درس‌هایی از پیشگویی یعقوب در بستر مرگ—‏قسمت دوم

۱.‏ در این مقاله،‏ کدام بخش از پیشگویی یعقوب در بستر مرگش را بررسی خواهیم کرد؟‏

پسران یعقوب دور او جمع شده بودند و با دقت به حرف‌های پدر سالمندشان که برای هر کدام از آن‌ها برکت می‌خواست گوش می‌دادند.‏ در مقالهٔ قبل خواندیم که پسران یعقوب از شنیدن گفته‌های او به رِئوبین،‏ شَمعون،‏ لاوی و یهودا،‏ متعجب شدند.‏ پس حتماً مشتاق و کنجکاو بودند بشنوند که پدرشان به هشت پسر دیگرش چه می‌گوید.‏ در این مقاله می‌بینیم که از گفته‌های یعقوب به زِبولون،‏ یِساکار،‏ دان،‏ جاد،‏ اَشیر،‏ نَفتالی،‏ یوسِف و بنیامین چه یاد می‌گیریم.‏a

زِبولون

۲.‏ یعقوب دربارهٔ طایفهٔ زِبولون چه پیشگویی کرد و آن چطور به تحقق رسید؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏۱۳‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۲ پیدایش ۴۹:‏۱۳ خوانده شود.‏ یعقوب اشاره کرد که نوادگان زِبولون در شمال سرزمین موعود در ساحل دریا ساکن خواهند شد.‏ بیشتر از ۲۰۰ سال بعد،‏ طایفهٔ زِبولون سهمشان را از سرزمین موعود گرفتند.‏ زمینی که به آن‌ها رسید،‏ بین دریای جلیل و دریای مدیترانه قرار داشت.‏ طایفهٔ زِبولون به‌راحتی می‌توانستند بین سواحل این دو دریا سفر کنند و تجارت کنند.‏ احتمالاً به همین دلیل موسی دربارهٔ طایفهٔ زِبولون گفته بود:‏ «ای زِبولون،‏ در سفرهایت شادی کن.‏» (‏تث ۳۳:‏۱۸‏)‏ در هر صورت،‏ نوادگان زِبولون دلایل خوبی داشتند که شاد باشند.‏

۳.‏ چطور می‌توانیم قانع باشیم؟‏

^۳ چه درسی می‌گیریم؟‏ ما هم در هر جایی که زندگی کنیم یا در هر شرایطی که باشیم،‏ دلایل خوبی برای شادی داریم.‏ اگر به چیزهایی که داریم قانع باشیم،‏ می‌توانیم شاد بمانیم.‏ (‏مز ۱۶:‏۶؛‏ ۲۴:‏⁠۵‏)‏ شاید بعضی وقت‌ها آسان‌تر باشد که به آنچه نداریم فکر کنیم،‏ اما باید سعی کنیم همیشه روی چیزهای خوبی که داریم تمرکز کنیم و از زندگی لذّت ببریم.‏—‏غلا ۶:‏⁠۴‏.‏

یِساکار

۴.‏ یعقوب به یِساکار چه گفت و این گفته چطور به تحقق پیوست؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏​۱۴،‏ ۱۵‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۴ پیدایش ۴۹:‏​۱۴،‏ ۱۵ خوانده شود.‏ یعقوب یِساکار را به خاطر سخت‌کوشی‌اش تحسین کرد و او را به یک حیوان بارکش قوی که قادر به حمل بار سنگین است تشبیه کرد.‏ او همچنین گفت که یِساکار صاحب سرزمین زیبایی خواهد شد.‏ گفته‌های یعقوب به واقعیت پیوست و یِساکار سرزمین حاصلخیزی را در کنار رود اردن به ارث برد.‏ (‏یوش ۱۹:‏۲۲‏)‏ بدون شک آن‌ها برای کشت و کار در آن منطقه سخت کار می‌کردند.‏ همچنین تلاش می‌کردند تا به دیگران کمک کنند.‏ (‏۱پاد ۴:‏​۷،‏ ۱۷‏)‏ برای مثال،‏ طایفهٔ یِساکار همیشه آماده بودند تا در جنگ‌ها شرکت کنند.‏ یک نمونه از آن،‏ زمانی بود که باراق و دِبورهٔ نبیه از اسرائیلیان خواستند که با سیسِرا بجنگند.‏—‏داو ۵:‏⁠۱۵

