دانیال

اهمیت کتاب

۱.‏ یَهُوَه در چه دورانی دانیال را به عنوان پیامبر انتخاب کرد؟‏

یَهُوَه در دوران حساسی از تاریخ،‏ دانیال را به عنوان پیامبرش انتخاب کرد.‏ پادشاه منتخب یَهُوَه در اورشلیم برکنار شده بود.‏ شهر اورشلیم و معبد یَهُوَه خراب شده بود و قوم خدا به تبعید برده شده بودند.‏ یَهُوَه در آن دوران بحرانی جزئیات هیجان‌انگیزی دربارهٔ حکمرانی عالمگیرش آشکار کرد و از دانیال خواست که آن‌ها را در کتابش بنویسد.‏—‏۲:‏۲۰؛‏ ۶:‏​۲۶،‏ پاورقی.‏

۲.‏ الف)‏ کتاب دانیال دربارهٔ پادشاهی خدا چه جزئیاتی می‌دهد؟‏ ب)‏ در این کتاب چه پیشگویی‌ای دربارهٔ مسیح آمده است؟‏

^۲ یَهُوَه در این کتاب به جزئیات بیشتری دربارهٔ حکمرانی ابدی‌اش اشاره کرده است.‏ او به دانیال گفت که حکومت مسیح چه کارهایی انجام خواهد داد،‏ وسعت قلمروی او چقدر است،‏ مقرش کجاست و حکمرانانش چه کسانی هستند.‏ (‏۲:‏​۳۵،‏ ۴۴؛‏ ۷:‏​۱۳،‏ ۱۴،‏ ۱۸)‏ همین طور تاریخ آمدن مسیح،‏ کشته شدنش و شروع حکومتش در آسمان را آشکار کرد.‏ یَهُوَه در یک پیشگویی بی‌نظیر نشان داد که مسیح در اواخر یک دورهٔ ‹۷۰ هفته‌ای› می‌آید،‏ بعد کشته می‌شود و بعد از آن اورشلیم نابود می‌شود.‏ (‏۹:‏​۲۴-‏۲۶؛‏ کادر ۲۷-‏الف)‏ مدتی بعد نِحِمیا شروع این دوره را ثبت کرد.‏ (‏نِحِمیا ۲:‏​۱،‏ ۵-‏۸)‏ دانیال همین طور در پیشگویی دیگری نشان داد که حکمرانی مسیح در آخر «هفت زمان» شروع می‌شود.‏ (‏۴:‏​۱۶،‏ ۱۷؛‏ کادر ۲۷-‏پ)‏ عیسی هم به نشانهٔ زمان حضورش به عنوان پادشاه اشاره کرد و آن را «دوران تعیین‌شده برای ملت‌ها» نامید.‏—‏لوقا ۲۱:‏​۲۰-‏۲۴؛‏ مَتّی ۲۴:‏​۱-‏۳،‏ ۱۵.‏

۳.‏ کتاب دانیال دربارهٔ حکومت‌های انسانی چه جزئیاتی را آشکار می‌کند؟‏

^۳ یَهُوَه در این کتاب همچنین دربارهٔ شکل‌گیری و سقوط بعضی از حکومت‌های انسانی جزئیاتی را آشکار کرده است.‏ او در باب‌های ۲،‏ ۷،‏ ۸ و ۱۰-‏۱۲ پیشگویی کرده که از حکومت بابِل تا «زمان آخر» به نوبت چه قدرت‌های جهانی‌ای سر کار خواهند آمد.‏ (‏۱۲:‏۴؛‏ دج ضمیمهٔ ب۹)‏ یَهُوَه نشان داد که حکومت‌های انسانی چطور با او مخالفت می‌کنند،‏ به پرستندگانش آزار می‌رسانند و در نهایت از طریق پادشاهی‌اش نابود می‌شوند.‏ (‏۷:‏​۲۳-‏۲۶)‏ علاوه بر این،‏ رؤیای دانیال دربارهٔ حیوانات کمکمان می‌کند تا تشخیص دهیم حیواناتی که در کتاب مکاشفه به آن‌ها اشاره شده،‏ نماد قدرت‌های سیاسی‌اند.‏—‏دانیال ۷:‏​۱۵-‏۱۷؛‏ مکاشفه ۱۳:‏​۱،‏ ۲؛‏ ۱۷:‏⁠۳.‏

