Dika Agpaimpluensia iti “Espiritu ti Lubong”

1. Kasano nga us-usaren ni Satanas ti espiritu ti lubong? (1 Juan 2:​15, 16)

AGBIBIAGTAYO ita iti lubong nga iturturayan ni Satanas. (Juan 14:30; 1 Juan 5:19) Ket asino dagiti kangrunaan a puntiriana? Dagiti pasurot ni Kristo. (Apoc. 12:​12, 13, 17) Saanna met ketdi a kayat a sawen dayta nga adda ni Satanas iti amin a lugar iti amin a tiempo tapno puntiriaennatayo. Kinapudnona, ibaga ti Biblia nga awan ti anghel, dakes man wenno naimbag, a makaaramid iti dayta. Ngem siempre, adu dagiti dakes nga anghel ni Satanas. (Apoc. 12:9) Ken adda ti maysa a banag nga us-usarenna nga adda iti amin a tiempo ken amin a lugar. Ania dayta? Ti espiritu ti lubong. Ket kaaduan a tattao ita ti agpapaimpluensia iti dayta nga espiritu a saanda a madmadlaw. (Basaen ti 1 Juan 2:​15, 16.) Uray dagiti tattao a saan a mamati nga adda ni Satanas, maparparagsakda isuna no sursurotenda ti espiritu ti lubong. Arigna “natiliwna ida a sibibiag a mangaramid iti pagayatanna.”—2 Tim. 2:26.

2-3. (a) Kasano a naiduma dagiti adipen ni Jehova kadagiti tattao nga agpapaimpluensia iti “espiritu ti lubong”? (b) Ania ti masapul a pagannadantayo latta?

² Adu idi kadatayo ti agpapaimpluensia iti espiritu ti lubong. Ngem idi naammuantayo a ni Satanas ti adda iti likudan dayta nga espiritu, inkagumaantayo a suroten ti ibagbaga ti Biblia a ‘tallikudantayo dagiti dakes nga aramid ken nailubongan a tarigagay.’ (Tito 2:​11, 12) Naaramidtayo dayta uray no nakabilbileg ni Satanas ken nakasaksaknap ti impluensiana. Ipakita dayta a kayattayo a labanan ti Diablo ken tultulongannatayo ni Jehova. (Sant. 4:​7, 8) Ket masiguradotayo a maragragsakan ni Jehova kadatayo ta determinadotayo a manglaban iti espiritu ti lubong!

³ Ngem masapul latta nga agannadtayo. Apay? Ngamin, posible a maimpluensiaannatayo ti espiritu ti lubong a saantayo a madmadlaw. Kasta ti napasamak iti dadduma. Inkagumaanda idi damo a labanan ti espiritu ti lubong, ngem in-inut a naimpluensiaanda idi agangay. (Efe. 6:11; Fil. 3:18) Isu nga iti daytoy nga artikulo, pagsasaritaantayo dagiti makatulong tapno saan a mapasamak dayta kadatayo. Ngem ammuentayo pay nga umuna no ania ti kayat a sawen “ti espiritu ti lubong.”—1 Cor. 2:12.

ANIA “TI ESPIRITU TI LUBONG”?

4. Ania “ti espiritu ti lubong,” ken kasano ti panagpampanunot ken panagtigtignay dagiti tattao a naimpluensiaan iti dayta?

⁴ Iti Biblia, ti sasao a “ti espiritu ti lubong” ket tumukoy iti panagpampanunot ken panagtigtignay dagiti tattao a saan a mangay-ayat iti Dios. Kaaduanna a ti laeng bagida ti pampanunotenda. Awan met ti bibiangda iti ibagbaga ni Jehova a naimbag ken dakes. Kas pagarigan, adu a tattao ita ti mangibagbaga a saan a dakes ti agaramid iti immoral ken agsao iti dakes. Ar-aramidenda ti “pagayatan dagiti tattao iti lubong,” saan a ti pagayatan ti Namarsua.—1 Ped. 4:3.

5. Apay a ti espiritu ti lubong ket kas iti “angin”? (Efeso 2:​1, 2) (Kitaen met ti ladawan.)

⁵ Ti espiritu ti lubong ti maysa kadagiti kaepektibuan nga us-usaren ni Satanas a ‘mangallilaw iti intero a mapagnaedan a daga.’ (Apoc. 12:9) Impada dayta ni apostol Pablo iti “angin.” (Basaen ti Efeso 2:​1, 2.) Apay? Ngamin, no kasano a naglakatayo a malang-ab ti narugit nga angin gapu iti polusion, naglakatayo lang met a malang-ab ti makadangran nga impluensia ti espiritu ti lubong. Ken kas iti nadakamat itay, adda dayta iti amin a lugar. Isu a pagsasaritaantayo itan ti tallo a saan a madmadlaw nga impluensia ti espiritu ti lubong ken no kasanotayo a malabanan.

