وجدانتان را طبق اصول کتاب مقدّس تربیت کنید

۱-‏۲.‏ الف)‏ خدا چه هدیه‌ای به آدم و حوّا داد؟‏ ب)‏ آن‌ها چطور می‌توانستند بابت آن هدیه از یَهُوَه قدردانی کنند؟‏

حیوانات از روی غریزه رفتار می‌کنند.‏ دستگاه‌ها و ماشین‌آلات هم طبق برنامه‌ای که به آن‌ها داده شده کار می‌کنند.‏ اما ما انسان‌ها فرق داریم.‏ آفریدگارمان به ما یک هدیهٔ خاص داده است که بابتش خیلی قدردانیم.‏ آن هدیه،‏ ارادهٔ آزاد است؛‏ توانایی‌ای که با آن می‌توانیم تصمیم بگیریم و انتخاب کنیم.‏ کتاب مقدّس می‌گوید که خدا اولین انسان یعنی آدم را شبیه خودش آفرید.‏ (‏پیدایش ۱:‏​۲۶،‏ ۲۷‏)‏ آدم و حوّا می‌توانستند برای خودشان تصمیم بگیرند.‏

^۲ یَهُوَه به آدم و حوّا یک لیست طولانی از بایدها و نبایدها نداد.‏ او فقط از آن‌ها خواست که از زمین نگهداری کنند،‏ آن را با فرزندانشان پر کنند و به اختیارات او به عنوان کسی که برایشان چهارچوب تعیین می‌کند،‏ احترام بگذارند.‏ (‏پیدایش ۱:‏۲۸؛‏ ۲:‏​۱۶،‏ ۱۷‏)‏ آدم و حوّا چطور می‌توانستند از یَهُوَه که به آن‌ها ارادهٔ آزاد یا حق انتخاب داده بود،‏ قدردانی کنند؟‏ آن‌ها برای قدردانی از همهٔ چیزهایی که یَهُوَه به آن‌ها داده بود،‏ می‌توانستند از دستورات سادهٔ او اطاعت کنند و به این شکل نشان دهند که دوستش دارند و می‌خواهند از ته دل خوشحالش کنند.‏—‏امثال ۲۳:‏⁠۱۵‏.‏

۳.‏ آدم و حوّا چطور از حق انتخابشان استفاده کردند؟‏

^۳ کتاب مقدّس می‌گوید که آدم و حوّا از حق انتخابشان عاقلانه استفاده نکردند.‏ آن‌ها تصمیم گرفتند از یَهُوَه سرپیچی کنند.‏ تصمیمشان از روی خودخواهی بود،‏ نه از روی محبت و قدردانی نسبت به یَهُوَه.‏ (‏پیدایش ۳:‏​۱-‏۷‏)‏ ما هنوز به خاطر تصمیم آن‌ها رنج می‌کشیم.‏—‏رومیان ۵:‏⁠۱۲‏.‏

۴.‏ الف)‏ طبق غَلاطیان ۶:‏​۵‏،‏ باید چه کار کنیم؟‏ ب)‏ در این مقاله چه هدیهٔ دیگری را بررسی می‌کنیم؟‏

^۴ امروزه،‏ زندگی خیلی پیچیده است.‏ هر روز باید تصمیمات زیادی بگیریم.‏ ‏(‏غَلاطیان ۶:‏۵ خوانده شود.‏)‏ بعضی از آن‌ها ساده‌اند و بعضی از آن‌ها پیچیده.‏ چطور می‌توانیم تصمیماتی بگیریم که دل یَهُوَه را شاد می‌کنند؟‏ قبل از هر چیز باید بپذیریم که به کمک یَهُوَه نیاز داریم.‏ (‏امثال ۱۶:‏۳؛‏ اِرْمیا ۱۰:‏۲۳‏)‏ حتی عیسی که یک انسان کامل بود،‏ می‌دانست که به کمک یَهُوَه نیاز دارد.‏ (‏عبرانیان ۵:‏⁠۷‏)‏ پس ما که انسان‌های ناکاملی هستیم،‏ چقدر بیشتر از عیسی،‏ به راهنمایی یَهُوَه نیاز داریم.‏ در ادامه هدیهٔ دیگری را بررسی می‌کنیم که کمکمان می‌کند تصمیمات درستی بگیریم،‏ یعنی وجدانمان.‏

