۴-۱۰ مه ۲۰۲۶
سرود ۵۳ خود را برای اعلام بشارت آماده کنیم
پرورش هنر تعلیم در موعظه
‹با استفاده از هنر تعلیم و با صبر زیاد کلام خدا را موعظه کن.›—۲تیموتائوس ۴:۲.
هدف از مقاله
بررسی سه روشی که کمکمان میکند مهارت بیشتری در تعلیم داشته باشیم.
۱. چه مهارتی را باید در خودمان پرورش دهیم و چرا؟ (۲تیموتائوس ۴:۲) (تصویر ملاحظه شود.)
عیسی به پیروانش گفت: ‹شاگرد بسازید و به آنها تعلیم بدهید تا به تمام چیزهایی که به شما گفتهام عمل کنند.› (مَتّی ۲۸:۱۹، ۲۰) این گفتهٔ عیسی نشان میدهد که همهٔ مسیحیان باید مثل یک معلّم تعلیم دهند. یَهُوَه کسانی را که ‹دلشان پذیرای حقیقت است› به طرف خودش جذب میکند و فرشتگان هم ما را به سمت چنین افرادی هدایت میکنند. (اعمال ۱۳:۴۸؛ یوحنا ۶:۴۴؛ مکاشفه ۱۴:۶) با این حال، ما باید مهارت تعلیم را در خودمان پرورش دهیم. به نمونهٔ پولُس و بَرنابا توجه کنید. کتاب مقدّس نشان میدهد که وقتی آنها در کنیسهٔ قونیه موعظه میکردند، حرفهایشان «آنقدر تأثیرگذار بود که عدهٔ زیادی از یهودیان و یونانیان ایمان آوردند.» (اعمال ۱۴:۱) بدون شک پولُس و بَرنابا «هنر تعلیم» را در خود پرورش داده بودند. (۲تیموتائوس ۴:۲ خوانده شود.) همهٔ ما مسیحیان باید مثل آنها هنر تعلیم را یاد بگیریم.
ما میتوانیم از نمونهٔ عیسی و شاگردانش، از جمله پولُس و بَرنابا سرمشق بگیریم و «هنر تعلیم» را در خود پرورش دهیم (بند ۱ ملاحظه شود)
۲. چرا بعضی از مسیحیان احساس میکنند که نمیتوانند مهارت بیشتری در تعلیم داشته باشند؟
۲ عدهای احساس میکنند که به خاطر محدودیتها یا تحصیلات کمشان نمیتوانند هنر تعلیم را در خود پرورش دهند. بعضی از شخصیتهای کتاب مقدّس هم چنین احساسی داشتند. (خروج ۴:۱۰؛ اِرْمیا ۱:۶) برخی دیگر از مسیحیان احساس میکنند که مثل بقیه معلّم خوبی نیستند، چون تجربهٔ خوبی در موعظه نداشتهاند یا نتوانستهاند با کسی مطالعهٔ کتاب مقدّس را شروع کنند. البته ما انتظار نداریم همهٔ کسانی که با آنها گفتگو میکنیم واکنش مثبتی به خبر خوش نشان دهند. همچنین موفقیتهایمان در موعظه فقط به تلاشهای خودمان بستگی ندارد. همان طور که اشاره شد، یَهُوَه و فرشتگان کسانی را که دلی پذیرا دارند، به سمت حقیقت جذب میکنند. با این وجود، ما باید تمام تلاشمان را بکنیم تا خبر خوش را به بهترین شکل به دیگران برسانیم. در این مقاله سه روش را بررسی میکنیم که کمکمان میکند مهارت بیشتری در تعلیم داشته باشیم.
