TSHIENA-BUALU TSHIA KULONGA 50
MUSAMBU WA 48 Tuendayi ne Yehowa dituku dionso
Ikala ne budipuekeshi bu bua Yehowa
“Nulue bidikiji ba Nzambi bu bana bende bananga.”—EF. 5:1.
LUNGENYI LUNENE
Netumone mishindu inayi itudi mua kuleja ne: tudi ne budipuekeshi bu bua Yehowa.
1. Bua tshinyi budipuekeshi budi nabu Yehowa budi butukemesha?
PAUDI wela meji bua bantu badi ne bukokeshi panu apa, udiku mua kuamba ne: batu ne budipuekeshi anyi? Pamuapa kuakuamba nanku to. Kadi Yehowa yeye utu ne budipuekeshi nansha mudiye wa bukole buonso. (Mis. 113:5-8) Kakuena muntu udi ne budipuekeshi bu yeye to. Katu ne kalutambishi nansha ka mafimafi to. Mu tshiena-bualu etshi, netuakule bua mishindu inayi itu Yehowa wenzela bantu malu, ne netumone mudi mushindu wonso uleja mudiye ne budipuekeshi. Netumone kabidi muvua Yezu muleje ne: uvua ne budipuekeshi bu bua Tatu wende. Patudi tuenda tukonkonona malu aa, netumone mudiwu atuambuluisha bua kusemena pabuipi ne Yehowa ne kumanya tshitudi mua kuenza bua kuikala ne budipuekeshi anu bu buende.
YEHOWA MMUSUE BUA TUSEMENE KUDIYE
2. Misambu 62:8, udi utuambila tshinyi bua Yehowa? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
2 Kabitu bipepele bua kuyukila ne muntu udi ne lutambishi to. Lutambishi ludiye nalu ludi mua kufikisha bantu ku dimuepuka anyi ku ditshina bua kumukuatshila bualu. Kadi Yehowa yeye katu ne lutambishi to. Bu mudiye ne budipuekeshi, udi utulomba bua kusemena kudiye mu disambila ne kumuambila malu adi atutatshisha. (Bala Misambu 62:8.) Anu mutu tatu muimpe musue bua muanende amuambile idi mimutonde, Yehowa pende musue bua tumuambile idi mitutonde mu disambila. Mmufundishe masambila a bungi a batendeledi bende a buena aa mu Bible. Bualu ebu budi buleja mudiye musue bua tusemene kudiye. (Yosh. 10:12-14; 1 Sam. 1:10-18) Kadi imue misangu tudi mua kudimona katuyi bakumbane bua kusambila Yehowa bualu tudi benze malu mabi.
Tatu kampanda widikija Yehowa bua mudiye uteleja muanende ne budipuekeshi. Muanende au mmushipe tshintu tshivua ne bilongo pavuaye unaya (Tangila tshikoso 2)
3. Bua tshinyi mbimpe tuikale batuishibue ne: Yehowa mmusue bua tuikale ne tshibidilu tshia kumusambila?
3 Tudi mua kusambila Yehowa nansha tuetu tuela meji ne: kena mua kutunanga to. Bua tshinyi tudi tuamba nanku? Mu tshilejilu tshia muana mujimine, Yezu wakafuanyikija Yehowa ne tatuende wa muana au, uvua ne muoyo muimpe. Bu muvua muana au muenze malu mabi a bungi, uvua wela meji ne: nansha mukavuaye munyingalale, tatuende kavua mua kuitaba bua apingane kumbelu to. Ntshinyi tshivua tatu au muenze pavua muanende mupingane kumbelu? Yezu uvua muambe ne: pakamonaye muanende, ‘wakaya lubilu, kumupukila ne kumutuaye mishiku ne bulenga.’ (Luka 15:17-20) Yehowa udi anu bu tatu au. Padiye utumvua tumusambila, bikale ne kanyinganyinga bua malu mabi atudi benze anyi bua ntatu itudi nayi, udi ututeleja ne ntema yonso. (Muad. 3:19, 20) Udi utumvuila luse ne ulua lubilu kutudi anu bu tatu au bua kutukankamija ne kutujadikila ne: mmutunange. (Yesh. 57:15) Mmunyi mudi Yehowa ulua lubilu kutudi lelu eu? Udi wenza nanku ku diambuluisha dia bakulu, dia bena mu dîku dietu badi pabu Bantemu, ne dia bena Kristo netu. (Yak. 5:14, 15) Yehowa udi wenza bionso abi bualu mmusue bua tusemene kudiye.
