BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • w26 marzo pág. 26-31
  • Kúsi̱í-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Kúsi̱í-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó
  • Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • Subtema
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • ¿NDA̱CHUN SÁA̱-INI NA̱ YIVÍ XÍNINA MIÍYÓ?
  • NDA̱CHUN KIVI KUSI̱Í-INIYÓ NI SÁA̱-ININA XÍNININA MIÍYÓ
  • ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó kundeé-iniyó tá sáa̱-inina xínina miíyó?
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2021
  • Carta ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó kundeé-iniyó nda̱a̱ nu̱ú ndíʼi
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
  • Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan Jehová xíʼinyó ña̱ kundeé iniyó
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
  • “Ndaka̱xinndó ndáana kúni̱ndó ndasakáʼnundó”
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
Yóʼo va̱xikaña
Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
w26 marzo pág. 26-31

1 NDA̱A̱ 7 TÍ JUNIO 2026

YAA 111 Ná kusi̱í-iniyó

Kúsi̱í-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó

“Si̱íní íyo ini ndóʼó tá sáa̱-ini na̱ yiví xínina ndóʼó” (LUC. 6:22).

ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱

Nda̱chun kivi kusi̱í-iniyó ni sáa̱-ini na̱ yiví xínina miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnuyó Jehová.

1. ¿Ndáaña ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús?

TÁ XI̱NDIKA̱A̱ ta̱ Jesús chí yuku̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Si̱íní íyo ini ndóʼó tá sáa̱-ini na̱ yiví xínina ndóʼó” (Luc. 6:22). Na̱ xi̱niso̱ʼo tá ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo nda̱kanda̱ní-inina. Nda̱a̱ ni iinyó kǒo kúni̱yó ña̱ ná sa̱a̱-inina kunina miíyó. Tá saá, ¿nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús ña̱yóʼo? Ndiʼi miíyó na̱ cristiano ndáyáʼviní kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, saáchi ku̱a̱ʼání na̱ yiví sáa̱-inina xínina miíyó. Nu̱ú artículo yóʼo ka̱ʼa̱nyó nda̱chun sáa̱-ini na̱ yiví xínina miíyó ta kivi kusi̱í-iniyó tá ndóʼoyó saá.

¿NDA̱CHUN SÁA̱-INI NA̱ YIVÍ XÍNINA MIÍYÓ?

2, 3. a) ¿Ndáa xa̱ʼa̱ kúú ña̱ íxandi̱va̱ʼana xíʼin miíyó na̱ cristiano? (Juan 16:2, 3). b) ¿Ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu kotoyó na̱ sáa̱-ini xíni miíyó?

2 Sáa̱-inina xínina miíyó saáchi ndásakáʼnuyó Jehová. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ ixandi̱va̱ʼa xíʼinyó ta nda̱a̱ kivi kaʼnína miíyó, kéʼéna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo xíni̱na miíra ta saátu yivára (kaʼvi Juan 16:2, 3). ¿Ndáana kúú na̱ sáa̱-ini xíni na̱ ñuu Ndióxi̱? Ta̱yóʼo kúú ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta̱ xáʼndachíñu ñuyǐví yóʼo (2 Cor. 4:3, 4). Ta̱yóʼo sándaʼvira na̱ yiví ña̱ va̱ʼa kǒo xa̱a̱na sakúaʼana ña̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ Jehová ta chíkaa̱ra ini na̱ yiví ña̱ ná koona contra xíʼin na̱ ñuu Ndióxi̱ (Juan 8:42-44). Xa̱ʼa̱ ña̱ kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ¿ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu kotoyó na̱ sáa̱-ini xíni miíyó? Ta̱ Ndi̱va̱ʼa kúú ta̱ sándáʼvi na̱yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo xíniñúʼu sa̱a̱-iniyó kuniyóna.

3 Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ta̱ Pável,a ta̱ íyo ñuu nu̱ú kǒo xíínna natúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú íyo inira xíʼin Ndióxi̱ chi̱kaa̱nara veʼeka̱a ta ndeéní ka̱ninara, ta ku̱a̱ʼá yo̱o̱ chi̱kaa̱nara veʼeka̱a ña̱ xíka kíndo̱o. Ta̱yóʼo káchira: “Kúnda̱a̱ káxi-inii̱ na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼinyó kúú ta̱ Ndi̱va̱ʼa xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa chi ndiʼi tiempo kúni̱na kasina nu̱úyó ña̱ va̱ʼa kǒo ndasakáʼnuyó Jehová. Ki̱ʼii̱n kuenta, na̱ ndáa veʼeka̱a, kǒo íyona contra xíʼin na̱ Testigo chi ña̱ kéʼéna kúú ña̱ kéʼéna chiñuvana”. Iin ta̱ hermano ta̱ ñuu Croacia na̱ yivára sa̱sina nu̱úra ña̱ ná kǒo ndasakáʼnukara Jehová, ta̱yóʼo káchira: “Ki̱ʼii̱n kuenta ta̱ sáa̱-ini xíni miíi̱ kúú ta̱ Ndi̱va̱ʼa ta su̱ví na̱ yivái̱” (Efes. 6:12).

4. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Jesús xíʼin ta̱ Esteban? (Koto na̱ʼná).

4 Miíyó na̱ cristiano va̱ása sáa̱-iniyó xíniyó na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼinyó. Saáchi nda̱a̱ káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ na̱yóʼo xíʼin Jehová (Mat. 5:44). Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Jesús xíʼin ta̱ discípulo Esteban. Tá ka̱tikaa na̱ soldado ñuu Roma ta̱ Jesús ndaʼa̱ yitu̱n, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Yivá koo káʼnu iniún xa̱ʼa̱na” (Luc. 23:34). Ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ña̱ ná koo káʼnu-inira xa̱ʼa̱ na̱ soldado kán, saáchi sa̱xínuna chiñu ña̱ xi̱kuumiívana. Ta sana saá nda̱kanixi̱níra xa̱ʼa̱ na̱ yiví na̱ xi̱kuni̱ ña̱ ná kuvira, saáchi na̱ su̱tu̱ xi̱kuni̱na ña̱ ná keʼéna saá. Ta̱ Jesús ku̱ndaa̱-inira na̱ yiví kán va̱ása níxi̱kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱keʼéna. Saátu ke̱ʼé ta̱ Esteban saáchi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ na̱ ku̱un yu̱u̱ miíra (Hech. 7:58-60). ¿Á nda̱kuiin Jehová oración ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin ta̱ Esteban? Nda̱kuiinvara. Saáchi ku̱a̱ʼání na̱ nda̱tiin ku̱a̱chi xíʼinra ta saátu na̱ xa̱ʼní miíra, tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo nda̱ndikó-inina, ka̱ndíxanara ta nda̱kuchina (Hech. 2:36-41). Ta iin ta̱ xi̱kuni̱ ña̱ ná kuvi ta̱ Esteban xi̱kuu ta̱ Saulo ta̱ ñuu Tarso, tá ni̱ya̱ʼa tiempo nda̱kundiku̱nra ta̱ Jesús ta nda̱ndikó-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra saáchi kǒo níkunda̱a̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱ (1 Tim. 1:13).

Iin ta̱ hermano ta̱ ndíkaa̱ veʼeka̱a ka̱ninína̱ra ta káʼa̱nra xíʼin Ndióxi̱ ta iin ta̱ policía ndáa miíra.

Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin ta̱ Esteban, kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼinyó. (Koto párrafo 4).


5. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ César?

5 Tiempo vitin, Jehová ndákuiinra oración ña̱ kéʼéyó nu̱úra. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo ta̱ César, ta̱ íyo chí Venezuela. Yivára xi̱sa̱a̱-inira xi̱xinira na̱ ñuu Ndióxi̱. Ta̱yóʼo káchira: “Siʼíi̱ xi̱chikaa̱ñá ndee̱ ña̱ kiʼinñá kuenta xíʼinndi̱, ta saátu vií xi̱keʼéñá xíʼin yivái̱. Ni xi̱ndi̱ʼi̱ní-iniñá xa̱ʼa̱ chiñu Ndióxi̱ soo va̱ása nísandákoo ndaʼa̱ñá yivái̱. Sa̱náʼa̱ñá miíndi̱ ña̱ ixato̱ʼóndi̱ yivándi̱ ta saátu ña̱ kandíxandi̱ ña̱ káʼa̱nra soo ná kǒo ya̱ʼandosoña ña̱ káʼa̱n Jehová”. Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱, yivára na̱samavara. Ta̱yóʼo káchira: “Iin yichi̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová xíʼin ndiʼi níma̱i̱ ta tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin yivái̱ á kúni̱ra ka̱ʼvira Biblia xíʼi̱n. Ni̱kusi̱íní-inii̱ tá ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kúni̱vara kaʼvira”. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo yivá ta̱ César nda̱kuchivara. Su̱ví ndiʼiví na̱ íyo contra xíʼin na̱ ñuu Ndióxi̱ nása̱mana, soo savana kéʼévana ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ xítona ña̱ kéʼéyó, xíʼin ña̱ to̱ʼó káʼa̱nyó xíʼinna, ta kúsi̱í-iniyó tá nása̱mana. Kúni̱níyó ña̱ ná chindeétáʼan Jehová xíʼinna, “ta̱ ndátiin ku̱a̱chi xíʼin ndiʼi na̱ ndóo nu̱ú iníísaá ñuʼú”, ña̱ ná kuyatinna nu̱úra (Gén. 18:25).

6. Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Marcos 13:13, ¿ndáa inka xa̱ʼa̱ sáa̱-ini na̱ yiví xínina miíyó?

6 Na̱ yiví sáa̱-inina xínina miíyó saáchi kándíxayó ta̱ Jesús. Iin yichi̱ ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ discípulora: “Ndiʼi na̱ yiví sa̱a̱-inina kunina ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandó yi̱ʼi̱” (kaʼvi Marcos 13:13.) ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ kandíxayó ta̱ Jesús? Ña̱ ndákuniyó ña̱ kúúmiíra iin chiñu káʼnu ña̱ kúúra rey ti̱xin Reino Ndióxi̱. Na̱ yiví na̱ kándíxa na̱ chíñu ñuyǐví yóʼo sáa̱-inina xínina miíyó ta kǒo kándíxana ta̱ nda̱kaxin Ndióxi̱. Tá ku̱i̱ya̱ 1914 ki̱xáʼa xáʼndachíñu ta̱ Jesucristo ta si̱lóʼo tiempo kúma̱ní ña̱ sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ndiʼi na̱ chíñu na̱ kǒo ndákuni ña̱ kúúmiíra iin chiñu káʼnu.

7, 8. ¿Nda̱chun kúsi̱kindaana sava na̱ ndásakáʼnu Jehová? (Juan 15:18-20; koto na̱ʼná).

7 Na̱ yiví sáa̱-inina xínina miíyó chi kǒo kéʼéyó táʼan ña̱ kéʼé na̱ ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra na̱ kundiku̱n miíra sa̱a̱-inina kuninana saáchi kǒo kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo (kaʼvi Juan 15:18-20). Táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ cristiano na̱ ni̱xi̱yo tá siglo nu̱ú saá kéʼé miíyó chi kǒo ndákanixi̱níyó, kǒo káʼa̱nyó, ta ni kǒo kéʼéyó táki̱ʼva kéʼé na̱ ñuyǐví yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ku̱a̱ʼání na̱ hermano íxandi̱va̱ʼana xíʼinna nu̱ú káchíñuna á ti̱xin escuela (1 Ped. 4:3, 4). Sava na̱ yiví kǒo kéʼékana xíʼinyó nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼéna xíʼinyó tá ya̱chi̱ ta kíxáʼa íxato̱ʼóna miíyó, ña̱yóʼo sákusi̱íníña-iniyó.

8 Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo iin ta̱ hermano ta̱ íyo chí Centroamérica ta̱ naní Ignacio. Iin ta̱ maestro ta̱ xi̱sanáʼa̱ miíra, ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ xi̱kusi̱kindaara miíra xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndiku̱nra ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱. Soo tá kúma̱níka ixaa graduara ti̱xin escuela, ta̱ maestro yóʼo ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrara nda̱chun va̱ʼaní ndíku̱nra ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱ ni ku̱a̱ʼání na̱ yiví xi̱kusi̱kindaa miíra. Ta̱ Ignacio ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ndíku̱nra ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱ ndáaña miíra ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ná ku̱ʼu̱nra reunión. Ta̱ maestro yóʼo ni̱xa̱ʼa̱nvara reunión. Ta̱yóʼo nda̱kanda̱ní-inira xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini na̱ hermano ta ki̱xáʼa xáʼa̱n ni̱ʼira reunión. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo ki̱xáʼa káʼvira Biblia ta saátu ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo soo nda̱kundeéra sa̱kúaʼakara xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta nda̱kuchira.

Ña̱ kéʼé ta̱ Ignacio ti̱xin escuela: 1. Ta̱ Ignacio xíʼin ña̱ to̱ʼó xítora nu̱ú ta̱ maestrora, ta̱yóʼo kúsi̱kindaarara ta saátu na̱ káʼvi xíʼinra. 2. Tándi̱ʼi, ta̱ maestro va̱ʼaní xíniso̱ʼora ña̱ káʼa̱n ta̱ Ignacio xíʼinra.