۵.‏ چرا می‌خواهیم سخت‌کوش باشیم؟‏

^۵ چه درسی می‌گیریم؟‏ همان طور که یَهُوَه برای سخت‌کوشی طایفهٔ یِساکار ارزش قائل بود،‏ برای تلاش ما هم در خدمتمان ارزش قائل است.‏ (‏جا ۲:‏۲۴‏)‏ برای مثال،‏ برادرانی را در نظر بگیرید که برای حمایت از جماعت سخت تلاش می‌کنند.‏ (‏۱تیمو ۳:‏⁠۱‏)‏ این برادران در جنگ شرکت نمی‌کنند،‏ اما از قوم خدا در برابر خطرات روحانی محافظت می‌کنند.‏ (‏۱قر ۵:‏​۱،‏ ۵؛‏ یهو ۱۷-‏۲۳‏)‏ آن‌ها همچنین با آماده کردن سخنرانی‌های تشویق‌کننده جماعت را تقویت می‌کنند.‏—‏۱تیمو ۵:‏⁠۱۷‏.‏

دان

۶.‏ طایفهٔ دان چه وظیفه‌ای داشتند؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏​۱۷،‏ ۱۸‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۶ پیدایش ۴۹:‏​۱۷،‏ ۱۸ خوانده شود.‏ یعقوب دان را به ماری تشبیه کرد که به دشمنانی بزرگ‌تر از خودش،‏ مثل اسب جنگی و سوارش حمله می‌کند.‏ طایفهٔ دان با شجاعت آمادهٔ حمله به دشمنان قوم اسرائیل بودند.‏ آن‌ها در طول سفر خود به سرزمین موعود،‏ «از پشت محافظ تمام اردوگاه‌ها بودند.‏» (‏اعد ۱۰:‏۲۵‏)‏ با وجود این که کسی خدمتشان را نمی‌دید،‏ طایفهٔ دان مسئولیت مهمی را به عهده داشتند.‏

۷.‏ باید چه دیدی نسبت به خدمتمان به یَهُوَه داشته باشیم؟‏

^۷ چه درسی می‌گیریم؟‏ آیا تا به حال خدمتی را انجام داده‌اید که دیگران متوجه آن نشده باشند؟‏ شاید برای نظافت و تعمیر سالن جماعت داوطلب شده‌اید،‏ برای برگزاری مجمع یا کنگره کمک کرده‌اید یا کار دیگری را به عهده گرفته‌اید.‏ این کار شما واقعاً قابل تحسین است!‏ همیشه به یاد داشته باشید که یَهُوَه هر خدمتی را که برایش انجام می‌دهید،‏ می‌بیند و برای آن ارزش قائل است.‏ خدمت شما زمانی برایش باارزش می‌شود که هدفتان ابراز محبت به او باشد،‏ نه جلب توجه دیگران.‏—‏مت ۶:‏​۱-‏۴‏.‏

جاد

۸.‏ چرا برای دشمنان راحت بود که به طایفهٔ جاد حمله کنند؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏۱۹‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۸ پیدایش ۴۹:‏۱۹ خوانده شود.‏ یعقوب پیشگویی کرد که غارتگران،‏ جاد را غارت خواهند کرد.‏ بیشتر از ۲۰۰ سال بعد،‏ طایفهٔ جاد سرزمینی را در شرق رود اردن تصرّف کردند.‏ این سرزمین با سرزمین قوم‌های دیگر هم‌مرز بود،‏ پس دشمنان به‌راحتی می‌توانستند به آن‌ها حمله کنند.‏ با این وجود،‏ طایفهٔ جاد آنجا ساکن شد،‏ چون منطقهٔ مناسبی برای پرورش دام‌هایشان بود.‏ (‏اعد ۳۲:‏​۱،‏ ۵‏)‏ ظاهراً آن‌ها خیلی شجاع بودند و اطمینان داشتند که یَهُوَه کمکشان خواهد کرد تا از سرزمینی که او به آن‌ها داده در برابر غارتگران دفاع کنند.‏ آن‌ها همچنین سال‌ها مردانشان را برای کمک به طایفه‌های دیگر می‌فرستادند تا بقیهٔ سرزمین موعود را در غرب رود اردن تصرّف کنند.‏ (‏اعد ۳۲:‏​۱۶-‏۱۹‏)‏ طی آن زمان،‏ طایفهٔ جاد اطمینان داشتند که یَهُوَه از زنان و فرزندانشان محافظت خواهد کرد.‏ یَهُوَه به خاطر شجاعت و ازخودگذشتگی‌شان به آن‌ها برکت داد.‏—‏یوش ۲۲:‏​۱-‏۴‏.‏

