Nunamẹ He Nọ Hẹn Homẹhun Jiwheyẹwhe
JESU po devi etọn lẹ po to vivi núdùdù dojo de tọn dù to Bẹtani hẹ họntọn vivẹ delẹ, he mẹ Malia, Malta, po Lazalọsi he ṣẹṣẹ yin finfọnsọnku po tin te. To whenuena Malia yí ojlẹka nusisá akuẹgegenu tọn de bo sá ẹ do afọ Jesu tọn go, Juda Iskaliọti gblehomẹ bo dọ nuhe e lẹn. “Etẹwutu wẹ yè ma sà nusisá he yin fatakakuẹ fọdekanweko [he sọgbe hẹ azọ́nkuẹ nudi owhe dopo tọn], bo yin nina hlan wamọnọ lẹ?” wẹ e fọ́ngu dọ. Mẹdevo lẹ kọngbedopọ hẹ ẹ to afọdopolọji.—Johanu 12:1-6; Malku 14:3-5.
Ṣigba, Jesu gblọn dọmọ: “Mì gbọ sọn e go. . . . Na mì tindo wamọnọ lẹ whepoponu to mì dè, whedepopenu mì jlo mì sọgan wà dagbe na yé; ṣigba mì ma tindo yẹn whepoponu gba.” (Malku 14:6-9) Nukọntọ sinsẹ̀n Juvi lẹ tọn plọn gbẹtọ lẹ dọ e mayin dọ nunina lẹblanu tọn lẹ yin nuyiwa walọ dagbe tọn kẹdẹ wẹ gba ṣigba tlẹ sọgan basi ovẹsè na ylando lẹ. To alọ devo mẹ, Jesu hẹn ẹn họnwun dọ nunina he nọ hẹn homẹ Jiwheyẹwhe tọn hùn ma nọte do nunina lẹblanu tọn bibasi na wamọnọ lẹ ji gba.
Dogbapọnna aliho he mẹ nunina lẹ yin bibasi te to agun Klistiani fliflimẹ tọn mẹ to kleun mẹ na zinnudo aliho yọn-na-yizan he mẹ mí sọgan do mẹtọnhopọn mítọn hia te delẹ ji bo gbọnmọ dali hẹn homẹ Jiwheyẹwhe tọn hùn po nunina mítọn po. E nasọ do nunamẹ vonọtaun he nọ wà dagbe hugan hia.
“Na Nunina Lẹblanu Tọn”
Whlasusu wẹ Jesu na tuli devi etọn lẹ nado “na nunina lẹblanu tọn.” (Luku 12:33) Ṣigba, Jesu na avase sọta adọkun jijlá he lẹndai etọn yin nado pagigona nunatọ lọ kakati ni yin Jiwheyẹwhe. E dọmọ: ‘Whenuena hiẹ basi nunina lẹblanu tọn lẹ, a kún opẹ̀n de to nukọn towe blo, dile yẹnuwatọ lẹ nọ wà do to sinagọgu mẹ podọ to alihogbó ji, na yé nido do gigo sọn gbẹtọ lẹ dè.’ (Matiu 6:1-4) To ayinamẹ ehe hihodo mẹ, Klistiani fliflimẹ tọn lẹ dapana nuyiwa adọkun jijlá nukọntọ sinsẹ̀n tọn azán yetọn gbè tọn lẹ tọn bo de nado gọalọna mẹhe tin to nuhudo mẹ lẹ gbọn lizọnyiyi na yé kavi onú lẹ nina yé tlọlọ dali.
Di apajlẹ, to Luku 8:1-3, mí se dọ Malia Magdaleni, Joana, Susana, po mẹdevo lẹ po yí ‘nutindo yetọn lẹ’ do to devizọnwa po whiwhẹ po hlan Jesu po apọsteli etọn lẹ po. Dile etlẹ yindọ sunnu ehelẹ ma yin agbátọnọ, yé ko jo agbasazọ́n yetọn lẹ do nado sọgan ze ayidonugo yetọn lẹpo do lizọnyizọn lọ ji. (Matiu 4:18-22; Luku 5:27, 28) Gbọn alọgigọna yé nado wà azọ́n he Jiwheyẹwhe dena yé lẹ dotana dali, yọnnu ehelẹ to gigopana Jiwheyẹwhe to yẹhiadonu-liho. Podọ Jiwheyẹwhe do alọkẹyi etọn hia gbọn kandai alọtutlu owanyinọ yetọn tọn whiwhla do Biblu mẹ na whẹndo sọgodo tọn lẹpo nado hia dali.—Howhinwhẹn lẹ 19:17; Heblu lẹ 6:10.
