LUMINGU LUA DIA 16-22/3/2026
MUSAMBU WA 20 Wakafila Muanebe wa mushinga mukole
Bua tshinyi tudi dijinga ne tshia kupikulangana natshi?
“Nnganyi wansungila ku mubidi udi uya nanyi ku lufu elu?”—LOMO 7:24.
LUNGENYI LUNENE
Mudi tshia kupikulangana natshi tshienza bua tufuidibue luse, tupete ditekemena dia kulua bapuangane, ne tudie kabidi malanda ne Yehowa.
1-2. Bua tshinyi bidi bikengela muntu atupandishe? (Lomo 7:22-24) (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
TUTEKABI ne: muntu udi mu nzubu, mpindieu nzubu au udi umupukila; tshibi ki mmufue to. Kadi kena ne mushindu wa kupatuka muaba udiye mukalame to. Tshionso tshidiye mua kuenza nkuela mbila bua balue kumupandisha.
2 Nsombelu wetu mmufuanangane ne wa muntu eu. Bua tshinyi? Bualu pavua Adama mutombokele Mufuki wetu, uvua mulue muena mpekatu. Nunku bu mutudi ndelanganyi yende, tuetu petu tudi balue bena mpekatu. Ke bualu kayi bantu bonso mbakalame mu mpekatu utudi bapiane anu bu muntu wa mu tshilejilu tshitudi bafile. Mupostolo Paulo wakafundila bena Lomo mukanda, kubumvuijaye bimpe mudi dipanga bupuangane ditukuate bonso. (Bala Lomo 7:22-24.) Wakalomba bua bamusungile ‘ku mubidi uvua uya nende ku lufu.’ Bavua bakuate Paulo kudi mpekatu uvuaye mupiane. Mpekatu au uvua uya nende too ne ku lufu. (Lomo 6:23) Nansha tuetu petu tudi mu kantu kaluka. Tudi dijinga ne muntu wa kutupandisha!
Anu mudi muntu udi mukalame mu bibuwa bia nzubu udi mumupukile dijinga ne muntu udi mua kumupandisha, tuetu petu mbatukuate kudi mpekatu utudi bapiane, ne tudi tukeba bua batupandishe (Tangila tshikoso 1-2)
3. Tshia kupikulangana natshi tshidi tshitusungila mu mushindu kayi?
3 Paulo mumane kutela lutatu luvuaye nalu, wakamba kabidi bualu budi butupetesha ditekemena. Yeye nkayende wakela lukonko elu: “Nnganyi wansungila ku mubidi udi uya nanyi ku lufu elu?” Wakadiandamuinalu, wamba ne: “Nzambi edibue tuasakidila ku butuangaji bua Yezu Kristo Mukalenge wetu!” (Lomo 7:25) Uvua wakula bua mulambu wa Yezu wa tshia kupikulangana natshi.a Bu mudi Yehowa mufile tshia kupikulangana natshi, 1) udi mua kutubuikidila mpekatu yetu, 2) tudi mua kupeta ditekemena dia kulua bapuangane kumpala eku, ne 3) tudi mua kudia kabidi nende malanda mimpe. Malu atualonga aa neatuambuluishe bua kunanga Yehowa bikole. Yeye udi “Nzambi udi ufila ditekemena.” (Lomo 15:13) Netuikale kabidi ne dianyisha dia bungi kudi Yezu, bualu tudi “tupikudibua ku butuangaji buende ku diambuluisha dia tshia kupikulangana natshi.”—Kolos. 1:14.
