Itultuloymo a Sanayen ti Konsiensiam Tapno Maparagsakmo ni Jehova

1. Ania ti konsiensia, ken kasano a makatulong dayta tapno maparagsaktayo ni Jehova?

INIKKANNATAYO ni Jehova iti abilidad a mangilasin no ti ar-aramiden wenno marikriknatayo ket naimbag wenno dakes. Dayta nga abilidad ket maaw-awagan iti konsiensia. Nagsayaat dayta a regalo ti Dios kadatayo! (Roma 2:​14, 15) No nasayaat ti panangsanaytayo iti konsiensiatayo, matulongannatayo a mangaramid kadagiti nainsiriban a desision a mangparagsak ken Jehova. Ngem masapul nga agannadtayo ta nalaka laeng a maapektaran ti konsiensiatayo kadagiti saan a nasayaat nga impluensia.

2. Ania pay ti maitulong kadatayo ti konsiensiatayo?

² No nasanay a naimbag ti konsiensiatayo, saannatayo laeng a matulongan a mangilasin no ti inaramidtayo ket umiso wenno dakes. Tignayennatayo met a mangliklik iti dakes ken “mangayat iti naimbag.” (Roma 12:9) Iti daytoy nga artikulo, usigentayo no kasanonatayo a maprotektaran ti konsiensiatayo. Pagsasaritaantayo met no ania ti posible a mangapektar iti konsiensiatayo.

MAPROTEKTARANNAKA TI KONSIENSIAM

3-4. (a) Ania ti pagpadaan ti konsiensia ken ti smoke detector, ken ania met ti pagdumaanda? (Kitaen met ti ladawan.) (b) Kasano a maprotektarannaka ti sinanay-Biblia a konsiensiam? Mangted iti pagarigan.

³ Ti konsiensia ket kas iti smoke detector a mangpakdaar no adda peggad. No adda madetek ti smoke detector nga asuk, ag-alarm dayta tapno pakdaarannaka a posible nga adda puor. Ngem siempre, pakdaarannaka laengen no addan ti puor. Ngem adayo a nasaysayaat ti sinanay-Biblia a konsiensia. Apay? Gapu ta pakdaarannaka sakbay pay a makaaramidka iti kamali a mabalin a mangdadael iti relasionmo ken Jehova. Ti konsiensia ti mangalarma kadatayo kadagiti posible a peggad tapno saantayo a makaaramid kadagiti kamali a mabalin nga agtinnag iti nadagsen a basol.

⁴ Panunotem daytoy a pagarigan. Adda maysa nga agtutubo a brother nga immakar iti baro a lugar. Siempre, natural laeng a kayatna ti maaddaan kadagiti gagayyem. Ita, adda dagiti padana nga agtutubo iti baro a kongregasionna a nangawis kenkuana iti maysa a gathering. Nakaragragsak, isu a nagwen a mapan. Idi addan sadiay, napaliiwna nga adda dagiti agsasarita maipapan kadagiti immoral a bambanag ken adda met dagiti napigsa nga uminum iti arak. Daytoy ti saludsod, ‘Ituloyna pay kadi ti makigayyem kadakuada?’ Siempre, saanen. Nag-alarm ngaminen ti konsiensiana. Ket masapul a denggenna dayta tapno saan a makaaramid iti nadagsen a basol.—Sant. 1:​14, 15.

5-6. Ania koma ti nakatulong kada Adan ken Eva nga agtulnog ken Jehova?

⁵ Adda dagiti situasion a nalawag nga ibaga ni Jehova no ania ti umiso ken dakes. (Isa. 33:22) Ket kasta ti inaramidna kada Adan ken Eva. Imbagana a saanda a rumbeng a kanen ti bunga ti kayo a pakaammuan iti naimbag ken dakes. (Gen. 2:17) Imbilinna pay ngarud a saanda a sagsagiden ti kayo. (Gen. 3:3) Ngem idi imbaga ti uleg ken ni Eva nga agbalin a naragragsak isuna no sukirenna ni Jehova, nalawag a saan nga impangag ni Eva ti konsiensiana. Ammona la ngaruden a dakes a kanen ti bunga ti kayo, ngem nangan latta. Saan koma a dimngeg iti imbaga ti uleg. Ngem nagpaimpluensia latta isu a nagbasol iti Dios.

