Referencia Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ Tutu nu̱ú Va̱xi ña̱ Keʼéyó Reunión
6-12 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | ÉXODO 6, 7
“Vitin kuniún ndáa ña̱ keʼíi̱ xíʼin ta̱ faraón”
(Éxodo 6:1) Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Vitin kuniún ndáa ña̱ keʼíi̱ xíʼin ta̱ faraón. Chi xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼinra chindaʼára ndóʼó ku̱ʼu̱nndó, ta xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼinra tavára ndóʼó ti̱xin ñuura”.
(Éxodo 6:6, 7) ”Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Yi̱ʼi̱ kúú Jehová, ta tavái̱ ndóʼó ña̱ va̱ása saxóʼvi̱ka na̱ ñuu Egipto ndóʼó, ta sakǎkui̱ ndóʼó, ta kǒo kachíñukandó nu̱úna, ta yi̱ʼi̱ ka̱ʼa̱n ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ndó xíʼinna. 7 Ta xa̱a̱ndó koondó ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koo Ndióxi̱ndó. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó, ta̱ táva ndóʼó ti̱xin ñuu Egipto.
Ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ Faraón
Ta̱ Faraón ni̱sa̱a̱kavíra chi na̱ ñuu Israel ndúkúna tiempo nu̱úra ña̱ ku̱ʼu̱nna ndasakáʼnuna Jehová. Xa̱ʼa ña̱yóʼo ku̱a̱ʼákaví chiñu ta̱xi ta̱ Faraón ndaʼa̱na. Na̱ ñuu Israel chi̱ka̱a̱ ku̱a̱china ta Moisés xa̱ʼa ña̱ ndóʼonína vitin, ta̱ Moisés ni̱kusuchíní-inira xa̱ʼa ña̱yóʼo. Soo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná kǒo kundi̱ʼi̱-inira, ta káchira xíʼinra: ʼTaxiva ta̱ Faraón ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱ʼ.
Soo vitin ki̱xa̱a̱ tiempo ña̱ kunda̱a̱-ini ta̱ Faraón ndáa ta̱ kúú Jehová. ¿Á xíni̱ún ndáaña ke̱ʼé Jehová? Chi̱ndaʼára 10 tu̱ndóʼo ki̱xi nu̱ú na̱ ñuu Egipto.
(Éxodo 7:4, 5) Ta ta̱ faraón va̱ása kuniso̱ʼora ña̱ ka̱ʼa̱nndó. Ta yi̱ʼi̱ kúú ta̱ tavá na̱ soldadoi̱, na̱ ñui̱ na̱ ñuu Israel. Ta ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo taxii̱ kixi sa̱tá na̱ ñuu Egipto ña̱ va̱ʼa taxina kee na̱ ñui̱. 5 Ta kunda̱a̱-ini ndiʼi na̱ ñuu Egipto ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová tá ná taxii̱ tu̱ndóʼo kixi sa̱tána, tasaá tavái̱ na̱ ñui̱ Israel ti̱xin ñuuna”.
it-2 414 párr. 5, 6
Ta̱ Moisés
Ni̱xa̱a̱ra nu̱ú ta̱ faraón ña̱ ñuu Egipto. Ndióxi̱ xi̱niñúʼura ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ña̱ kanitáʼanra xíʼin ndióxi̱ na̱ ni̱xi̱yo ñuu Egipto. Na̱ xi̱ndisochíñu nu̱ú na̱ su̱tu̱ na̱ xi̱keʼé magia ña̱ ñuu Egipto xi̱nanína Janes xíʼin Jambres (2Ti 3:8), ta̱ faraón xi̱niñúʼura ndee̱ ña̱ kúúmií na̱ ndióxi̱ ña̱ ñuu Egipto ña̱ ka̱nitáʼanra xíʼin ndee̱ Jehová. Ña̱ nu̱ú milagro ña̱ ke̱ʼé ta̱ Aarón nu̱ú ta̱ faraón ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinra keʼéra, xíʼin ña̱yóʼo ni̱na̱ʼa̱ Jehová ña̱ ku̱a̱ʼání ndee̱ kúúmiíra nu̱ú na̱ ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto, soo nisaá ta̱ faraón va̱ása níkandíxara Ndióxi̱. (Éx 7:8-13.) Tá ki̱xi ña̱ tu̱ndóʼo u̱ni̱, nda̱a̱ na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia ni̱ka̱ʼa̱nna: “Mií Ndióxi̱ táxi tu̱ndóʼo yóʼo”. Ta tá ki̱ʼinna kue̱ʼe̱ ndi̱ʼi táʼyi ndeéní ndo̱ʼona xíʼinña, ta nda̱a̱ na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia ki̱ʼin ña̱ kue̱ʼe̱ ndi̱ʼi táʼyi yóʼo ta va̱ása nikuchiñu ku̱ʼu̱nna nu̱ú ta̱ faraón ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ Moisés ña̱ ná sakákura miína nu̱ú ña̱ tu̱ndóʼo yóʼo. (Éx 8:16-19; 9:10-12.)
Sava na̱ yiví ka̱ndíxana Ndióxi̱ ta savana ni̱sa̱a̱-inina xi̱ninara tá ki̱xi tu̱ndóʼo ña̱ ñuu Egipto. Ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱ka̱ʼa̱nna xa̱ʼa̱ u̱xu̱ tu̱ndóʼo ña̱ kixi. Ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Ndióxi̱ saá ku̱u, ña̱yóʼo ni̱na̱ʼa̱ña ña̱ mií Ndióxi̱ chi̱ndaʼá ta̱ Moisés ña̱ keʼéra ña̱ chiñu yóʼo. Iníísaá ñuu Egipto ku̱nda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ Jehová, sava na̱ yiví va̱ʼa ku̱ni xíʼin ki̱vi̱ra ta savana ni̱sa̱a̱nína: na̱ ñuu Israel xíʼin sava na̱ egipcio ka̱ndíxana Ndióxi̱, soo ta̱ faraón xíʼin na̱ káchíñu nu̱úra va̱ása níkandíxana Ndióxi̱. (Éx 9:16; 11:10; 12:29-39.) Na̱ egipcio ku̱nda̱a̱-inina ña̱ mií Jehová kúú ta̱ kánitáʼan xíʼin na̱ ndióxi̱ na̱ íyo ñuu Egipto. Tá ni̱ya̱ʼa tu̱ndóʼo ña̱ i̱i̱n, ku̱a̱ʼání na̱ yiví saátu na̱ káchíñu nu̱ú ta̱ faraón ni̱xa̱a̱na ku̱nda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ta̱ Moisés xíʼin xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼéra ñuu yóʼo. (Éx 11:3.)
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Éxodo 6:3) Ta yi̱ʼi̱ xi̱kitai̱ nu̱ú ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac, xíʼin ta̱ Jacob, ña̱ kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱, soo va̱ása níka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ ki̱víi̱ kúú Jehová.
it-2 1140 párr. 5
Ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱
Tá ni̱ya̱ʼa tiempo Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ tu̱ʼun yóʼo xíʼin ta̱ Moisés: “Yi̱ʼi̱ xi̱kitai̱ nu̱ú ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac, xíʼin ta̱ Jacob, ña̱ kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱ [beʼÉl Schad·dái], soo va̱ása níka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ ki̱víi̱ kúú Jehová”. (Éx 6:3.) Ña̱yóʼo va̱ása kúni̱ kachiña ña̱ va̱ása níxi̱xini̱na ki̱vi̱ Jehová, saáchi miína xíʼin na̱ veʼena xi̱xiniñúʼuvana ki̱vi̱ra. (Gé 4:1, 26; 14:22; 27:27; 28:16.) Nu̱ú libro ña̱ Génesis, káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá, ta nu̱ú ña̱ libro yóʼo va̱xi ña̱ tu̱ʼun “Ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱” ta i̱ñu̱ yichi̱ kuití va̱xiña, soo ki̱vi̱ mií Jehová ni̱ka̱ʼyi̱ña 172 yichi̱ nu̱ú ña̱ tu̱ʼun hebreo. Na̱ xi̱ku̱aʼa na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ mií Jehová kúú Ndióxi̱ “ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱”, soo va̱ása níxi̱kunda̱a̱ káxi-inina ndáa ña̱ kúni̱ kachi ki̱vi̱ Jehová.