DITUBUIKIDILA MPEKATU
4-5. Bua tshinyi tuetu bonso tudi dijinga ne tshia kupikulangana natshi? (Muambi 7:20)
4 Tudi dijinga ne tshia kupikulangana natshi bua Yehowa atubuikidile mpekatu. Tuetu bonso tutu tutupakana mu mêyi ne mu bienzedi. (Bala Muambi 7:20.) Mpekatu mikuabu itu minene. Tshilejilu, muntu uvua wenda masandi anyi uvua ushipangana, Mikenji ya Mose ivua ilomba bua bamushipe. (Lew. 20:10; Nom. 35:30, 31) Nansha mpekatu yeye kayi munene, tshibi udi anu mpekatu. Tshilejilu, Davidi wakamba ne: “Nendame dikasa dianyi bua kuepuka dienza mpekatu ne ludimi luanyi.” (Mis. 39:1) Mêyi aa adi aleja ne: tudi mua kuenza mpekatu patudi tuakula.—Yak. 3:2.
5 Bikadiku bikufikile bua kuamba muntu dîyi dibi anyi bua kuenza bilema kampanda, pashishe wewe kulua kumvua bibi bua bualu abu anyi? Tudi batuishibue ne: bikadi anu bikufikile nanku. Bible udi wamba ne: “Tuetu bambe ne: ‘Katuena ne mpekatu,’ tudi tudishima tuetu nkayetu ne bulelela kabuena munda muetu” to.—1 Yone 1:8.
6-7. Ntshinyi tshidi Yehowa muenze bua apete mushindu wa kutubuikidila mpekatu? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
6 Bu mudi Yehowa muikale Nzambi wa buakane, wakenza bualu kampanda bua apete mushindu wa kutubuikidila mpekatu; wakatuma Yezu bua kutufuila bua bualu abu. (Ef. 1:7) Kadi abi kabiena biumvuija ne: udi ulengulula malu mabi atudi tuenza, bienze anu bu ne: kaena amuambila bualu to; mmuakine.—Yesh. 59:2.
7 Mikenji ya Mose ivua ilomba bena Isalele bua kulambula nyama bua dibuikidibua dia mpekatu yabu. (Lew. 4:27-31; 17:11) Milambu ayi ivua tshimfuanyi tshia mulambu wa Yezu ne masanka adiwu upetesha bantu. Mulambu wa Yezu wakapesha Yehowa mushindu wa kutubuikidila mpekatu. Malu avua Paulo mufundile bena Kristo ba mu Kolinto adi aleja ne: uvua mumanye masanka avua mulambu wa Yezu ne bua kupetesha bantu. Yeye mumane kutela malu mabi avuabu benze kale, wakabambila ne: “Nudi basukudibue; nudi bavuijibue ba tshijila; nudi babadibue bakane mu dîna dia Mukalenge wetu Yezu Kristo ne nyuma wa Nzambi wetu kabidi.”—1 Kol. 6:9-11.
Milambu ya nyama ivua tshimfuanyi tshia mulambu wa Yezu ne masanka adiwu upetesha bantu (Tangila tshikoso 6-7)
8. Mbualu kayi buudi mua kuelela meji paudi wenda udilongolola bua kubuela mu Tshivulukilu tshidimu etshi?
8 Paudi wenda udilongolola bua kubuela mu Tshivulukilu tshidimu etshi, ela meji a mudi nsombelu webe mulengele bua mudi Yehowa mukubuikidile mpekatu. Tshilejilu, bu mukadi Yehowa mufile tshia kupikulangana natshi, kuena ne bua kudipisha bua mpekatu iuvua muenze kale to, bualu ukavua mumane kunyingalala bua bualu buayi. Wewe umona anu ne: Yehowa ki mmukufuile luse, udiambila pamuapa ne: ‘Ndi mumanye ne: Yehowa udi mua kufuila muntu luse, kadi bidi anu binkolela bua kulekela kudipisha,’ manya ne: Yehowa yeye ke udi ufuilangana luse, ne mmupeshe muanende bukokeshi bua kutulumbuluisha. Ki mmukupeshe wewe anyi muntu mukuabu mudimu wa kuleja muntu wa yeye kufuila luse peshi wa kubenga kulufuila to. Bible udi wamba ne: ‘Tuetu tuenda mu butoke bu mudi Yehowa muikale mu butoke, mashi a Muanende Yezu adi atulengeja ku mpekatu yonso.’ (1 Yone 1:6, 7) Mbimpe tuitabe bualu ebu anu mutudi tuitaba malongesha makuabu a mu Bible. Tshia kupikulangana natshi tshidi tshipesha Yehowa bukenji bua kutubuikidila mpekatu, ne Bible udi wamba ne: ‘mmudiakaje bua kubuikidilangana.’—Mis. 86:5.