Nawe devo he jọmẹ bo ‘sù to azọ́n dagbe mẹ, podọ to nunina lẹblanu tọn mẹ,’ wẹ Dọlka. E nọ basi avọ̀ na asuṣiọsi nuhudonọ lẹ to otò etọn, Jọppa he tin to hùto mẹ. Mí ma yọnẹn vlavo eyin ewọ lọsu wẹ nọ họ̀ azọ́nwanu lọ lẹpo kavi nọ basi avọ̀ lọ lẹ vọnu poun. Etomọṣo, azọ́n dagbe etọn hẹn ẹn yin omẹ yiwanna hlan mẹhe e sọgan gọalọna lẹ, podọ hlan Jiwheyẹwhe, he gbọn lẹblanu dali dona ojlo dagbe etọn.—Owalọ lẹ 9:36-41.
Mẹwhinwhàn He Sọgbe Yin Nujọnu
Etẹwẹ whàn omẹ ehelẹ nado nanú? E mayin awuvẹmẹ he nọ yin whinwhàn gbọn ovẹvivẹ numọtolanmẹ tọn na alọgọ dali poun gba. Dopodopo yetọn mọdọ nuhe sọgbe wẹ e yin nado wà nuhe go yé pé lẹpo to azán dopodopo gbè nado gọalọna mẹhe to oyà ohẹ́n, nugbajẹmẹji, azọ̀n, kavi nuhahun devo lẹ tọn ji lẹ. (Howhinwhẹn lẹ 3:27, 28; Jakobu 2:15, 16) Nunamẹ ehe nkọ wẹ nọ hẹn homẹ Jiwheyẹwhe tọn hùn. E nọ yin whinwhàn jẹnukọn gbọn owanyi sisosiso na Jiwheyẹwhe po ojlo lọ po nado hodo apajlẹ gbẹtọ-yinyin lẹblanu po alọtutlu etọn tọn po dali.—Matiu 5:44, 45; Jakobu 1:17.
Apọsteli Johanu zinnudo adà tangan nunamẹ tọn ehe ji to whenuena e kanse dọmọ: “Mẹhe tindo adọkunnu aihọn he tọn, bo mọ mẹmẹsunnu etọn to ohẹ́n mẹ, bosọ glọn lẹblanu homẹ etọn tọn sọn e dè, nawẹ owanyi Jiwheyẹwhe tọn na nọhẹ omẹ lọ do?” (1 Johanu 3:17) Gblọndo lọ họnwun hezeheze. Owanyi Jiwheyẹwhe tọn nọ whàn gbẹtọ lẹ nado basi nunina lẹblanu tọn. Jiwheyẹwhe nọ yọ́n pinpẹn mẹhe do gbigbọ alọtutlu tọn hia taidi ewọ lẹ tọn, bosọ nọ suahọ yé. (Howhinwhẹn lẹ 22:9; 2 Kọlintinu lẹ 9:6-11) Be mí nọ mọ alọtutlu mọnkọtọn to egbehe ya? Lẹnnupọndo nuhe jọ to agọe to agun Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn de mẹ ji.
Owhé yọnnu Klistiani mẹhomẹ de tọn dona yin vivọjlado to niyaniya mẹ. Ewọ kẹdẹ wẹ nọ nọ̀ owhé lọ gbè bo ma tindo whẹndo de nado gọalọna ẹn. To owhe lẹ gblamẹ, owhé etọn ko nọ saba yin yiyizan na opli Klistiani tọn lẹ, podọ gbọzangbọzan, e nọ hẹjo mẹdepope he wá owhé etọn gbè. (Owalọ lẹ 16:14, 15, 40) To ninọmẹ blawu etọn mimọ mẹ, hagbẹ agun lọ tọn lẹ kọngbedopọ nado gọalọ. Mẹdelẹ basi nunina akuẹ tọn, mẹdevo lẹ ze yede jo nado wazọ́n. To sẹfifo vude godo, mẹdezejotọ lọ lẹ gbá họta yọyọ de, basi awulẹpa devo, tlẹ́ ohọ̀ lọ bo sásẹndo e, bosọ basi ogbá yọyọ lẹ do adohọsa lọ mẹ. E mayin dọ nunina yetọn hẹn pekọwana nuhudo yọnnu lọ tọn kẹdẹ wẹ gba ṣigba sọ kọ̀n agun lọ dopọ pẹkipẹki bo yinuwado kọmẹnu lẹ ji taidi apajlẹ nunamẹ nugbo Klistiani tọn de.