LIKLIKAM TI NAALAS A PANAGSASAO

6. Kasano nga ipakita ti panagsasao dagiti tattao ita a naimpluensiaanda iti espiritu ti lubong?

⁶ Impakpakauna ti Biblia nga iti maudi nga al-aldaw, dagiti tattao ket “napangas, natangsit,” ken “saanda a kayat ti makitulag.” (2 Tim. 3:​1-3) Kaaduanna a makitkitatayo dayta iti panagsasao dagiti tattao ita. Kas pagarigan, makabuybuya ken makangkangngegtayo kadagiti damag nga adda dagiti tattao nga agbimbinnugkaw laeng idi damo. Ngem idi kuan, nagkinnabildan. Adu met ita nga agassawa ti nasakit ti panagsasaona iti asawada ken iramramanda pay a pagsasawan dagiti annakda. Ken adu a tattao ita ti agsasao iti dakes, uray dagiti ubbing. (Efe. 5:​3, 4) Ipakita dagita a panagsasao a talaga a maim-impluensiaanda iti espiritu ti lubong.

7. Ania dagiti mabalintayo nga isaludsod iti bagitayo tapno mausigtayo ti panagsasaotayo?

⁷ Kas Kristiano, masapul a kanayon a nasayaat ti panagsasaotayo, iti man personal, teks, surat, wenno chat. (Sant. 1:​26, 27) Tapno mausigtayo ti panagsasaotayo, mabalintayo nga isaludsod dagitoy: ‘Agsasaoak kadi iti dakes no agung-ungetak? Kasano ti panagsasaok kadagiti tattao a saan a makaammo a Saksiak? No makisarsaritaak kadagiti kakabsat, negatibo ken makapainsulto kadi ti ibagbagak? Wenno manangkritikarak pay ketdi? Nasakit kadi ti panagsasaok kadagiti kapamiliak? Ania ti maibagada iti panagsasaok?’

8. Ania dagiti mabalintayo nga aramiden no mariknatayo a matultuladtayon ti panagsasao dagiti tattao ditoy lubong? (Colosas 3:​8-10)

⁸ Ania ti mabalintayo nga aramiden no mariknatayo a maim-impluensiaanen ti espiritu ti lubong ti panagsasaotayo? Saan nga umdas a basta laeng balbaliwantayo dagiti ibagbagatayo. Apay? Imbaga ni Jesus: “Ti rummuar iti ngiwat agtaud iti puso, ket dagita ti mamagbalin a narugit iti maysa a tao.” (Mat. 15:18) Ania ti kayat a sawen ni Jesus? Ipakita ti panagsasaotayo no ania a talaga ti linaon ti puso ken isiptayo. Isu met la gayam nga inkonektar ti Biblia ti “nasakit a panagsasao” kadagiti negatibo a rikrikna, kas iti panagunget, panagpungtot, ken sakit ti nakem. (Efe. 4:31) Isu a no maamirismo nga adda kenka dagita a kababalin, ikararagmo ken Jehova a tulongannaka a mangikkat kadagita ken mangisuot iti “baro a personalidad.” (Basaen ti Colosas 3:​8-10.) Ania pay? Mabalinmo met ti ag-research kadagiti makatulong nga artikulo kadagiti publikasiontayo maipapan iti daytoy a topiko. Determinadoka koma a manglaban iti impluensia ti espiritu ti lubong iti panagpampanunotmo ken panagsasaom.—Efe. 4:29.

ADAYWAM DAGITI IMMORAL NGA AR-ARAMID

9. Kasano nga ipakita ti panangmatmat dagiti tattao kadagiti estandarte ni Jehova iti moral a naimpluensiaanda iti espiritu ti lubong?

⁹ Nalawag a makita ti espiritu ti lubong iti panangmatmat ti adu a tattao ita kadagiti estandarte ni Jehova iti moral. Kasano? Awanen a pulos ti bibiangda kadagita. Kinapudnona, gagangayen nga akseptaren dagiti tattao ti aborsion. Ibagbagada nga okey laeng ti homoseksualidad, ken awan dakesna ti panagseks dagiti saan nga agassawa. (Isa. 5:20) Ket no saantayo nga agannad, mabalin a maimpluensiaantayo iti kasta a panagpampanunot ket in-inut a kumapuy ti determinasiontayo a manggura iti dakes. (2 Cor. 11:3) Baka mangrugin a panunotentayo a mabalinen nga akseptaren ti panagpampanunot dagiti tattao iti lubong ta nagbaliw metten ti panawen. Iti sabali a bangir, baka mapanunottayo nga estrikto unay dagiti estandarte ti Biblia. Ngem saan a pulos nga agpayso dayta! Kanayon a pagsayaatantayo ti ibagbaga ni Jehova. Adayo a nangatngato ti panagpampanunotna ngem kadatayo, ken saan a pulos a lumaus dagiti estandartena iti moral uray no lumabas ti adu a tawen.—Isa. 48:​17, 18; 55:9.