DITEKEMENA DIA KULUA BAPUANGANE
9. Bilondeshile Bible, muaku “mpekatu” udi umvuija tshinyi? (Misambu 51:5 ne dimanyisha dia kuinshi kua dibeji.)
9 Bilondeshile Bible, muaku “mpekatu” udi umvuija bualu bubi butudi mua kuenza anyi dipanga bupuangane ditudi baledibue nadi. (Bala Misambu 51:5 ne dimanyisha dia kuinshi kua dibeji.) Dipanga bupuangane adi ditu ditufikisha ku dienza malu mabi ne ku dipangisha mubidi wetu bua kuikalawu muvua Nzambi muwufuke, bitufikisha ku disama, ku dikulakaja, ne ku difua. Ke bualu kayi nansha muana wa katoto, udi kayi ne bualu bubi budiye muenze udi mua kusama ne kufua. Diodi dipanga bupuangane adi ke didi kabidi difikisha bantu bimpe ne bantu babi ku dikenga ne ku difua. Tuetu bonso tudi bena mpekatu bualu tudi bapiane mpekatu kudi Adama.
10. Mmunyi muvua Adama ne Eva bumvue pavuabu benze mpekatu?
10 Pavua Adama ne Eva benze mpekatu, bakumvua bibi menemene. Diakamue kondo kabu ka muoyo kutuadijaku kubapisha. (Lomo 2:15) Bakajingulula ne: tshivuabu benze tshivua tshibi, bobu kubanga kudimona mushindu mukuabu; kukebabu bintu bia kuvuala bua kujika bimue bitupa bia mubidi. (Gen. 3:7, 8) Uvua musangu wa kumpala uvua Adama ne Eva badipishe, bumvue bundu ne dibungama. Bavua ne bua kushala badiumvua nanku too ne pavuabu bafua.—Gen. 3:16-19.
11. Dipanga bupuangane ditu ditufikisha ku didiumvua mushindu kayi?
11 Dipanga bupuangane ditu ditufikisha petu ku didipisha, ne ku diumvua bundu ne dibungama. Ditu dienza kabidi bua mubidi wetu wikale utata. Nansha tuetu benze tshinyi bua kujikija malu aa anyi kuepuka, nekuikale anu ntatu itudi katuyi mua kujikija tuetu nkayetu to. Bualu Bible udi wamba ne: tudi ‘batekibue ku bukokeshi bua malu a patupu.’ (Lomo 8:20) Tshidi mvese eu muambe tshidi tshikumbanyina bantu mu tshibungi nansha kabidi muntu pa nkayende. Tshilejilu, bantu ba bungi lelu mbenze bionso bia kuenza bua kukuba buloba, kujikija tshikisu, bupele, ne mvita. Nansha nanku mbele bua tshiombe musabu. Mmushindu kayi wikala malu onso aa mua kujika ku diambuluisha dia tshia kupikulangana natshi?
12. Tshia kupikulangana natshi tshidi tshitupetesha ditekemena kayi?
12 Tshia kupikulangana natshi tshidi tshitupetesha ditekemena dia ne: ‘bifukibua bine nebipikudibue ku bupika bua dibola.’ (Lomo 8:21) Mêyi aa adi umvuija ne: patualua bapuangane mu mparadizu, katuakusama kabidi anyi kudipisha bua bualu kampanda peshi katuakuikala kabidi ne bualu bua kumvuila bundu to. Bualu bukuabu, Yezu “Mukalenge wa Ditalala” uvua mufute tshia kupikulangana natshi bua bualu buetu ke wikala mu nkuasa. Neajikijile bantu ntatu yonso idibu kabayi mua kudijikijila.—Yesh. 9:6, 7.