4. Bua tshinyi bivua bipepele bua bantu kulua kudi Yezu?
4 Yezu uvua widikija Tatu wende. Yezu uvua ne budipuekeshi anu bu bua Tatu wende. Ke bualu kayi pavuaye pa buloba, bantu bavua badiumvua badilekelele bua kuya kudiye ne bavua bamuela nkonko kabayi ne buôwa. (Mâko 4:10, 11) Nunku pavuaye ubebeja tshivuabu bamba bua bualu kampanda, bavua bamuambila tshivua bulelela menemene. (Mat. 16:13-16) Pavuabu benza bilema, kabavua bumvua buôwa, bela meji ne: Yezu neafiike munda to, bualu bavua bamanye ne: uvua ne bulenga, mmufuidianganyi wa luse, ne utu ne lutulu. (Mat. 17:24-27) Bu muvua Yezu widikija Tatu wende mu malu onso, biakambuluisha bayidi bende bua kumanya Yehowa bimpe. (Yone 14:9) Bakamanya ne: Yehowa uvua ne budipuekeshi ne uvua musue bua basemene pabuipi nende. Bakamanya kabidi ne: uvua mushilangane ne bamfumu ba bitendelelu ba tshikondo atshi bavua ne malu makole, bena diambu, ne bavua kabayi basomba ne bantu.
5. Bua tshinyi budipuekeshi buetu budi mua kusaka bakuabu bua kutukuatshila malu bipepele?
5 Mutudi mua kuidikija Yehowa. Tuetu badienzeje bua kuikala ne budipuekeshi, netuikale bantu ba kukuatshila malu, bualu katuakuikala ne ngikadilu mibi idi mua kufikisha bakuabu ku dituepuka, bu mudi: mukawu, diambu ne dibenga kufuilangana luse to, kadi netuikale ne ngikadilu mimpe idi ikoka bakuabu kutudi, bu mudi: bulenga, lutulu, ne difuilangana luse. (Kolos. 3:12-14) Bakulu badi ne bua kudienzeja bua kuikala bantu badi bakuabu mua kukuatshila malu bipepele. Bua bualu abu, mbimpe bikale ne tshibidilu tshia kuyukila ne bena Kristo nabu. Nunku bidi bikengela bikale babuela mu bisangilu ku Nzubu wa Bukalenge padiku kakuyi bualu budi bubapangisha bua kuyaku pamutu pa kuikala kubilondela ku biamu. Koku mushindu, badienzeje bua kuikala kuyisha ne bena Krito nabu ku nzubu ne ku nzubu; dîba adi, bena mu tshisumbu nebibidilangane nabu ne nebikale bipepele bua bobu kuyukila nabu dîba didibu dijinga ne diambuluisha.
YEHOWA KATU NE MALU MAKOLE TO
6-7. Fila bilejilu bidi bileja muvua Yehowa kayi ne malu makole pavua batendeledi bende bamulombe bua ashintulule dipangadika divuaye muangate.
6 Bantu ba bungi batu ne diambu batu bela meji ne: anu tshidibu bobu bamanye ke tshidi tshimpe ne kabatu basue kutshishintulula to. Kadi nansha mudi Yehowa mupite bantu mu malu onso, udi ne budipuekeshi, katu ne malu makole to; utu witaba bua kushintulula mapangadika akavuaye muangate. Tshilejilu, tuakule bua tshivuaye muenzele Mîyama, yayende wa Mose. Umue musangu Mîyama ne Alona bakakula bibi bua Mose uvua muleji mpala wa Yehowa. Kuenza nanku kuvua anu bu ne: Mîyama kavua unemeka Yehowa to. Ke bualu kayi Yehowa wakafiikila Mîyama munda, kumutuaye disama dia nsudi. Kadi pavua Alona mulombe Mose bua amuambuluishe, Mose wakasengelela Yehowa bua amuondope. Ntshinyi tshiakenza Yehowa? Bu yeye muikale ne malu makole, uvua mua kuikala mulamate anu ku tshikavuaye musuike. Kadi bu mudiye ne budipuekeshi, wakitaba bua kuondopa Mîyama.—Nom. 12:1-15.