⁶ Ni ngay met Adan? ‘Saan isuna a naallilaw’ ti uleg. (1 Tim. 2:14) Isu nga impangag koma ni Adan ti konsiensiana ken nagtulnog ken Jehova uray no nagsukir ni Eva. Ngem ania ti inaramidna? Nangan latta uray no ammona a dakes dayta! Gapu iti panagsukir da Adan ken Eva, “simrek ti basol iti lubong . . . isu a matay ti amin a tao ta nagbasolda amin.” (Roma 5:12) Ania ti masursurotayo? Masapul ngarud a denggentayo ti konsiensiatayo tapno saantayo nga agbasol.

TARUSAM TI PAGAYATAN NI JEHOVA

7. Ania ti masursurotayo iti balakad ti Efeso 5:​15-17?

⁷ Kas iti inaramid ni Jehova kada Adan ken Eva, adda dagiti situasion a nalawag nga ibagana no ania ti umiso ken dakes. Ngem adda met dagiti situasion a saan nga ibaga ti Biblia no ania ti masapul nga aramidentayo. Isu a masapul nga ‘itultuloytayo a tarusan ti pagayatan ni Jehova.’ (Basaen ti Efeso 5:​15-17.) Apay? Ngamin, dagiti desision nga ar-aramidentayo ket mabalin a mangparagsak wenno mangpaliday ken Jehova. Ket makatulong ti konsiensiatayo tapno matarusantayo ti pagayatan ni Jehova ken maaramidtayo dayta.

8. Apay a posible a maaddaan latta iti nadalus a konsiensia ti dua a Kristiano uray no agduma ti desisionda iti agpada a situasion?

⁸ Kasanotayo a makaaramid iti desision no awan ti espesipiko a linteg nga ibaga ti Biblia maipapan iti maysa a situasion? Masapul nga usaren dagiti Kristiano ti sinanay-Biblia a konsiensiada. Kaaduanna nga adu ti masapul nga ikabilangantayo no agdesisiontayo, kas iti motibo, panggep, ken dagiti kaugaliantayo iti lugartayo. Isu a mabalin nga agduma ti desision ti dua a Kristiano uray agpada ti situasionda. Ngem no ti desisionda ket maitunos kadagiti prinsipio ti Biblia, agpadada a makaaramid iti desision a mangparagsak ken Jehova ken nadalus latta ti konsiensiada.

9. Kasano a mayaplikar ti Galacia 6:4 iti dua nga agduma a situasion maipapan iti panag-toast wenno panangitim-og iti baso? (Kitaen met dagiti ladawan.)

⁹ Kitaentayo ti dua a situasion. Adda dua a nataengan iti naespirituan a brother. Agduma ti boss-da ken ti trabahoda. Naminsan, inimbitaran ida dagiti boss-da iti agduma nga okasion a konektado iti trabahoda. Idi kuan, bayat ti pannanganda, imbaga dagiti boss-da nga ag-toast-da wenno pagtitinnim-ogenda dagiti basoda. Agpadada met ketdi nga aggigian kadagiti pagilian a ti panag-toast ket maibilang a panangipakita iti respeto wenno nasayaat a kababalin. Nakipag-toast diay umuna a brother. Ngamin, naamirisna a ti rason nga ag-toast-da ket tapno selebraranda laeng ti nagapuanan ti kompaniada. Ngem saan a nakipag-toast diay maikadua a brother. Apay? Ngamin, idi nangted iti mensahe ti boss-na, sobra ti panangpadayawna iti pagilianda. Ket no makipag-toast isuna, mabalin a maikompromisona ti neutral a takderna. Ngem uray no agduma ti desision ti dua a brother, agpada a kayatda a paragsaken ni Jehova ken aramiden ti pagayatanna.—Basaen ti Galacia 6:4.

