No Kasano ti Maaddaan iti “Natulnog a Puso”

1. Apay nga agtultulnog ti dadduma kadagiti addaan iti autoridad?

AGTULTULNOG ti dadduma a tattao kadagiti addaan iti autoridad gapu iti agduduma a rason. Agtultulnog ti adu kadakuada gapu laeng ta adda ti makakitkita kadakuada wenno gapu ta saanda a kayat ti madusa. No maipapan met iti panagtulnog iti Dios, dadduma ket agtultulnogda laeng gapu ta kayatda ti mapadayawan, kas kadagiti lider ti relihion idi panawen ni Jesus. (Mat. 23:5) Datayo ngay? Apay nga agtultulnogtayo ken Jehova? Ti maysa a rason ket ammotayo a pagimbagantayo dayta. (Isa. 48:​17, 18) Ngem adda pay ti adayo a napatpateg a rason no apay nga agtultulnogtayo kenkuana.

2. Ania ti kangrunaan a rason nga agtultulnogtayo ken Jehova?

² Ti kangrunaan a rason nga agtultulnogtayo ken Jehova ket gapu ta ay-ayatentayo unay isuna. (Mat. 22:​37, 38) Dayta nga ayat ti mangtigtignay kadatayo a ‘naimpusuan nga agtulnog’ kenkuana. (Roma 6:17) Isu a kanayon nga agtulnogtayo ken Jehova uray no awan ti makakitkita kadatayo wenno saantayo a dagus a makita dagiti pagimbagan dayta. Ngem siempre, manangallilaw ti pusotayo. Isu nga adda dagiti tiempo a mabalin a marigatantayo nga agtulnog. Iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo ti dua a salaysay ti Biblia a makatulong kadatayo a maaddaan iti natulnog a puso. Kitaentayo nga umuna ti maipapan iti panangwayawaya ni Jehova kadagiti Israelita manipud iti Egipto. Kalpasanna, kitaentayo met ti nasayaat nga ulidan ni Ari Jehosafat ti Juda.

NAGTULNOGDA IDI DAMO, NGEM NAGSUKIRDA IDI AGANGAY

3. Apay a posible a nasubok ti panagtulnog dagiti Israelita iti bilin ni Jehova? (Kitaen met ti ladawan.)

³ Sakbay nga insalakan ni Jehova dagiti Israelita idiay Egipto, inikkanna ida iti bilin a nangsubok iti panagtulnogda. Tapno saanda a mairaman iti maika-10 a didigra, masapul nga agidatonda iti kalakian a karnero wenno kalding ken mangiwarsida iti dara dayta kadagiti hamba ti ridawda. (Ex. 12:​5, 7) Labsan ni Jehova ti balay a nawarsian iti dara ket saanto a mapapatay ti inauna iti dayta a balay, anak man a lalaki wenno animal. Ngem apay a posible a nasubok ti panagtulnog dagiti Israelita? Ngamin, daydayawen dagiti Egipcio dagiti kalakian a karnero. Isu a mabalin a napanunot dagiti Israelita a no makita ida dagiti Egipcio a mangparparti kadagita nga animal, baka makapungtotda ket patayenda ida. (Ex. 8:​25-27) Ngem nakita dagiti Israelita a nakapatpateg nga agtulnogda ken aramidenda ti “imbilin ni Jehova.” (Ex. 12:28) Gapu iti dayta, binendisionan ida ni Jehova ket insalakanna dagiti inaunada.