۴.‏ از تجربه‌های شخصی دانیال چه یاد می‌گیریم؟‏

^۴ یَهُوَه از دانیال خواست که بعضی از تجربه‌های شخصی‌اش را بنویسد تا ما از آن‌ها درس بگیریم.‏ ما از دانیال و دوستان عبرانی‌اش که در سخت‌ترین شرایط به قانون خدا پای‌بند ماندند،‏ وفاداری را یاد می‌گیریم.‏ (‏۱:‏۸؛‏ ۳:‏​۱۶-‏۱۸؛‏ ۶:‏۱۰)‏ وقتی می‌خوانیم دانیال چطور از ته دل به یَهُوَه دعا کرد و به او توکّل کرد،‏ از او درس فروتنی می‌گیریم.‏ (‏۲:‏​۱۹-‏۲۳؛‏ ۹:‏​۳-‏۱۹)‏ همین طور وقتی می‌بینیم دانیال چطور پیام داوری یَهُوَه را به پادشاهان اعلام کرد و به خاطر پشتکارش در دعا،‏ به چاه شیران انداخته شد،‏ یاد می‌گیریم که شجاع باشیم.‏—‏۴:‏۲۷؛‏ ۵:‏​۲۲،‏ ۲۳؛‏ ۶:‏​۶-‏۱۰،‏ ۱۶،‏ ۱۷.‏

۵.‏ یَهُوَه در کتاب دانیال،‏ چه اطلاعاتی دربارهٔ خودش به ما می‌دهد؟‏

^۵ یَهُوَه در کتاب دانیال،‏ اطلاعات جالبی دربارهٔ خودش به ما داده است.‏ او آشکارکنندهٔ رازهاست،‏ چون خادمانش را از اتفاقات آینده باخبر می‌کند.‏ (‏۲:‏۴۷)‏ او همین طور نجات‌دهنده است،‏ چون نه تنها جان خادمانش را از مرگ نجات می‌دهد،‏ بلکه پرستندگان وفادارش را که مرده‌اند به زندگی برمی‌گرداند.‏ (‏۶:‏۲۷؛‏ ۱۲:‏۱۳)‏ یَهُوَه همچنین پاداش‌دهنده‌ای است که به خادمان وفادارش درک و فهم و قوّت می‌دهد.‏ (‏۱:‏۱۷؛‏ ۱۰:‏۱۹)‏ از همه مهم‌تر،‏ یَهُوَه ثابت کرده که حاکم متعال است.‏ دانیال تنها نویسنده‌ای است که یَهُوَه را «حاکم همهٔ حکومت‌های بشری» خوانده است.‏a—‏۴:‏⁠۱۷.‏

نگاهی کلّی

۶.‏ چه اطلاعاتی دربارهٔ دانیال داریم؟‏

^۶ نویسنده:‏ این کتاب را دانیال نبی نوشت.‏ دانیال یعنی:‏ «خدا داور من است.‏» او از طایفهٔ یهودا و شاید از خانوادهٔ سلطنتی بود.‏ او در سال ۶۱۷ ق.‏م.‏ وقتی هنوز جوان یا احتمالاً نوجوان بود،‏ اسیر شد و به بابِل برده شد.‏ (‏۱:‏​۱-‏۳،‏ ۶)‏ دانیال در زمان حکمرانی بابِلیان در قصر پادشاه خدمت می‌کرد و بعدها در زمان حکمرانی ماد و پارس یکی از وزیران دربار شد.‏ (‏۱:‏۴؛‏ ۶:‏​۱،‏ ۲)‏ دانیال حکمت و شهرت فوق‌العاده‌ای به دست آورد.‏ حِزْقیال نبی هم به این موضوع اشاره کرد.‏ (‏حِزْقیال ۱۴:‏​۱۴،‏ ۲۰؛‏ ۲۸:‏۳؛‏ دانیال ۱:‏​۱۷-‏۲۰)‏ دانیال در حدود سال ۶۰۶ ق.‏م.‏ پیامبر شد.‏ (‏۲:‏​۱،‏ ۱۹)‏ او در سال ۵۳۶ ق.‏م.‏ آخرین رؤیایش را دید.‏ (‏۱۰:‏⁠۱)‏ دانیال تقریباً ۱۰۰ سال عمر کرد که ۷۸ سال آن تحت حکمرانی بابِلیان و سه سال آن تحت حکمرانی ماد و پارس بود.‏ او در حدود ۵۳۶ ق.‏م.‏ اتفاقات مهم زندگی‌اش را در یک کتاب جمع‌آوری کرد که بعضی از آن‌ها را قبلاً نوشته بود.‏—‏۷:‏۱؛‏ کادر ۲۷-‏ب.‏