SANAYEM TI ABILIDADMO A MANGILASIN ITI UMISO KEN DI UMISO

10-11. Sigun iti Hebreo 5:​13, 14, kasano a makatulong ti “natangken a makan” iti maysa a Kristiano tapno masanayna ti konsiensiana?

¹⁰ Iti Hebreo 5:​13, 14, adda dagiti mabasatayo a sasao a konektado iti panangsanay iti konsiensiatayo. (Basaen.) Uray no awan ti mabasatayo a sao a “konsiensia” kadagita a bersikulo, maawatantayo a parparegtaennatayo a masapul a sanayentayo nga “ilasin ti umiso ken di umiso.” Ket kasta ti ar-aramiden ti konsiensia. Isu a tapno masanaytayo dayta, masapul a mangantayo iti “natangken a makan.” Ania ti kayat a sawen dayta?

¹¹ Ti “natangken a makan” ket dagiti napateg ken nauneg a kinapudno iti Biblia a matarusan dagiti nataengan iti ‘naespirituan a tattao.’ (1 Cor. 2:​14, 15) Karaman iti dayta dagiti prinsipio iti Biblia. No awan ti espesipiko nga ibaga ti Biblia iti maysa a situasion, mabalin nga ikabilangan ti maysa a Kristiano dagiti prinsipio ti Biblia tapno makaaramid iti desision a mangparagsak ken Jehova.—Prov. 2:​4, 5.

12. Iti Hebreo 5:​14, ania ti kayat a sawen dagiti sasao a “nataengan a tattao” ken ‘kanayon a panangusar’?

¹² Dagiti “nataengan a tattao” ket dagidiay mangsansanay iti konsiensiada sigun kadagiti prinsipio iti Biblia. Maawatanda no ania ti kababalin ken panagpampanunot ni Jehova. Isu nga ammoda no ti aramidenda ket mangparagsak wenno mangpaliday kenkuana. No agar-aramidda kadagiti desision, kanayon nga ikabkabilanganda dagiti prinsipio ni Jehova. Iti kasta, sansanayenda ti abilidadda a mangilasin iti umiso ken di umiso babaen ti “kanayon a panangusarda” iti dayta.

AGANNADKA KADAGITI MABALIN A MANGIMPLUENSIA ITI KONSIENSIAM

13. Ania ti mabalin a mapasamak no saantayo a sanayen ti konsiensiatayo?

¹³ Saan a kanayon a mapangnamnamaan ti konsiensiatayo. Isu a no saantayo a sanayen dayta kadagiti prinsipio iti Biblia, adda ti sabali a mangimpluensia iti dayta. (1 Tim. 4:1, 2) Kas pagarigan, mabalin a maimpluensiaan ti konsiensiatayo kadagiti ulbod a sursuro dagiti relihion, dagiti dakes a tarigagay, ken ti panangidumduma. (Isa. 5:20) Mabalin met a maimpluensiaan dayta kadagiti saan a nasayaat a kababalin, kas iti kinaagum, kinapannakkel, ken kinamanagimbubukodan. Isu a no saan a nasayaat ti mangimpluensia iti konsiensiatayo, saantayo a mapangnamnamaan dayta.

14. (a) Ania ti mabalin a nangimpluensia iti konsiensia da Adan ken Eva? (b) Mangted kadagiti pagarigan maipapan kadagidiay saan a nangsanay iti konsiensiada isu a saanda a naparagsak ni Jehova. (Kitaen ti kahon a “Saanda a Sinanay ti Konsiensiada.”)