7 Tshivua Yehowa muenzele mukalenge Hezikiya tshidi tshileja kabidi mudiye ne budipuekeshi. Wakatuma muprofete Yeshaya bua kuambila Hezikiya ne: uvua ne bua kufua. Hezikiya wakadila bikole, ulomba Yehowa bua amuondope. Yehowa wakamumvuila, kumusakidilaye bidimu 15. (2 Bak. 20:1, 5, 6) Bushuwa, budipuekeshi butu busaka Yehowa bua kuditeka pa muaba wa bakuabu ne kubenga kuikala nabu malu makole.
8. Fila bilejilu bidi bileja ne: Yezu kavua ne malu makole to? (Mâko 3:1-6)
8 Yezu uvua widikija Tatu wende. Pavua Yezu pa buloba, kavua ubenga bua kuambuluisha bantu dîba dionso divuaye ne mushindu wa kuenza nanku to. Tshilejilu, wakondopa bantu dituku dia Nsabatu, bualu buvua bamfumu ba bitendelelu bavua ne malu makole bamona ne: kabuvua ne bua kuenzeka dituku adi to. (Bala Mâko 3:1-6.) Lelu eu, Yezu udi wenzela bena mu bisumbu bia bena Kristo malu ne bulenga; kena nabu malu makole to. Tshilejilu, patu muntu wenza mpekatu munene, utu nende lutulu ne utu umupesha mpunga wa kushintuluka.—Buak. 2:2-5.
9. Mmunyi mutudi mua kuleja ne: katuena bena malu makole to? (Tangila kabidi bimfuanyi.)
9 Mutudi mua kuidikija Yehowa. Mbimpe tudienzeje bua kuikala kuenzela bantu malu ne bulenga anu bu Yehowa, katuyi nabu malu makole to. (Yak. 3:17) Tshilejilu, baledi badi bidikija Yehowa kabakulomba bana babu bua kuenza malu adibu kabayi mua kukokesha to. Yakoba mmushile baledi tshilejilu tshimpe mu bualu ebu, bualu uvua uditeka pa muaba wa bana bende. (Gen. 33:12-14) Baledi badi ne budipuekeshi ne kabayi ne malu makole nebadienzeje bua kubenga kufuanyikija muana ne mukuabu. Bakulu pabu kabena ne bua kuikala bena malu makole to. Nebaleje mudibu kabayi bena malu makole padibu bitaba lungenyi ludi kaluyi lushipa mêyi manene a mu Bible ludi bakulu bakuabu bitaba. (1 Tim. 3:2, 3) Mbimpe tuetu bonso tudienzeje bua kuitaba mmuenenu wa malu wa bakuabu nansha yeye ushilangana ne wetu. (Lomo 14:1) Muena mu tshisumbu yonso adienzeje ‘bua bantu bonso bamanye ne: katu muena malu makole’ to.—Filip. 4:5.
Tatu uyisha ne bana bende, kayi nabu malu makole to (Tangila tshikoso 9)
YEHOWA UTU NE LUTULU
10. Mmushindu kayi uvua Yehowa muleje lutulu?
10 Pamuapa ukadi mumone ne: muntu utu ne diambu katu ne lutulu to. Lutambishi ke ludi lumufikisha ku dikala nanku. Kadi Yehowa yeye katu ne lutambishi to. Utu ne lutulu kupita bantu bonso. Tshilejilu, mu matuku a Noa, Yehowa wakamba ne: uvua ne bua kuindila too ne pavua bidimu 120 bipita bua kubutulaye bantu babi. (Gen. 6:3) Nunku, Noa uvua ne mushindu wa kukolesha bana ne kuenza buatu, bamuambuluisha kudi bena mu dîku diende. Bidimu bia bungi pashishe, muanjelu kampanda uvua muleji mpala wa Yehowa wakateleja Abalahama ne lutulu luonso pavuaye umuela nkonko bua dibutuka dia Sodoma ne Amola. Muntu muena lutambishi uvua mua kuandamuna Abalahama ne: ‘Udi wela meji ne: ndi mupange tshia kuenza anyi?’ Kadi bu muvua muanjelu au widikija Yehowa, uvua lutulu ne Abalahama.—Gen. 18:20-33.
