40 NEHEMIYA
Wakibakulula bimanu
NEHEMIYA uvua musombele mu Shushana, tshimenga tshia mu Pelasa. Kadi muoyo wende uvua anu ku Yelushalema. Uvua munange Yelushalema bikole bualu muvua ntempelo wa Yehowa. Bidimu bia bungi kumpala, bena Babilona bakakuata tshimenga atshi, kupulabu bimanu biatshi ne kukuatabu bena Yuda kuyabu nabu mu Babilona. Kadi pashishe bakalua kupinganamu, tshikola kabavua banji kuibakulula bimanu bia tshimenga to. Bu muvuabu kabatshiyi mu bukubi, kabavua ne mushindu wa kutendelela Yehowa ku ntempelo muvuaye wanyisha to.
Nehemiya uvua muntu munene mu bukalenge bua Pelasa. Uvua muena mudimu wa lulamatu wa mukalenge Atashasete. Kadi kuikala mutendeledi wa Yehowa wa lulamatu ke kuvua ne mushinga wa bungi kudi Nehemiya. Dimue dituku, muanabu wa balume wakalua kumutangila, mumutuadile mukenji wa “nsombelu mubi mutambe” uvua mu Yelushalema. Kumulejaye kabidi bua bimanu bivuabu kabayi banji kuibakulula ne bua muvua bena Yuda kabatshiyi ne disanka to.
Bualu abu buakatonda Nehemiya bikole, kuluaye kufunda ne: “Ngakasomba panshi, meme kutuadija kudila, kubuela mu madilu matuku a bungi.” Pashishe wakasambila, usengelela Yehowa bua avuluke bantu bende ne abambuluishe. Yeye mumane kusambila, wakaya bua kupesha mukalenge mvinyo; mukalenge wakamuebeja tshivuaye mubungamine. Wakumvua buôwa, kadi wakamuandamuna kumuambilaye bua nsombelu mubi uvua mu Yelushalema. Mukalenge wakamuebeja tshivuaye ujinga bua amuenzele. ‘Diakamue wakasambila Nzambi wa mu diulu,’ kuambilaye mukalenge ne: uvua ujinga bua apingane mu tshimenga tshia Yelushalema bua matuku makese, ibakulule bimanu biatshi ne elulule biibi biatshi. Mukalenge wakamuitabila.
Nehemiya wakenza luendu lule luvua ne njiwu ya bungi mutangile ku Yelushalema. Pakafikaye, wakapatuka butuku bua kukenketa bimanu bivua biupuke. Pakajikijaye, wakalongolola bantu ne wakabakankamija bua bambuluishe pabu mu mudimu wa dibakulula bimanu. Wakatuadija mudimu au, bantu ba bungi too ne bantu banene pamue ne bakokeshi bindondi ne bana ba bakaji ba umue wa ku bakokeshi abu bakaditua pabu mu mudimu au.
Kuvua baluishi ba bungi bavua kabayi banange bua bena Yuda bibakulule Yelushalema bua alue tshimenga tshikolesha to. Bakabanga kubaseka ne kubapetula. Umue wa ku baluishi abu wakamba ne: nansha kanyama ka mukenge kavua mua kupula bimanu bivuabu benda bibaka abi. Kadi Nehemiya kakatuma ntema kudibu to, wakatungunuka ne kukankamija bantu.
Nehemiya wakibaka bimanu bia Yelushalema nansha muvua baluishi bamuseka ne bamuzakeja bua alekele kubibaka
Baluishi kabakalekela dibaluisha to. Pakamonabu ne: bimanu bikavua bifike nkatshinkatshi wa bule buabi, bakalongolola bua kulua kubela mvita. Kadi Nehemiya wakadilongolola bua kukuba tshimenga. Pakamona baluishi nanku, bakalekela lungenyi alu. Kutuadijila anu tshikondo atshi, Nehemiya ne tshitupa tshia bantu bende bavua balama bimanu ne bia mvita mu bianza, ne tshitupa tshikuabu tshivua tshitungunuka ne mudimu wa dibaka. Nansha nanku, baluishi kabakatshioka anu to.