13. Mbualu kayi bukuabu buudi mua kuelela meji kumpala kua kubuela mu Tshivulukilu tshia tshidimu etshi?
13 Ela meji a muikala nsombelu wetu patuikala bapuangane. Netuikale tubika bimpe mu dinda dionso, katuyi ne buôwa bua ne: tuetu anyi balela betu netulale ne nzala, netusame peshi ne: netufue to. Nansha mpindieu, udi anu mua kupeta ndambu wa ditalala wewe ‘mukuate ditekemena bikole, didi bu luongo lua anyima, dikale dikole, dishindame.’ (Eb. 6:18, 19) Anu mutu luongo lujalamija mazuwa pa mâyi, ke mutu ditekemena ditudi nadi ditujalamija mu ditabuja ne dituambuluisha bua kunanukila mu ntatu itudi nayi mpindieu. Ikala mutuishibue ne: Yehowa nealue “mufutshi wa badi bamukeba ne muoyo mujima.” (Eb. 11:6) Busambi butudi nabu mpindieu ne ditekemena ditudi nadi, tudi babipete ku diambuluisha dia tshia kupikulangana natshi.
MALANDA MASHÊME NE YEHOWA
14. Mpekatu uvua Adama ne Eva benze mmuenzele malanda etu ne Nzambi tshinyi? Bua tshinyi?
14 Bu muvua Adama ne Eva benze mpekatu, ndelanganyi yabu kayivua kabidi mua kudia malanda mashême ne Yehowa to. Bible mene udi uleja ne: bantu bonso badi kule ne Nzambi. (Lomo 8:7, 8; Kolos. 1:21) Bua tshinyi? Bualu bu mudi Yehowa mupuangane, kena mua kuanyisha mpekatu to. Bible udi wamba bua bualu buende ne: ‘Mêsu ende mmakezuke kezukezu kaayi mua kutangila bualu bubi, ne yeye kena mua kuitaba malu mabi’ to. (Hab. 1:13) Mpekatu uvua mukose malanda pankatshi pa bantu ne Nzambi. Nunku bua muntu kudia kabidi malanda ne Nzambi, anu yeye mulengejangane nende. Tshia kupikulangana natshi ke tshidi tshituambuluisha bua kulengejangana nende.
15. Mmunyi muvua lufu lua Yezu luambuluishe bantu bua kudia kabidi malanda mimpe ne Yehowa?
15 Bible udi wamba ne: Yezu “udi mulambu wa kulengejangana nawu ne Nzambi bua mpekatu yetu.” (1 Yone 2:2) Mmunyi muvua mulambu wa Yezu muambuluishe bantu bua kudiabu kabidi malanda mimpe ne Nzambi? Lufu lua Yezu nduenze bua Nzambi apeteshe bantu mushindu wa kudiabu kabidi nende malanda mashême. (Lomo 3:23-26) Bantu bavua bamutendelela ne lulamatu kumpala kua Kristo kulua pa buloba, uvua mene mua kubamona bu bantu bakane. (Gen. 15:1, 6) Tshia kupikulangana natshi ke tshivua tshienze bua abamone mushindu au. Bua tshinyi tudi tuamba nanku? Bualu Yehowa uvua mutuishibue ne: Muanende Yezu uvua ne bua kutshifuta. (Yesh. 46:10) Tshia kupikulangana natshi tshivua tshiunzuluile bantu njila wa kulengejanganabu ne Nzambi.
