lun Bungiu óunwenbu “dübü le gayaraabei naramudagun lanagangiñe”. Ka san uagu lagoubaguagüdei Dawidi Heowá luma aban óunwenbu dübü, aban katei le mabagariti? Lun gayara lan gunfuranda wamani fiu lídangiñe ligaburi Heowá, ariñagatu Bíbülia ítara liña lan kei aban óunwenbu dübü. Saragu wéiyaasu dan le halawahani lubúeingu Heowá luagu lubuidun burí ligaburi, ariñagatiña ítara liña lan kei aban óunwenbu dübü. Kei hénpulu, ariñagati 2 Samueli 22:3: “Nubungiute, buguya dübü le óunigirubalina”. Ariñagatu Ana lidan aban furíei: “Úati aban óunwenbu dübü le ítarabei kei Wabungiute!” (1 Sam. 2:2, TNM). Ariñagati Abakúku luagu Heowá “dübü le naramudaguagüle buguya” (Aba. 1:12, TNM). Lidan Sálumu 31 ariñagayati Dawidi luagu Heowá: “Buguyalá dübü le naramudaguagüle” (Sal. 31:2). Ani ariñagati Heowá luougua aban lan óunwenbu dübü ligía (Isa. 44:8, TNM). w24.06 páh. 26 pár. 1, 3
Luagu-biama 28 lidan sedü-hati
Hosafátü le bugaha áluahabalin Wabungiute lau sun linarün (2 Kro. 22:9).
Lurúeitegu Ísüraeli ha lanügübaña Heowá kei úaraguatiña hínsiñeti meha houn tau sun hanigi. Ariñagatu giñe Bíbülia luagu urúei Hosíasi: “Úati bugaha ni aban urúei ni lubaragiñe ni lárigiñe ederegeraguti lungua lun Aburemei kei ligía tau sun lanigi” (2 Uru. 23:25). Luéigiñe aban oubaü, ariñagatu Bíbülia luagu urúei Salomón, le adügübalin le wuribabei lidan lagumuchagüle larúeihan, mederegeragun lan “lungua sunsuinagubei lun Aburemei le Lubungiute” (1 Uru. 11:4). Ani ariñaga tumuti ligiaméme luagu ábanya urúei múaragunti gíriti Abiamü: “Magunfulintu lanigi ligibugiñe Aburemei le Lubungiute” (1 Uru. 15:3). Liibe-agei dan, yúsuati dimurei anigi tidan Bíbülia lun tayanuha luagu gürigia múnada giñe libiti, kéiburi, layumahan, lisaminan, ligaburi, lóuserun, iarani le luágubei luma le labusenrubei ladügün. Ka mini lubéi weseriwidun lun Heowá tau sun wanigi? Mini lan, weseriwidun lun lau sun wanarün luma lau sun taruman wanigi, mama ladüga wafosurun o ladüga genege lan woun ligía lan lunbei wadügüni. Mini lan giñe, mosu lan wasigirun aganwoundagüdei wínsiñehabu luagu Heowá inebe ligía woun lidan sun wabagari. w24.07 páh. 21 pár. 4, 5
Luagu-ǘrüwa 29 lidan sedü-hati
Gidabei sun nuriban (Sal. 51:9).
Lidan Isaíasi 44:22, yúsuti Heowá aban hénpulu lun lafuranguagüdüni le ladügübei lau wafigoun: “Gumuguagüda naali hidurun luma hifigoun, kei lagumuchagun dúeri”. Dan le feruduna lániwa Heowá, ítara liña kéigubeirügü ladouraguña lan aban óunwenbu dúeri lau wafigoun, ítarati, úaali ni aban lunya larihini. Ka wafurendeirubei lídangiñe hénpulu burí le? Dan le lan feruduna lániwa Heowá, moun lumuti lan wasandirun kamá le ígiraali wafigoun aban dáseiti wawagu lun sun wabagari. Kei meha fáyeiwaali lan wafigoun lau lita Hesukrístu, mámaali mosu wafayeihan luagu wafigoun. Gidawaali sunsuinagubei, ítara liña kéigubeirügü hamuga mafigouhangubeitiwa. Ligía ladügübei Heowá lau wafigoun dan le wasakürihan: feruduna lumutiwa le tímatimaati. Ladüga lugudemehabu, gayaraati ábaya lan gamadagua lan wamá. Adügati wasubudiruni lira lun masigirun wamá asandiragua woungua lau saragu duru luma lun manufudedun wamá. w25.02 páh. 10, 11 pár. 11-14
Luagu-gádürü 30 lidan sedü-hati
Arufuda lumuti Bungiu lareini bun lun gayaraabei lan basakürihan (Rom. 2:4).
Wéiyaaña lidan afiñeni ha arihubaña lau somu kesi lunti hadügüni sun hayaraati lun mígirun hamá gürigia ha adaagubaña katei wuribati lidan damuriguaü ladüga ligía dasi le ru láalibei Heowá houn (1 Ko. 5:7). Busentiña giñe hadügüni sun hayaraati lun híderaguniña afigouhatiña lun hasakürihan. Ligía masaminarun habéi wuriba luagu gürigia le afigouhabei ani arufudatiña aban lubuidun igaburi. Ítara liña háyeihani Heowá le areidabei ani “gudemehabu ligía” (Sant. 5:11). Samina wamá luagun lubuidun burí dimurei le labürühabei apostolu Huan dan meha le derebuguhali: “Nirahüñü, nabürühañein burí katei le hun lun mafigounhan humá. Lau sun lira, ánhawa afigouha, ladimurehaba Wabureme Hesukrístu luéigiñe wafulesein ligibugiñe Wáguchi Bungiu, ladüga ligíarügüñein richagua ligibugiñe Bungiu” (1 Huan 2:1, LBID). Híruti anihein lan dan maha lan kristiánu le afigouhabei lasakürihan. Anhein asusereda lira, mosu lasagarún lídangiñe damuriguaü. w24.08 páh. 25 pár. 19, 20
Wándaradi 31 lidan sedü-hati
Deregüdagu lidan hafiñen (1 Ko. 16:13).
Másiñati busén humá hagoubaguagüdüni le hiyaraabei adüga lidan heseriwidun lun Heowá luma le hadügübei amu. Houcha humá lun madügün humani. Ka uagu? Lugundun maweiyasunti Heowá agoubaguagüdawa hama amu (Gal. 6:4). Kei hénpulu, huruguatu María aban ibiñein séruti luagu lugudi Hesusu (Huan 12:3-5). Ánhounti würi to hilaalibei tani weiriei, biánrügüñein gáwanaü tíchugun tidoun gafu to ténpuluruguboun (Luk. 21:1-4). Lun Hesusu, harufuduñein bián würiña ha hafiñen lau katei le hadügübei. Furumiñeguarügü katei le hadügübei luagu Heowá ladüga línsiñe hun, íbini genege lan lougua lan, wéiriti lebegi lun. Chülüti dan lun lebelurun machouruni woun. Íderagua tumutiwa Lererun Bungiu lun lagidarún machouruni wawéi. Hasandiruba aba lanme lagidarún machouruni tídangiñe hanigi ábame habuinchun lau afiñeni. Aríagu liña Heowá lun sun áfaaguni le hadügübei ani gebegiti lun, füramaseti luagu líchuguba lan hafayeiruaha. Hínsiñetiña sun lubúeingu Heowá ha úaraguabaña lun ani góunigi lumutiña giñe. w24.10 páh. 25 pár. 3; páh. 28, 29 pár. 17, 18