۷.‏ چه اطلاعاتی به ما کمک می‌کند تا کتاب دانیال را بهتر درک کنیم؟‏

^۷ پیش‌زمینه:‏ پادشاه بابِل از سال ۶۲۰ ق.‏م.‏ از یهودا خراج می‌گرفت.‏ اما بعد از مدتی پادشاه یهودا از او سرپیچی کرد.‏ در نتیجه نِبوکَدنَصَّر پادشاه بابِل به اورشلیم حمله کرد و در سال ۶۱۷ ق.‏م.‏ آن را تصرّف کرد.‏ (‏۲پادشاهان ۲۴:‏​۱،‏ ۱۰-‏۱۲)‏ نِبوکَدنَصَّر،‏ اعضای خانوادهٔ سلطنتی و ‹درباریان و بزرگان› یهودا را که دانیال هم جزوشان بود به اسارت برد.‏ (‏۲پادشاهان ۲۴:‏۱۵)‏ چند سال بعد در سال ۶۰۷ ق.‏م.‏ بابِلیان اورشلیم را نابود کردند و تعداد بیشتری از یهودیان را به بابِل بردند.‏ در سال ۵۳۹ ق.‏م.‏ حکومت ماد و پارس به رهبری کوروش کبیر،‏ بابِل را تصرّف کرد.‏ او اجازه داد زَروبّابِل فرماندار که با دانیال همعصر بود،‏ همراه تعدادی از یهودیان به یهودا برگردد.‏—‏عِزرا ۱:‏​۱-‏۸؛‏ ۲:‏​۱،‏ ۲؛‏ حَجّای ۱:‏⁠۱.‏

۸.‏ کتاب دانیال بر چه اساسی دسته‌بندی شده و به چه زبان‌هایی نوشته شده است؟‏

^۸ جزئیات دیگر:‏ کتاب دانیال را می‌توان به دو قسمت تقسیم کرد.‏ باب‌های ۱-‏۶ به اتفاقات زندگی دانیال و همراهانش اشاره می‌کند.‏ همچنین شامل رؤیاهایی است که پادشاهان بابِل دیدند و دانیال آن‌ها را تعبیر کرد.‏ گزارشاتی که در این باب‌ها آمده،‏ به ترتیب زمانی نوشته شده‌اند.‏ باب‌های ۷-‏۱۲ شامل رؤیاهایی است که خود دانیال دید.‏ او باب اول کتابش را به زبان عبری نوشت و بیشتر مطالب باب‌های ۲-‏۷ را که در مورد قدرت‌های جهانی است به زبان آرامی نوشت.‏ (‏۲:‏۴ب–۷:‏۲۸)‏ او باب‌های ۸-‏۱۲ را به زبان عبری نوشت؛‏ این باب‌ها نشان می‌دهد که قدرت‌های جهانی چه رفتاری با خادمان یَهُوَه خواهند داشت.‏