10. Ania dagiti mabalintayo nga isaludsod iti bagitayo no maipapan kadagiti kagura ni Jehova?

¹⁰ Tapno maparagsakmo ni Jehova, masapul a guraem dagiti kagurana. (Sal. 97:10) Tapno maaramidmo dayta, mabalinmo nga isaludsod iti bagim: ‘Uray no ammok nga ibagbaga ni Jehova a dakes ti pannakirelasion iti padak a lalaki wenno padak a babai ken panagseks dagiti saan nga agassawa, pampanunotek kadi no dadduma a maaramidko koma met dayta? Kaykayatko kadi ti agbuya kadagiti pelikula ken agay-ayam kadagiti video game a kagura ni Jehova? Pampanunotek met kadi a no mabalin laeng koma ket balbaliwan ni Jehova dagiti estandartena iti moral tapno maaramidko ti kayatko?’

11. Kasanom a masursuro a guraen dagiti kagura ni Jehova?

¹¹ Kasanon no magusgustuam dagiti kagura ni Jehova? Dimo koma panunoten nga imposiblen a masurotmo dagiti estandartena. Laglagipem nga imperpektotayo amin ken adda tendensiatayo nga agbasol. (Sal. 51:5; 103:14) Ngem mabalinmo a pilien nga aramiden ti umiso ken saan nga ‘aramiden ti kayat ti managbasol a bagim.’ (Efe. 2:3) Dimo met koma sangkapanunot dagiti dakes a tarigagaymo. No bilang bigla a mapanunotmo ti dakes a tarigagay, dagus nga iwaksim dayta iti panunotmo ken isardengmon a kitaen dagiti kagura ni Jehova. (Gen. 39:​9, 12) Ikabilmo met iti panunotmo a dagita ti mangdadael iti relasionmo ken Jehova ken iti dadduma. Isu nga aramidem koma ti amin tapno saan a mapasamak dayta. (Efe. 5:5) Masiguradom a tulongannaka ni Jehova tapno masursurom a guraen dagiti kagurana.

LIKLIKAM DAGITI PEGGAD ITI INTERNET

12. Kasano a makita ti espiritu ti lubong iti Internet?

¹² Para iti adu kadatayo, nagdakkel ti maitultulong ti Internet, iti man trabaho, iti eskuelaan, ken uray iti panagdaydayawtayo. Ngem kaaduan nga adda iti dayta ipakitana ti espiritu ti lubong. Kas pagarigan, agkaiwara iti online ti pornograpia, ken naglakan a mabuya dayta dagiti adulto ken uray dagiti ubbing. Saan la a dayta. Nakasaksaknap met ita ti sexting. Adu a tattao, nangnangruna dagiti agtutubo, ti mangise-send kadagiti immoral a ladawan, video, ken mensahe. Agwarwaras met iti online dagiti ulbod nga impormasion a mangal-allilaw iti adu a tattao. Iti met social media, agkara-post dagiti tattao kadagiti ar-aramidenda no agragragsakda wenno agpaspasiarda. Ket no makitkitatayo dagiti post-da, mabalin a mariknatayo a maikapkapistayo ken kasapulantayo met ti ad-adu a tiempo nga agrelaks ken agpasiar, uray no mabaybay-antayon ti pannakigimong ken panangasabatayo.—Heb. 10:​24, 25.

13. Ania dagiti mabalintayo nga isaludsod tapno mausigtayo ti bagitayo no maipapan iti panagusar iti Internet?

¹³ Masapul nga agannadtayo no agus-usartayo iti Internet ta mabalin a maibus ti orastayo wenno maimpluensiaan ti panagpampanunottayo. Kasanotayo a maliklikan dagita? Mabalintayo nga isaludsod iti bagitayo: ‘Kasanoak kabayag nga agis-scroll iti social media wenno iti Internet uray no saan met a kasapulan?’ (Efe. 5:​15, 16) ‘Ania dagiti klase ti post wenno content a kitkitaek ken buybuyaek? No makakitaak kadagiti kuestionable, dagus kadi nga iliklikko dagiti matak?’ (Sal. 119:37) ‘Dagus kadi a patiek ti amin a mabasbasak iti online, wenno sigsiguraduek pay nga umuna no agpaypayso dagita?’—Prov. 14:15.