(Éxodo 7:1) Ta saá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kotoún, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Ndióxi̱ saá koún nu̱ú ta̱ faraón, ta ta̱ Aarón ñaniún koo profetaún.
it-2 414 párr. 2
Ta̱ Moisés
Ndióxi̱ va̱ása níkindara chiñu ndaʼa̱ ta̱ Moisés ni ni̱ka̱ʼa̱n ta̱yóʼo ña̱ va̱ása kuchiñura keʼéraña. Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ña̱ va̱ása kuchiñura keʼéra chiñu ña̱ ta̱xira ndaʼa̱ra, ta nda̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ íxayo̱ʼvi̱níña xíʼinra ña̱ ka̱ʼa̱nra. Ta̱ Moisés na̱samaníra ki̱ʼva ña̱ íyora, saáchi tá 40 ku̱i̱ya̱ chí sa̱tá miíra xi̱kuni̱ra tavára na̱ ñuu Israel nu̱ú na̱ ñuu Egipto. Soo vitin ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ndu̱kúra ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ña̱ va̱ása kuchiñura keʼéra ña̱ chiñu yóʼo, ta so̱ndíʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ña̱ koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ra, saáchi va̱ása keʼéra ña̱ chiñu yóʼo. Ni ni̱sa̱a̱ Jehová xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés, va̱ása níkindara chiñu yóʼo ndaʼa̱ra saáchi nda̱a̱ taxira ña̱ ta̱ Aarón chindeétáʼanra xíʼinra ña̱ keʼéra ña̱ chiñu yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱ mií Ndióxi̱ chi̱ndaʼá ta̱ Moisés ña̱ keʼéra ña̱ chiñu yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo Ndióxi̱ saá ni̱xi̱yo ta̱ Moisés nu̱ú ta̱ Aarón. Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Aarón ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinra ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ xi̱ku̱aʼa na̱ ñuu Israel saátu ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón (iin ta̱ nda̱kiʼin chiñu nu̱ú ta̱ faraón, ta̱ xi̱nu ta̱ Moisés nu̱ú 40 ku̱i̱ya̱ chí sa̱tá). (Éx 2:23; 4:10-17.) Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra profeta ta̱ Moisés koo ta̱ Aarón, nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱kuu ta̱ Moisés profeta Ndióxi̱, ki̱ʼva saá xi̱kuu ta̱ Aarón profeta ta̱ Moisés. Saátu ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼin ta̱ Moisés ña̱ koora Ndióxi̱ nu̱ú ta̱ faraón, ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ mií Ndióxi̱ taxi ndee̱ ndaʼa̱ ta̱yóʼo, tasaá va̱ása yi̱ʼvíra ku̱ʼu̱nra nu̱ú ta̱ faraón ta̱ kúú rey ña̱ ñuu Egipto. (Éx 7:1, 2.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Éxodo 6:1-15) Ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Vitin kuniún ndáa ña̱ keʼíi̱ xíʼin ta̱ faraón. Chi xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼinra chindaʼára ndóʼó ku̱ʼu̱nndó, ta xa̱ʼa̱ ña̱ keʼíi̱ xíʼinra tavára ndóʼó ti̱xin ñuura”. 2 Ta Ndióxi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés, ta ka̱chira: “Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 3 Ta yi̱ʼi̱ xi̱kitai̱ nu̱ú ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac, xíʼin ta̱ Jacob, ña̱ kúi̱ Ndióxi̱ ta̱ kúúmií ndiʼi ndee̱, soo va̱ása níka̱ʼi̱n xíʼinna ña̱ ki̱víi̱ kúú Jehová. 4 Ta chi̱kai̱ iin trato xíʼinna ña̱ taxii̱ ñuu Canaán ndaʼa̱na, ñuu nu̱ú xi̱ndoo naʼana. 5 Ta yi̱ʼi̱, xa̱a̱ xíniso̱ʼi̱ ña̱ káʼa̱n na̱ ñuu Israel, ña̱ íxandúxa na̱ ñuu Egipto xíʼinna ña̱ keʼéna chiñu nu̱úna, ta ndákaʼánvai̱ xa̱ʼa̱ trato ña̱ chi̱ka̱i̱ xíʼinna. 6 ”Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ka̱ʼa̱n xíʼin na̱ ñuu Israel: ‘Yi̱ʼi̱ kúú Jehová, ta tavái̱ ndóʼó ña̱ va̱ása saxóʼvi̱ka na̱ ñuu Egipto ndóʼó, ta sakǎkui̱ ndóʼó, ta kǒo kachíñukandó nu̱úna, ta yi̱ʼi̱ ka̱ʼa̱n ku̱a̱chi xa̱ʼa̱ndó xíʼinna. 7 Ta xa̱a̱ndó koondó ñui̱ ta yi̱ʼi̱ koo Ndióxi̱ndó. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová Ndióxi̱ndó, ta̱ táva ndóʼó ti̱xin ñuu Egipto. 8 Ta taxii̱ ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xa̱ʼa̱ xíʼin ta̱ Abrahán, ta̱ Isaac xíʼin ta̱ Jacob ndaʼa̱ndó, ta taxii̱ ña̱yóʼo koo ñuʼúndó. Yi̱ʼi̱ kúú Jehováʼ”. 9 Tándi̱ʼi, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ñuu Israel ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xíʼinra, ta na̱yóʼo va̱ása níkandíxana ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼinna, saáchi nda̱kavaní-inina xa̱ʼa̱ ña̱ xóʼvi̱nína. 10 Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: 11 “Kúaʼan ta ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ faraón, ta̱ kúú rey ña̱ ñuu Egipto, ná taxira kee na̱ ñuu Israel ti̱xin ñuura”. 12 Soo ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová: “Soo na̱ ñuu Israel va̱ása kándíxana ña̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinna, kachikaví ta̱ faraón va̱ása kandíxara ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinra, chi íxayo̱ʼvi̱níña xíʼi̱n ña̱ ka̱ʼi̱n”. 13 Soo ni saá, Jehová ni̱ka̱ʼa̱ntukura xíʼin ta̱ Moisés saátu xíʼin ta̱ Aarón ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ ñuu Israel saátu xíʼin ta̱ faraón ta̱ kúú rey ña̱ ñuu Egipto, ña̱ va̱ʼa ná taxira kee na̱ ñuu Israel ña̱ ñuu Egipto. 14 Ta na̱ níʼi yichi̱ ti̱xin veʼe na̱ ñuu Israel xi̱kuu na̱ se̱ʼe ta̱ Rubén, ta̱ xi̱kuu se̱ʼe nu̱ú ta̱ Jacob, ta se̱ʼe ta̱ Rubén xi̱kuu ta̱ Hanok, ta̱ Palú, ta̱ Hezrón xíʼin ta̱ Carmí. Na̱yóʼo kúú se̱ʼe ta̱ Rubén. 15 Ta na̱ se̱ʼe ta̱ Simeón xi̱kuu ta̱ Jemuel, ta̱ Jamín, ta̱ Ohad, ta̱ Jakín, ta̱ Zóhar xíʼin ta̱ Shaúl, se̱ʼe iin ñá ñuu Canaán. Na̱yóʼo kúú se̱ʼe ta̱ Simeón.
13-19 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | ÉXODO 8, 9
“Ta̱ faraón va̱ása níkiʼinra kuenta ta ni̱xa̱a̱ra ke̱ʼéra ña̱ kúni̱ mií Ndióxi̱”
(Éxodo 8:15) Tá xi̱ni ta̱ faraón ña̱ ni̱ya̱ʼa ña̱ tu̱ndóʼo yóʼo, va̱ása níkandíxatukura kuniso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón xíʼinra, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xa̱ʼa̱ra.
it-2 1105
Na̱ tuunní-ini
Jehová kúee íyo inira xíʼin na̱ yiví, saáchi ni kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa nu̱úra táxira táku na̱yóʼo. (Gé 15:16; 2Pe 3:9.) Ta íyo savatu na̱ yiví na̱ nása̱ma, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo Jehová íxakáʼnu-inira xa̱ʼa̱na (Jos 2:8-14; 6:22, 23; 9:3-15), ta íyo savatuna va̱ása kándíxana Jehová ta sáa̱-inina xíninara saátu kéʼéna xíʼin na̱ ñuura. (Dt 2:30-33; Jos 11:19, 20.) Jehová va̱ása sásira ña̱ tuun koo ini na̱ yiví, chi táxira ña̱ keʼéna ña̱ kúni̱ miína. Soo ki̱vi̱ ndátiin Jehová ku̱a̱chi xíʼin na̱yóʼo, náʼa̱ra ndee̱ ña̱ kúúmiíra ta xáana kúnda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ra. (Chitáʼanña xíʼin Éx 4:21; Jn 12:40; Ro 9:14-18.)
(Éxodo 8:18, 19) Ta na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia xi̱kuni̱na keʼéna ti̱xe̱ʼe válí táki̱ʼva ke̱ʼé na̱yóʼo, soo va̱ása níkuchiñuna. Ta tí ti̱xe̱ʼe válí yóʼo ki̱xaʼárí kánirí na̱ yiví saátu kití sa̱na̱na. 19 Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ faraón: “Mií Ndióxi̱ táxi tu̱ndóʼo yóʼo”. Soo ni saá, níma̱ ta̱ faraón tuunní ni̱xi̱yoña ta va̱ása níkandíxara kuniso̱ʼora, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xa̱ʼa̱ra.