به مخاطبتان توجه نشان دهید
۳. چرا حرفهای عیسی برای مردم دلنشین بود؟
۳ کتاب مقدّس میگوید که عیسی میدانست «در دل انسانها چه میگذرد.» (یوحنا ۲:۲۵) او از افکار و انگیزههای مردم باخبر بود و به خوبی از نیازهایشان آگاهی داشت. به همین دلیل حرفهایش برای مردم بسیار دلنشین بود. عیسی میدانست که مردم به تسلّی و راهنمایی روحانی نیاز دارند، چون رهبران مذهبی با رسوم و عقاید اشتباهشان مردم را زیر فشار قرار داده بودند. (مَتّی ۹:۳۶؛ ۲۳:۴) عیسی در موعظهٔ بالای کوه به این مشکلات اشاره کرد. بسیاری از مردم جذب حرفهای او شدند، چون دربارهٔ موضوعاتی صحبت کرد که برایشان اهمیت داشت.
۴. چطور میتوانیم نشان دهیم که برای مردم اهمیت زیادی قائلیم؟ (تصاویر ملاحظه شود.)
۴ وقتی سعی میکنیم نگرانیهای مخاطبمان را درک کنیم نشان میدهیم که برایشان اهمیت زیادی قائلیم. همهٔ کسانی که به آنها موعظه میکنیم به نحوی گرفتار سختیهای دنیای شیطان هستند. به یاد آوردن این موضوع کمکمان میکند که با آنها همدردی کنیم. برای مثال، آیا به تازگی خبر یا موضوعی باعث نگرانی مردم شده است؟ آیا والدین از امنیت فرزندانشان در مدرسه نگرانند؟ آیا با معضل بیکاری روبرو هستند؟ تصوّر کنید که زندگی در این ‹دوران سخت،› بدون امیدی که کتاب مقدّس میدهد چقدر مشکل است.—۲تیموتائوس ۳:۱؛ اِشَعْیا ۶۵:۱۳، ۱۴.
به کسانی که تعلیم میدهید توجه نشان دهید و شرایطشان را درک کنید (بند ۴ ملاحظه شود)
۵. عیسی به عنوان یک معلّم، چه تفاوتی با فَریسیان داشت؟ (مَتّی ۱۱:۲۸-۳۰)
۵ عیسی به فکر مردم بود و این را در نحوهٔ رفتارش با آنها نشان میداد. واقعاً که چه تفاوت بزرگی با فَریسیانی که مردم را تحقیر میکردند! (مَتّی ۲۳:۱۳؛ یوحنا ۷:۴۹) عیسی همیشه با محبت و احترام با دیگران رفتار میکرد. او «ملایم و فروتن» بود و این خصوصیات باعث شد که معلّم ماهری باشد. (مَتّی ۱۱:۲۸-۳۰ خوانده شود.) ما هم مثل عیسی باید با مهربانی و احترام با مخاطبانمان برخورد کنیم.
۶. چطور میتوانیم به کسانی که پیام ما را رد میکنند یا با ما مخالفت میکنند محبت و احترام نشان دهیم؟
۶ بعضیها به پیام ما گوش نمیدهند یا حتی با ما مخالفت میکنند. چطور باید با آنها رفتار کنیم؟ عیسی نگفت که فقط آنها را تحمّل کنیم، بلکه گفت: ‹به کسانی که از شما نفرت دارند، خوبی کنید، برای کسانی که شما را لعنت میکنند، برکت بخواهید و برای کسانی که به شما توهین میکنند، دعا کنید.› (لوقا ۶:۲۷، ۲۸) باید به یاد داشته باشیم که وقتی کسی با ما بدرفتاری میکند شاید دلیلی برای رفتارش داشته باشد. البته واضح است که بعضیها فقط میخواهند با ما مخالفت کنند. اما شاید عدهٔ دیگری به دلیل مشکلات خانوادگی یا شرایط سختشان حاضر به گفتگو با ما نباشند؛ یا شاید در زمان نامناسبی به آنها موعظه کردهایم. در هر صورت، ما باید ‹همیشه سعی کنیم که حرفهایمان دلنشین و نمکین باشد تا بدانیم که چطور به هر کس جواب دهیم.› (کولُسیان ۴:۶) اگر با دیگران همدردی کنیم و نیازهایشان را در نظر بگیریم، کمتر از رفتارشان ناراحت میشویم و معلّم بهتری خواهیم بود.