وجدان چیست؟‏

۵.‏ الف)‏ وجدان چیست؟‏ ب)‏ وجدانمان چطور به ما کمک می‌کند؟‏ (‏رومیان ۲:‏​۱۴،‏ ۱۵‏)‏

^۵ وجدان،‏ یک حس درونی است که به ما می‌گوید چه چیزی درست است و چه چیزی غلط.‏ (‏۲قُرِنتیان ۴:‏⁠۲‏)‏ وجدانمان مثل یک قاضی می‌تواند ما را به خاطر افکار و رفتارمان متهم یا تبرئه کند.‏ ‏(‏رومیان ۲:‏​۱۴،‏ ۱۵ خوانده شود.‏)‏ وقتی می‌دانیم کاری اشتباه است،‏ وجدانمان به ما هشدار می‌دهد که آن را انجام ندهیم.‏ (‏۱سموئیل ۲۶:‏​۸-‏۱۱‏)‏ یا وقتی می‌دانیم کاری درست است وجدانمان ما را تشویق می‌کند که آن را انجام دهیم.‏ برای این که تصمیمی بگیریم که مورد قبول یَهُوَه است،‏ داشتن حق انتخاب کافی نیست.‏ باید از وجدانمان هم کمک بگیریم تا تشخیص دهیم که آیا تصمیمی که می‌خواهیم بگیریم درست است یا غلط.‏

۶.‏ چرا ممکن است وجدانمان همیشه راهنمای خوبی نباشد؟‏

^۶ متأسفانه وجدانمان همیشه به ما کمک نمی‌کند.‏ از آنجا که ما ناکاملیم،‏ وجدانمان هم ناکامل است و می‌تواند تحت تأثیر محیطی که در آن بزرگ شده‌ایم،‏ فرهنگمان و تمایلات نادرست قرار بگیرد.‏ کتاب مقدّس می‌گوید که وجدان می‌تواند ضعیف،‏ ناپاک،‏ بی‌حس یا حتی بد شود.‏ (‏۱قُرِنتیان ۸:‏۱۲؛‏ تیتوس ۱:‏۱۵؛‏ ۱تیموتائوس ۴:‏۲؛‏ عبرانیان ۱۰:‏۲۲‏)‏ چنین وجدانی دیگر راهنمای خوبی نیست و مثل ترازویی است که نیاز به تنظیم دارد.‏ پس برای این که وجدانمان درست کار کند،‏ باید آن را تربیت کنیم.‏ (‏۱پِطرُس ۳:‏۱۶‏)‏ چطور می‌توانیم این کار را بکنیم؟‏

وجدانتان را تربیت کنید

۷-‏۸.‏ الف)‏ چطور می‌توانیم وجدانمان را تربیت کنیم؟‏ ب)‏ اصول کتاب مقدّس چطور ما را راهنمایی می‌کند؟‏ مثالی بزنید.‏ (‏تصویر ملاحظه شود.‏)‏

^۷ چطور می‌توانیم وجدانمان را تربیت کنیم؟‏ ما باید مرتب کتاب مقدّس را بخوانیم و تشخیص دهیم که از دید یَهُوَه چه چیزی درست و چه چیزی غلط است.‏ بررسی قوانین یَهُوَه به ما کمک می‌کند که طرز فکر او را درک کنیم.‏ اما همان طور که در مقالهٔ قبلی خواندیم شاید قوانین در بعضی از شرایط کاربرد نداشته باشند.‏ به همین دلیل باید اصولی را که پشت قوانین است پیدا کنیم تا درک بهتری از طرز فکر و احساسات یَهُوَه داشته باشیم.‏—‏اِشَعْیا ۵۵:‏⁠۹‏.‏

