4 ABALAHAMA
Muntu wa kumpala wakaluangena Yehowa
YEHOWA wakalaya Abalahama mulunda wende bualu buimpe bua dikema buvua butangila bantu bonso pa buloba. Wakamulaya ne: “Nenkuvuije tshisamba tshinene.” Wakamuleja kabidi buloba bulenga buvua tshisamba atshi ne bua kusombela. (Gen. 12:2; 13:14, 15) Kadi Satana wakajinga kushipa Abalahama bualu uvua mudisuike bua kupangisha dikumbana dia mulayi wa Yehowa au. Diabolo uvua mumanye ne: mu tshisamba atshi ke muvua ne bua kupatukila ‘muana’ ukavuabu balaye uvua ne bua kubutula ndongoluelu wende mubi wa malu eu ne ndekelu wa bionso kumushipa.—Gen. 3:15.
Satana wakatuadija kuluisha Abalahama ne ba mu nzubu muende. Lota, muana wa muanabu, ke uvua Satana mukengeshe bikole. Lota uvua musombele pabuipi ne Sodoma tshikondo atshi. Uvua muyaku pavua Abalahama mumulombe bua asungule muaba uvuaye ne bua kusombela mu Buloba bulaya. Lota kusungulaye muaba wa bubanji bua bungi uvua kabidi ne bufuke bua bungi. Kadi bantu ba mu Sodoma bavua “bantu babi, benji ba mpekatu banene ku mêsu kua Yehowa.” (Gen. 13:8-13) Bualu bukuabu, Mukalenge wa Sodoma ne bakalenge bakuabu banayi bena Kanâna bavua badienze tshimuku bua kutombokela mukalenge wa Elama bualu kabatshivua basue kumufuta bitadi to. Bua bualu abu, mukalenge wa Elama pamue ne bakalenge bakuabu basatu bakafumina kule, kuluabu kuluangana ne bakalenge ba mu Kanâna abu, kubatshimunabu. Bakapawula bintu bia bungi, kukuatabu bantu ba bungi mu mvita ayi kuyabu nabu. Mu bantu abu muvua Lota ne bena mu dîku diende.
Abalahama wakalombola tshisumbu tshia bantu 318, kulondakajabu biluilu bidisange bia bakalenge banayi ba bukole ne kubielabu mvita
Ntshinyi tshiakenza Abalahama? Bu yeye muntu mukuabu uvua mua kuikala mudiambile ne: Lota uvua mudikebele ntatu bualu yeye nkayende ke uvua musungule kuntu aku bua kuya kusombelaku. Anyi uvua mua kuikala musamishe mutu ne: bu yeye muye bua kusungila Lota uvua ne bua kuluangana ne bakalenge abu. Umue wa kudibu uvua mukalenge wa mu buloba bua Shinâ. Musoko wa Ula muvua Abalahama muledibue uvua mu buloba bua Shinâ. Nanku uvua mua kudiambila ne: bu yeye muye kuluangana nabu, kavua mua kutekemena bua kupingana mu Ula dituku nansha dimue to. Kupita apu, Abalahama kavua musombele muaba umue to, ne uvua mulami wetu wa mikoko eu. Kavua tshilobo tshia mvita to. Mmunyi muvuaye mua kutshimuna biluilu bia bakalenge banayi bavua badisange? Kadi kakela meji nanku to. Uvua mumanye ne: Yehowa uvua musue bua aye kusungila Lota.
Abalahama ukavua mubanji muikale pamuapa ne bantu bapite pa 1 000 mu nzubu muende. Nanku, wasangisha bantu bende balongesha mvita 318, kusangishaye kabidi bena diende bakuabu ndambu, kulondakajabu baluishi abu. Bakabapetela lua ku nord mu buloba bua Dana. Pakila butuku, Abalahama wakatapulula bantu bende mu bisumbu, kuelabu baluishi babu abu mvita. Nansha muvua baluishi babu babapite ku bungi, bobu bakabapita bukole, kutangalakabu mbilu. Abalahama wakalondakaja bakalenge banayi abu ne biluilu biabu too ne kule menemene lua ku nord. Wakaya kubatshimuina pabuipi ne Damaseke, kunyengaye bintu bionso bivuabu banyenge mu Kanâna, kusungilaye kabidi Lota ne dîku diende.