به کلام خدا تکیه کنید
۷. عیسی چطور هنگام تعلیم دادن نشان داد که به کلام خدا تکیه میکند؟ (یوحنا ۷:۱۴-۱۶)
۷ عیسی به حکمت خودش تکیه نکرد، بلکه بر اساس کلام خدا تعلیم میداد. او تعالیمش را طوری بیان میکرد که مردم به آسانی آنها را درک کنند و به یاد بسپارند. کتاب مقدّس میگوید که عیسی «با اقتدار تعلیم میداد، نه مثل عالمان دین.» به همین دلیل مردم از نحوهٔ تعلیمش «شگفتزده شدند.» (مَرقُس ۱:۲۲) در روزگار عیسی، عالمان دین با نقلقول از حرفهای رهبران مذهبیِ برجسته سعی میکردند به تعالیمشان اعتبار دهند. برخلاف آنها، عیسی از نوشتههای مقدّس نقلقول میکرد. او پسر خدا بود و قبلاً در آسمان زندگی میکرد. پس میتوانست با استفاده از دانش زیادش مردم را تحت تأثیر قرار دهد. اما این کار را نکرد. بلکه، کلام یَهُوَه و خواست او را پایهٔ اصلی تعالیمش قرار داد. (یوحنا ۷:۱۴-۱۶ خوانده شود.) عیسی نمونهٔ خوبی برای پیروانش به جا گذاشت.
۸. پِطرُس رسول چطور از نمونهٔ عیسی سرمشق گرفت؟
۸ شاگردان عیسی هم، برای تعلیم دادن از کلام خدا استفاده میکردند. برای مثال، سخنرانی پِطرُس رسول را در روز پِنتیکاست ۳۳ م. در نظر بگیرید. پِطرُس تحصیلات بالایی نداشت، اما با استفاده از آیات زیادی توضیح داد که عیسی چه پیشگوییهایی را به تحقق رسانده بود. او با این کار شنوندگانش را تحت تأثیر قرار داد. (اعمال ۲:۱۴-۳۷) سخنرانی پِطرُس چه نتیجهای داشت؟ «در آن روز، حدوداً ۳۰۰۰ نفر حرفهای او را با خوشحالی قبول کردند و تعمید گرفتند و به جمع شاگردان اضافه شدند.»—اعمال ۲:۴۱.
۹. وقتی به دیگران تعلیم میدهیم چرا باید به کلام خدا تکیه کنیم؟
۹ کلام خدا بهترین راه برای رسیدن به دل مخاطبمان است. (عبرانیان ۴:۱۲) هنگام تعلیم دادن باید مرتباً از کتاب مقدّس استفاده کنیم. ما میخواهیم ‹کلام خدا را موعظه کنیم،› پس نباید در مورد طرز فکر شخصیمان با دیگران صحبت کنیم. (۲تیموتائوس ۴:۲) امثال ۲:۶ میگوید: «یَهُوَه است که حکمت میدهد، و سخنان دهان او به انسان شناخت و قدرت تشخیص میدهد.» وقتی در موعظه از کتاب مقدّس استفاده میکنیم، اجازه میدهیم که مخاطبمان گفتههای یَهُوَه را بشنود. (مَلاکی ۲:۷) ما میخواهیم مردم متوجه شوند که حکمت کلام خدا از حکمت انسانها خیلی بالاتر و باارزشتر است. کتاب مقدّس از طرف خدا الهام شده و به ما راهنمایی لازم را میدهد تا آفریدگارمان را شاد کنیم و زندگی پرمفهومی داشته باشیم.—۲تیموتائوس ۳:۱۶، ۱۷.