^۸ زندگی ما مثل سفر در بیابانی است که هیچ جاده یا تابلویی ندارد.‏ موقعیت خورشید و ستاره‌ها شاید تا حدّی به ما کند که مسیرمان را پیدا کنیم،‏ اما داشتن نقشه‌ای که نشان می‌دهد از کنار چه نشانه‌هایی مثل کوه یا رودخانه باید رد شویم کمک بزرگی به ما می‌کند.‏ چنین نقشه‌ای به ما اطمینان می‌دهد که در مسیر درستی هستیم و اگر از مسیرمان منحرف شویم کمکمان می‌کند به مسیر برگردیم.‏ مقصد یا هدف ما در زندگی خوشحال کردن یَهُوَه است.‏ کتاب مقدّس مثل نقشه‌ای است که مسیر را به ما نشان می‌دهد.‏ اصول کتاب مقدّس هم مثل نشانه‌هایی هستند که طی راه می‌بینیم.‏ اگر هماهنگ با این اصول قدم برداریم،‏ مطمئناً به مقصدمان می‌رسیم.‏

۹.‏ طبق رومیان ۹:‏۱ چطور می‌توانیم وجدانمان را تربیت کنیم؟‏

^۹ برای این که وجدانمان را درست تربیت کنیم،‏ به روح‌القدس یَهُوَه نیاز داریم.‏ ‏(‏رومیان ۹:‏۱ خوانده شود.‏)‏ روح‌القدس کمکمان می‌کند که طرز فکر یَهُوَه را دربارهٔ موضوعی خاص درک کنیم.‏ همین طور به ما انگیزه و قدرت می‌دهد که هماهنگ با خواست او عمل کنیم.‏ (‏فیلیپیان ۲:‏۱۳‏)‏ اما چطور می‌توانیم کمک روح‌القدس را دریافت کنیم؟‏

۱۰.‏ چطور می‌توانیم کمک روح‌القدس را دریافت کنیم؟‏ (‏لوقا ۱۱:‏​۱۰،‏ ۱۳‏)‏

^۱۰ برای دریافت روح‌القدس دعا کنید.‏ (‏لوقا ۱۱:‏​۱۰،‏ ۱۳ خوانده شود.‏)‏ ما مطمئنیم که یَهُوَه روح‌القدسش را با سخاوتمندی به ما می‌دهد.‏ (‏یوحنا ۳:‏۳۴‏)‏ اگر از راهنمایی‌ها و فرمان‌هایش اطاعت کنیم،‏ او با دست و دلبازی این کار را می‌کند.‏ (‏امثال ۱:‏۲۳؛‏ یعقوب ۱:‏⁠۵‏)‏ از چه راه‌های دیگری می‌توانیم وجدانمان را تربیت کنیم؟‏

۱۱.‏ الف)‏ هدف اصلی ما در زندگی چیست؟‏ ب)‏ چرا باید مطمئن باشیم که وجدانمان درست تربیت شده است؟‏

^۱۱ همیشه تلاش کنید یَهُوَه را خوشحال کنید.‏ (‏امثال ۸:‏​۳۴،‏ ۳۵‏)‏ خوشحال کردن یَهُوَه باید هدف اصلی ما در زندگی باشد.‏ اگر در هر شرایطی روی این هدف تمرکز کنیم،‏ می‌توانیم وجدانمان را تربیت کنیم.‏ یک وجدان تربیت‌شده در واقع ترکیبی است از فکری که با طرز فکر یَهُوَه هماهنگ شده و دلی که به احساسات او اهمیت می‌دهد.‏ زندگی در دنیای امروز خیلی پیچیده است،‏ برای همین باید وجدانمان را خوب تربیت کنیم.‏ خیلی وقت‌ها با شرایطی روبرو می‌شویم که در کتاب مقدّس مشخصاً به آن اشاره‌ای نشده است؛‏ مثلاً وقتی می‌خواهیم در رابطه با تفریحات،‏ شغل،‏ تحصیلات یا روابطمان با دیگران تصمیم بگیریم.‏ چطور می‌توانیم مطمئن باشیم که یَهُوَه از تصمیماتی که می‌گیریم راضی است؟‏—‏۲قُرِنتیان ۱:‏⁠۱۲‏.‏

۱۲.‏ چطور می‌توانیم تشخیص دهیم که وجدانمان ما را به جهت درست می‌برد یا نه؟‏ (‏اِفِسُسیان ۵:‏⁠۱۰‏)‏