Ni nda̱a̱ ndáaka ku̱i̱ya̱yó, ndiʼivayó kivi nda̱kú koo ini ta ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxayó. (Koto párrafo 8).b


9, 10. a) ¿Ndáa inka ki̱ʼva síín íyoyó nu̱ú ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa? b) ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ apóstol Pablo?

9 Inka ki̱ʼva ña̱ síín íyoyó nu̱ú ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa kúú ña̱ va̱ása kíʼviyó xíʼin ña̱ política ni kǒo xáʼa̱nyó guerra (Juan 18:36). Nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n Romanos 13:1, kándíxayó ley ña̱ íyo ñuu nu̱ú íyoyó. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo kíʼviyó xíʼin ña̱ política, kǒo kúni̱yó kuumiíyó iin chiñu táʼan ña̱ kúúmií na̱ político ta ni kǒo chíkaa̱yó voto xa̱ʼa̱ nda̱a̱ ni iinna. Nda̱kú íyo iniyó xíʼin Jehová ta saátu Reinora, nu̱ú kaʼndachíñu ta̱ Cristo. Ku̱a̱ʼání na̱ testigo Jehová chíkaa̱na na̱yóʼo veʼeka̱a xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxana Jehová soo nisaá nátúʼunkavana xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ra. Na̱yóʼo ndíku̱nna yichi̱ ta̱ apóstol Pablo saáchi ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ na̱túʼunra xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ni nda̱kasinara veʼera ta saátu chi̱kaa̱nara veʼeka̱a (Hech. 24:27; 28:16, 30). Ta̱yóʼo na̱túʼunra xíʼin na̱ yiví na̱ xi̱kuni̱ kuniso̱ʼo miíra tá kúú, na̱ xi̱ndaa veʼeka̱a, na̱ xi̱kachíñu nu̱ú xi̱ndatiinna ku̱a̱chi, na̱ chíñu, na̱ rey ta sana saátu na̱túʼunra xíʼin na̱ xi̱kachíñu nu̱ú ta̱ chíñu Nerón ta̱ ñuu Roma (Hech. 9:15).

10 Ki̱ʼva saá kéʼé na̱ hermano na̱ ñúʼu veʼeka̱a, nátúʼunna xíʼin ndiʼi na̱ kúni̱ kuniso̱ʼo miína tá kúú na̱ juez, na̱ káchíñu nu̱ú na̱ gobierno xíʼin na̱ ndáa veʼeka̱a. Yáʼaka i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ xi̱ndikaa̱ iin ta̱ hermano veʼeka̱a xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inira xíʼin Ndióxi̱. Ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ su̱ví iin castigo níxi̱yo ña̱yóʼo nu̱úra chi nda̱kanixi̱níra ña̱ xi̱niñúʼu Jehová miíra kán ña̱ va̱ʼa natúʼunra xíʼin na̱ yiví na̱ ndixa kúni̱ kunda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱. Tá xíniñúʼu Jehová miíyó ña̱ va̱ʼa natúʼunyó xíʼin na̱ yiví yóʼo xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, kivi kusi̱í-iniyó (Col. 4:3). Su̱ví nda̱saa ña̱yóʼo kivi kusi̱í-iniyó xíʼin ni sáa̱ na̱ yiví xínina miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ káchíñuyó nu̱ú Ndióxi̱. Ná kotoyó inkakaña.

NDA̱CHUN KIVI KUSI̱Í-INIYÓ NI SÁA̱-ININA XÍNININA MIÍYÓ

11. Tá íxandi̱va̱ʼana xíʼinyó, ¿nda̱chun kándíxakayó Ndióxi̱? Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ iin ejemplo.