11. Bilondeshile 2 Petelo 3:9, bua tshinyi Yehowa utu uleja bantu lutulu tshikondo tshietu etshi?
11 Yehowa utu uleja bantu lutulu too ne tshikondo tshietu etshi. Mmuindile bua tshikondo tshidiye musungule tshikumbane bua kubutula ndongoluelu wa malu eu. Bua tshinyi mmuindile? “Bualu ki mmusue bua muntu nansha umue abutudibue, kadi mmusue bua bonso bafike ku dinyingalala bua mpekatu yabu.” (Bala 2 Petelo 3:9.) Lutulu lua Yehowa alu ki nduye mu mâyi to, bualu bantu miliyo ya bungi mbapete mushindu wa kulua balunda bende. Tudi batekemene ne: bantu bakuabu ba bungi nebalue pabu balunda bende. Kadi lutulu luende ludi ne mikalu. Nansha mudiye ne dinanga, kakushala mutangile bantu batungunuka anu ne kuenza malu mabi to, neabutule bantu babi bonso.—Hab. 2:3.
12. Mmunyi mudi Yezu widikija lutulu lua Yehowa?
12 Yezu uvua widikija Tatu wende. Kukadi bidimu binunu ne binunu bidi Yezu widikija lutulu lua Tatu wende. Wakamona muvua Satana ushiminyina Tatu wende ne batendeledi bende ba lulamatu malu. (Gen. 3:4, 5; Yobo 1:11; Buak. 12:10) Yezu wakamona kabidi muvua bantu ba bungi bakenga bibi menemene. Ela meji bua muvuaye mua kuikala uzuka “bua kubutula midimu ya Diabolo.” (1 Yone 3:8) Ntshinyi tshidi tshiambuluisha Yezu bua kuikala anu ne lutulu padiye muindile bua Yehowa amuambile dîba dia yeye kubutula midimu yonso ya Diabolo bua kashidi? Mbudipuekeshi. Mmumanye ne: Yehowa nkayende ke udi muteke dîba dia kubutula midimu ya Diabolo.—Bien. 1:7.
13. Mmunyi muvua Yezu muleje ne: uvua lutulu ne bapostolo bende? Bua tshinyi?
13 Pavua Yezu pa buloba, uvua lutulu ne bapostolo bende. Tshilejilu, pavuabu bakokangana misangu ne misangu bua kumanya uvua mupite bakuabu, Yezu kakela meji ne: kabakushintuluka to. Kadi uvua anu nabu lutulu. (Luka 9:46; 22:24-27) Uvua mutuishibue ne: papita matuku, nebashintuluke. Bikadiku bikufikile bua kuenzulula tshilema kampanda misangu ya bungi anyi? Biobi nanku, pamuapa udi ne dianyisha dia bungi bua muudi ne Mukalenge udi ne budipuekeshi ne lutulu.
14. Ntshinyi tshidi mua kutuambuluisha bua kuikala ne lutulu?
14 Mutudi mua kuidikija Yehowa. Tuetu tudienzeja bua kupeta “meji a Kristo,” netufike ku dienza malu anu bu Yehowa. (1 Kol. 2:16) Ntshinyi tshiatuambuluisha bua kuikala kuela meji anu bu Yezu? Kubala malu ende adi mu Bible ke bumue bua ku malu a mushinga atudi ne bua kuenza. Pashishe, tudi ne bua kukeba dîba dia kuelangana meji bikole bua malu avua Yezu muenze ne bua tshivua tshimusake bua kuenza. Tudi kabidi ne bua kulomba Yehowa atuambuluishe bua kuikala ne budipuekeshi ne lutulu anu bu Yezu. Patuatuadija kuela meji anu bu Yezu, netufuane Yehowa bikole. Dîba adi, netuikale lutulu ne bena Kristo netu, nansha ne tuetu bine.—Mat. 18:26-30, 35.