4. Ania ti naidumduma nga instruksion ni Jehova kadagiti Israelita kalpasan a nakaruarda idiay Egipto?

⁴ Iti dayta met la a rabii, pimmanaw dagiti Israelita idiay Egipto. Idi damo, imbaga ni Jehova a mapanda iti makin-amianan nga ungto ti Nalabaga a Baybay. Ngem idi kuan, nangted iti naidumduma nga instruksion. Imbagana nga agsublida ket agpaabagatanda ken agkampoda iti nagbaetan ti baybay ken dagiti bantay. Ngem mabalin a napanunot dagiti Israelita a no surotenda dayta, mabalin a mapupokda ta kamkamaten ida ni Faraon ken dagiti soldadona ken addan iti sanguananda ti Nalabaga a Baybay. Uray no kasta, idi imbaga ni Moises ti bilin ni Jehova, nagtulnogda manen. (Ex. 14:​1-4) Ngem idi nakita dagiti Israelita nga asidegen dagiti Egipcio, “kasta unay ti butengda.” Uray la nakapungtotda ken Moises ket imbagada nga inturongna ida idiay tapno matayda! (Ex. 14:​5-11) Apay ngata a pinagbabawyanda metten ti panagtulnogda? Ken ania ngata ti reaksion ni Jehova iti dayta nga inaramidda?

5. Ania ti saan nga inaramid dagiti Israelita iti Nalabaga a Baybay? (Salmo 106:7 ken footnote)

⁵ Idi adda dagiti Israelita iti Nalabaga a Baybay, ibaga ti Biblia a ‘saanda nga inapresiar dagiti nakaskasdaaw nga aramid ni Jehova’ para kadakuada idiay Egipto ken “linipatda” ti napudno nga ayatna. (Basaen ti Salmo 106:7 ken footnote.) Nakitada no kasano a prinotektaran ni Jehova dagiti inaunada bayat ti maika-10 a didigra. Ngem saanda a naan-anay a naawatan ti panagayat ni Jehova kadakuada ken saanda a nagtalek a kayana ida nga isalakan manen. Gapu ta nabasa ni Jehova ti linaon ti pusoda, imbagana a “simmukirda . . . iti Nalabaga a Baybay.” Agpayso a sinurotda ni Moises idi bimmallasiwda iti Nalabaga a Baybay, ngem saan a talaga a naimpusuan ti panagtulnogda. Isu nga idi agangay, tinallikudan ni Jehova dayta nga intero a henerasion dagiti Israelita ken saanna nga impalubos a makastrekda iti Naikari a Daga. (Sal. 106:​21, 24-26) Ania ti masursurotayo iti dayta?

DIMO TULTULADEN TI INARAMID DAGITI ISRAELITA

6. Ania ti maaramidam no addaanka iti natulnog a puso? (Jeremias 23:4)

⁶ Ipakita ti napasamak kadagiti Israelita a masapul nga usigentayo no apay nga agtultulnogtayo ken Jehova ken kadagiti us-usarenna a mangidaulo kadatayo. Agtulnogtayo kadi laeng no nalawag a makitatayo a pagimbagantayo ti maysa nga instruksion? Mabalin a dadduma nga Israelita ti nangiwarsi iti dara ti kalakian a karnero iti hamba dagiti ridawda tapno laeng maisalakan dagiti inaunada. Ngem kasano ngay no saan nga agtultulnog ti dadduma, wenno guraendatayo no agtulnogtayo? Agtulnogtayo pay kadi? Iti rabii nga ipapanaw dagiti Israelita idiay Egipto, “tinignay ni Jehova dagiti Egipcio a mangted a sipaparabur” kadagiti Israelita. (Ex. 12:36) Ngem idi kinamat ida dagiti Egipcio, nagbuteng dagiti Israelita ket saandan a nagtalek ken Jehova. (Ex. 14:​10-12) Ania ti masursurotayo? Saan a kas kadagiti Israelita, kayattayo ti maaddaan iti natulnog a puso a naan-anay nga agtalek ken Jehova ken kadagiti us-usarenna a mangidaulo kadatayo. (Basaen ti Jeremias 23:4.) Surotentayo dagiti maaw-awattayo nga instruksion uray no saantayo a naan-anay a maawatan ti amin a rason a naited dagita wenno uray no makapungtot kadatayo dagidiay bumusbusor ken Jehova. Ngem ania ti aramidentayo tapno saantayo a matulad ti kamali dagiti Israelita ken tapno maaddaantayo iti natulnog a puso?

