52 MÂKO
‘Utu ungambuluisha bikole’
BANTU bavua ne bia mvita bakalua kukuata Yezu, kumusuikabu, kuyabu nende. Bapostolo bende bonso bakanyema. Kadi Bible udi uleja ne: kuvua nsongalume mukuabu uvua ne dikima wakaya mubalonde. Bantu bavua ne bia mvita abu bakamumona, kutetabu bua kumukuata kadi yeye kubadiapuka mu bianza, “kunyemaye butaka,” mmumue ne: anu ne bilamba bia muinshi. Bakashala anu ne tshilamba tshia line tshivuaye muvuale. Bualu ebu mbabulonde anu mu Evangeliyo wa Mâko; ke bualu kayi bantu ba bungi batu bamba ne: nsongalume au uvua Mâko.
Bavua babikila kabidi Mâko ne: Yone. Uvua musombele mu Yelushalema. Pamuapa uvua musombele mu nzubu umue ne mamuende uvua umueneka muntu wa kantu ku bianza. Mu nzubu amu ke muvua bena mu tshisumbu badisangishila pakavua Yezu mufue. Ku nzubu aku ke kuakaya mupostolo Petelo butuku kampanda pavua muanjelu mumupatule mu buloko. Mâko uvua bushuwa mutuilangane ne bayidi ba Yezu ne bapostolo bende ba bungi, mumanyangane ne bakuabu. Uvua ne bua kuikala mulongele malu a bungi adi atangila dikima kudibu.
Bu mu 46 P.Y., Bânaba, mulela wa Mâko, wakalua ne mupostolo Paulo mu Yelushalema. Bubidi buabu bakamona ne: bivua bimpe bua kulongesha Mâko mudimu bua aye kuambuluisha bena Kristo ba miaba mikuabu. Nanku bakaya nende ku Antiokia. Bu tshidimu tshimue pashishe, Paulo ne Bânaba bakamubikila bua aye kuyisha nabu miaba ya kule. Wakitaba ne dikima dionso bua kuikala “ubambuluisha,” mmumue ne: kubakebela bintu bivuabu nabi dijinga.
Bivua bilomba Mâko dikima dia bungi bua kuya nabu, bualu kuenza luendu tshikondo atshi kuvua ne njiwu. Paulo wakalua kufunda ne: uvua misangu ya bungi “mu njiwu pa misulu, mu njiwu ya kudi banyengianganyi ba bintu, . . . mu njiwu mu tshimenga, mu njiwu mu tshipela, mu njiwu pa mbuu.” (2 Kol. 11:26) Bu muvua Mâko mumanye ne: Paulo ne Bânaba bavua dijinga ne diambuluisha, uvua pabuipi bua kubenzela tshionso tshivuabu bamulomba. Wakabambuluisha bua tshikondo kampanda, kadi pakafikabu mu Pampulia, wakabashiya, kupinganaye ku Yelushalema. Mudimu au uvua mumupite bukole anyi? Bible ki mmuleje to. Kadi diya diende adi divua ne bua kuikala ditonde Paulo ne Bânaba bikole.
Matuku makese Paulo ne Bânaba bamane kufuma ku luendu kuvuabu baye, bakatuadija kulongolola luendu lukuabu. Bânaba uvua ujinga bua baye kabidi ne Mâko. Kadi Paulo kavua musue to, bualu uvua mumone pamuapa ne: Mâko kavua muntu wa kueyemena to. Bua bualu abu, “bakatandangana bikole.” Bânaba wakangata Mâko, kuyabu ku Kupulio, kutungunukabu ne kuyisha. Paulo wakangata yeye muntu mukuabu, kuyabu kuyisha miaba mikuabu.
Mâko uvua ne bua kuikala mumvue bibi be! Uvua munyingalaje Paulo uvuaye unemeka bikole, ne yeye ke uvua mufikishe Paulo ne Bânaba bavua balunda ba pa muoyo ku ditapulukangana. Mâko uvua mua kuikala mumone ne: Paulo uvua mumuenzele malu mu mushindu mubi ne uvua mua kuikala mulamine Paulo munda. Nansha biobi ne: bivua nanku, wakalekela Yehowa anyi? Nansha kakese!