^۱۲ روی آیاتی که می‌خوانید تعمّق کنید.‏ (‏مزمور ۴۹:‏⁠۳‏)‏ موقع خواندن کتاب مقدّس،‏ دنبال اصولی باشید که طرز فکر یَهُوَه را نشان می‌دهد.‏ ‏(‏اِفِسُسیان ۵:‏۱۰ خوانده شود.‏)‏ وقتی در مسیر زندگی با مشکلی روبرو می‌شویم،‏ باید اصولی را پیدا کنیم که به ما نشان می‌دهد آیا وجدانمان ما را به جهت درست می‌برد یا نه.‏ (‏امثال ۲:‏​۴-‏۹،‏ ۱۱-‏۱۳‏)‏ بر اساس آن اصول می‌توانیم وجدانمان را اصلاح کنیم تا در مسیری که مورد قبول خداست بمانیم.‏—‏عبرانیان ۵:‏⁠۱۴‏.‏

۱۳.‏ از چه کاری باید دوری کنیم؟‏ مثالی بزنید.‏

^۱۳ به دنبال اصولی نباشید که تصمیمتان را توجیه کند.‏ ما نمی‌خواهیم مثل اسرائیلیانی باشیم که بعد از نابودی اورشلیم در سال ۶۰۷ ق.‏م.‏ در یهودیه ماندند.‏ آن‌ها به اِرْمیا گفتند:‏ «از یَهُوَه خدایت بخواه که به ما نشان دهد به کجا برویم و چه کار کنیم.‏» (‏اِرْمیا ۴۲:‏​۳-‏۶‏)‏ اما آن‌ها از قبل تصمیمشان را گرفته بودند!‏ پس وقتی دستورالعملی از یَهُوَه گرفتند که باب میلشان نبود،‏ طبق تصمیم خودشان عمل کردند.‏ این کارشان عواقب خیلی بدی داشت.‏ (‏اِرْمیا ۴۲:‏​۱۹-‏۲۲؛‏ ۴۳:‏​۱،‏ ۲،‏ ۴‏)‏ ما چه درسی می‌گیریم؟‏ باید قبل از تصمیم‌گیری،‏ اصولی را که نشان‌دهندهٔ طرز فکر یَهُوَه است پیدا کنیم و مطابق آن‌ها عمل کنیم.‏

۱۴.‏ چرا باید بر اساس اصول کتاب مقدّس تصمیم بگیریم؟‏

^۱۴ بر اساس اصول کتاب مقدّس تصمیم بگیرید.‏ (‏مَتّی ۷:‏​۲۴-‏۲۹؛‏ یعقوب ۱:‏​۲۳-‏۲۵‏)‏ اگر بر اساس اصول کتاب مقدّس تصمیم بگیریم،‏ هماهنگ با هدایت روح‌القدس عمل می‌کنیم.‏ در نتیجه،‏ یَهُوَه با سخاوتمندی روحش را به ما می‌دهد.‏ (‏اعمال ۵:‏۳۲‏)‏ اما اگر هدایت روح‌القدس را نادیده بگیریم،‏ شاید آن را ‹غمگین کنیم› یا ‹برخلاف راهنمایی آن عمل کنیم.‏› (‏اِفِسُسیان ۴:‏۳۰؛‏ اِشَعْیا ۶۳:‏۱۰؛‏ اعمال ۷:‏۵۱‏)‏ در آن صورت شاید یَهُوَه دیگر روح‌القدسش را به ما ندهد.‏ (‏مزمور ۵۱:‏۱۱؛‏ ۱تِسالونیکیان ۵:‏۱۹‏)‏ چنین اتفاقی واقعاً تأسف‌بار است،‏ چون به قدرتی که روح‌القدس به ما می‌دهد نیاز داریم.‏—‏اِفِسُسیان ۳:‏⁠۱۶‏.‏

اصولی را پیدا کنید که کمکتان می‌کند

۱۵-‏۱۶.‏ الف)‏ چطور می‌توانیم اصول کتاب مقدّس را دربارهٔ موضوعی خاص پیدا کنیم؟‏ ب)‏ کدام اصول کتاب مقدّس به شاگردمان کمک می‌کند که سیگار را کنار بگذارد؟‏