Ntshinyi tshiakenza Yehowa bua tshivua Abalahama muenze atshi? Mona tshiakenzaye: pavua Abalahama upingana, wakapitshila pabuipi ne tshimenga tshia Salema. Melekisedeke mukalenge wa tshimenga atshi uvua kabidi muakuidi wa Yehowa. Wakalua bua kusambakena nende ne bua kumubenesha mu dîna dia Yehowa bua muvuaye ne ditabuja ne muenze malu ne dikima. Abalahama wakapesha Melekisedeke muleji mpala wa Yehowa au tshia dikumi tshia bintu bitambe buimpe bivuaye munyenge abi. Kulejabi muvuaye ne ditabuja ne muvuaye mumanye ne: Yehowa ke uvua mumuambuluishe bua kutshimuna baluishi abu.
Kakuyi mpata, mvita ivua Abalahama muluangane ayi kayivua mvita ya muntu to, ivua mvita ya Nzambi. Bible utu wakula bua “mukanda wa Mvita ya Yehowa.” (Nom. 21:14) Pamuapa mvita ayi ke ya kumpala yakafundabu mu mukanda au. Panyima pa bidimu nkama ya bungi, pavua ndelanganyi ya Abalahama iluangana ne bena Kanâna mu Buloba bulaya, Yehowa uvua anu wambuluisha bantu bende ba lulamatu abu bua kutshimuna.
Kadi pavuabu bela Yehowa nyima, kavua ubakuba to. Ndekelu wa bionso, Yehowa wakababenga pavuabu babenge Muanende Masiya. Nanku Yehowa wakalekela kubabenesha, kutuadijaye kubenesha “Isalele wa Nzambi,” udi tshimfuanyi tshia bayidi bela manyi ba Yezu. (Gal. 6:16) Yezu mmukandike bayidi bende bua kuluangana mvita. (Mat. 26:52) Kadi mmubalongeshe mua kuluangana mvita ya mu nyuma. Mmubaleje ku tshilejilu tshiende ne: kuluangana mvita ayi kudi kulomba dikima dia bungi.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Anu mutudi balonge mu nshapita eu, mmushindu kayi uvua Abalahama muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Mbijadiki kayi bidi bileja ne: malu onso adibu balonde mu muyuki eu mmalelela? (w89 1/7 5 §4–6 §1-wcgr)
2. Mbijadiki kayi bidi bileja ne: bualu budi Bible ulonda bua Sodoma ne Amola mbulelela? (it “Mbuu wa mukele” §6-wcgr) A
© Yadid Levy/age fotostock
Tshimfuanyi tshia A: Too ne lelu, kutshidi mabue a kankinda ne bikunyibua bikuabu bia bungi mu buloba muvua pamuapa tshimenga tshia Sodoma
3. Tshimenga tshia Salema muvua Melekisedeke mukalenge ne muakuidi tshivua muaba kayi? (it “Salema”-wcgr)
4. Mmu ngumvuilu kayi muvua Melekisedeke mundidimbi wa Yezu? (it “Muakuidi Munene §27-28-wcgr) B
Tshimfuanyi tshia B
Keba malongesha
Abalahama wakalekela Lota usungula tshitupa tshia buloba tshivua tshitambe buimpe. Mmunyi mutudi mua kumuidikija mu mushindu utudi tuenzela bena mu dîku dietu, bena Kristo netu, ne bantu bakuabu malu? C
Tshimfuanyi tshia C
Mushindu uvua Abalahama muye kusungila muana wa muanabu ku budisuile udi utulongesha tshinyi?
Tudi bamone mu nshapita eu muvua Abalahama muenze malu ne dikima. Mmu mushindu kayi mukuabu muudi mua kumuidikija?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mbualu kayi bungebeja Abalahama anyi Lota pabishibuabu ku lufu?
Bia kutangila kabidi
Mona tshivua tshienze bua Abalahama afike ku dieyemena Yehowa ne muoyo mujima.