Naimbag a Damag Dumanon Kadagiti Away ti Sud Africa
NAUNGET a derraaw, dagiti aganawa a polis, mangpaapges ti mata a gas. Kadagiti kallabes a tawen, pinagsisina dagiti kakasta a riribuk dagiti ili ken siudad ti Sud Africa. Uray dagiti napipintas nga aw-away—a pagnanaedan ti nasurok a 40 porsiento ti populasion—dida nalissian dagiti pannaplit ti politikal a kinaranggas. Iti tengnga amin dagitoy, nupay kasta, nagtultuloy dagiti Saksi ni Jehova a mangipakaammo “iti naimbag a damag ti talna.”—Efeso 6:15.
Kadagiti adu a tawtawen nangaramid dagiti Saksi ti tinawen a tallo a bulan a kampania ti panangasaba a nairanta kadagiti agnanaed idiay aw-away. Kas pangarigan, idi 1990 nasurok a 12,000 nga agibumbunannag ti Pagarian manipud 334 a kongregasion ti nakiraman iti kampania. Siempre, adu a lapped ti linasatda tapno madanonda dagitoy a nagiinnaddayo nga agnanaed kadagiti away ti makinabagatan nga Africa.
Mairaman kadagita, rebbeng a makilangen dagiti Saksi iti nagadu a nadumaduma a sursuro ken pagsasao. Ket anian a nagduduma a panaglalaok! Kas pangarigan, adda Ingles- ken Afrikaans-pagsasaoda a mannalon, kasta met adda Pedis, Sothos, Tsongas, Tswanas, Vendas, Xhosas, ken Zulus. Tunggal grupo addaan bukodna a naidumduma a sursuro ken pagsasao. Nagiinnaddayoda met ken lasung-lasong dagiti dalan. Amin dagitoy sapulenda ti espiritu ti bukod a panagsakripisio ken ti panangbusbos iti nawadwad a panawen ken kuarta. Ngem, sibabaknang a binendisionan ni Jehova dagiti naaramid a panagregget. Isaritamit’ bassit kadakayo maipapan kadagiti rigat ken balligi daytoy a naidaddaduma a parupa ti panangasaba a trabaho.—Idiligyo ti Malakias 3:10.
“Eskuela Dominicana” idiay Zululand
Idiay mismo a sentro ti medio napudot a lugar a Zululand masarakan ti nauneg a ginget ti Karayan Umvoti. Manipud kadagiti rangkis, makita dagiti agaabay a nagatep ti pan-aw a Zulu a kalapaw (balbalay) a dumanon iti adayo. Maysa nga aldaw ti Domingo idi 1984, dua nga agibumbunannag ti Pagarian ti napan iti ginget babaen ti agkillo-killo, natapuk a dalan. Nakapudpudot ken nakadagdagaang sadiay anian ta napanaganan ti lugar a Kwa-Sathane (Lugar ni Satanas)—maysa a nabatad a panangipasagid iti ulbod a sursuro ti umap-apuy nga impierno a pinarubruban ti Diablo!
Narusep ti ling-et, inasitgan dagiti kakabsat ti maysa a babai nga agnagan Doris, a mangidadaulo iti klase ti eskuela Dominicana. Kalpasan pannakangngegna iti mensahe ti Pagarian, dagdagus nga inawis ni Doris dagiti Saksi tapno agpalawagda iti isursurona nga agarup 40 nga agtutubo. Ti resultana? Nagsubli dagiti kakabsat iti sumaganad a lawas awitda ti 70 a kopia ti publikasion a Ti Librok dagiti Estoria ti Biblia tapno usarenda iti eskuelaan iti dayta a lugar. Iti uneg ti sumagmamano a lawas, ti eskuela Dominicana nga urnos ket nabaliwan iti grupo a panagadal ti Biblia. Imbes a dagiti kanta ti simbaan, nakanta dagiti kanta ti Pagarian iti Africano a pamay-an, buyogen ti nakaay-ayat a panagtutunos. Di nagbayag nagbalin ti grupo a nasurok a 60. Indir-i ti maysa a kabsat: “Anian a makaparagsak a kapadasan ti makipaset iti panangbaliw iti daytoy nga eskuela Dominicana a lugar ti pudno a panagdayaw!”
