53 PAULO
“Ndi nnulomba mpindieu bua nuikale ne muoyo mukole”
PAVUA Shaula mulue muena Kristo, Yezu wakamuleja ne: uvua ne bua kupeta ntatu ya bungi bua lumu luimpe. Biakamuenzekela anu muvua Yezu muambe. Panyima pa bidimu bu makumi abidi pakavuabu bamubikila ne: Paulo, wakafundila bena Kolinto mukanda muibidi, kubambilaye ne: ukavua “mututshibue misangu kayiyi kubala, muambe kufua misangu ya bungi.” Wakabambila kabidi bua muvua mazuwa mabatshibukile pa mâyi misangu isatu, ne bua muvuaye mupitshishe butuku bujima ne munya mujima pa mbuu. Kadi kutshivua anu njiwu mikuabu ivua mimuindile kumpala.
Paulo uvua mu buloko mu Kaisalia, tshimenga tshia mu Yudaya, mukavuaye muenze bidimu bipite pa bibidi. Nguvena uvuamu uvua ujinga bua Paulo amupeshe makuta bua yeye kumupatulamu. Kadi pakapita matuku, bakapingana nguvena au kudi mukuabu. Ke Paulo kumulomba bua amutume ku Lomo bua baye kumulumbuluisha kudi Kaisa. Nguvena au wakitaba. Nunku bakela Paulo mu mazuwa, kuasabu nende luendu batangile ku Lomo kuvua Kaisa. Luvua luendu lule bikole menemene lua lutatu. Kuvua balunda bende babidi bavua nende: Luka “munganga munangibue” ne Alistâko.—Kolos. 4:14.
Mazuwa abu akanji kutudila mu Mula. Mfumu wa basalayi mukuabu diende Yulio, wakangata Paulo ne bena buloko bakuabu kubelaye mu mazuwa makuabu. Katupa kakese bamane kuasa luendu, tshipepele tshikole tshiakajuka, kutatshishatshi mazuwa abu bikole. Luka mmuakule misangu ibidi bua muvua mazuwa enda “ne lutatu.” Mazuwa akimana muaba uvuabu babikila ne: Malobo Mimpe, mindile bua tshipepele tshitalale. Paulo wakamona ne: bivua bimpe bua bashale anu muaba au too ne pavua muvu wa mashika makole upita, bualu kutungunuka ne luendu kuvua ne njiwu minene.
Paulo wakapeta dikima, kuambilaye Yulio bua bashale bimane mu Malobo Mimpe, bualu kuvua ne bua kuikala “njiwu” ne bavua mua kujimija bintu bia bungi bobu batungunuke ne luendu. Kadi Yulio wakalonda tshivua bendeshi ba mazuwa bamba. Pamuapa wakalua kunyingalala bikole bua muvuaye kayi muteleje Paulo. Luka wakafunda ne: ‘tshipepele tshikole tshiakadituta’ ne tshivua “tshidikuma ku mazuwa ne bukole.” Tshivua tshienda anu tshikola ku dituku ne ku dituku, tshijula mavuala manene, ‘tshibakupa eku ne eku pa mâyi.’ Ke bendeshi ba mazuwa kuimansha bintu bivua ne bujitu mu mâyi bua mazuwa apepele. Tshipepele tshiakenza mbingu ibidi, kakuyi muntu uvua umvua bua kudia to. Luka wakafunda ne: dîba adi “tuakabanga kujimija ditekemena dituvua nadi dia kupanda.”
Pavua Paulo muena buloko mu mazuwa, wakambuluisha bua kukuba mioyo ya bantu bonso bavuaye nabu pavuaku tshipepele tshikole
Kadi Paulo wakabambila ne dishindika dionso ne: “Ndi nnulomba mpindieu bua nuikale ne muoyo mukole.” Ukavua mubambile ne: “Muntu nansha umue wa munkatshi muenu kakujimina to, anu mazuwa nkayawu ke ajimina.” Bendeshi ba mazuwa bakuabu bakajinga kupatukamu bua kunyemena mu buatu bukese. Paulo wakabambila ne: bobu banyeme, bantu ba bungi bavua mua kufua. Nunku basalayi bakakosa mionji ivua misuikila ku buatu abu bua kubapangisha.
Pakavua butuku pa kutshia, Paulo wakambila bantu bonso ne: bavua mua kudia bintu bivuabu nabi muaba au. Wakabajadikila ne: “Lusuki nansha lumue lua ku mutu kua yonso wa kunudi kaluakujimina to.” Pashishe wakasakidila Yehowa kumpala kua kudiabu. Bakadia mampa, kuimanshabu ntete ya blé ivua mishale mu mâyi. Mêyi a Paulo au akabakankamija bikole. Luka wakafunda ne: “Bantu bonso bakakola ku muoyo.” Pakatshiabu, bakafika muaba uvua lusenga lua bungi mu mâyi. Mazuwa akajama, mavuala kubangawu kudikumaku, owu kukosoloka. Tshivua Paulo muambe tshiakakumbana, bualu “bantu bonso bakafika ku mukuna kakuyi bualu.”