14. Kasanotayo a maliklikan dagiti peggad iti online?

¹⁴ Kasanotayo a maliklikan dagiti peggad iti online? Limitaram ti oras nga us-usarem ken saanka a kumita kadagiti bambanag a saan a maitutop para kadagiti Kristiano. Kadagiti met nagannak, masapul a siguraduenda nga ammoda no ania ti buybuyaen dagiti annakda, no kasanoda kabayag nga ag-social media, ken no siasino dagiti kakomkomunikarda iti online. (Efe. 6:4) Apay? Ngamin, ipakita dagiti report a kaaduanna a mas makarikna iti liday, danag, ken depresion dagiti agtutubo nga adu nga oras nga agso-social media ngem kadagiti saan. Isu a nagpateg nga iyaplikartayo dagiti praktikal a balakad ti Biblia tapno maliklikantayo dagiti peggad iti online.

KAYAM A LABANAN TI ESPIRITU TI LUBONG!

15. Ania ti nasursurom iti kapadasan ni Gloria? (Kitaen met ti ladawan.)

¹⁵ No makitam nga adda ti problemam iti uray maysa laeng kadagiti inusigtayo iti daytoy nga artikulo, mangaramidka a dagus iti panagbalbaliw. Kasta ti inaramid ni Gloria.a Naammuanna ti kinapudno idi ubing pay. Ngem naimpluensiaan iti kapanunotan a masapul nga agbalin a nabaknang ken sikat. Imbagana: “Kayatko idi ti agbalin a nabaknang. Isu nga in-inut a saanakon a nakigimgimong, ken idi kuan, saankon a kayat ti agbalin a Saksi.” Idi agangay, nabigbig ni Gloria a kasta ti kalatna gapu ta naimpluensiaan iti espiritu ti lubong. Isu nga ania ti inaramidna? Imbagana: “Inyad-aduk ti orasko a personal nga agadal iti Biblia ken agkararag. Saanak metten a nakikadkadua kadagiti tattao a saan nga agdaydayaw ken Jehova. Ita, maibagak a nakabakbaknangak iti naespirituan. Nakaragragsakak met ta ammok a ni Jehova ti mangim-impluensia iti biagko, saan ketdi a ti lubong ni Satanas.”

16. Ania ti nasursurom iti kapadasan ni Robert?

¹⁶ Kitaentayo met ti kapadasan ni Robert. Gapu iti dakes nga impluensia dagiti kaeskuelaanna ken dagiti mabuybuyana iti online ken TV, nangrugi nga agsigarilio, agbartek, ken makiseks kadagiti padana a lallaki. Imbagana: “Panagriknak idi ket adda wayawayak a mangaramid iti amin a kayatko ken dayta ti mangparagsak kaniak.” Ngem idi agangay, nabigbig ni Robert a saan isuna a talaga a naragsak ken saan a nawaya. Ngamin, nagbalin laeng nga adipen ti basol ta dagiti dakes a tarigagayna ti nangkontrolen kenkuana. (2 Ped. 2:19) Isu nga ania ti inaramidna? Imbagana: “Insardengko ti makikadua kadagiti kaeskuelaak, ken dagiti laeng mangay-ayat ken Jehova ti nakigayyemak. Binalbaliwak met ti gargarawko, ti panagbadbadok, ti panaglanglangak, ken uray ti pamay-an ti panagsasaok.” Ania itan ti marikrikna ni Robert? Imbagana: “No ikomparak ti biagko idi iti biagko ita, adayon a naiduma. Nakasaysayaat ti riknak nga agriing iti kada aldaw ta ammok a nadalusen ti panagbiagko ken maparparagsakko ni Jehova. Dayta ti kasayaatan a rikna ditoy daga, ket awanen ti nasaysayaat pay a biag a birokek no di dayta.”

17. Apay a masiguradom a kayam a labanan ti espiritu ti lubong? (1 Juan 4:4)

¹⁷ Ania dagiti napagsasaritaantayo iti daytoy nga artikulo? Naammuantayo a masapul a labanantayo ti espiritu ti lubong. Kasanotayo a maaramid dayta? Liklikantayo ti naalas a panagsasao, adaywantayo dagiti immoral nga ar-aramid, ken agannadtayo kadagiti peggad iti panagusar iti Internet. Agpayso a nabileg ti espiritu daytoy a lubong, ngem kayam a labanan ti impluensiana. Apay a masiguradom dayta? Ngamin, adayo a nabilbileg ni Jehova ngem ken ni Satanas ken daytoy dakes a lubongna. (Basaen ti 1 Juan 4:4.) Kasta met, masiguradom nga ipaay ni Jehova ti kabilgan a puersa iti intero nga uniberso, ti nasantuan nga espirituna, tapno malabanam ti impluensia daytoy a lubong. (Luc. 11:13) Sapay koma ta determinadotayo amin nga agtultuloy a ‘magna babaen ti espiritu ti Dios’ ken saan a pulos nga agpaimpluensia iti espiritu ti lubong!—Gal. 5:16.