۹.‏ توکّل به یَهُوَه چه تأثیری روی تصمیماتمان دارد؟‏

^۹ چه درسی می‌گیریم؟‏ برای این که بتوانیم در سختی‌ها به یَهُوَه خدمت کنیم باید به او توکّل کنیم.‏ (‏مز ۳۷:‏⁠۳‏)‏ امروزه خیلی‌ها ازخودگذشتگی می‌کنند و با کمک کردن در پروژه‌های ساختمان‌سازی،‏ خدمت در جایی که نیاز به مبشّران بیشتری است یا با پذیرفتن مسئولیت‌هایی دیگر،‏ اعتمادشان را به یَهُوَه نشان می‌دهند.‏ آن‌ها حاضر به انجام این کار هستند،‏ چون مطمئنند که یَهُوَه همیشه از آن‌ها حمایت خواهد کرد.‏—‏مز ۲۳:‏⁠۱‏.‏

اَشیر

۱۰.‏ طایفهٔ اَشیر در انجام چه کاری کوتاهی کردند؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏۲۰‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۱۰ پیدایش ۴۹:‏۲۰ خوانده شود.‏ یعقوب پیشگویی کرد که طایفهٔ اَشیر ثروتمند می‌شوند و گفتهٔ او به واقعیت پیوست.‏ سرزمین اَشیر یکی از حاصلخیزترین منطقه‌های اسرائیل بود.‏ (‏تث ۳۳:‏۲۴‏)‏ آن سرزمین در کنار دریای مدیترانه بود و بندر ثروتمند صیدون در آنجا قرار داشت.‏ اما طایفهٔ اَشیر کنعانیان را از آن سرزمین بیرون نکردند.‏ (‏داو ۱:‏​۳۱،‏ ۳۲‏)‏ ممکن است تأثیر بد کنعانیان و ثروت زیاد باعث شد که اهمیت کمتری برای خدمت به یَهُوَه قائل شوند.‏ برای مثال،‏ وقتی باراق از اسرائیلیان خواست که برای جنگیدن با کنعانیان کمکشان کنند،‏ طایفهٔ اَشیر داوطلب نشدند.‏ در نتیجه آن‌ها در پیروزی معجزه‌آسای اسرائیلیان در کنار «آب‌های مَگِدّو» نقشی نداشتند.‏ (‏داو ۵:‏​۱۹-‏۲۱‏)‏ مطمئناً وقتی طایفهٔ اَشیر سرود پیروزی باراق و دِبوره را شنیدند که گفت:‏ «اَشیر بیکار در ساحل نشست،‏» باعث شرمندگی آن‌ها شد.‏—‏داو ۵:‏⁠۱۷‏.‏

۱۱.‏ چرا باید دید درستی به پول و مادیات داشته باشیم؟‏

^۱۱ چه درسی می‌گیریم؟‏ ما می‌خواهیم به بهترین شکل یَهُوَه را خدمت کنیم.‏ برای انجام این کار باید مراقب باشیم که دیدمان به پول و مادیات مثل دید مردم این دنیا نباشد.‏ (‏امث ۱۸:‏۱۱‏)‏ ما بیش از حد به پول اهمیت نمی‌دهیم.‏ (‏جا ۷:‏۱۲؛‏ عبر ۱۳:‏⁠۵‏)‏ همچنین نمی‌خواهیم از وقت و انرژی‌مان برای به دست آوردن چیزهای غیرضروری استفاده کنیم.‏ بلکه می‌خواهیم از آن برای خدمت به یَهُوَه استفاده کنیم،‏ چون می‌دانیم که او در آینده بهترین زندگی را به ما خواهد داد.‏—‏مز ۴:‏⁠۸‏.‏