Bakafuta muprofete wa dishima bua aye kuambila Nehemiya ne: baluishi bavua balua bua kumushipa ne uvua ne bua kuya kusokoma mu ntempelo. Pabi Nzambi uvua muele mukenji ne: anu bakuidi ke bavua ne bua kubuela mu ntempelo. Nehemiya wakabenga bua kubuelamu. Wakamba ne: “Muntu bu meme udi mua kunyema anyi?” Wakatungunuka ne kuenza mudimu, mutuishibue ne: tshivuabu benza ntshivua Nzambi munange ne uvua nabu. Yehowa uvua nabu bulelela! Bualu anu mu matuku 52 etu aa, bakajikija dibakulula bimanu ne baluishi babu abu bakashala bundu ku mêsu tente.
Bivua bilombe Nehemiya dikima bua kulombola mudimu wa dibakulula bimanu ne kulombola malu makuabu. Tshilejilu, pavuaye mumone bena Yuda kabayi batendelela Yehowa mu mushindu muimpe, wakabapingaja mu njila. Pakamonaye babanji bakengesha bapele, babalomba tshia kasombela, wakabambila kayi udia tshibanga ne: tshivuabu benza atshi tshivua tshibi. Panyima pa bidimu, pakaluaye kumanya ne: bena Yuda bavua bashipe mukenji wa Nzambi wa kubenga kuselangana ne bakaji ba bisamba bikuabu, wakababela ne dîsu dikole.
Nehemiya uvua kabidi mukankamije bena Yuda. Tshilejilu, pavuabu batekete mu mikolo bua mpekatu yabu, wakabambila bualu bua mushinga ebu: “Disanka dia Yehowa mbukole buenu.” Nehemiya uvua mumanye ne: kuenzela Nzambi wa disanka mudimu kuvua mua kupetesha bena Yuda nende abu disanka dilelela, ne diodi adi divua padi dibapetesha bukole. Tuetu petu patudi mu ntatu, disanka didi Yehowa utupesha didi ditupetesha bukole ne dikima.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Nehemiya muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Mmudimu kayi munene uvua Nehemiya wenzela mukalenge? Mmudimu kayi mukuabu uvuaye umuenzela? (w10 1/7 9 §5-7-wcgr) A
© The Bridgeman Art Library International
Tshimfuanyi tshia A: Tshimfuanyi tshia ku tshimanu tshia mu Pelasa tshileja mufidi wa maluvu wa Dayawesha munene, kakuende wa Atashasete
2. Nku tshinyi kuvua bana ba bakaji ba Shaluma bashilangane ne bantu bende lumu ba bena Tekoa? (Neh. 3:5, 12; w19.10 23 §11)
3. Mmunyi muvua bantu bavua bambula majitu “benza mudimu ne tshianza tshimue eku bakuate tshia mvita mu tshianza tshikuabu”? (Neh. 4:17, 18; w06 1/2 9 §1) B
Tshimfuanyi tshia B
4. Bua tshinyi bivua bitonde Nehemiya bua muvua bamue bana ba bena Yuda kabayi bakula tshiena Ebelu? (Neh. 13:23-27; w16.10 14 §4)
Keba malongesha
Umvuija mudi bakulu mua kuleja ngikadilu ivua nayi Nehemiya eyi:
dieyemena Yehowa. (Neh. 1:4-11; 4:14; 13:1-3)
dienza mudimu ne muoyo mujima pamue ne bakuabu. (Neh. 4:15, 21-23)
ditelejangana ne muoyo mujima. (Neh. 5:1-7) C
Tshimfuanyi tshia C
Mmunyi mudi tshilejilu tshia Nehemiya tshileja ne: tuetu bakepeshe bia mu nsombelu wetu bua kudifila mu mudimu wa Yehowa, kakupanga bua kutufuta?
Mmushindu kayi mukuabu uudi mua kuenza malu ne dikima bu Nehemiya?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mbualu kayi bungebeja Nehemiya pabishibuaye ku lufu?
Bia kutangila kabidi
Ntshinyi tshidi tshilejilu tshia Nehemiya tshitulongesha bua mudi kusambila kuikala ne mushinga wa bungi?
“Nzambi wakandamuna disambila diende” (Tshiena-bualu tshia mu jw.org “Midimu ya mu dilonga dia Bible”-wcgr)
Tangila filme eu, umone muvua Nehemiya muenze malu ne dikima pavuabu babaluisha.
Katupa ka filme wa Nehemiya: “Disanka dia Yehowa mbukole buenu”—Tshitupa 1 (5:22)