^۱۵ از ابزارهای مطالعه‌ای استفاده کنید.‏ برای این که بتوانیم اصول کتاب مقدّس را به کار ببریم،‏ باید اول آن‌ها را پیدا کنیم.‏ برای مثال شاید شاگردتان نخواهد سیگار را کنار بگذارد و بگوید،‏ ‹کتاب مقدّس به سیگار کشیدن اشاره‌ای نمی‌کند.‏ پس از کجا می‌دانید که این کار اشتباه است؟‏› چطور می‌توانید به او کمک کنید که اصول کتاب مقدّس را در این رابطه پیدا کند و بر اساس آن استدلال کند؟‏ یکی از ابزارهایی که کمکتان می‌کند راهنمای تحقیق برای شاهدان یَهُوَه است.‏ می‌توانید در آنجا موضوع «نظام شریر شیطان» را پیدا کنید و در زیرعنوان «‏تنباکو و استعمال دخانیات‏» این مقاله را به او نشان دهید:‏ «آیا با مصرف دخانیات هنوز می‌توانم مورد رضایت خدا واقع شوم؟‏» (‏به برج دیده‌بانی ۱ اکتبر ۲۰۱۲ مراجعه شود.‏)‏ او موقع خواندن آن مقاله،‏ چه آیه‌ها و اصولی پیدا می‌کند که برای ترک سیگار کمکش می‌کند؟‏

^۱۶ پنج اصل که به شاگردتان کمک می‌کند را در نظر بگیرید:‏ ۱)‏ نباید اسیر و بردهٔ چیزی شویم که نتیجه‌اش مرگ است.‏ (‏رومیان ۶:‏۱۶‏)‏ ۲)‏ باید از هر چیزی که به بدنمان ضرر می‌رساند دوری کنیم.‏ (‏۲قُرِنتیان ۷:‏⁠۱‏)‏ ۳)‏ یَهُوَه می‌خواهد که با تمام وجود به او خدمت کنیم.‏ ‏(‏مَتّی ۲۲:‏۳۷‏)‏ ۴)‏ نباید با رفتارمان به دیگران آسیب برسانیم.‏ (‏مَتّی ۲۲:‏۳۹؛‏ ۱قُرِنتیان ۱۰:‏۲۴‏)‏ ۵)‏ یَهُوَه به ما قدرت می‌دهد که بتوانیم کار درست را انجام دهیم.‏ (‏فیلیپیان ۴:‏۱۳‏)‏ پس با این که کتاب مقدّس مستقیماً به سیگار کشیدن اشاره‌ای نمی‌کند،‏ اصول آن به شاگردتان کمک می‌کند که طرز فکر یَهُوَه را در این زمینه تشخیص دهد.‏

۱۷.‏ زوجی که برای جشن عروسی‌شان برنامه‌ریزی می‌کنند،‏ چطور می‌توانند اصول کتاب مقدّس را در این زمینه پیدا کنند؟‏

^۱۷ زوجی که برای جشن عروسی‌شان برنامه‌ریزی می‌کنند،‏ چطور می‌توانند با استفاده از اصول کتاب مقدّس تصمیمات خوبی بگیرند؟‏ در این مورد هم راهنمای تحقیق ابزار خوبی است.‏ آن‌ها برای پیدا کردن اصول کتاب مقدّس می‌توانند موضوع «زندگی خانوادگی» را پیدا کنند و مقالاتی را که در زیرعنوان «‏جشن عقد و عروسی‏» آمده بخوانند.‏ برای مثال،‏ شش اصل را در نظر بگیرید.‏ ۱)‏ تمام برنامه‌ریزی‌ها باید به یَهُوَه جلال دهد.‏ (‏۱قُرِنتیان ۱۰:‏​۳۱،‏ ۳۲‏)‏ ۲)‏ لباس‌هایمان باید مناسب و باوقار باشد و وجدان کسی را ناراحت نکند.‏ (‏۱تیموتائوس ۲:‏۹؛‏ ۱پِطرُس ۳:‏​۳،‏ ۴‏)‏ ۳)‏ باید از مراسم تجمّلاتی که در دنیای شیطان معمول است دوری کنیم.‏ (‏یوحنا ۱۷:‏۱۴؛‏ یعقوب ۱:‏۲۷؛‏ ۱یوحنا ۲:‏​۱۵،‏ ۱۶‏)‏ ۴)‏ برنامه‌ریزی‌ها باید نظم و ترتیب داشته باشد.‏ (‏۱قُرِنتیان ۱۴:‏۴۰‏)‏ ۵)‏ نباید آنقدر مشروب سرو شود که دیگر کنترلی روی مهمانی نداشته باشیم.‏ (‏غَلاطیان ۵:‏۲۱‏)‏ ۶)‏ باید کسی را مسئول رسیدگی به کارهای مراسم کنیم.‏—‏یوحنا ۲:‏​۸،‏ ۹‏.‏