خلاصه

۹.‏ وقتی دانیال و همراهانش به بابِل رسیدند چه اتفاقی افتاد؟‏

^۹ آموزش در بابِل.‏ (‏۱:‏​۱-‏۲۱)‏ دانیال،‏ حَنَنیا،‏ میشائیل و عَزَریاb در سال ۶۱۷ ق.‏م.‏ به بابِل برده شدند و برای خدمت در دربار آموزش دیدند.‏ آن‌ها نمی‌خواستند از دید خدا ناپاک شوند،‏ برای همین تصمیم گرفتند از غذاهای پادشاه نخورند و به یَهُوَه وفادار بمانند.‏ در نتیجه یَهُوَه به آن‌ها برکت و حکمت داد و آن‌ها به خاطر حکمتشان معروف شدند.‏—‏۱:‏⁠۲۰.‏

۱۰.‏ تقریباً یک سال بعد از نابودی اورشلیم چه اتفاقی افتاد؟‏

^۱۰ مجسمهٔ بزرگ.‏ (‏۲:‏​۱-‏۴۹)‏ نِبوکَدنَصَّر در حدود سال ۶۰۶ ق.‏م.‏ خواب یک مجسمهٔ بزرگ را دید که او را پریشان کرد.‏ او از همهٔ حکیمان بابِل خواست که اول بگویند چه خوابی دیده و بعد آن را تعبیر کنند.‏ او آن‌ها را تهدید کرد که اگر خواسته‌اش را برآورده نکنند،‏ کشته خواهند شد.‏ وقتی دانیال خواب او را تعریف و تعبیر کرد،‏ نِبوکَدنَصَّر گفت که یَهُوَه خدایی است که «رازها را آشکار می‌کند.‏» به علاوه دانیال را حاکم تمام استان بابِل کرد و ادارهٔ امور استان را به حَنَنیا،‏ میشائیل و عَزَریا سپرد.‏

۱۱.‏ سه جوان عبرانی با چه آزمایشی روبرو شدند و نتیجهٔ آن چه بود؟‏

^۱۱ کورهٔ آتش.‏ (‏۳:‏​۱-‏۳۰)‏ در سال ۶۰۶ ق.‏م.‏ یا مدتی بعد از آن،‏ نِبوکَدنَصَّر برای وقف مجسمهٔ بزرگی که از طلا ساخته بود مراسمی ترتیب داد.‏ حَنَنیا،‏ میشائیل و عَزَریا برخلاف دیگران جلوی آن مجسمه سجده نکردند،‏ برای همین نِبوکَدنَصَّر آن‌ها را به کورهٔ آتش انداخت.‏ یَهُوَه فرشته‌اش را فرستاد تا آن‌ها را نجات دهد.‏ نِبوکَدنَصَّر با دیدن این اتفاق یَهُوَه را ستایش کرد و برای محافظت از پرستندگان او حکمی صادر کرد.‏ همین طور به آن سه جوان عبرانی مقامی بالاتر در استان بابِل داد.‏

۱۲.‏ باب چهارم کتاب دانیال دربارهٔ چیست؟‏

^۱۲ درخت تنومند.‏ (‏۴:‏​۱-‏۳۷)‏ باب چهارم کتاب دانیال دربارهٔ نامه‌ای است که نِبوکَدنَصَّر احتمالاً بعد از سال ۶۰۰ ق.‏م.‏ نوشت.‏ نِبوکَدنَصَّر در نامه‌اش تعریف کرد که خواب یک درخت بزرگ را دید که آن را قطع کردند و کنده‌اش را برای «هفت زمان» بستند.‏ او همچنین گفت که دانیال خوابش را چطور تعبیر کرد.‏ (‏۴:‏۲۵؛‏ کادر ۲۷-‏پ)‏ خواب نِبوکَدنَصَّر طبق گفتهٔ دانیال تعبیر شد؛‏ او برای مدتی عقلش را از دست داد و دیگر نتوانست حکمرانی کند.‏ اما بعد عقلش سر جایش آمد و حکمرانی‌اش را ادامه داد.‏ نِبوکَدنَصَّر در آخر نامه‌اش یَهُوَه را ستایش کرد و تأیید کرد که او حاکم متعال است.‏