YEHOWA MMUMANYE BADI BAPUEKELE
15. Fila bilejilu bia muvua Yehowa muleje ne: mmunange bantu bena bupuekele. (Misambu 138:6)
15 Bala Misambu 138:6. Bena bupuekele badi ne diakalenga dia dikema dia kuikala bamanyike kudi Mutambe bunene wa diulu ne buloba. Tuakule bua bilejilu bia bamue bantu bavuabu bapepeja kudi bakuabu, kadi bavua Yehowa yeye wangata ne mushinga. Kuena mumanye bamue ba kudibu bimpe to, kadi badi bakula bua bualu buabu mu Bible. Yehowa wakasaka Mose bua kufunda bualu bua Debola uvua ndeji. Uvua muena mudimu wa mu dîku dia Izaka ne dia Yakoba. Uvua muenze mudimu mu mêku abidi aa ne lulamatu munkatshi mua bidimu bitue ku 125. Nansha mutudi katuyi bamanye malu a bungi a mukaji wa lulamatu eu, Yehowa wakafundisha bualu buende mu Bible bua kuleja muvuabu bamunange bikole. (Gen. 24:59; 35:8, dim.) Pakapita bidimu bia bungi, Yehowa wakasungula muana kampanda uvua mulami wa mikoko, diende Davidi. Wakamuteka mukalenge wa Isalele. (2 Sam. 22:1, 36) Mêba makese bamane kulela Yezu, Yehowa wakatuma banjelu bua kuambila balami ba mikoko ne: bavua balele Masiya mu Beteleheme. Divua diakalenga dia dikema, bualu bobu ke bavua bantu ba kumpala bavuaye mumanyishe bualu abu. (Luka 2:8-11) Pavua Jozefe ne Mariya baye ne Yezu ku ntempelo, Yehowa wakapesha bakulakaje babidi, Shimeona ne Ana, diakalenga dia kumona Muanende. (Luka 2:25-30, 36-38) Bushuwa, “nansha mudi Yehowa kuulu, udi umona bena budipuekeshi”!
16. Mmunyi muvua Yezu muidikije mushindu uvua Tatu wende wenzela bantu malu?
16 Yezu uvua widikija Tatu wende. Yezu uvua wangata bena bupuekele ne mushinga anu bu Tatu wende. Wakalongesha bantu bavua ‘kabayi balonge ne bavua bantu tshianana’ malu a Bukalenge bua Nzambi. (Bien. 4:13; Mat. 11:25) Wakondopa bavua basama, wenza nanku mu mushindu uvua ubafikisha ku didimona ne mushinga. (Luka 5:13) Butuku bua muladilu wa lufu luende, wakuowesha bapostolo bende mâyi ku makasa, mudimu uvua bena mudimu ne bua kuenza. (Yone 13:5) Kumpala kua yeye kuya mu diulu, wakapesha bayidi bende bonso, too ne ba lelu, mudimu wa mushinga mukole wa kuambuluisha bakuabu bua kupeta muoyo wa tshiendelele. Edi ndiakalenga dia dikema!—Mat. 28:19, 20.
17. Mmunyi mutudi mua kuleja ne: tudi banange bakuabu ne tubanemeka? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
17 Mutudi mua kuidikija Yehowa. Patudi tuyisha bantu lumu luimpe, katuyi tutangila kudibu bafume, dikoba diabu, anyi tulasa tudi balonge, tudi tuleja mutudi babanange ne tubanemeka. Tudi tuleja kabidi mutudi banange bena Kristo netu ne tubanemeka, patudi tubamona bu batupite nansha tuetu bikale ne mamanya anyi midimu ya bungi mu tshisumbu kubapita. (Filip. 2:3) Tuetu ne budipuekeshi, tuenzelangana malu ne dinanga ne tunemeka bakuabu, tudi tusankisha Yehowa.—Lomo 12:10; Sef. 3:12.
Patudi tuyisha bantu ba mishindu yonso lumu luimpe, bidi bileja mutudi ne budipuekeshi bu bua Yehowa (Tangila tshikoso 17)a
18. Bua tshinyi mbimpe wikale ne budipuekeshi bu bua Yehowa?
18 Tuetu badienzeje bua kuikala ne budipuekeshi bu bua Tatu wetu wa mu diulu udi mutunange, netulue bantu ba kukuatshila malu, badi ne lutulu, ne kabayi bena malu makole. Dîba adi, netunange bantu bakuabu ne netubanemeke, bileja mutudi tuidikija Yehowa. Tuikalayi anu bavuluke ne: tuetu badienzeje bua kuikala ne budipuekeshi bu bua Nzambi wetu, netulue ne mushinga wa bungi kudiye!—Yesh. 43:4.
MUSAMBU WA 159 Tumbisha Yehowa
a DIUMVUIJA DIA TSHIMFUANYI TSHIA PA Tshizubu: Bana betu ba bakaji bayisha bantu bakaji mu buloko, bileja mudibu bidikija Yehowa udi munange bantu bonso.