۱۸-‏۱۹.‏ الف)‏ چه ابزار دیگری به ما کمک می‌کند؟‏ ب)‏ چطور می‌توانیم با استفاده از این ابزار،‏ اصولی را برای شرکت در مراسم مختلف پیدا کنیم؟‏ (‏کادر «‏تشخیص اصول کتاب مقدّس‏» ملاحظه شود.‏)‏

^۱۸ ابزار دیگری که کمکمان می‌کند،‏ کتاب آیه‌هایی برای زندگی ما مسیحیان است.‏ این کتاب دربارهٔ موضوعات مختلف،‏ لیستی از آیات به ما می‌دهد.‏ برای هر موضوعی که انتخاب کنیم،‏ سؤالات و آیه‌هایی می‌بینیم که با کمک آن‌ها می‌توانیم اصول کتاب مقدّس را پیدا کنیم.‏ مثلاً شاید یک مسیحی می‌خواهد بداند که آیا می‌تواند در مراسم خاصّی شرکت کند یا نه.‏ او می‌تواند به بخش «جشن‌ها و عیدها» مراجعه کند.‏

^۱۹ در آن قسمت در زیرعنوان «‏جشن‌ها و عیدهایی که مسیحیان برگزار نمی‌کنند‏» می‌تواند این مطلب را بخواند:‏ «چرا در عیدها و جشن‌هایی که از اعتقادات نادرست گرفته شده،‏ شرکت نمی‌کنیم؟‏ (‏۱قر ۱۰:‏۲۱؛‏ ۲قر ۶:‏​۱۴-‏۱۸؛‏ اف‍ ۵:‏​۱۰،‏ ۱۱‏)‏» بعد به چند نمونه از این جشن‌ها اشاره شده است.‏ همین طور در زیرعنوان «‏جشن‌هایی مربوط به وطن‌پرستی‏» لیستی از اصول کتاب مقدّس آمده که به مسیحیان کمک می‌کند برای شرکت در مراسم مختلف تصمیم بگیرند؛‏ مثلاً مراسم مربوط به وقایع سیاسی و تاریخی،‏ سالروز جنگ بین ملت‌ها و مراسمی که مردم به انسان‌ها بیش از خدا حرمت و احترام می‌گذارند.‏ واقعاً قدردانیم که سازمان یَهُوَه چنین ابزارهایی برایمان آماده کرده تا بتوانیم وجدانمان را تربیت کنیم.‏

طبق وجدان تربیت‌شده‌تان رفتار کنید

۲۰.‏ چه چیزی نشان می‌دهد که وجدانمان درست تربیت شده است؟‏

^۲۰ ما بابت ارادهٔ آزاد که یَهُوَه به ما هدیه داده قدردانیم.‏ اما می‌دانیم که باید وجدانمان را تربیت کنیم تا بتوانیم از این هدیهٔ یَهُوَه خوب استفاده کنیم.‏ یک وجدان تربیت‌شده کمکمان می‌کند که با تصمیماتمان یَهُوَه را خوشحال کنیم و هماهنگ با خواستش عمل کنیم.‏ برای این کار به کمک روح‌القدس نیاز داریم.‏ پس باید مرتب از یَهُوَه روح مقدّسش را بخواهیم و هماهنگ با هدایت آن پیش رویم.‏ اصول کتاب مقدّس همین طور برای تربیت وجدانمان به ما کمک می‌کند.‏ پس بیایید از این هدیه‌های یَهُوَه به خوبی استفاده کنیم تا قدرت کلام خدا را در زندگی‌مان ببینیم.‏—‏۲تیموتائوس ۳:‏​۱۶،‏ ۱۷؛‏ عبرانیان ۴:‏⁠۱۲‏.‏