نَفتالی

۱۲.‏ گفته‌های یعقوب به نَفتالی احتمالاً چطور به واقعیت پیوست؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏۲۱‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۱۲ پیدایش ۴۹:‏۲۱ خوانده شود.‏ ‹حرف‌های زیبایی› که یعقوب به آن اشاره کرد احتمالاً به نحوهٔ صحبت عیسی هنگام موعظه‌اش ربط دارد.‏ (‏مت ۴:‏۱۳؛‏ ۹:‏۱؛‏ یو ۷:‏۴۶‏)‏ عیسی که به خاطر مهارتش در تعلیم معروف بود،‏ زمان زیادی را در کَفَرناحوم که در سرزمین نَفتالی بود سپری کرد.‏ برای همین آن شهر،‏ «شهر خودش» خوانده شد.‏ اِشَعْیا در رابطه با عیسی پیشگویی کرد که طایفهٔ نَفتالی و زِبولون «نور عظیمی» را خواهند دید.‏ (‏اشع ۹:‏​۱،‏ ۲‏)‏ عیسی به خاطر تعالیمش ‹نور واقعی‌ای بود که به همه نوع انسان‌ها روشنایی می‌دهد.‏›—‏یو ۱:‏⁠۹‏.‏

۱۳.‏ چطور می‌توانیم با حرف‌هایمان یَهُوَه را خشنود کنیم؟‏

^۱۳ چه درسی می‌گیریم؟‏ آنچه می‌گوییم و نحوهٔ گفتنش برای یَهُوَه اهمیت دارد.‏ چطور می‌توانیم مثل عیسی با ‹حرف‌های زیبا› یَهُوَه را خشنود کنیم؟‏ حرف‌هایی که می‌زنیم باید حقیقت داشته باشد.‏ (‏مز ۱۵:‏​۱،‏ ۲‏)‏ ما می‌خواهیم به جای انتقاد از دیگران به دنبال فرصت‌هایی باشیم تا آن‌ها را تشویق و تحسین کنیم.‏ (‏افس ۴:‏۲۹‏)‏ ما همچنین می‌خواهیم با مهارت،‏ گفتگوهای بیشتری را با مردم شروع کنیم تا بتوانیم حقیقت را به آن‌ها بگوییم.‏

یوسِف

۱۴.‏ پیشگویی یعقوب در مورد یوسِف چطور به تحقق رسید؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏​۲۲،‏ ۲۶‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۱۴ پیدایش ۴۹:‏​۲۲،‏ ۲۶ خوانده شود.‏ یعقوب مطمئناً به یوسِف خیلی افتخار می‌کرد،‏ چون یَهُوَه او را ‹از میان برادرانش انتخاب کرد› تا کارهای مهمی انجام دهد.‏ یعقوب گفت:‏ «یوسِف مثل شاخهٔ درخت پرباری است.‏» در این تشبیه،‏ درخت مظهر یعقوب بود و یوسِف یکی از شاخه‌های آن بود.‏ یوسِف اولین پسر راحیل،‏ همسر محبوب یعقوب بود.‏ یعقوب اشاره کرد که حق نخست‌زادگی رِئوبین به یوسِف داده خواهد شد.‏ رِئوبین فرزند ارشد یعقوب و از همسرش لیه بود.‏ (‏پیدا ۴۸:‏​۵،‏ ۶؛‏ ۱توا ۵:‏​۱،‏ ۲‏)‏ این پیشگویی زمانی به تحقق رسید که به نوادگان دو پسر یوسِف،‏ یعنی هم به اِفرایِم و هم به مَنَسّی سرزمینی داده شد و طایفه‌هایشان در آن‌ها ساکن شدند.‏—‏پیدا ۴۹:‏۲۵؛‏ یوش ۱۴:‏⁠۴‏.‏

۱۵.‏ واکنش یوسِف نسبت به بی‌عدالتی‌ها چه بود؟‏

^۱۵ یعقوب همین طور دربارهٔ یوسِف گفت که «کمانداران دائم به او حمله کردند،‏ به او تیر انداختند و با او دشمنی کردند.‏» (‏پیدا ۴۹:‏۲۳‏)‏ این کمانداران در واقع برادران یوسِف بودند.‏ آن‌ها مسبب خیلی از بی‌عدالتی‌هایی بودند که یوسِف تجربه کرد.‏ اما او از برادرانش متنفر نشد و یَهُوَه را به خاطر این اتفاقات مقصر ندانست.‏ همان طور که یعقوب گفت،‏ ‹کمان یوسِف همیشه پایدار و دست‌هایش قوی و فِرز بود.‏› (‏پیدا ۴۹:‏۲۴‏)‏ او طی سختی‌ها به یَهُوَه توکّل کرد و نه تنها برادرانش را بخشید،‏ بلکه با آن‌ها با مهربانی رفتار کرد.‏ (‏پیدا ۴۷:‏​۱۱،‏ ۱۲‏)‏ یوسِف اجازه داد که سختی‌های زندگی «شخصیت او را خالص کند.‏» ‏(‏مز ۱۰۵:‏​۱۷-‏۱۹‏)‏ در نتیجه یَهُوَه توانست برای انجام کارهای فوق‌العاده از او استفاده کند.‏