16. Tela bualu bukuabu kabidi buudi mua kuelela meji kumpala kua kubuela mu Tshivulukilu tshia tshidimu etshi. (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
16 Ela meji a mudi nsombelu webe mulue muakane bua muudi mudie kabidi malanda mimpe ne Yehowa. Tshilejilu, udi mpindieu mua kubikila Yehowa ne: “Tatu” webe, anu muvua Yezu mulongeshe. (Mat. 6:9) Kudi misangu iudi mua kumubikila ne: “Mulunda” webe. Patudi tumubikila mushindu au, mbimpe tuikale ne kanemu kakole ne budipuekeshi. Bua tshinyi? Bualu tudi bena mpekatu ne katuena mua kusemena pabuipi nende ku bukole buetu nkayetu to, anu ku diambuluisha dia tshia kupikulangana natshi. Yehowa wakatuma Muanende bua tupete mushindu wa ‘kulengejangana nende ku butuangaji buende pa kuteka ditalala ku diambuluisha dia mashi avua Yezu muele panshi ku mutshi wa makenga.’ (Kolos. 1:19, 20) Ke bualu kayi tudi ne mushindu wa kudia malanda mimpe ne Yehowa nansha mpindieu utudi bapange bapuangane.
Anu lufu lua Yezu ke ludi luenza bua bantu bapetulule malanda mimpe ne Yehowa (Tangila tshikoso 16)
TSHIA KUPIKULANGANA NATSHI TSHIDI TSHILEJA MUDI YEHOWA NE LUSE
17. Mmunyi mudi tshia kupikulangana natshi tshileja mudi Yehowa ne luse? (Efeso 2:4, 5)
17 Tshia kupikulangana natshi tshidi tshileja ne: Yehowa ‘mmubanji mu luse. Wakatuvuija ne muoyo patuvua bafue mu bilema bietu.’ (Bala Efeso 2:4, 5.) Bantu bonso badi “bakaje muoyo wabu bimpe bua kupeta muoyo wa tshiendelele” badi bela lubila, balomba diambuluisha bualu badi badimona bakalame mu mpekatu udibu bapiane kudi Adama, bakeba bua babapandishe. (Bien. 13:48) Yehowa udi wandamuna lubila luabu alu ku diambuluisha dia lumu luimpe lua Bukalenge ludibu balonga bua bamumanye yeye ne Muanende Yezu. (Yone 17:3) Bikala Satana uvua muele meji ne: pavua Adama ne Eva benze mpekatu, malu avua Nzambi mulongolole kaavua mua kukumbana, uvua mudishime.
18. Tshikondo tshitudi tuelangana meji a tshia kupikulangana natshi, mbualu kayi butudi ne bua kuvuluka?
18 Tshikondo tshitudi tuelangana meji a masanka adi tshia kupikulangana natshi tshitupetesha, mbimpe tuvuluke bualu bunene buvua busake Yehowa bua kutshifila. Nansha muvuaye mutshifile bua kutupandisha, uvua kabidi mutshifile bua kukosa tshilumbu tshivua Satana mujule mu budimi bua Edene. (Gen. 3:1-5, 15) Ku diambuluisha dia tshia kupikulangana natshi, Yehowa wakajadika ne: malu onso avua Satana muambe bua bualu buende nga dishima. Yehowa mmufile kabidi tshia kupikulangana natshi atshi bua kutusungila ku mpekatu ne ku lufu, nunku bidi bileja mudiye Nzambi wa dinanga. Mmutuenzele ngasa bualu mmutuanyishile tuetu bantu bapange bupuangane bua tujadike petu ne: Satana uvua mumushiminyine malu. (Nsu. 27:11) Ntshinyi tshiudi mua kuenza bua kuleja muudi ne dianyisha bua tshia kupikulangana natshi? Netuandamune lukonko elu mu tshiena-bualu tshidi tshilonda.
MUSAMBU WA 19 Didia dia Mukalenge
a DIUMVUIJA: Tshia kupikulangana natshi tshidi tshiumvuija makuta anyi tshintu tshidibu bafila bua kulekeesha muntu udibu bakuate. Mulambu wa Yezu ntshia kupikulangana natshi bualu udi upikula bantu badi batumikila Nzambi ku mpekatu ne ku lufu.