¹⁴ Iti napasamak ken Eva, agparang nga impalubosna a ti kinaagum ken kinapannakkel ti nanglilibeg iti panagdesisionna no asino ti rumbeng a mangikeddeng iti naimbag ken dakes. Uray no impaay ni Jehova ti amin kenkuana, saan a nakontento. Kayatna pay ti agbalin a kas iti Dios. Ni met ngay Adan? Gapu iti kinamanagimbubukodan, mas pinilina a makadua ni Eva imbes a paragsaken ni Jehova. Ibaga ti Biblia ti dadduma pay a tattao nga ammoda met no kasano a maparagsak ni Jehova ngem impalubosda a maimpluensiaan ti konsiensiada iti kinaagum, kinapannakkel, ken kinamanagimbubukodan.

15. Ania pay ti mabalin a mangimpluensia iti konsiensiatayo, ken ania ti maiparparegta nga aramidentayo?

¹⁵ Mabalin met a maimpluensiaan dagiti dakes a kakadua ti konsiensiatayo. (1 Cor. 15:33) Dagiti saan a mangay-ayat ken Jehova ket awan bibiangda iti estandarte ti Dios iti umiso ken di umiso. Isu a saanda a nasayaat nga impluensia para kadagidiay mayat a mangaramid iti umiso. Dayta ti rason nga iparparegta ti Biblia a liklikantayo dagidiay “awan serserbi ti panagpampanunotda” ken “adda iti kinasipnget ti panunotda.” (Efe. 4:​17-19) Isu a masapul nga adaywantayo wenno ‘saantayo a makilangen’ kadakuada.—2 Tim. 3:​1-5.

IPALUBOSMO A SANAYEN NI JEHOVA TI KONSIENSIAM

16. Kaano nga ad-adda a makatulong ti konsiensiatayo tapno maparagsaktayo ni Jehova? (Kitaen ti kahon a “No Kasanom nga Usaren ti Konsiensiam iti Umiso a Pamay-an.”)

¹⁶ Uray no imperpektotayo, matulongannatayo latta ti konsiensiatayo tapno maparagsaktayo ni Jehova. Ad-adda a makatulong dayta no adda dagiti situasion nga awan ti espesipiko nga ibaga ti Biblia nga aramidentayo. (1 Cor. 10:31) Ngem ti laeng konsiensia a sinanay dagiti prinsipio ti Biblia ti agandar iti umiso a pamay-an. Ti kasta a konsiensia matulongannatayo tapno agtalinaedtayo a balanse ket maparagsaktayo ni Jehova.

17. Sigun iti Roma 12:​2, kasanonatayo a sansanayen ni Jehova?

¹⁷ Mabalin nga isuro ni Jehova kadatayo ti panagpampanunotna. Matulongannatayo a mangmolde wenno mangbalbaliw iti panagpampanunottayo no sisasaganatayo nga agpasanay kenkuana. (Isa. 64:8; basaen ti Roma 12:2.) Impaay ni Jehova ti intero a Biblia tapno maammuantayo no kasanona a tinulongan nga agbalbaliw dagiti tattao idi tiempo ti Biblia. (2 Tim. 3:16) Kangrunaanna, masursurotayo ti pamay-an ti panagpampanunot ni Jehova no adalentayo dagiti insuro ken inaramid ni Jesus.—1 Cor. 2:16.

18. Kasano nga agbalin a naragsak ken naballigi ti biagtayo?

¹⁸ Mapapigsatayo ti konsiensiatayo no liklikantayo dagiti saan a nasayaat nga impluensia. Masanaytayo ti abilidadtayo a mangilasin iti umiso ken di umiso no adalentayo a naimbag ti Biblia. (Sal. 1:​1-3) No aramidentayo dagita, maaddaantayo iti naragsak ken naballigi a biag. Kasta met, makapagserbitayo ken Jehova nga addaan iti “nadalus a konsiensia”!—2 Tim. 1:3.