۱۳.‏ در سال ۵۳۹ ق.‏م.‏ چه پیشگویی‌ای به تحقق رسید؟‏

^۱۳ نوشتهٔ روی دیوار.‏ (‏۵:‏​۱-‏۳۱)‏ در ۵ اکتبر سال ۵۳۹ ق.‏م.‏ بِلشَصَّر،‏ پادشاه بابِل دستی را دید که روی دیوار پیام مرموزی می‌نویسد.‏ او دانیال را احضار کرد تا آن نوشته را بخواند و معنی‌اش را توضیح دهد.‏ دانیال در آن زمان احتمالاً بیشتر از ۹۰ سال داشت.‏ او مفهوم آن نوشته را برای پادشاه توضیح داد و گفت که بابِل به دست امپراتوری ماد و پارس تصرّف می‌شود.‏ همان شب بِلشَصَّر کشته شد و داریوش که از مادها بود بابِل را تصرّف کرد و پادشاه آنجا شد.‏—‏۵:‏​۳۰،‏ ۳۱.‏

۱۴.‏ وفاداری دانیال چطور در دوران پیری‌اش آزمایش شد؟‏

^۱۴ چاه شیران.‏ (‏۶:‏​۱-‏۲۸)‏ داریوش کمی بعد از تصرّف بابِل،‏ دانیال را یکی از وزیران دربارش کرد.‏ اما مقامات دربار به دانیال حسودی کردند و توطئه چیدند که او را به خاطر دعا کردن به یَهُوَه بکشند.‏ دانیال به چاه شیران انداخته شد،‏ اما یَهُوَه او را نجات داد.‏ بعد داریوش فرمان داد که همهٔ مردم در قلمروی امپراتوری‌اش به یَهُوَه احترام بگذارند.‏

۱۵.‏ در رؤیای چهار حیوان وحشی،‏ پادشاهی از چه کسی گرفته شد و به چه کسانی واگذار شد؟‏

^۱۵ چهار حیوان وحشی.‏ (‏۷:‏​۱-‏۲۸)‏ در سال ۵۵۳ ق.‏م.‏ دانیال که حدود ۸۰ سال داشت،‏ در رؤیایی چهار حیوان وحشی دید.‏ آن حیوانات مظهر چهار پادشاهی یا حکومت بودند.‏ چهارمین حیوان،‏ ده شاخ داشت.‏ سه تا از آن شاخ‌ها با یک شاخ کوچک که «بین آن‌ها درآمد» جایگزین شد.‏ (‏۷:‏⁠۸)‏ دانیال همین طور کسی را دید که شبیه «پسر انسان» بود و پادشاهی ابدی به او داده شد.‏ (‏۷:‏​۱۳،‏ ۱۴)‏ دانیال فهمید که آن شاخ کوچک به مدت سه زمان و نیم به «مقدّسان» آزار می‌رساند.‏ (‏۷:‏​۲۱،‏ ۲۵)‏ او در آن رؤیا دید که یَهُوَه پادشاهی را از آن شاخ گرفت،‏ آن حیوان وحشی نابود شد و پادشاهی جاودانی به «مقدّسان خدای متعال» واگذار شد.‏—‏۷:‏​۲۶،‏ ۲۷.‏

۱۶.‏ طبق پیشگویی دانیال باب ۸،‏ چه اتفاقی برای قوچ و بز نر افتاد؟‏

^۱۶ قوچ و بز نر.‏ (‏۸:‏​۱-‏۲۷)‏ در سال ۵۵۱ ق.‏م.‏ یعنی یک سال قبل از این که کوروش امپراتوری ماد و پارس را شکل بدهد،‏ دانیال در رؤیایی دید که یک بز تک شاخ،‏ قوچی را که دو شاخ داشت کشت.‏ آن بز مظهر پادشاهی یونان بود و قوچ مظهر پادشاهی ماد و پارس.‏ شاخ آن بز شکست و چهار شاخ دیگر به جایش درآمد.‏ از یکی از آن شاخ‌ها،‏ شاخ کوچکی درآمد که به یک پادشاه ظالم و جنگجو تبدیل شد.‏ دانیال دید که در زمان آخر آن پادشاه آنقدر مغرور می‌شود که مکان مقدّس را نابود می‌کند.‏ اما بعد از ۲۳۰۰ روز مکان مقدّس به وضعیت درست خود برگردانده می‌شود.‏ آن پادشاه سرانجام «بدون دخالت دستِ انسان شکست می‌خورد.‏»—‏۸:‏⁠۲۵.‏