7. Apay a makatulong no paunegem ti ayatmo ken Jehova tapno makapagtulnogka kenkuana?

⁷ Paunegem ti ayatmo ken Jehova. Mabalin a masubok ti panagtulnogtayo kadagiti instruksion nga ipapaay ti organisasion no saantayo a dagus a makita dagiti pagimbagan dayta wenno no mangparigat dayta iti biagtayo. No mapasamak dayta, masapul a laglagipentayo a ti kangrunaan a rason nga agtultulnogtayo ken Jehova ket gapu ta ay-ayatentayo isuna ken agtaltalektayo kenkuana. (1 Juan 5:3) Ti ayattayo ken Jehova ti tumulong kadatayo nga aguray kenkuana ken agan-anus agingga a makitatayo dagiti pagimbagan ti panagtulnogtayo.—Ecl. 7:8; Mik. 7:7.

8. Ania ti inaramid ti dua a kakabsat a mangipakita a determinadoda nga agtulnog ken Jehova?

⁸ Adu a kakabsattayo ita ti nagsayaat ti ulidanda no maipapan iti panagtulnog uray no posible a saanda a dagus a makita dagiti pagimbagan dayta. Kas pagarigan, bayat ti COVID-19 pandemic, nangted ti Bagi a Manarawidwid iti instruksion kadagiti kongregasion a maangay dagiti gimong babaen ti videoconference. Malagip ti maysa a panglakayen idiay Peru: “Idi damo, panagriknak ket saan a praktikal dayta iti lugarmi.” Ngem uray no saanna idi a naan-anay a naawatan ti rason no apay a naited dayta nga instruksion, nagtulnog latta ken nagtalek ken Jehova. (Prov. 3:​5, 6) Ania ti resultana? Imbagana: “Nakitak a bendisionannatayo ni Jehova no agtulnogtayo kenkuana. Simmingedkami nga agkakakongregasion ken timmibker ti pammatimi ken Jehova.” Kitaentayo ti sabali pay a kapadasan. Idi 2020, nangaramid ti organisasion iti panagbalbaliw kadagiti grupo ken kongregasion iti foreign language. Adda sister idiay Japan a makigimgimong iti foreign language. Idi naammuanna a ma-dissolve wenno saanen nga agtultuloy ti grupoda, imbagana: “Maragsakanak nga agtulnog ken Jehova maipapan iti daytoy a panagbalbaliw. Diak kayat ti agreklamo. Padpadaanak ketdi dagiti nasayaat a resulta daytoy a panagbalbaliw.”

9. Kasanotayo a makapagsagana nga agtulnog no adda ibubusor? (Kitaen met ti ladawan.)

⁹ Saganaam ti ibubusor. Nakapatpateg nga aramidentayo dayta tapno maitultuloytayo nga ikasaba ti Pagarian. Iti adu a paset ti lubong, nawayatayo pay laeng a mangasaba. Ngem kasapulantayo latta ti tured. Apay? Karaman ngamin iti ikaskasabatayo ti mensahe nga asidegen a dadaelen ti Dios daytoy dakes a sistema. Ket itultuloytayo nga ipakaammo dayta a mensahe agingga a saan pay a mangrugi ti Armagedon. (Mat. 24:14) Ken bayat ti dakkel a rigat, mabalin a nabilbilegto pay ken mas direktanton ti mensahe nga ipakaammotayo kadagiti tattao. Masapul nga agdesisiondanto no suportaranda ti Pagarian wenno saan. Para kadagidiay gumurgura ken Jehova, ti mensahetayo ket kaslanto “nakaro unay” a didigra.a (Apoc. 16:21) Isu a sigurado a makapungtotdanto a kas iti reaksion ni Faraon iti Nalabaga a Baybay. Kasanotayo ngarud a masaganaan ti ibubusor iti masanguanan? Agbalintayo itan a natulnog iti bilin a mangasaba aniaman ti mabalin a panangtrato kadatayo dagiti tattao.

TULADEM TI KINATULNOG NI ARI JEHOSAFAT

10. Ania ti narikna ni Ari Jehosafat idi kayat ida a gubaten ti tallo a nasion?

¹⁰ Mabasatayo met iti Biblia ti maipapan kadagiti nagtulnog ken Jehova. Ti maysa kadagita ket ni Ari Jehosafat. Bayat ti panagarina iti Juda, kayat ida a gubaten ti tallo a nasion. Siempre, normal laeng a nakarikna iti buteng ni Jehosafat ken dagiti iturayanna. (2 Cron. 20:​1-3) Ngem saan a nagpaabak ni Jehosafat iti buteng. Adda ti inaramidna. Kitaentayo no ania dayta ken no ania ti maitulongna kadatayo tapno maaddaantayo iti natulnog a puso.