Aliho susu mẹ wẹ mí sọgan gọalọna mẹdevo lẹ te. Be mí sọgan yí whenu zan hẹ tọṣiọvi de ya? Be mí sọgan whleahi kavi tọ̀ avọ̀ na asuṣiọsi mẹhomẹ he mí yọnẹn de ya? Be mí sọgan danú kavi basi nunina akuẹ tọn na mẹhe ma tindo nude ya? Mí sọgan gọalọ eyin mí ma tlẹ yin adọkunnọ. Apọsteli Paulu wlan dọmọ: “Eyin ojlo homẹ tọn tin jẹnukọn, yè kẹalọyi i kẹdẹdi ehe omẹ lọ tindo, e mayin kẹdẹdi ehe e ma tindo gba.” (2 Kọlintinu lẹ 8:12) Ṣigba, be nunamẹ tlọlọ mọnkọtọn kẹdẹ wẹ Jiwheyẹwhe na dona ya? Lala.
Etẹwẹ Dogbọn Nunina Kọgbọ Tọn Heyin Anadena lẹ Dali?
To whedelẹnu vivẹnudido mẹdopodopo lẹ tọn ma nọ pé gba. Na nugbo tọn, Jesu po apọsteli etọn lẹ po tindo akuẹgbá pọmẹ tọn de na wamọnọ lẹ, podọ yé nọ kẹalọyi nunina mẹtọnhopọntọ he yé pehẹ to azọ́n yetọn mẹ lẹ tọn. (Johanu 12:6; 13:29) Mọdopolọ, agun owhe kanweko tintan whenu tọn lẹ jọ̀ akuẹ to whenuena nuhudo lọ fọndote bo wleawu kọgbọ tọn to obá he gbloada mẹ.—Owalọ lẹ 2:44, 45; 6:1-3; 1 Timoti 5:9, 10.
Nujijọ mọnkọtọn dopo wá aimẹ to nudi owhe 55 W.M. Agun he tin to Judé lẹ to oyà hẹ́njijẹ tọn ji, vlavo na huvẹ sinsinyẹn he ṣẹṣẹ jọ wayi lọ wutu. (Owalọ lẹ 11:27-30) Apọsteli Paulu, he nọ hò wamọnọ lẹ tọn pọ́n to whepoponu, biọ alọgọ agun he tlẹ dẹn tlala taidi Makedonia lẹ tọn. Ewọ lọsu wẹ basi tito akuẹjọ lọ tọn bo yí sunnu he pegan lẹ zan nado bẹ akuẹ lọ yì. (1 Kọlintinu lẹ 16:1-4; Galatianu lẹ 2:10) Ewọ kavi depope to mẹhe pò lẹ mẹ ma yí azọ́nkuẹ na tuklajijẹ yetọn gba.—2 Kọlintinu lẹ 8:20, 21.
Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ nọ tin to awuwle mẹ to egbehe ga nado gọalọ eyin nugbajẹmẹji jọ. Di dohia, to alunlun owhe 2001 tọn mẹ, jikun wududu hẹn singigọ daho de wá to Houston, Texas, to Amẹlika. To pọmẹ, owhé Kunnudetọ lẹ tọn 723 wẹ yin hinhẹngble jẹ obá de mẹ, bọ susu to yé mẹ gble taun. Wedegbẹ́ kọgbọ to nugbajẹmẹji whenu tọn he bẹ mẹho Klistiani nugopetọ lẹ hẹn yin awuwlena to afọdopolọji nado dindona nuhudo mẹdopodopo tọn lẹ bo má akuẹ na Kunnudetọ lẹdo lọ mẹ tọn lẹ nado sọgan pehẹ ninọmẹ lọ bo jla ohọ̀ yetọn lẹ do. Mẹdezejotọ he wá sọn agun he tin to yakẹ lẹ mẹ lẹ wẹ wà azọ́n lọ lẹpo. Kunnudetọ dopo yọ́n pinpẹn alọgọ lọ tọn sọmọ bọ to whenuena e mọ ahọsumẹ alọgọ owù-nujijọ tọn etọn yí na owhé etọn jijlado, e basi nunina akuẹ lọ tọn to afọdopolọji do apotin nunina kọgbọ tọn mẹ na e nido sọgan gọalọna mẹdevo he tin to nuhudo mẹ lẹ.