۱۷.‏ بعد از این که دانیال به یَهُوَه التماس کرد،‏ جبرائیل به او چه گفت؟‏

^۱۷ ۷۰ سال و ۷۰ هفته.‏ (‏۹:‏​۱-‏۲۷)‏ مدتی قبل از این که کوروش فرمان آزادی یهودیان را صادر کند،‏ یعنی احتمالاً در سال ۵۳۹ ق.‏م.‏ دانیال فهمید که پایان ۷۰ سال ویرانی اورشلیم نزدیک است.‏c (‏۲تواریخ ۳۶:‏۲۳؛‏ عِزرا ۱:‏​۱-‏۱۱؛‏ ۲:‏۶۴)‏ او به یَهُوَه التماس کرد که پرستش پاک را دوباره در معبد برقرار کند.‏ بعد جبرائیل به دانیال ظاهر شد و در مورد یک دوران ‹۷۰ هفته‌ای› به او توضیح داد.‏ منظور از هر هفته ۷ سال بود.‏ (‏۹:‏​۲۴،‏ پاورقی)‏ این پیشگویی شامل اتفاقات زیادی می‌شد؛‏ قرار بود که گناهان کفّاره شود،‏ اورشلیم بازسازی شود،‏ مسیح بیاید و کشته شود،‏ «شهر و مکان مقدّس» نابود شود،‏ آن عهد تا آخر ۷۰ هفته معتبر بماند و در وسط آخرین هفته،‏ تقدیم قربانی‌ها متوقف شود.‏—‏۹:‏⁠۲۶.‏

۱۸.‏ رؤیای دانیال دربارهٔ رقابت دو پادشاه چه چیزی را در مورد «زمان آخر» آشکار کرد؟‏

^۱۸ رقابت دو پادشاه.‏ (‏۱۰:‏۱–‏۱۲:‏۱۳)‏ در سال ۵۳۶ ق.‏م.‏ وقتی دانیال تقریباً ۱۰۰ ساله بود،‏ آخرین رؤیایش را دید که دربارهٔ «زمان آخر» بود.‏ (‏۱۰:‏۱۴)‏ دانیال متوجه شد که پادشاه پارس «همه را به ضدّ حکومت یونان تحریک خواهد کرد.‏» (‏۱۱:‏⁠۲)‏ بعد سلطنت یک پادشاه قدرتمند به چهار قسمت تقسیم می‌شود.‏ بعد از مدتی پادشاه شمال و پادشاه جنوب بر سر قدرت با همدیگر می‌جنگند.‏ در آن مدت مکان مقدّس بی‌حرمت می‌شود،‏ تقدیم قربانی‌های روزانه متوقف می‌شود و «ویرانگر نفرت‌انگیز» بر پا می‌شود.‏ (‏۱۱:‏​۲۹-‏۳۱)‏ در زمان آخر،‏ آن دو پادشاه با هم «شاخ‌به‌شاخ» می‌شوند.‏ بعد پادشاه شمال وارد «سرزمین زیبا» می‌شود.‏ (‏۱۱:‏​۴۰-‏۴۵)‏ زمان خیلی سختی پیش می‌آید و میکائیل برای کمک به قوم مقدّس خدا وارد عمل می‌شود.‏ دانیال دید که فرشته‌ای از یک فرشتهٔ دیگر پرسید:‏ «چقدر طول می‌کشد تا همهٔ این اتفاقات عجیب و شگفت‌انگیز به پایان برسد؟‏» فرشتهٔ دیگر به یک دورهٔ «سه زمان و نیم» اشاره کرد.‏ بعد به دو دورهٔ زمانی دیگر اشاره شد که یکی ۱۲۹۰ روز و دیگری ۱۳۳۵ روز بود.‏ همین طور به دانیال گفته شد که استراحت خواهد کرد و «در آخر این روزها» بلند خواهد شد.‏ (‏۱۲:‏​۶،‏ ۷،‏ ۱۱-‏۱۳)‏ دانیال بعد از این رؤیا کتابش را تمام کرد.‏