(Éxodo 9:15-17) Yi̱ʼi̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼá tiempo chí sa̱tá kivi chindaʼíi̱ tu̱ndóʼo sa̱táún xíʼin sa̱tá na̱ ñuún á iin kue̱ʼe̱ ña̱ ndeéní, tá saá níkeʼíi̱ kǒokaviún íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo. 16 Soo yi̱ʼi̱, ta̱xii̱ tákún: ña̱ va̱ʼa na̱ʼi̱ nu̱ún ndee̱ ña̱ kúúmiíi̱, ta saátu ña̱ va̱ʼa ndukáʼnu ki̱víi̱ nu̱ú ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo. 17 Táʼanka so̱ʼoníún ta xi̱ún taxiún ña̱ kee na̱ ñui̱.
it-1 1227
Na̱ ndi̱va̱ʼa-ini
Jehová Ndióxi̱ kivi kuniñúʼura na̱ yiví na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ña̱ xi̱nu ña̱ kúni̱ra, ta va̱ása kiʼin na̱yóʼo kuenta. Ni va̱ása kándíxa na̱yóʼo Ndióxi̱, kivi kasira nu̱úna ña̱ va̱ása keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin na̱ ñuura, ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ nda̱kúní tíinra ku̱a̱chi kivi kuniñúʼura ña̱ kéʼé na̱yóʼo ña̱ va̱ʼa ndukáʼnu ki̱vi̱ra. (Ro 3:3-5, 23-26; 8:35-39; Sl 76:10.) Ta iin ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ va̱xi nu̱ú Proverbios 16:4: “Jehová xíniñúʼura ndiʼi ña̱ i̱xava̱ʼara ña̱ xi̱nu ña̱ kúni̱ra, nda̱a̱ kivi kuniñúʼura na̱ yiví na̱ ndi̱va̱ʼa-ini ki̱vi̱ ná kixa̱a̱ tu̱ndóʼo”.
Ta iin ta̱yóʼo xi̱kuu ta̱ faraón, Jehová xi̱niñúʼura ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ña̱ ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón ña̱ taxira kee na̱ ñuu Israel ti̱xin ñuu Egipto. Su̱ví Ndióxi̱ kúú ta̱ níchika̱a̱-ini ta̱ faraón ña̱ koora iin ta̱a ta̱ ndi̱va̱ʼaní-ini, soo ta̱xira ña̱ kutaku ta̱yóʼo tasaá na̱ʼa̱ra ña̱ ndi̱va̱ʼaní-inira ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xi̱niñúʼu kuvira. Ta nu̱ú ña̱ Éxodo 9:16 náʼa̱ña nu̱úyó ndáa ña̱ xi̱kuni̱ Jehová keʼéra: “Soo yi̱ʼi̱, ta̱xii̱ tákún: ña̱ va̱ʼa na̱ʼi̱ nu̱ún ndee̱ ña̱ kúúmiíi̱, ta saátu ña̱ va̱ʼa ndukáʼnu ki̱víi̱ nu̱ú ndiʼi na̱ yiví na̱ ndóo nu̱ú ñuʼú yóʼo”.
Ña̱ u̱xu̱ tu̱ndóʼo ña̱ chi̱ndaʼá Jehová ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, saátu tá sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra ta̱ faraón xíʼin ndiʼi na̱ soldadora ti̱xin tá mar Rojo, xíʼin ña̱yóʼo ni̱na̱ʼa̱ Jehová ña̱ ku̱a̱ʼání ndee̱ kúúmiíra. (Éx. 7:14-12:30; Sl 78:43-51; 136:15.) Ta ni ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼá ku̱i̱ya̱ ña̱ ku̱u ña̱yóʼo, sava ñuu ña̱ íyo yatin xíʼin ñuu Egipto xi̱ka̱ʼa̱nkana xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ ta̱xi Ndióxi̱ ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto. (Jos 2:10, 11; 1Sa 4:8.) Tá ndi̱ku̱n nísandíʼi-xa̱ʼa̱ Jehová ta̱ faraón, va̱ása kunda̱a̱-ini na̱ yiví xa̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ kúúmiíra ta va̱ása ndukáʼnu ki̱vi̱ra.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Éxodo 8:21) Soo tá va̱ása táxiún ña̱ kee na̱ ñui̱, chindaʼíi̱ ndikama náʼnu sa̱tá na̱ káchíñu nu̱ún, na̱ veʼún xíʼin na̱ ñuún. Ta tí ndikama náʼnu yóʼo ndakutúrí ti̱xin veʼe na̱ ñuu Egipto, ta ndakutúrí nu̱ú iníísaá ñuʼú.
it-2 1077
Tábano
Va̱ása kúnda̱a̱ káxi iniyó ndáa kití kúú tí káʼa̱n ña̱ Biblia xa̱ʼa̱, tá chi̱ndaʼá Ndióxi̱ tu̱ndóʼo ña̱ ku̱mí ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, ta ña̱ tu̱ndóʼo yóʼo va̱ása níkixiña sa̱tá na̱ ñuu Israel. (Éx 8:21, 22, 24, 29, 31; Sl 78:45; 105:31.) Ña̱ tu̱ʼun ʽA·róv sa̱ndáya̱ʼanaña “tábano”, ta su̱ví ndiʼina káʼa̱n saá xíʼin ña̱yóʼo: (EMN, 1988; FS; NC; Mod; NM; VP), “ndikama” (ATI; Val, 1989), “kití válí” (BAS), “ndikama tí xáxi ti̱na” (LXX), “ndikama válí” (Val, 1989, nota [Éx 8:21]), “ndiʼi saá nu̱ú ndikama” (Scío; chitáʼanña xíʼin BR, TA) saátu “ku̱a̱ʼání nu̱ú kití tí kue̱ʼe̱” (HM; chitáʼanña xíʼin DK).
Ña̱ tu̱ʼun “tábano” ku̱a̱ʼání nu̱ú kití kivi ka̱ʼa̱n ña̱yóʼo xa̱ʼa̱. Ta tí tábano síʼí, káanrí ñiín kití xíʼin ñiín na̱ yiví ña̱ va̱ʼa koʼorí ni̱i̱, ta ndeéní sátukue̱ʼe̱ tíyóʼo nu̱ú xáxirí. Sava ñuu ña̱ íyo chí África, íyo ku̱a̱ʼání tí kití yóʼo ta xáxirí na̱ yiví ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása kívi keena nu̱ú íyona. Ta xíʼin ña̱yóʼo kúnda̱a̱-iniyó ndáa ki̱ʼva ndo̱ʼo na̱ ñuu Egipto tá chi̱ndaʼá Ndióxi̱ ndikama náʼnu ki̱xi sa̱tána xíʼin sa̱tá kití sa̱na̱na, ndeéní ni̱xo̱ʼvi̱na i̱xaa tíyóʼo ta nda̱a̱ savana ni̱xi̱ʼi̱ i̱xaarí.
(Éxodo 8:25-27) Nda̱a̱ vitin ka̱na ta̱ faraón ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kúaʼanndó ta keʼéndó sacrificio nu̱ú Ndióxi̱ndó nu̱ú ñuu yóʼo”. 26 Soo ta̱ Moisés nda̱kuiinra: “Va̱ása va̱ʼa keʼéndi̱ ña̱yóʼo. Saáchi na̱ egipcio va̱ása kutóona sacrificio ña̱ taxindi̱ ndaʼa̱ Jehová Ndióxi̱ndi̱. Soo tá nu̱úna saá níkeʼéndi̱ sacrificio ña̱ va̱ása kútóona, ¿á va̱ása kaʼnína ndi̱ʼi̱ xíʼin yu̱u̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? 27 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ki̱ʼva u̱ni̱ ki̱vi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ta kán kúú nu̱ú keʼéndi̱ sacrificio nu̱ú Jehová Ndióxi̱ndi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n miíra xíʼinndi̱”.