Muaba uvuabu au uvua mu tshidiila tshia Melita. Ke Paulo ne bena diende kutuadijabu kuyishamu. Nzambi wakambuluisha Paulo bua kuondopa masama a bantu ba bungi ba muaba au. Bu muvuabu ne dianyisha, bakamupesha mapa a bungi.
Paulo wakafika ku Lomo mu muvu wa luya. Bakamuteka mu nzubu muvuabu bamulame kudi musalayi. Mu nsombelu mukole au, wakalama dikima diende. Uvua uyisha bantu ne ufundila bena Kristo nende mikanda. Pakamulekelabu, wakatungunuka ne kuyisha kakuyi bualu. Kadi panyima pa bidimu ndambu, bakamukuata kabidi. Abu ke buvua buloko buende bua ndekelu. Bidi bimueneka ne: Bena Lomo bakafika anu ku dishipa muntu wa lulamatu uvua ne dikima eu. Paulo kavua utshina lufu to, uvua mene mulubikile ne: “Muena lukuna wa ndekelu.” Uvua mumanye ne: Yehowa Nzambi uvua ne bua kubutula lufu. (1 Kol. 15:26) Mu tshikondo tshiakanyine, Paulo neapete difutu divuaye muindilendile, mmumue ne: muoyo wa kashidi mu diulu, muikalaye mukalenge ne muakuidi pamue ne Yezu Kristo.
Bala bualu ebu mu:
Lukonko lua kuelela meji:
Mmushindu kayi uvua Paulo muenze malu ne dikima?
Buela mu buondoke
1. Bua tshinyi Shaula uvua munange bua bikale bamubikila ne: Paulo? (bt 11 98-99 §7, dim.)
2. Batu babikila bidimu tshitema bivua bipite pavua Paulo mupingane ku Tâso mulue kuya ku Antiokia ne: “Bidimu bidibu kabayi batele.” Ntatu kayi ivuaye mua kuikala mupete tshikondo atshi? (w00 15/7 26-27, kazubu §3-4)
3. Tshivua tshisake Paulo bua kufila lungenyi lua kuladikija luendu luabu lua pa mâyi ntshinyi? (Bien. 27:9, 10; wp17.5 9 §3-4) A
Tshimfuanyi tshia A: Mazuwa a tshikondo tshia bena Kristo ba kumpala, mafuanangane ne avua Paulo mubuele ku Mula
4. Bua tshinyi bena mu Melita bakamba Paulo ne: “Muntu eu mmushipianganyi”? (Bien. 28:4; w15 1/10 9 §5-6)
Keba malongesha
Paulo wakambila bavuaye nabu mu mazuwa ne: Nzambi neanuambuluishe, “lusuki nansha lumue lua ku mutu kua yonso wa kunudi kaluakujimina to.” (Bien. 27:22, 34) Bualu ebu budi bukulongesha tshinyi bua tshidi Yehowa mua kuenza? Bidi bikusaka bua kumona diyisha bantu bakuabu mushindu kayi?
Bantu bavua ne Paulo mu mazuwa “bakakola ku muoyo” pavuaye musambile. (Bien. 27:35, 36) Ndîba kayi didi masambila etu mua kukankamija bakuabu? B
Tshimfuanyi tshia B
Tudi bamone mu nshapita eu muvua Paulo muenze malu ne dikima, mmu mushindu kayi mukuabu muudi mua kumuidikija?
Lepesha meji
Ntshinyi tshidi bualu ebu bundongesha bua Yehowa?
Mmunyi mudi bualu ebu bupetangana ne disua dia Yehowa?
Bilondeshile malu atudi balonge mu nshapita eu, mmunyi muudi umvua bua mudi Yehowa musungule Shaula bua kuya kukokesha ne Kristo mu diulu? Udi umvua nanku bua tshinyi?
Bia kutangila kabidi
Neumanye mushinga uvua nawu mazuwa avua enza ngendu tshikondo tshia Paulo ne muvua bena Kristo baya kuyisha miaba ya bungi ku diambuluisha diawu.
Mmushindu kayi udi bakulu bananukila ne batabalela bena Kristo nabu anu bu Paulo?
Idikija badi bapiana milayi ku diambuluisha dia lutulu—Paulo (3:22)