Idiay Natapuk a Bushveld
Gapu iti pannakainaig dagiti relihion iti riribuk ti politika, adu a puraw a mannalon ti naannad wenno agin-inap pay iti siasinoman nga umasideg kadakuada buyogen ti mensahe ti Biblia. Paliiwenyo daytoy a report ti maysa a grupo manipud Johannesburg a nagdaliasat iti agarup 640 a kilometro tapno ikasabada ti naimbag a damag iti maysa a paset ti Transvaal.
“Nakapagdaliasatkamin nga agpaamianan iti ballasiw dagiti kasamsamekan iti ngangngani uppat nga oras itan. Agkiamkiam ti alingasaw iti diretso a dalan a sumilsilap iti dumardarang nga init. Pagam-ammuan, nakadanonkamin iti natapuk a dalan, lasung-lasong ken abut-abot. Kamaudiananna, maysa a panaraten a dalan ti nangiturong kadakami iti maysa a talon.
“‘Naimbag a bigatyo, Meneer [Apo],’ kunami iti panangkablaaw iti nabaneg a mannalon.
“‘Naimbag a bigat,’ ti impabugtak a sungbatna. ‘Aniat’ maitulongko kadakayo?’
“Kalpasan nga inyam-ammomi dagiti bagbagimi, inlawlawagmi ti gapu iti isasarungkarmi. Mangrugrugikami pay la nga agsao idi impukkawna: ‘Binallaagannak ti dominee [ministro] maipapan kadakayo a tattao! Komunistakayo ken Antikristokayo amin. Pumanawkayo ita met laeng ditoy inaladak sakbay a . . . !’
“Ti takder ti mannalon ipasimudaagna a kabaelanna ti agbalin a naranggas iti aniaman a kanito. Gapu ta awan pagpilianmi, inkeddengmin ti pumanaw ken ‘pampagenmi ti tapuk iti sakami.’ (Mateo 10:14) Adda umdas a tapuk tapno aramidenmi daytoy a literal.
“Iti sumaganad a talon, isu met laeng ti sungbat. Idin nabigbigmi a ti linia ti telepono iti dayta a lugar ket inokupar ti ministro ti Dutch Reformed Church nga agnanaed idiay, a pakpakdaaranna ‘ti ipastoranna’ maipapan iti um-umay a ‘peggad’ iti sangakarrubaan. Kamaudiananna nakasabetkami iti maysa a mannalon a, nupay saan a mismo nga interesado, kunana: ‘Wen, mabalinyo ti makisao kadagiti trabahadorko.’
“Dayta laeng ti ur-urayenmi. Nagdidippit iti abay dagiti akasia ti agarup sangapulo a nanumo a babassit a ladrilio a kalapaw. Nadlawmi dagiti masmasdaaw a matmata a sumirsirip kadagiti kalapaw bayat nga imparabawmi dagiti nadalus a pempen dagiti literatura iti akkub ti makina ti luganmi. Maysa a pempen ti Biblia, sabali pay a pempen ti libro a Mabalinyo ti Agbiag nga Agnanayon iti Paraiso a Daga, maysa katuon ti Ti Librok dagiti Estoria ti Biblia, ken dagiti nagduduma a broshur. Maysa kadagiti bumaro ti nagtaray tapno pakaammuanna dagiti pumurok iti isasangpetmi. Di nagbayag maysa a bunggoy ti agarup 30 ti nagtataripnong iti aglikmut ti lugan tapno denggenda ti mensahe.
“Maysa a nairekord a sermon ti naipangngeg kadakuada iti Tswana. Anian ti ragsak dagitoy a tattao a mangngegan iti bukodda a pagsasao ti naimbag a damag ti Pagarian ti Dios ken ti namnama ti Paraiso! Ad-adda pay nga imsiagda iti gagar idi maiyoprisi dagiti publikasion. Di unay nagbayag, dikam maaguantaanen ti panagipaima. Maysa a lakay tinawaranna pay ti tape recorder. Natignaykam la unay bayat a ti panangapresiar iti naimbag a damag ket naisilnag kadagiti adu a babassit a pamay-an—managbabain nga isem, kalbit, naalumanay a ‘pagyamanan.’