w04 15/3 25 párr. 9
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa libro ña̱ Éxodo
8:26, 27. ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xa̱ʼa̱ sacrificio ña̱ taxi na̱ ñuu Israel iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kooña nu̱ú na̱ egipcio? Ti̱xin ña̱ ñuu Egipto kití xi̱kuu ndióxi̱na. Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón ña̱ ná taxira kee ña̱ ñuu Israel ti̱xin ñuu Egipto, ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nna chí ñuʼú yi̱chí ña̱ va̱ʼa taxina sacrificio ndaʼa̱ Jehová.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Éxodo 8:1-19) Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Kúaʼan nu̱ú íyo ta̱ faraón ta̱ ka̱ʼún xíʼinra: ‘Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová: “Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 2 Tá kǒo táxiún ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, sakútui̱ ñuu Egipto xíʼin saʼva̱. 3 Tá yu̱ta Nilo kutúrá xíʼin saʼva̱, ta tíyóʼo keerí ti̱xin ti̱kui̱í, ta ki̱ʼvirí ti̱xin veʼún, sa̱átu nu̱ú kísi̱ún, ta ki̱ʼvirí ti̱xin veʼe na̱ káchíñu nu̱ún, xíʼin iníísaá ñuu Egipto, ki̱ʼvirí ini horno nu̱ú íxava̱ʼún si̱táva̱ʼa xíʼin nu̱ú kávana yuxa̱n. 4 Ta tí saʼva̱ ndakutúrí ti̱xin veʼún, ti̱xin veʼe na̱ káchíñu nu̱ún, sa̱átu ndakutúrí ti̱xin iníísaá ñuún”ʼ”. 5 Tándi̱ʼi, Jehová ni̱ka̱ʼa̱n tukura xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ta Aarón: ‘Sáka̱a̱ ndaʼún xíʼin tú vara tú kúúmiíún nu̱ú tá yu̱ta, nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í tá yu̱ta Nilo xíʼin ndiʼika nu̱ú ñúʼurá, ta ná kee saʼva̱ ta ndakutúrí ti̱xin ñuu Egiptoʼ”. 6 Tasaá sa̱káa ta̱ Aarón ndaʼa̱ra nu̱ú tá ti̱kui̱í ña̱ ñuu Egipto, ta saá ke̱e ku̱a̱ʼání saʼva̱, ta nda̱kutúrí ña̱ ñuu Egipto. 7 Ta saátu ke̱ʼé na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia, ku̱chiñuna ta̱vána saʼva̱ ta nda̱kutú ndiʼi tíyóʼo ña̱ ñuu Egipto. 8 Saá ka̱na ta̱ faraón ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Ka̱ʼa̱n ndáʼvindó xíʼin Jehová ña̱ ná sakútaʼara tu̱ndóʼo yóʼo sa̱tái̱ xíʼin sa̱tá na̱ ñui̱, saáchi vitin kúú ña̱ taxii̱ kee na̱ ñuu Israel ña̱ ku̱ʼu̱nna taxina sacrificio ndaʼa̱ Jehová”. 9 Tasaá ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón: “Miíún kúú ta̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱n xíʼi̱n ama kúú ña̱ ka̱ʼa̱n ndáʼvii̱ xíʼin Ndióxi̱ ña̱ ná sáku̱taʼara tu̱ndóʼo yóʼo sa̱táún xíʼin sa̱tá na̱ veʼún xíʼin na̱ káchíñu nu̱ún saátu na̱ ñuún, nu̱ú ndiʼi tí saʼva̱ yóʼo. Ta ndáa iinlá yu̱ta Nilo kindo̱o tí saʼva̱ yóʼo”. 10 “Taa̱n”, ka̱chi ta̱ faraón. Tasaá ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniún ña̱ kǒo inka Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo Jehová Ndióxi̱ndi̱, ná kooña nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n miíún. 11 Ta ndiʼi-xa̱ʼa̱ saʼva̱ tí íyo ti̱xin veʼún, tí íyo ti̱xin veʼe na̱ káchíñu nu̱ún, saátu tí íyo ti̱xin ñuún ta va̱ása kooka tíyóʼo. Ta ndáa iinlá yu̱ta Nilo kindo̱o tí saʼva̱ yóʼo”. 12 Tasaá ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna, ta ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱n ndáʼvira xíʼin Jehová ña̱ ná sandíʼi-xa̱ʼa̱ra saʼva̱ tí chi̱ndaʼára nu̱ú ta̱ faraón. 13 Tasaá Jehová ke̱ʼéra ña̱ ndu̱kú ta̱ Moisés nu̱úra, tasaá ki̱xaʼá ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼi tí saʼva̱ ti̱xin veʼena, nu̱ú xi̱kachíñuna xíʼin ndiʼi tí ni̱xi̱yo ña̱ ñuu Egipto. 14 Tasaá na̱ ñuu Egipto nda̱kayanarí, koʼndo tá koʼndo chi̱ndoonarí. Ta kinikaví xi̱xa̱ʼa̱n iníísaá ñuuna xíʼin xiko̱rí. 15 Tá xi̱ni ta̱ faraón ña̱ ni̱ya̱ʼa ña̱ tu̱ndóʼo yóʼo, va̱ása níkandíxatukura kuniso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón xíʼinra, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xa̱ʼa̱ra. 16 Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Ka̱ʼa̱n xíʼin ta̱ Aarón: ‘Sáka̱a̱ ndaʼún xíʼin tú vara tú kúúmiíún ta kani nu̱ú ñuʼú xíʼinnú, ta ña̱ yáka nduuña tí ti̱xe̱ʼe válí tí kue̱ʼe̱ ta ndakutúrí nu̱ú iníísaá ña̱ ñuu Egiptoʼ”. 17 Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ ke̱ʼéna. Ta̱ Aarón sa̱káara ndaʼa̱ra xíʼin vara tú kúúmiíra ta ka̱nira nu̱ú ñuʼú, ta ndi̱ku̱n saá yáka ndu̱uña ti̱xe̱ʼe válí tí kue̱ʼe̱, ta tí ti̱xe̱ʼe válí yóʼo ki̱xaʼárí kánirí na̱ yiví, saátu kití sa̱na̱na. Ta ndiʼi yáka ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú ña̱ Egipto, ndu̱uña ti̱xe̱ʼe válí tí kue̱ʼe̱ní. 18 Ta na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia xi̱kuni̱na keʼéna ti̱xe̱ʼe válí táki̱ʼva ke̱ʼé na̱yóʼo, soo va̱ása níkuchiñuna. Ta tí ti̱xe̱ʼe válí yóʼo ki̱xaʼárí kánirí na̱ yiví saátu kití sa̱na̱na. 19 Xa̱ʼa̱ ña̱kán na̱ su̱tu̱ na̱ kéʼé magia ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼin ta̱ faraón: “Mií Ndióxi̱ táxi tu̱ndóʼo yóʼo”. Soo ni saá, níma̱ ta̱ faraón tuunní ni̱xi̱yoña ta va̱ása níkandíxara kuniso̱ʼora, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií Jehová xa̱ʼa̱ra.
20-26 TÍ JULIO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | ÉXODO 10, 11
“Ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ndakúní ni̱xi̱yo inina”
(Éxodo 10:3-6) Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱a̱na nu̱ú ta̱ faraón ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ hebreo: ‘¿Ama kúú ña̱ kuniso̱ʼún ña̱ káʼi̱n xíʼún? Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 4 Saáchi tá va̱ása táxiún ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, taa̱n chindaʼíi̱ ti̱ka náʼnu kixirí sa̱tá ñuún. 5 Ta tíyóʼo kutúrí nu̱ú iníísaá ñuʼú, ta va̱ása kivika kotona nu̱ú ñuʼú xa̱ʼa̱ ña̱ ndakutú ndiʼirí nu̱úña. Ta kaxirí ndiʼi ña̱ ki̱ndoo i̱xaa íʼin á ñíí, ta kaxirí ndiʼi tú yitu̱n tú va̱xi kuaʼnu yuku̱. 6 Ta kutúrí ti̱xin veʼún, saátu veʼe na̱ káchíñu nu̱ún xíʼin ndiʼika veʼe ña̱ íyo ñuu Egipto. Ni nda̱a̱ ni iin yichi̱ na̱ yiváún xíʼin na̱ xi̱ún ta̱ʼán kunina táʼa̱n ña̱yóʼo nani tá ki̱xa̱a̱na ndóona nu̱ú ñuʼú yóʼoʼ”. Tasaá ki̱tara nu̱ú ta̱ faraón ta ku̱a̱ʼa̱nra.
w09 15/7 20 párr. 6
Ná keʼéyó nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús: Ná natúʼunyó xíʼin ña̱ ndakú-iniyó
6 Ná ndakanixi̱níyó ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo ini ta̱ Moisés tá ni̱xa̱a̱ra nu̱ú ta̱ faraón ña̱ ñuu Egipto, saáchi ta̱ faraón iin ndióxi̱ ni̱xi̱yora nu̱ú miíra, se̱ʼe ndióxi̱ solar Ra. Ta̱ Moisés vitání ni̱xi̱yo-inira ta iin ta̱ xi̱ndaa ndikachi xi̱kuura, soo ni saá ku̱a̱ʼá yichi̱ ni̱xa̱ʼa̱nra nu̱ú ta̱ faraón. ¿Á xi̱niñúʼu ndakú koo ini ta̱ Moisés ña̱ ku̱ʼu̱nra nu̱ú ta̱ faraón? Xi̱niñúʼuva ndakú koo inira (Núm. 12:3; Heb. 11:27.)