Mâko wakajimija diakalenga dinene dia kuenza mudimu pamue ne bamisionere, kadi kakateketa mu mikolo anyi kulekela kuenzela Yehowa mudimu to
Mâko wakatungunuka ne kuambuluisha bena Kristo nende. Bu mu 60-61 P.Y., pavua Paulo mu Lomo mu nzubu wende bamulame kudi musalayi, wakatela Mâko mu mukanda uvuaye mufunde, wamba ne: Mâko uvua nende ne uvua ‘umusamba bikole.’ Pashishe mu 62 ne mu 64 P.Y., mupostolo Petelo wakatela Mâko mu mukanda uvuaye mufunde. Bidi bimueneka ne: Mâko wakenza luendu mutangile ku Babilona bua kuambuluisha Petelo ukavua mukulakaje. Petelo uvua umubikila ne: “muananyi.” Mâko uvua ne bua kuikala mumusambe bikole! Petelo uvua ne bua kuikala mumulondele malu a bungi a pavuabu ne Yezu. Pakafunda Mâko Evanjeliyo wende ku bukole bua nyuma, pamuapa mu Lomo, bidi bimueneka ne: wakatela malu a bungi avua Petelo mumone ne mumulondele.
Musangu wa ndekelu udi Bible utela Mâko, ngudi mu mukanda uvua Paulo mufundile Timote. Pakavuabu bele kabidi Paulo mu buloko, wakafundila Timote bua alue ne Mâko, bualu Mâko ‘uvua umuambuluisha mu mudimu bikole.’ Bubidi buabu bavua ne bua kuikala basanke bikole bua kuya kudi mupostolo wabu uvuabu banange bikole ne kumukankamija kumpala kua kufuaye. Nansha muvua Mâko mupete ntatu ya bungi mu mudimu wa Yehowa, wakatungunuka anu ne kuambuluisha bena Kristo nende. Yehowa uvua mumunange bikole bua dikima diende!
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Mâko muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Ntshinyi tshidi tshileja ne: Mâko uvua wa mu dîku dia bena kantu ku bianza? (w10 15/3 6 §6–7 §1)
2. Mmudimu kayi uvua Mâko mua kuikala wenza pavuaye “wambuluisha” Bânaba ne Paulo? (Bien. 13:5; w10 15/3 7 §5)
3. Mmiaba kayi ivua Mâko muye? (w10 15/3 8 §6-8) A
Tshimfuanyi tshia A: Imue miaba ivua Mâko mua kuikala mupitshile
4. Fila tshilejilu tshidi tshileja ne: Mâko uvua mufunde malu avuaye mumvuile pamuapa kudi Petelo. (w08 1/4 32 §1)
Keba malongesha
Kabatu babikila Mâko ne: mupostolo anyi muprofete to. Nansha nanku, uvua muenzele bakuabu mudimu ne budipuekeshi buonso. Mmunyi mutudi mua kuenzela bakuabu mudimu lelu?
Mâko wakanji kujimija diakalenga dia kuenzejangana mudimu ne Paulo bua tshikondo kampanda, nansha nanku wakashala anu ne lulamatu. Tshilejilu tshiende tshidi tshitulongesha tshinyi? B
Tshimfuanyi tshia B
Mmu mushindu kayi mukuabu muudi pebe mua kuenza malu ne dikima bu Mâko?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Mmunyi muudi umvua bua mudi Yehowa musungule Mâko bua kuya kukokesha ne Kristo mu diulu? Udi umvua nanku bua tshinyi?
Bia kutangila kabidi
Evanjeliyo wa Mâko udi ne bualu kayi bua pa buabu?
Longesha bana bebe ne tshilejilu tshia Mâko bua kubaleja mabenesha adibu mua kupeta bobu batungunuka ne kuenzela Yehowa mudimu nansha bapete malu adi mua kubatekesha mu mikolo.