۱۰. چطور میتوانیم توجه شاگردمان را به کتاب مقدّس جلب کنیم؟
۱۰ وقتی خودتان را برای مطالعهٔ کتاب مقدّس با کسی آماده میکنید، به دنبال راههایی باشید تا توجه شاگردتان را به تعالیم کلام خدا جلب کنید. شاگرد شما باید متوجه شود که کتاب مقدّس ابزار اصلیمان برای تعلیم است و هدف از تصاویر یا ویدیوها این است که او موضوع را بهتر درک کند. آیات اصلی را با هم بخوانید و دربارهٔ آنها گفتگو کنید. وقتی از ویدیوها یا تصاویر استفاده میکنید به شاگردتان کمک کنید تا اصول کتاب مقدّس را درک کند. نیازی نیست که خیلی صحبت کنید یا آیات زیادی بخوانید تا به این هدف برسید. به شاگردتان زمان کافی بدهید تا مفهوم آیهای را که خوانده است درک کند. در صورت نیاز آیه را دوباره بخوانید. به این شکل، روی کتاب مقدّس تمرکز میکنید، نه روی ویدیو، تصویر یا نشریات دیگر.—۱قُرِنتیان ۲:۱۳.
۱۱-۱۲. الف) چطور میتوانیم هنگام مطالعهٔ کتاب مقدّس با شاگردمان صبر نشان دهیم؟ (اعمال ۱۷:۱-۴) ب) چطور میتوانیم به کسانی که هیچ آشناییای با پیام کتاب مقدّس ندارند کمک کنیم؟ (تصویر ملاحظه شود.)
۱۱ اگر برای شاگردتان سخت است که موضوعی را بپذیرد، به یاد داشته باشید که باید ‹کلام خدا را با صبر زیاد موعظه کنید.› پیشرفت همه یکسان نیست. بعضی از شاگردان به زمان بیشتری نیاز دارند تا تعالیم ابتدایی را درک کنند. مثلاً، برای بعضی از یهودیان در تِسالونیکی طول کشید که تعلیمات پولُس را درک کنند. به همین دلیل او بارها به آنجا سفر کرد تا آیات را برایشان بیشتر توضیح دهد.—اعمال ۱۷:۱-۴ خوانده شود.
۱۲ راه دیگری که میتوانیم صبر نشان دهیم این است که کمتر حرف بزنیم و از شاگردمان سؤالات مختلفی بپرسیم. بعد با دقت به جوابهایش گوش کنیم تا از طرز فکرش آگاه شویم. با خواندن و بررسی آیات مختلف کمکش میکنیم تا افکار یَهُوَه را به خوبی درک کند. باید به یاد داشته باشیم که بعضیها با کتاب مقدّس و پیام آن هیچ آشناییای ندارند. آیا نشان دادن نسخهٔ چاپشدهٔ کتاب مقدّس به آنها کمک میکند؟ ما میتوانیم با استفاده از قسمت «جواب کلام خدا به ۲۰ سؤال مهم» در ترجمهٔ دنیای جدید کتاب مقدّس، موضوعات مهمی را که در آن آمده به شاگردانمان نشان دهیم. برای مثال با استفاده از سؤال ۱۵ و آیات مربوط به آن، میتوانیم کاربرد کتاب مقدّس را در زندگی روزمره برجسته کنیم. وقتی به شاگردانمان کمک میکنیم که ارزش تعالیم کتاب مقدّس را درک کنند، معلّم بهتری خواهیم بود.
یک معلّم ماهر در شنیدن تُند و در گفتن کُند است (بندهای ۱۱-۱۲ ملاحظه شود)
روی یَهُوَه تمرکز کنید
۱۳. ما میخواهیم هنگام تعلیم دادن تمرکز روی چه کسی باشد؟ مثالی بزنید.