(Éxodo 10:24-26) Tasaá ta̱ faraón ka̱nara ta̱ Moisés ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúaʼanndó ndasakáʼnundó Jehová. Ta saátu kivi ku̱ʼu̱n se̱ʼendó xíʼinndó. Soo ndikachi xíʼin si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndó va̱ása ku̱ʼu̱nrí xíʼinndó”. 25 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱ Moisés nda̱ku̱iinra: “Taxivaún ku̱ʼu̱n kití sa̱na̱ndi̱ xíʼinndi̱ ña̱ koorí sacrificio, ta tíyóʼo taxindi̱ ndaʼa̱ Jehová Ndióxi̱ndi̱. 26 Ta ku̱ʼu̱n si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndi̱ xíʼinndi̱. Ta va̱ása taxindi̱ ña̱ kindo̱o nda̱a̱ ni iin kití sa̱na̱ndi̱, saáchi tíyóʼo kúú tí kuniñúʼundi̱ ña̱ taxindi̱ sacrificio ndaʼa̱ Jehová Ndióxi̱ndi̱. Tá ná xa̱a̱ndi̱ lugar kán kúú ña̱ kunda̱a̱-inindi̱ ndáa kití kúú tí taxindi̱ ña̱ koori sacrificio nu̱ú Jehová”.
(Éxodo 10:28) Ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Kúaʼan, va̱ása kúni̱kai̱ kunii̱ yóʼó. Ta va̱ása kúnii̱ ña̱ kixikaún nu̱úi̱, chi tá saá ná keʼún kuvivaún”.
(Éxodo 11:4-8) Ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ faraón: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová: ‘Sava ñuú ku̱ʼi̱n kotoi̱ ña̱ ñuu Egipto. 5 Ndiʼi se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto kuvina, nda̱a̱ se̱ʼe ta̱ faraón kuvi ta kuvitu se̱ʼe ñá káchíñu xíʼin molino. Saátu kuvi se̱ʼe nu̱ú ndiʼi kití sa̱na na̱ ñuu Egipto. 6 Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní xo̱ʼvi̱na ndeéní nda̱ʼyi̱na ñuu Egipto, ta ña̱ nda̱ʼyi̱na yóʼo nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán keʼénaña, ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása keʼékanaña. 7 Soo nda̱a̱ ni iin ti̱na va̱ása nda̱ʼyi̱ ndaarí na̱ ñuu Israel ni kití sa̱na̱na. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inindó ña̱ va̱ʼa chíndeétáʼan Jehová xíʼin na̱ ñuura nu̱ú na̱ ñuu Egiptoʼ. 8 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ndiʼi na̱ káchíñu nu̱ún kixina ta kuxítína nu̱úi̱, ta kachina: ‘Kita xíʼin ndiʼi na̱ ndíku̱n yóʼóʼ. Ta tándi̱ʼi, saá kitai̱”. Tá ndi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱n ta Moisés ña̱yóʼo sáa̱níra ki̱tara ku̱a̱ʼa̱nra nu̱ú ta̱ faraón.
it-2 415 párr. 2
Ta̱ Moisés
Ta̱ Moisés xi̱niñúʼu kandíxaníra Ndióxi̱ ta ndakú koo inira ña̱ ku̱ʼu̱nra nu̱ú ta̱ faraón. Ndee̱ mií Jehová kúú ña̱ ni̱xi̱yo xíʼin ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ña̱ va̱ʼa ndakú ni̱xi̱yo-inina tá ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ faraón. Ná ndakani kuití xi̱níyó ndáa ki̱ʼva ni̱xi̱yo lugar nu̱ú xi̱xaʼndachíñu ta̱ faraón, iin rey ta̱ káʼnuní ni̱xi̱yo tiempo saá. Ni̱nuní ni̱xi̱yo-ini ta̱ faraón, ta iin ndióxi̱ xi̱kuura nu̱ú na̱ yiví, xi̱kuumiíra na̱ xi̱taxi consejo ndaʼa̱ra, ni̱xi̱yotu na̱ xi̱ndisochíñu nu̱ú na̱ soldadora, xíʼin na̱ xi̱ndaa miíra, ni̱xi̱yotu na̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱úna ña̱ xi̱ndasakaʼnuna ndióxi̱ vatá, saátu ni̱xi̱yo na̱ su̱tu̱ na̱ xi̱keʼé magia, ta na̱yóʼo kúú na̱ xi̱sa̱a̱ní-ini xi̱xini ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón. Ni xi̱kachíñu na̱yóʼo nu̱ú ta̱ faraón xi̱ndayáʼvinína nu̱ú na̱ yiví. Ndiʼi na̱yóʼo xi̱chindeétáʼanna xíʼin ta̱ faraón ña̱ ndukáʼnu na̱ ndióxi̱ vatá na̱ ni̱xi̱yo ñuu Egipto. Ta ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ku̱a̱ʼá yichi̱ ni̱xa̱ʼa̱nna nu̱ú ta̱ faraón. Tá xi̱kixi tu̱ndóʼo nu̱ú ta̱ faraón, tuunníka ni̱xi̱yo inira saáchi va̱ása níxi̱kandíxara taxira ku̱ʼu̱n na̱ ñuu Israel saáchi na̱ xi̱kachíñu nu̱úra xi̱kuuna. Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ u̱na̱ ña̱ kixi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, ta̱ faraón ta̱vára na̱yóʼo nu̱ú íyora, ta tá ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Moisés xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ i̱i̱n ta̱ faraón ni̱sa̱a̱níra ta ka̱chira ña̱ kuvi ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón tá ná ndikóna kunina nu̱ú ta̱yóʼo. (Éx 10:11, 28.)
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Éxodo 10:1, 2) Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Kúaʼan nu̱ú ta̱ faraón, saáchi yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ va̱ása kandíxara kuniso̱ʼora, saátu na̱ káchíñu nu̱úra, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ku̱a̱ʼá milagro keʼíi̱ nu̱úra. 2 Saátu ta̱xii̱ ña̱ kuniún ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa natúʼun xíʼin na̱ se̱ʼún, saátu xíʼin na̱ se̱ʼe ñániún ndáa ki̱ʼva ta̱xii̱ tu̱ndóʼo ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”.
w95 1/9 11 párr. 11
Xi̱ni na̱ yiví ña̱ kúúna ndióxi̱ vatá
11 Tá íyo na̱ ñuu Israel ti̱xin ñuu Egipto, Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés ña̱ ku̱ʼu̱nra nu̱ú ta̱ faraón ta ka̱chira xíʼinra: “Kúaʼan nu̱ú ta̱ faraón, saáchi yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ va̱ása kandíxara kuniso̱ʼora, saátu na̱ káchíñu nu̱úra, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ku̱a̱ʼá milagro keʼíi̱ nu̱úra. Saátu ta̱xii̱ ña̱ kuniún ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa natúʼun xíʼin na̱ se̱ʼún, saátu xíʼin na̱ se̱ʼe ñániún ndáa ki̱ʼva ta̱xii̱ tu̱ndóʼo ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”. (Éxodo 10:1, 2.) Sava na̱ ñuu Israel na̱ ndixa xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱, xi̱natúʼunna xíʼin se̱ʼena ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱na. Saátu se̱ʼe na̱yóʼo xi̱natúʼunna ña̱yóʼo xíʼin na̱ se̱ʼena xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuura, ta kǒo níndakona ña̱ keʼéna ña̱yóʼo. Ña̱ xi̱keʼéna saá xi̱chindeétáʼanña xíʼinna ña̱ va̱ása nandósóna ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱na. Ki̱ʼva saá xíniñúʼu keʼé na̱ íyo se̱ʼe tiempo vitin. (Deuteronomio 6:4-7; Proverbios 22:6.)
(Éxodo 11:7) Soo nda̱a̱ ni iin ti̱na va̱ása nda̱ʼyi̱ ndaarí na̱ ñuu Israel ni kití sa̱na̱na. Saá kúú ña̱ kunda̱a̱-inindó ña̱ va̱ʼa chíndeétáʼan Jehová xíʼin na̱ ñuura nu̱ú na̱ ñuu Egiptoʼ.