“Simmaganad, naglilinia dagiti ubbing ket kinantada ti maysa a kadaanan a pammakada a kanta. Pagammuan, ti natapuk, lasung-lasong a dalan ken dagiti negatibo no dadduma a panangipangag ti napunas. Maikari dayta iti tunggal sangkabassit a panagregget!”
Nangipaulog ti Bilin ti Maysa a Hepe!
Maysa a kongregasion manipud Soweto ti natudingan a mangasaba iti lugar dagiti tribo asideg iti makindaya nga ili ti Piet Retief. Imandar dagiti kustombre sadiay a ti sangaili ibagana nga umuna ti gagarana iti induna (hepe) ti lugar. Nagtungpal dagiti kakabsat iti dayta nga urnos. Anian a pannakaklaat idi sibabara nga inabrasa ida ti hepe ket pinadagusna pay ida iti mismo a balayna! Mainayon pay, isut’ nangisurat iti maysa a panangiyam-ammo, nga inusarna ti opisial a timbrena, tapno itugot dagiti agibumbunannag iti tunggal ruangan. Kuna dayta: “Dagitoy isuda dagiti manangikasaba iti Pagarian ti Dios. Pastrekenyo ida kadagiti balbalayyo, ket dumngegkayo kadakuada.”
Aglaplapusanan unay ti panangipangag ket nangiyurnos dagiti Saksi ti maysa a palawag publiko a naipaay idiay paraangan ti balay ti hepe iti dayta a malem ti Domingo. Napunno ti awan linongna a “hall,” ket nairugi ken naserraan ti gimong babaen ti kanta ken kararag. Umasping a kapkapadasan kadagiti maikari a tattao ti natagiragsak metten kadagiti sabsabali pay nga aw-away.
Maysa kadagiti kakasta a tao ket ni Nathaniel, iti bassit a purok ti Pitsedisulejang iti natikagan a suli ti Bophuthatswana. Isu ket maysa a manangparang-ay ti komunidad a naisinggalut iti programa a mangisuro kadagiti lumugar iti epektibo a panangpadakkel kadagiti agbunga a mulmula. Inarapaapna ti panamagbalinna iti daytoy a naganggangan a lugar a maysa a paraiso. Ngem idi naammuanna a din agbayag ket dumtengen ti sangalubongan a paraiso, nagrimat dagiti matana. Sigagagar nga insuratna tunggal kasuratan nga impakita dagiti agibumbunannag kenkuana. Dagdagus a nakilangen ni Nathaniel iti kaasitgan a kongregasion, agarup 30 a kilometro ti kaadayuna.
Sirarag-o a Panangtulong kadagiti Adu nga Agsapsapul Kinapudno
“Impakita ni Jehova kadatayo a ti kinapanglaw dina lapdan ti maysa a mabisin ti naespirituan a tao iti panangadalna ti kinapudno,” kuna ni Monika, maysa a payunir, wenno amin-tiempo a manangiwaragawag ti Pagarian. Isu ket paset ti grupo dagiti payunir a nangasaba kadagiti taltalon iti ballasiw dagiti tay-ak ti Orange Free State iti makintengnga a paset ti pagilian. Kasanot’ rikna dagiti payunir maipapan ti panangusarda kadagiti bagbagida iti panangidanonda ti naimbag a damag kadagitoy a tattao? “Siasinot’ mabalin a manggatad kadagiti bambanag a napasaranmi?” insungbatda. Pudno, nagunggonaan unay iti naespirituan dagiti payunir gapu kadagiti panagreggetda.