۱۳ هدف ما این است که به مخاطبمان کمک کنیم تا یَهُوَه را بشناسد و به او نزدیک شود. (یعقوب ۴:۸) در این زمینه میتوانیم خودمان را با کسی که مسئول نورپردازی در تئاتر است مقایسه کنیم. او در حین برنامه، نور را روی خودش نمیاندازد، بلکه نور را طوری تنظیم میکند که روی شخصیتهای اصلی باشد تا آنها در مرکز توجه قرار بگیرند. ما هم هنگام تعلیم دادن تلاش میکنیم که تمام تمرکز مخاطبمان روی یَهُوَه باشد، نه روی خودمان.
۱۴. چطور میتوانیم به شاگردمان کمک کنیم که یَهُوَه را خوشحال کند؟
۱۴ زمانی که با شاگردتان کتاب مقدّس را مطالعه میکنید، به او کمک کنید تا محبتش به یَهُوَه بیشتر شود و برای خوشحال کردنش تلاش کند. (امثال ۲۷:۱۱) هدف شما فقط این نیست که شاگردتان از یک سری قوانین پیروی کند تا بتواند شاهد یَهُوَه شود. بلکه هدف این است که شاگردتان برای خوشحال کردن یَهُوَه، تغییراتی در خودش ایجاد کند. برای مثال، اگر برای شاگردتان سخت است که یک عادت بد را ترک کند، از او این سؤالات را بپرسید: ‹چرا یَهُوَه این کار را دوست ندارد؟ چرا او میخواهد که از انجام این کار دست بکشی؟ این خواستهٔ یَهُوَه چطور محبتش را نسبت به تو نشان میدهد؟› هر چه بیشتر شاگردتان را تشویق کنید که دربارهٔ یَهُوَه تعمّق کند، بهتر درک میکند که یَهُوَه چقدر دوستش دارد. به این شکل به شاگردتان کمک میکنید تا محبتش به یَهُوَه بیشتر شود و بخواهد او را خوشحال کند.
هنر تعلیم را در خود پرورش دهید
۱۵. چطور میتوانیم هنر تعلیم را در خود پرورش دهیم؟
۱۵ ما میتوانیم از یَهُوَه بخواهیم کمکمان کند تا هنر تعلیم را در خود پرورش دهیم. (۱یوحنا ۵:۱۴) ما باید مطابق دعاهایمان عمل کنیم و آموزشی را که یَهُوَه از طریق جلسات به ما میدهد به کار ببریم. همچنین میتوانیم برادران و خواهران باتجربه را دعوت کنیم تا در مطالعه با شاگردمان شرکت کنند و نظرشان را دربارهٔ کیفیت و نحوهٔ تعلیممان بگویند. درست است که ما از تعالیم کتاب مقدّس آگاهیم، اما نباید فراموش کنیم که شاگردمان با آنها آشنایی ندارد. پس باید ببینیم که شاگردمان نسبت به مطالبی که میآموزد چه دیدگاهی دارد. در حین مطالعه میخواهیم به او کمک کنیم که وعدههای یَهُوَه و فواید آنچه را که یاد میگیرد درک کند. به این شکل، شاگردمان میتواند رابطهٔ نزدیکی با یَهُوَه داشته باشد و شادی واقعی را تجربه کند.—مزمور ۱:۱-۳.
۱۶. اگر هنر تعلیم را در خود پرورش دهیم چه فایدهای میبریم؟
۱۶ وقتی به دیگران دربارهٔ یَهُوَه تعلیم میدهیم، شادی زیادی را تجربه میکنیم. در دنیای جدید، خیلیها به آموزش نیاز خواهند داشت. پس بیایید در موعظهٔ خبر خوش همیشه به مخاطبانمان توجه نشان دهیم، به کلام خدا تکیه کنیم و روی یَهُوَه تمرکز کنیم. به این شکل، هنر تعلیم را در خود پرورش میدهیم.
سرود ۶۵ پیش رویم!