it-1 895 párr. 7
Éxodo
Tá ni̱na̱ʼa̱ Jehová ndee̱ ña̱ kúúmiíra nu̱ú na̱ ñuu Egipto tá nda̱tavára na̱ ñuura Israel, ndu̱káʼnu ki̱vi̱ra xíʼin ña̱yóʼo. Tándi̱ʼi ni̱ya̱ʼana ma̱ʼñú tá mar Rojo, ta̱ Moisés xíʼin na̱ ñuu Israel xi̱tana yaa nu̱ú Jehová, ta ñá ku̱ʼva ta̱ Moisés ñá Míriam ki̱ʼinñá iin pandereta ta ki̱táʼanñá xíʼin ku̱a̱ʼání ná ñaʼá ña̱ va̱ʼa sákaʼaná ña̱yóʼo ta saátu ti̱xáʼáná, ta saátu xi̱taná yaa nu̱ú Ndióxi̱. (Éx 15:1, 20, 21.) Nda̱a̱ vitinví kúú ña̱ ke̱e na̱ ñuu Israel nu̱ú na̱ ñuu Egipto. Tá ke̱ena ña̱ ñuu Egipto, va̱ása nítaxika Jehová ña̱ nda̱a̱ ni iin na̱ yiví á kití keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin na̱yóʼo; “Nda̱a̱ ni iin ti̱na va̱ása nda̱ʼyi̱ ndaarí na̱ ñuu Israel”. (Éx 11:7.) Nu̱ú ña̱ libro ña̱ Éxodo va̱ása káʼa̱nña ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ faraón xíʼin na̱ soldadora ti̱xin tá mar Rojo, soo nu̱ú ña̱ Salmo 136:15 káxiní káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Jehová ña̱ sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ra ta̱ faraón xíʼin na̱ soldadora ti̱xin tá mar Rojo.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Éxodo 10:1-15) Tasaá ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Moisés: “Kúaʼan nu̱ú ta̱ faraón, saáchi yi̱ʼi̱ taxii̱ ña̱ va̱ása kandíxara kuniso̱ʼora, saátu na̱ káchíñu nu̱úra, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ku̱a̱ʼá milagro keʼíi̱ nu̱úra. 2 Saátu ta̱xii̱ ña̱ kuniún ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa natúʼun xíʼin na̱ se̱ʼún, saátu xíʼin na̱ se̱ʼe ñániún ndáa ki̱ʼva ta̱xii̱ tu̱ndóʼo ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto. Tasaá kunda̱a̱-inindó ña̱ yi̱ʼi̱ kúú Jehová”. 3 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ni̱xa̱a̱na nu̱ú ta̱ faraón ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “Ña̱yóʼo kúú ña̱ káʼa̱n Jehová, ta̱ kúú Ndióxi̱ na̱ hebreo: ‘¿Ama kúú ña̱ kuniso̱ʼún ña̱ káʼi̱n xíʼún? Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱ ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna yi̱ʼi̱. 4 Saáchi tá va̱ása táxiún ña̱ ku̱ʼu̱n na̱ ñui̱, taa̱n chindaʼíi̱ ti̱ka náʼnu kixirí sa̱tá ñuún. 5 Ta tíyóʼo kutúrí nu̱ú iníísaá ñuʼú, ta va̱ása kivika kotona nu̱ú ñuʼú xa̱ʼa̱ ña̱ ndakutú ndiʼirí nu̱úña. Ta kaxirí ndiʼi ña̱ ki̱ndoo i̱xaa íʼin á ñíí, ta kaxirí ndiʼi tú yitu̱n tú va̱xi kuaʼnu yuku̱. 6 Ta kutúrí ti̱xin veʼún, saátu veʼe na̱ káchíñu nu̱ún xíʼin ndiʼika veʼe ña̱ íyo ñuu Egipto. Ni nda̱a̱ ni iin yichi̱ na̱ yiváún xíʼin na̱ xi̱ún ta̱ʼán kunina táʼa̱n ña̱yóʼo nani tá ki̱xa̱a̱na ndóona nu̱ú ñuʼú yóʼoʼ”. Tasaá ki̱tara nu̱ú ta̱ faraón ta ku̱a̱ʼa̱nra. 7 Tándi̱ʼi ku̱u ña̱yóʼo, na̱ káchíñu nu̱ú ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinra: “¿Nda̱a̱ ama ndakoo ta̱ ta̱a yóʼo keʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó? Taxi ná ku̱ʼu̱n na̱ yiví káa ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna Jehová Ndióxi̱na. ¿Á va̱ása kíʼún kuenta ña̱ xa̱a̱ va̱xi ndíʼi-xa̱ʼa̱ ña̱ ñuu Egipto?”. 8 Tasaá ni̱xa̱ʼa̱nna ki̱ʼi̱nna ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ña̱ ni̱xa̱a̱na nu̱ú ta̱ faraón, ta ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna: “Kúaʼanndó ndasakáʼnundó Jehová Ndióxi̱ndó. Soo, ka̱ʼa̱nndó xíʼi̱n, ¿ndáa na̱ kúú na̱ ku̱ʼu̱n xíʼinndó?”. 9 Tasaá ta̱ Moisés ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ keʼéndi̱ vikó nu̱ú Jehová, ku̱ʼu̱n na̱ va̱lí kúaa̱n xíʼinndi̱, saátu ndiʼi na̱ va̱lí se̱ʼendi̱ ku̱ʼu̱nna xíʼinndi̱, saátu ndiʼi na̱ xi̱ku̱aʼa xíʼin ndiʼi ndikachi xíʼin ndiʼi si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱ndi̱ ku̱ʼu̱nrí xíʼinndi̱”. 10 Soo ta̱ faraón ni̱ka̱ʼa̱nra: “¿Á ndákanixi̱níndó ña̱ taxii̱ ku̱ʼu̱nndó xíʼin ndiʼi se̱ʼendó? Tá saá ná kuu, náʼa̱ mií ña̱ íyo Jehová xíʼinndó. Soo náʼa̱ ña̱ su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ kúni̱ndó keʼéndó. 11 Va̱ása taxii̱ ña̱ ku̱ʼu̱n ndiʼindó. Ná ku̱ʼu̱n na̱ ta̱a kuití ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna Jehová, ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xa̱a̱ ndu̱kúndó nu̱úi̱”. Ta saá ta̱vána na̱yóʼo nu̱ú íyo ta̱ faraón. 12 Ta vitin Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés: “Sáka̱a̱ ndaʼún sa̱tá ña̱ ñuu Egipto, ña̱ ná kixi ndiʼi tí ti̱ka náʼnu sa̱tá ña̱ ñuu Egipto, ta ná kaxirí ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña, ndiʼi ña̱ ni̱ndo̱o i̱xa ñíí”. 13 Ta ndi̱ku̱n kama sa̱káa ta̱ Moisés ndaʼa̱ra sa̱tá ñuu Egipto. Tasaá Jehová ta̱xira ki̱xi ta̱chí ña̱ ndeéní chí este, ta ndeéní ka̱niña iníísaá káʼñu xíʼin ñuú. Tá inka ki̱vi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní ka̱ni ta̱chí yóʼo, ki̱xa̱a̱ ku̱a̱ʼání tí ti̱ka náʼnu xíʼinña. 14 Ta tí ti̱ka yóʼo nda̱kutúrí iníísaá ñuu Egipto, iin ña̱ʼa ña̱ ndeéní ni̱xi̱yo ña̱yóʼo. Ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ ta̱ʼán kunina ku̱a̱ʼání tí ti̱ka yóʼo, ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása kunika̱narí. 15 Ta nda̱kutúrí nu̱ú iníísaá ña̱ ñuu yóʼo, ta nda̱a̱ ku̱naá nu̱ú ñuʼú i̱xarí. Ta xa̱xirí ndiʼi yitu̱n tú íyo nu̱ú ña̱ ñuu yóʼo xíʼin ndiʼi fruta tí ki̱ndoo tá ndeéní ko̱on ñíí. Ta nda̱a̱ ni iin yu̱ku̱ ndaʼa̱ yitu̱n va̱ása níndakorí ña̱ ñuu Egipto saáchi xa̱xirí ndiʼiña.
27 TÍ JULIO NDA̱A̱ 2 TÍ AGOSTO
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | ÉXODO 12
“¿Ndáa ña̱ kúni̱ kachi pascua nu̱ú na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱?”
(Éxodo 12:5-7) Ta xíniñúʼu ndikachi che̱e koorí, ta kǒo kue̱ʼe̱ kuumiírí, ta tí iin ku̱i̱ya̱ koori. Va̱ʼa ndaka̱xíndó iin ndikachi á iin ti̱xúʼu. 6 Ta xíniñúʼu taxiva̱ʼandorí nda̱a̱ ná kixa̱a̱ ki̱vi̱ 14 tí yo̱o̱ yóʼo, ta iníísaá na̱ ñuu Israel xíniñúʼu kaʼnínarí tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúnaá. 7 Tándi̱ʼi, xíniñúʼu kaʼyína ni̱i̱rí u̱vi̱ saá poste yéʼéna, saátu xíniñúʼu kaʼyína yéʼéna xíʼin ni̱i̱ nu̱ú kundoona kuxuna.
w07 1/1 20 párr. 4
“Si̱íní xa̱a̱ndó koondó”
4 Tí ndikachi tí xi̱xi na̱ ñuu Israel ña̱ vikó pascua ndánaʼarí ta̱ Jesús, ta̱ apóstol Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo tá ka̱chira: “Mií ña̱ nda̱a̱ xa̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱va ta̱ Cristo xa̱ʼa̱yó” (1 Corintios 5:7). Ni̱i̱ ndikachi ña̱ xi̱niñúʼu na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼá na̱ yiví ni̱ka̱ku xíʼin ña̱yóʼo, ki̱ʼva saá íyo ni̱i̱ ta̱ Jesús ku̱a̱ʼání na̱ yiví sáka̱kura xíʼin ña̱yóʼo (Juan 3:16, 36).