11. Ania ti inaramid ni Jehosafat idi nagbuteng? (2 Cronicas 20:​5, 6, 10-12)

¹¹ Determinadoka koma a mangsapul ken Jehova ken agtulnog kenkuana. Idi nagbuteng ni Jehosafat, “inkeddengna a sapulen ni Jehova.” (2 Cron. 20:3) Uray pay sakbay dayta, kanayon idin nga agkonkonsulta ni Jehosafat ken Jehova iti panangiwanwan. (2 Cron. 19:3) Ngem iti daytoy a narigat a situasion, “inkeddengna” wenno pinabilegna ti determinasionna nga ad-adda pay a mangsapul ken Jehova ken agtulnog iti aniaman nga instruksion nga ipaayna. Kalpasanna, naimpusuan a nagkararag ken Jehova ken nagpakpakaasi a tulonganna. (Basaen ti 2 Cronicas 20:​5, 6, 10-12.) Ania ti masursurotayo? No mais-stress-tayo, nagsayaat a tuladentayo ti inaramidna. Desididotayo nga agtulnog ken Jehova, agpaiwanwantayo kenkuana babaen ti kararag ken panagadal, ken agtalektayo a tulongannatayo.—Sal. 119:112.

12. Ania ti makatulong tapno mapabilegtayo ti determinasiontayo nga agtulnog ken Jehova?

¹² Paunegem ti pannakaammom iti Biblia. Ipakita ti kararag ni Jehosafat nga ammona unay dagiti inaramiden ni Jehova iti napalabas. Ammona a tinungpal ni Jehova ti karina ken Abraham nga itedna iti Israel ti maysa a nagpintas a daga. (Gen. 12:7) Ipakita met ti kararag ni Jehosafat a pamiliar isuna iti kararag ni Solomon idi maidedikar ti templo. Ti agpayso, adda pagpadaan dagiti kararagda. (2 Cron. 6:​28-30; 20:​5-9) Makitatayo iti dayta a nakatulong ken Jehosafat dagiti naammuanna tapno naan-anay nga agtalek ken Jehova ken determinado nga agtulnog kenkuana. Ania ti masursurotayo? Mapabilegtayo met ti determinasiontayo no paunegentayo ti pannakaammotayo maipapan ken Jehova ken kadagiti kinapudno iti Biblia nga adda iti ‘pagidulinantayo iti gameng.’ (Mat. 13:52) No aramidentayo dayta, mapabilegtayo ti determinasiontayo nga agtulnog ken Jehova uray kadagiti narigat a situasion.

13. Kasano a makatulong ti kinapakumbaba tapno agbalintayo a natulnog?

¹³ Ipakitam ti kinapakumbaba. Ipakita met ti kararag ni Jehosafat a napakumbaba isuna. Kas maysa nga ari, mabalin koma a nagtalek lattan iti bukodna a bileg ken abilidad a mangsango kadagiti kalaban. Ngem saan a kasta ti inaramidna. Nagkararag ken Jehova iti sanguanan dagiti tattao. Inkararagna a saannan nga ammo ti aramidenna isu a kasapulanna ti tulong ti Dios. (2 Cron. 20:12) Ket gapu ta napakumbaba ni Jehosafat, saan a narigatan nga agtulnog iti instruksion ni Jehova. Kasta met kadatayo. No napakumbabatayo, nalaklakatayo nga agtulnog ken Jehova iti aniaman a situasion.—Fil. 2:​5, 8.