Uray ti di pannakabasa dina met lapdan ti maysa a mabisin ti naespirituan a tao manipud panangadal iti Nainkasuratan a kinapudno. Ti nasayaat-pannakaiyilustrarna a broshur a Tagiragsakenyo ti Biag nga Agnanayon Ditoy Daga! ket nangnangruna nga inawat unay dagidiay di nakapagadal wenno makabasa bassit. Agpadpada a nagsiddaaw dagiti ubbing ken nataengan kadagiti namaris a ladawan ti Paraiso. Maysa nga amin-tiempo a trabahador a tumultulong iti pannakaiyimprenta dayta a material napaliiwna: “Daytoy a broshur tulonganna dagiti tattao a makakita iti Paraiso kas maysa a kinapudno ket parayrayenna ti kasisigud a panagraem ken panangdayawda iti Biblia.”
Gapu iti daytoy met la a rason, ti publikasion a Ti Librok dagiti Estoria ti Biblia ket agdindinamag unay. Iti sulsulinek a lugar dagiti tribo ti Lebowa, dua kadagiti naespirituan a kakabsattayo a babbai ti naklaat iti pannakasarakda ti maysa a nataenganen, nalidem-panagkitanan a lakay ken ti asawana nga addaan kopia daytoy a libro iti Sepedi a pagsasao. Inusar daytoy a pagassawaan daytoy kas kangrunaan a libro iti panangisuroda kadagiti ubbing iti dayta a lugar. Kinapudnona, naadaldan a naimbag ken nakur-itanen ti libro ket daytat’ ngangngani agsisinan. Anian ti ragsakda nga umawat ti baro a kopia!
Pudno unay a dagiti pudno a Kristiano a publikasion ket pumpunnuanna ti dakkel a pakasapulan iti panangtulong kadagidiay agbisbisin ti kinapudno. Makapainteres unay, dakkel a paset dagiti amin a naiyimprenta a material iti adu a lokal a pagsasao ti makinabagatan nga Africa ket pinataud ti Watch Tower Society. Idi laeng 1990, 113,529 a libro, broshur, ken magasin nga impablaak ti Sosiedad ti naiwaras kadagiti aw-away ti Sud Africa.
Bunga ti Panagbannog
Nakapataud kadi dagitoy a nasayaat a kapadasan ken naipaima a literatura kadagiti manayon a bunga kadagiti aw-away ti Sud Africa? La ketdi. Nanipud 1989 uppat a kongregasion ken siam a naiputputong a grupo ti nabuangay kas direkta a resulta ti panangipakaammo ti naimbag a damag kadagiti aw-away ti Sud Africa. Dagiti temporario nga espesial payunir ken regular payunir ti nangidaulo iti nawadwad kadaytoy a trabaho.
Malagipyo kadi ni Doris ken ti eskuela Dominicana iti dayta nga adayo a ginget idiay Zululand? Ita, isu ket dedikadon, nabautisaran a Saksi ni Jehova. Kasta pay, maysa a rumangrang-ay a grupo ti siam nga agibumbunannag ti Pagarian ti agtultuloy a mangaramid kadagiti espiritual nga irarang-ay sadiay. Adu a kabbaro ti tumabtabuno kadagiti gimongda a maang-angay idiay balay ni Doris, ken pito a tao nga inyadalanna ti Biblia ti nabautisaran iti distrito a kumbension a naangay idiay Durban idi Disiembre 1990.
Ti kakasta a bunga ket naragsak a pammatignay kadagiti agibumbunannag ti Pagarian idiay Sud Africa. Ipappapusoda dagiti sasao ni apostol Pablo: “Iti kasta ngarud no maaddaantayo ti gundaway, aramidentayo ti naimbag kadagiti amin a tattao.” (Galacia 6:10) Wen, determinado dagiti adipen ni Jehova a mangdanon kadagiti amin a nasingpet-panagpuspusona a tattao, agraman dagidiay agnanaed kadagiti aw-away daytoy nga “adayo a paset ti daga.”—Aramid 1:8.
[Mapa/Dagiti Ladawan iti panid 24]
(Para iti aktual a pannakaurnosna, kitaem ti publikasion)
Lebowa
TRANSVAAL
Soweto
Piet Retief
Bophuthatswana
ORANGE FREE STATE