(Éxodo 12:12, 13) Ñuú vitin ya̱ʼíi̱ ña̱ ñuu Egipto ta kaʼníi̱ ndiʼi se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto xíʼin ndiʼi kití sa̱na̱na tí nu̱ú. Ndatii̱n ku̱a̱chi ta taxii̱ castigo sa̱tá ndiʼi na̱ ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 13 Ta ña̱ ni̱i̱ ña̱ kaʼyíndó yéʼéndó kooña iin seña nu̱ú íyondó. Ta tá ná kunii̱ ña̱ ni̱i̱ yóʼo yéʼéndó kǒo keʼíi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinndó. Ta tu̱ndóʼo ña̱ kixi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, va̱ása kaʼníña ndóʼó.
it-2 603 párr. 3
Pascua
Sava ña̱ xi̱keʼéna ti̱xin vikó ña̱ pascua, sa̱xínu ta̱ Jesús ña̱yóʼo. Iin ña̱ kítáʼan xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús kúú ña̱ ka̱ʼyí na̱ ñuu Israel yéʼéna xíʼin ni̱i̱ ndikachi tá ni̱xi̱ʼi ndiʼi na̱ se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto, ta saá kúú ña̱ ni̱ka̱ku ndiʼi se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Israel. Ta̱ Pablo chítáʼanra na̱ ku̱ʼu̱n kaʼndachíñu chí ndiví ña̱ íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin congregación na̱ se̱ʼe nu̱ú (Heb 12:23), ta̱ Cristo kúú ta̱ sa̱kǎku na̱yóʼo xíʼin ni̱i̱ra. (1Te 1:10; Ef 1:7.) Saátu ndikachi tí xi̱xina vikó ña̱ pascua va̱ása níxa̱ʼnuna lekerí. Nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n mií profecía, ña̱ va̱ása ka̱ʼnu̱na leke ta̱ Jesús tá ná kuvira, ki̱ʼva saá ku̱u va̱ása níxa̱ʼnu̱na nda̱a̱ ni iin leke ta̱yóʼo tá ni̱xi̱ʼi̱ra. (Sl 34:20; Jn 19:36.) Vikó ña̱ pascua ña̱ xi̱tavá na̱ ñuu Israel ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱, ña̱yóʼo kúú iin ña̱ ni̱na̱ʼa̱ ña̱ ley ña̱ saá kuvi ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, ta̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ndikachi mií Ndióxi̱. (Heb 10:1; Jn 1:29.)
(Éxodo 12:24-27) ”Ta ndóʼó xíniñúʼu ndakaʼánndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo ta keʼéndó vikó. Ta ña̱yóʼo kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéndó saátu na̱ se̱ʼendó. 25 Ta tá ná ndakiʼinndó ñuʼú ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová taxira ndaʼa̱ndó, xíniñúʼu keʼékandó ña̱ vikó yóʼo. 26 Tá ná nda̱ka̱tu̱ʼun na̱ se̱ʼendó ndóʼó ‘¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ kéʼéndó ña̱ vikó yóʼo?ʼ, 27 ta ndóʼó ndakuiindó ‘Ña̱yóʼo kúú iin sacrificio ña̱ táxiyó ndaʼa̱ Jehová vikó pascua. Saáchi tá ta̱xi Ndióxi̱ tu̱ndóʼo ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, sakǎkura ndi̱ʼi̱ xíʼin na̱ veʼendi̱ʼ”. Tasaá na̱ ñuu Israel ku̱xítína.
w13 15/12 20 párr. 13, 14
“Kǒo ndakondó ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo”
13 Na̱ se̱ʼe na̱ ñuu Israel xi̱niñúʼu kunda̱a̱-ini na̱yóʼo xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuura. Ta iin ña̱ xi̱niñúʼu sákuaʼana kúú ña̱ mií Jehová va̱ʼaní ndáara na̱ ñuura. Na̱ va̱lí se̱ʼe na̱ ñuu Israel xi̱niñúʼu kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ Jehová ña̱ kúúra iin Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱ iin ta̱ táku, ta ndíʼi-inira xa̱ʼa̱ na̱ ñuura ta chíndeétáʼanra xíʼinna, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼéra tá sa̱kǎkura na̱ se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Israel tá ki̱xi tu̱ndóʼo sa̱tá na̱ ñuu Egipto.
14 Tiempo vitin, na̱ íyo se̱ʼe va̱ása xíniñúʼuví ka̱ʼa̱nna xíʼin se̱ʼena ku̱i̱ya̱ tá ku̱i̱ya̱ xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ xi̱keʼé na̱ ñuu Israel ti̱xin vikó pascua. Soo, ¿á sánáʼún se̱ʼún ndáa ki̱ʼva ndáa Jehová na̱ ñuura? Ta ¿á kíʼin na̱ va̱lí se̱ʼún kuenta ña̱ ndixaní kándíxaún ña̱ ndáaka Jehová na̱ ñuura nda̱a̱ tiempo vitin? (Sal. 27:11; Is. 12:2.) Tá káʼún xíʼin na̱ va̱lí se̱ʼún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kéʼé Jehová xa̱ʼa̱ na̱ ñuura, viíní xíniñúʼu ka̱ʼún xíʼinna ta va̱ása nda̱ʼyi̱ún nu̱úna. Tá saá kéʼún va̱ʼaní chindeétáʼún xíʼinna ña̱ kandíxaka̱na Jehová.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Éxodo 12:12) Ñuú vitin ya̱ʼíi̱ ña̱ ñuu Egipto ta kaʼníi̱ ndiʼi se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto xíʼin ndiʼi kití sa̱na̱na tí nu̱ú. Ndatii̱n ku̱a̱chi ta taxii̱ castigo sa̱tá ndiʼi na̱ ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová.
it-2 601 párr. 5
Pascua
Ña̱ u̱xu̱ tu̱ndóʼo ña̱ ki̱xi sa̱tá na̱ ñuu Egipto iin castigo ni̱xi̱yo ña̱yóʼo ki̱xi sa̱tá na̱ ndióxi̱ vatá na̱ ni̱xi̱yo ñuu Egipto, soo ña̱ tu̱ndóʼo ña̱ u̱xu̱ kúú ña̱ ndeéka ki̱xi sa̱ta̱na saáchi saá kúú ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼi na̱ se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto, xíʼin ndiʼi saá se̱ʼe nu̱ú kití sa̱na̱na. (Éx 12:12.) Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndasakáʼnuna tí ndikachi ña̱ xi̱kuurí ndióxi̱na Ra, ña̱ ke̱ʼé na̱ ñuu Israel tá ka̱ʼyína ni̱i̱ ndikachi chí yéʼéna, iin ña̱ kininí ni̱xi̱yo ña̱yóʼo nu̱ú na̱ ñuu Egipto. Saátu xi̱ndasakáʼnuna tí si̱ndi̱ki̱, ta tá ni̱xi̱ʼi̱ ndiʼi se̱ʼe nu̱ú tí si̱ndi̱ki̱ sa̱na̱na xíʼin ña̱yóʼo ku̱nda̱a̱-inina ña̱ kǒo ndee̱ kúúmií ndióxi̱na ña̱ xi̱naní Osiris. Ta na̱ ñuu Egipto se̱ʼe ndióxi̱ Ra ni̱xi̱yo ta̱ faraón nu̱úna, ta tá ni̱xi̱ʼi̱ se̱ʼe ta̱ faraón ni̱na̱ʼa̱ña ña̱ kǒo ndee̱ kúúmiíra ni ndióxi̱ ña̱ naní Ra.
(Éxodo 12:14-16) ”ʼNdóʼó xíniñúʼu ndaka̱ʼa̱nndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo, ta keʼéndó iin vikó xa̱ʼa̱ Jehová. Ta ndiʼi na̱ se̱ʼendó na̱ kaku xíʼin se̱ʼe na̱ se̱ʼendó na̱ kaku xíniñúʼu keʼéna ña̱ vikó yóʼo. Ta kǒo ndakoondó ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo. 15 Ta xíniñúʼu kuxundó si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo levadura kúúmií ta ki̱ʼva u̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu kuxundó ña̱yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú, tavándó yuxa̱n ña̱ xa̱a̱ iyá ti̱xin veʼendó, saáchi tá iin na̱ yiví xi̱xina si̱táva̱ʼa ña̱ iyá ti̱xin ña̱ ki̱vi̱ ña̱ xíyo vikó yóʼo á ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, xíniñúʼu kuvi na̱yóʼo. 16 Ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú keʼéndó iin reunión ña̱ yi̱i̱, ta ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, keʼéndó inka reunión ña̱ yi̱i̱. Ta kǒo nda̱a̱ ni iin chiñu keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo. Ta ña̱ kuxu kuitíndó kúú ña̱ kivi keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo.