۱۶.‏ چطور می‌توانیم طی سختی‌ها از یوسِف سرمشق بگیریم؟‏

^۱۶ چه درسی می‌گیریم؟‏ هیچ وقت نباید اجازه دهیم که سختی‌های زندگی،‏ ما را از یَهُوَه و هم‌ایمانانمان دور کند.‏ یادمان باشد که یَهُوَه اجازه می‌دهد ایمانمان در سختی‌ها آزمایش شود و به این شکل به ما آموزش می‌دهد.‏ (‏عبر ۱۲:‏​۷‏،‏ پاورقی.‏)‏ این آموزش کمکمان می‌کند که خصوصیات خوبی مثل بخشش و گذشت را در خودمان پرورش دهیم.‏ (‏عبر ۱۲:‏۱۱‏)‏ یَهُوَه به ما هم مثل یوسِف به خاطر پایداری‌مان پاداش می‌دهد.‏

بنیامین

۱۷.‏ پیشگویی یعقوب دربارهٔ بنیامین چطور به تحقق رسید؟‏ (‏پیدایش ۴۹:‏۲۷‏)‏ (‏کادر ملاحظه شود.‏)‏

^۱۷ پیدایش ۴۹:‏۲۷ خوانده شود.‏ یعقوب پیشگویی کرد که بنیامینی‌ها مثل یک گرگ،‏ توانایی جنگیدن خواهند داشت.‏ (‏داو ۲۰:‏​۱۵،‏ ۱۶؛‏ ۱توا ۱۲:‏⁠۲‏)‏ در «صبحِ» پادشاهی اسرائیل،‏ شائول اولین پادشاه اسرائیل،‏ از طایفهٔ بنیامین بر تخت نشست.‏ او در مقابل فِلیسطی‌ها یک جنگجوی قوی بود.‏ (‏۱سمو ۹:‏​۱۵-‏۱۷،‏ ۲۱‏)‏ در «عصرِ» آن پادشاهی،‏ ملکه اِستِر و مُردِخای که نخست‌وزیر بود،‏ اسرائیلیان را از نابودی به دست امپراتوری پارس نجات دادند.‏ هر دوی آن‌ها از طایفهٔ بنیامین بودند.‏—‏اس ۲:‏​۵-‏۷؛‏ ۸:‏۳؛‏ ۱۰:‏۳

۱۸.‏ چطور می‌توانیم از وفاداری طایفهٔ بنیامین سرمشق بگیریم؟‏

^۱۸ چه درسی می‌گیریم؟‏ بدون شک بنیامینی‌ها به این که یکی از طایفهٔ خودشان در تحقق این پیشگویی پادشاه شده،‏ افتخار می‌کردند.‏ اما وقتی یَهُوَه داوود را از طایفهٔ یهودا پادشاه کرد،‏ بنیامینی‌ها از او حمایت کردند.‏ (‏۲سمو ۳:‏​۱۷-‏۱۹‏)‏ چندین سال بعد وقتی طایفه‌های دیگر سرکشی کردند،‏ طایفهٔ بنیامین همچنان به یهودا و پادشاه منتخب یَهُوَه وفادار ماندند.‏ (‏۱پاد ۱۱:‏​۳۱،‏ ۳۲؛‏ ۱۲:‏​۱۹،‏ ۲۱‏)‏ ما هم می‌خواهیم با وفاداری از کسانی که یَهُوَه برای هدایت قومش انتخاب کرده حمایت کنیم.‏—‏۱تسا ۵:‏⁠۱۲‏.‏

۱۹.‏ تعمّق روی پیشگویی‌های یعقوب در بستر مرگش چه فایده‌ای برایمان دارد؟‏

^۱۹ ما با تعمّق روی پیشگویی‌های یعقوب در بستر مرگش درس‌های مفیدی می‌گیریم.‏ بررسی چگونگی تحقق آن‌ها به ما اطمینان می‌دهد که پیشگویی‌های دیگر کلام خدا هم قابل اعتمادند.‏ همین طور دیدن این که پسران یعقوب چطور برکت گرفتند،‏ کمکمان می‌کند که ما هم یَهُوَه را خوشحال کنیم.‏