14. Ania ti inaramid ni Jehosafat idi naawatna dagiti instruksion ni Jehova?

¹⁴ Panunotem ti epekto ti ar-aramidem iti dadduma. Sinungbatan ni Jehova ti kararag ni Jehosafat. Kasano? Imbaonna ni propeta Jahaziel a mangibaga iti instruksionna a saanda a kasapulan ti makigubat. Imbilin ti propeta: “Agpuestokayo, agtakderkayo, ket kitaenyo ti panangisalakan ni Jehova kadakayo.” Ania ti inaramid ni Jehosafat? Ibaga ti Biblia a “nagrukob . . . iti daga.” Ania met ti inaramid dagiti umili? ‘Nagrukobda amin tapno agdayawda ken Jehova.’ Kabigatanna, bayat a rumrummuarda, imparegta ti ari kadagiti umili nga ‘agtalekda ken Jehova’ ken “kadagiti propetana.”—2 Cron. 20:​14-20.

15. Kasano nga impakita ni Jehosafat a nabileg ti pammatina?

¹⁵ Nabileg ti pammati ni Jehosafat ken Jehova. Kas pagarigan, nangdutok isuna kadagiti lallaki nga agkanta iti panangidaydayaw ken Jehova a ‘magna nga umun-una iti sanguanan dagiti armado a lallaki.’ (2 Cron. 20:21) Ngem inaramid laeng dayta ni Jehosafat kalpasan a ‘nakasaritana dagiti umili.’ Iti dayta nga inaramidna, nangipakita iti nagsayaat nga ulidan para kadagiti tattaona nga agtalek ken agtulnogda met ken Jehova. Binendisionan ni Jehova ti pammati ken panagtulnogda. Kasano? Pinaglalabanna dagiti kabusor ket nagpipinnatayda!—2 Cron. 20:​22-24.

16. Ania ti masursuro dagiti addaan iti autoridad ken Jehosafat? (1 Ar-ari 3:9) (Kitaen met ti ladawan.)

¹⁶ No maysaka a panglakayen, nagannak, wenno maysaka kadagiti inikkan ni Jehova iti autoridad, mabalinmo a tuladen ni Jehosafat. Nagtulnog ken Jehova, ket nakatulong dayta tapno agtulnog met dagiti tattao. Napakumbaba met ni Jehosafat ken dimngeg iti propeta ti Dios. Sakbay a nangaramid iti nagpateg a desision, nagkonsulta nga umuna kadagiti tattao. Pinaregtana met ida nga agtulnogda iti instruksion ni Jehova. Kasta met laeng idi ti inaramid ni Ari Solomon. Kayatna ti agtulnog ken Jehova tapno maaywananna ti ili ti Dios. Isu nga inkararagna iti Dios nga ikkanna iti natulnog a puso tapno ammona no kasanona nga aywanan dagiti tattao. (Basaen ti 1 Ar-ari 3:9.) Kasano met a maipakita dagiti panglakayen nga agtaltalekda ken Jehova tapno maaywananda ti kongregasion? No mangaramidda kadagiti napateg a desision para iti kongregasion, maipakitada ti kinapakumbaba no adalenda ti Biblia ken dagiti publikasion, ken agkonsultada kadagiti padada a panglakayen. (Prov. 15:22) No met agtulnogda a dagus kadagiti instruksion nga ipapaay ti organisasion, maparegtada dagiti kakabsat a mangaramid met iti dayta. Iti ngay met paset dagiti nagannak? Isuda ti pagsarmingan dagiti annakda. No makitkita dagiti annak nga agtultulnog da nanang ken tatangda ken Jehova, dakkel ti epektona dayta kadakuada.—Prov. 1:8; 14:1.

17. Apay nga itultuloytayo ti maaddaan iti natulnog a puso?

¹⁷ No addaantayo iti natulnog a puso, masiguradotayo nga aywanannatayo ni Jehova ken tulongannatayo tapno ammotayo ti aramidentayo iti aniaman a situasion. Kas idi panawen ti Biblia, sigurado nga iwanwannatayo ni Jehova babaen kadagiti us-usarenna a mangidaulo kadatayo. Ket no saantayo a maawatan ti maysa nga instruksion, saantayo koma nga agduadua a mangsurot iti dayta. Ngamin, adayo a nalalaing ni Jehova ken saantayo a matukod no kasanona nga imaniobra ti bambanag. (Isa. 55:9) Ania laeng ngarud ti aramidentayo? Itultuloytayo ti maaddaan iti natulnog a puso.