it-1 548
Iin nu̱ú ndáku̱táʼan ku̱a̱ʼá na̱ yiví
Tá xi̱keʼé na̱ ñuu Israel ña̱ reunión ña̱ yi̱i̱, va̱ása níxi̱keʼéna chiñu miína. Ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú xíʼin ña̱ ki̱vi u̱xa̱ tá xi̱tavána “vikó ña̱ si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo levadura kúúmií” iin ki̱vi̱ yi̱i̱ní ni̱xi̱yo ña̱yóʼo nu̱úna, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Ta kǒo nda̱a̱ ni iin chiñu keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo. Ta ña̱ kuxu kuitíndó kúú ña̱ kivi keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo”. (Éx 12:15, 16.) Tá xi̱keʼéna ña̱ “reunión ña̱ yi̱i̱” na̱ su̱tu̱ xi̱taxina sacrificio ndaʼa̱ Jehová ña̱ ki̱vi̱ yóʼo (Le 23:37, 38), ta xíʼin ña̱ chiñu ña̱ xi̱keʼé na̱ su̱tu̱ ña̱ ki̱vi̱ yi̱i̱ yóʼo, va̱ása níxi̱yaʼa ndosóna ña̱ xi̱ka̱ʼa̱n ña̱ ley, chi iin ña̱ va̱ʼa ni̱xi̱yoña nu̱ú Ndióxi̱. Ta tá xi̱tavána ña̱ vikó yóʼo, su̱ví na̱ níxi̱ndaku̱táʼan mií xi̱kuuna, saáchi na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ xi̱kuuna. Ña̱ ki̱vi̱ sábado xi̱ndaku̱táʼan na̱ ñuu Israel ña̱ ndasakáʼnuna Ndióxi̱ ta sakuaʼana xa̱ʼa̱ra. Xi̱kaʼvina tu̱ʼun Ndióxi̱ nu̱úna ta xi̱ka̱ʼa̱nna xíʼinna ndáa ña̱ kúni̱ kachiña, nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéna ti̱xin sinagoga tá ni̱ya̱ʼa tiempo. (Hch 15:21.) Na̱ ñuu Israel, va̱ása níxi̱kachíñuna ki̱vi̱ saá tá xi̱keʼéna reunión ña̱ yi̱i̱, soo xi̱xiniñúʼuvana ña̱ ki̱vi̱ yóʼo ña̱ ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ Jehová, ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼinra, saátu ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ ña̱ keʼéra chí nu̱úninu. (Koto nu̱ú káʼa̱nña ASAMBLEA.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Éxodo 12:1-20) Tasaá Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Moisés xíʼin ta̱ Aarón ña̱ ñuu Egipto: 2 “Ña̱ yo̱o̱ yóʼo kúú ña̱ ki̱xaʼá xa̱ʼa̱ ña̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ ña̱ ke̱endó ti̱xin ñuu Egipto. 3 Ka̱ʼa̱nndó xíʼin ndiʼi na̱ ñuu Israel: ‘Ña̱ ki̱vi̱ u̱xu̱ ña̱ yo̱o̱ yóʼo iin tá iin familia ná kiʼinna iin ndikachi, iin tá iin ndikachi ti̱xin veʼe. 4 Soo tá iin familia va̱ása ku̱a̱ʼá kúúna ti̱xin veʼena ta túvina ña̱ va̱ása kundeéna kuxuna ndiʼi saá tíyóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán xíniñúʼu kuxunarí xíʼin na̱ íyo yatin xíʼinna. Ta xíniñúʼu kiʼinna kuenta nda̱saa na̱ yiví kúúna ti̱xin veʼena, tasaá ndataʼvínarí ña̱ va̱ʼa nanirí kuxuna. 5 Ta xíniñúʼu ndikachi che̱e koorí, ta kǒo kue̱ʼe̱ kuumiírí, ta tí iin ku̱i̱ya̱ koori. Va̱ʼa ndaka̱xíndó iin ndikachi á iin ti̱xúʼu. 6 Ta xíniñúʼu taxiva̱ʼandorí nda̱a̱ ná kixa̱a̱ ki̱vi̱ 14 tí yo̱o̱ yóʼo, ta iníísaá na̱ ñuu Israel xíniñúʼu kaʼnínarí tá xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n kúnaá. 7 Tándi̱ʼi, xíniñúʼu kaʼyína ni̱i̱rí u̱vi̱ saá poste yéʼéna, saátu xíniñúʼu kaʼyína yéʼéna xíʼin ni̱i̱ nu̱ú kundoona kuxuna. 8 ”ʼTa ñuú saá kuxundó ña̱ ku̱ñu yóʼo. Ta xíniñúʼu sáyatandóña nu̱ú ñuʼu̱, ta kuxundóña xíʼin si̱táva̱ʼa saátu xíʼin verdura ña̱ o̱va̱. 9 Ta va̱ása kuxundó ku̱ñu ña̱ yíʼí ni ña̱ ni̱chi̱ʼyo. Sáyatandó ndiʼi ña̱yóʼo nu̱ú ñuʼu̱, saátu xi̱nírí xíʼin ndiʼi ña̱ va̱ʼa ñúʼu ti̱xinrí. 10 Ta va̱ása ndataxiva̱ʼandó ku̱ñu ña̱ kuxundó inka ki̱vi̱. Tá ki̱ndoo ku̱ñu xíniñúʼu kaʼmindó ña̱yóʼo. 11 Ta xíniñúʼu koo tu̱ʼvandó tá ná kuxundó ña̱yóʼo, xa̱a̱ kuʼun tu̱ʼva ndu̱xa̱n xa̱ʼa̱ndó ta xa̱a̱ kuniʼi tu̱ʼvandó bastón. Ta kamaní xíniñúʼu kuxundó. Saáchi pascua mií Jehová kúúña. 12 Ñuú vitin ya̱ʼíi̱ ña̱ ñuu Egipto ta kaʼníi̱ ndiʼi se̱ʼe nu̱ú na̱ ñuu Egipto xíʼin ndiʼi kití sa̱na̱na tí nu̱ú. Ndatii̱n ku̱a̱chi ta taxii̱ castigo sa̱tá ndiʼi na̱ ndióxi̱ na̱ ñuu Egipto. Yi̱ʼi̱ kúú Jehová. 13 Ta ña̱ ni̱i̱ ña̱ kaʼyíndó yéʼéndó kooña iin seña nu̱ú íyondó. Ta tá ná kunii̱ ña̱ ni̱i̱ yóʼo yéʼéndó kǒo keʼíi̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinndó. Ta tu̱ndóʼo ña̱ kixi sa̱tá na̱ ñuu Egipto, va̱ása kaʼníña ndóʼó. 14 ”ʼNdóʼó xíniñúʼu ndaka̱ʼa̱nndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo, ta keʼéndó iin vikó xa̱ʼa̱ Jehová. Ta ndiʼi na̱ se̱ʼendó na̱ kaku xíʼin se̱ʼe na̱ se̱ʼendó na̱ kaku xíniñúʼu keʼéna ña̱ vikó yóʼo. Ta kǒo ndakoondó ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo. 15 Ta xíniñúʼu kuxundó si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo levadura kúúmií ta ki̱ʼva u̱xa̱ ki̱vi̱ xíniñúʼu kuxundó ña̱yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú, tavándó yuxa̱n ña̱ xa̱a̱ iyá ti̱xin veʼendó, saáchi tá iin na̱ yiví xi̱xina si̱táva̱ʼa ña̱ iyá ti̱xin ña̱ ki̱vi̱ ña̱ xíyo vikó yóʼo á ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, xíniñúʼu kuvi na̱yóʼo. 16 Ña̱ ki̱vi̱ nu̱ú keʼéndó iin reunión ña̱ yi̱i̱, ta ña̱ ki̱vi̱ u̱xa̱, keʼéndó inka reunión ña̱ yi̱i̱. Ta kǒo nda̱a̱ ni iin chiñu keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo. Ta ña̱ kuxu kuitíndó kúú ña̱ kivi keʼéndó ña̱ ki̱vi̱ yóʼo. 17 ”ʼNdóʼó xíniñúʼu tavándó vikó ña̱ si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo levadura kúúmií, saáchi ña̱ ki̱vi̱ yóʼo tavái̱ na̱ ñuu Israel ti̱xin ñuu Egipto. Ta xíniñúʼu keʼéndó ña̱ vikó yóʼo saátu na̱ se̱ʼendó. Ta kǒo ndakoondó ña̱ keʼéndó ña̱yóʼo. 18 Ta ña̱ yo̱o̱ nu̱ú, xíniñúʼu kuxundó si̱táva̱ʼa ña̱ kǒo levadura kúúmií, ta kuxundóña xi̱kuaa ña̱ vi̱vi̱ 14 saá nda̱a̱ xi̱kuaa ña̱ ki̱vi̱ 21. 19 Ta ki̱ʼva u̱xa̱ ki̱vi̱ va̱ása koo yuxa̱n iyá ti̱xin veʼendó. Tá iin na̱ yiví xi̱xi ña̱ si̱táva̱ʼa ña̱ kúúmií levadura á na̱ inka ñuu kúúna á mií na̱ ñuu Israel kúúna, xíniñúʼu kuvi na̱yóʼo. 20 Va̱ása kuxundó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kúúmií levadura. Ndiʼindó ti̱xin veʼendó va̱ása kuxundó si̱táva̱ʼa ña̱ kúúmií levaduraʼ”.