Ṣigba, gando nunina lẹblanu tọn pọmẹ tọn lẹ go, mí dona tin to aṣeji dile mí to obiọ susu he mí mọyi lẹ gbeje pọ́n. Ogbẹ́ nunina lẹblanu tọn delẹ nọ de akuẹ susu dovo na azọ́nwatọ yetọn lẹ kavi nọ và akuẹ susu do ajọjijla mẹ nado na tuli gbẹtọ lẹ nado nanú, bo nọ yí sọha vude poun zan sọn akuẹ heyin bibẹpli lọ mẹ na lẹndai he e tin na. Howhinwhẹn lẹ 14:15 dọmọ: “Wunvinọ yí ohó popo se: ṣigba omẹ zinzin jlẹ aliho ede tọn pọ́n tlala.” Enẹwutu nuyọnẹnnu wẹ e yin nado dindona nugbo lọ lẹ po sọwhiwhe po.
Nunamẹ He Nọ Hẹn Ale Daho Hugan Wá
Nunamẹ de tin he tlẹ yin nujọnu hugan nunina lẹblanu tọn. Jesu dlẹnalọdo ehe to whenuena ahọlu jọja adọkunnọ de kàn nuhe e dona wà nado mọ ogbẹ̀ madopodo se. Jesu dọna ẹn dọ: “Yì, sà nuhe hiẹ tindo, bo yí na wamọnọ lẹ, hiẹ nasọ tindo adọkunnu to olọn mẹ: bo wá bo to hihodo mi.” (Matiu 19:16-22) Doayi e go dọ Jesu ma dọ poun dọ, ‘Nanú wamọnọ lẹ, hiẹ nasọ mọ ogbẹ̀ madopodo gba.’ Ṣigba e yidogọ dọ, “Wá bo to hihodo mi.” To hogbe devo lẹ mẹ, dile etlẹ yindọ nunina lẹblanu tọn lẹ jẹna pipà bosọ yin alemọyinu, devi-yinyin Klistiani tọn bẹ nususu hẹn humọ.
Ahunmẹdunamẹnu tangan Jesu tọn wẹ nado gọalọna mẹdevo lẹ to gbigbọ-liho. Ojlẹ vude jẹnukọnna okú etọn, e dọna Pilati dọmọ: “Hlan opodo he wẹ yẹn do wá aihọn mẹ, na yẹn nido dekunnu hlan nugbo lọ.” (Johanu 18:37) Dile Jesu tlẹ yin nukọntọ to alọgigọna wamọnọ lẹ mẹ, bo hẹnazọngbọna awutunọ lẹ, bosọ na núdùdù mẹhe to huvẹ lẹ do sọ, yẹwhehodidọ wẹ e plọn devi etọn lẹ jẹnukọn. (Matiu 10:7, 8) Na nugbo tọn, to anademẹ godo tọn he e na yé lẹ mẹ wẹ gbedide lọ tin te dọmọ: “Enẹwutu mì yì, bo hẹn akọta lẹpo zun nuplọntọ.”—Matiu 28:19, 20.
Nugbo wẹ dọ yẹwhehodidọ ma na didẹ nuhahun aihọn tọn lẹpo gba. Ṣogan, wẹndagbe Ahọluduta Jiwheyẹwhe tọn mimá hẹ gbẹtọ wunmẹ lẹpo nọ pagigona Jiwheyẹwhe na yẹwhehodidọ nọ hẹn ojlo Jiwheyẹwhe tọn di bo nọ hùn aliho alemọyi tẹgbẹ tọn lẹ dote na mẹhe kẹalọyi owẹ̀n Jiwheyẹwhe tọn lẹ wutu. (Johanu 17:3; 1 Timoti 2:3, 4) Naegbọn hiẹ ma na dotoaina nuhe Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tindo nado dọ eyin yé dla we pọ́n to whedevonu? Nunina gbigbọmẹ tọn de wẹ yé hẹnwa. Podọ yé yọnẹn dọ aliho dagbe hugan he mẹ yé sọgan nanú we te niyẹn.
[Yẹdide to weda 6]
Aliho susu mẹ wẹ mí sọgan dohia dọ mí nọ hò mẹtọn pọ́n te
[Yẹdide to weda 7]
Yẹwheho wẹndagbe lọ tọn didọ nọ hẹn homẹ Jiwheyẹwhe tọn hùn bo nọ hùn aliho alemọyi tẹgbẹ tọn lẹ dote