11 Kíʼinyó kuenta ña̱ xa̱a̱ xínu ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Biblia. Profecía ña̱ nu̱ú ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱, nu̱ú ña̱yóʼo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra, ta̱ Ndi̱va̱ʼa xíʼin na̱ ndíku̱n miíra sa̱a̱-inina kunina na̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱ ta kúʼvi̱-inina xíninara (Gén. 3:15). Ta saátu ta̱ Jesús ku̱a̱ʼá yichi̱ ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ sa̱a̱-inina kunina na̱ káchíñu nu̱ú Ndióxi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n ku̱mí ña̱ evangelio (Mat. 10:22; Mar. 13:9-12; Luc. 6:22, 23; Juan 15:20). Saátu ni̱ka̱ʼa̱n sava na̱ ka̱ʼyi Biblia (2 Tim. 3:12; Sant. 1:2; 1 Ped. 4:12-14; Jud. 3, 17-19). Ña̱kán kǒo ndákanda̱-iniyó tá íxandi̱va̱ʼana xíʼinyó saáchi kúsi̱í-iniyó ña̱ xínu profecía ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia, chi ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ káchíñuyó nu̱ú Ndióxi̱ ta̱ nda̱a̱. Iin ñá hermana ñá íyo ñuu nu̱ú kǒo táxina natúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, káchiñá: “Tá nda̱taxii̱ miíi̱ ndaʼa̱ Ndióxi̱, ku̱ndaa̱-inii̱ ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼi̱n. Ña̱kán va̱ása yíʼvii̱ ya̱ʼi̱ nu̱ú prueba ta ni kǒo ndákanda̱-inii̱ xíʼin ña̱yóʼo”. Iin ta̱ i̱xandi̱va̱ʼa xíʼin ñáyóʼo xi̱kuu yi̱i̱ñá, ndi̱va̱ʼaní ke̱ʼéra xíʼinñá, xa̱ʼmira Biblia ta saátu inkaka tutu ña̱ xi̱kuumiíñá. Soo ñáyóʼo kǒo níndikó-iniñá xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kaxinñá keʼéñá chi va̱ʼaní kixáʼañá kándíxañá Ndióxi̱ (Heb. 10:39). Ñáyóʼo káchiñá: “Ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinyó xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nva Ndióxi̱ ña̱ saá kuu. Tá ndo̱ʼi̱ ña̱yóʼo, ki̱ʼii̱n kuenta ña̱ ndíka̱i̱ ti̱xin religión ña̱ nda̱a̱”.

12. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin iin ta̱ hermano ña̱ ku̱ndeé-inira ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo?

12 Kúnda̱a̱-iniyó ña̱ ixandi̱va̱ʼavana xíʼinyó ta nda̱a̱ kivi ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó. Iin ta̱ hermano ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼora tá xi̱ndikaa̱ra veʼeka̱a, káchira: “Sava yichi̱ xi̱ndakavaní-inii̱ ta xi̱ndi̱ʼi̱ní-inii̱ ta nda̱a̱ xi̱xakui̱”. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ ku̱ndeé-inira ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo yóʼo? Ta̱yóʼo ka̱chira: “Ndiʼi tiempo xi̱kaʼi̱n xíʼin Ndióxi̱. Ña̱ siʼna xi̱keʼíi̱ ndiʼi xi̱ta̱a̱n kúú ña̱ xi̱kaʼi̱n xíʼin Ndióxi̱. Tá xi̱yaʼi̱ nu̱ú tu̱ndóʼo xi̱kaʼi̱n xíʼin Jehová ta saátu tá xi̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼi̱n xi̱kiʼvii̱ baño ta kán xi̱kaʼi̱n xíʼinra”. Ta̱ hermano yóʼo saátu xi̱ndakanixi̱níra xa̱ʼa̱ na̱ xi̱kachíñu nu̱ú Jehová xíʼin na̱ íyo tiempo vitin na̱ nda̱kú íyo ini xíʼinra. Ña̱yóʼo chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo ta saátu ña̱ kǒo ndi̱ʼi̱-inira nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin na̱ discípulora (Juan 14:27; 16:33).

13. ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó?

13 Ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó Jehová ta saátu inkana chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó. Nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira yivára xíʼin ndiʼi níma̱ra. Ta saátu ni̱kuʼvi̱-inira xi̱nira na̱ migora (Juan 13:1; 15:13). Tá ná chikaa̱kayó ndee̱ ña̱ ku̱ʼvi̱ka-iniyó kuniyó Jehová ta saátu na̱ hermanoyó, ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kundeé-iniyó ni kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Ná kotoyó ndáaña ke̱ʼé ta̱ Pablo.

14. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Pablo ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inira nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ra?

14 Tá kúma̱ní kaʼnína ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin migora ta̱ Timoteo: “Saáchi espíritu santo ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱yó, chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ va̱ása i̱yoní koo iniyó, ta táxiña ña̱ ndakú koo iniyó, ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó Ndióxi̱ ta saátu ña̱ viíní ndakanixi̱níyó” (2 Tim. 1:7). ¿Ndáaña xi̱kuni̱ kachira xíʼin ña̱yóʼo? Xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-ini iin na̱ cristiano xínina Jehová íyo tu̱ʼvana ña̱ ya̱ʼana nu̱ú tu̱ndóʼo (2 Tim. 1:8). Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuʼvi̱-ini ta̱ Pablo xi̱xinira Jehová chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ ndakú koo inira ta nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ra nda̱kú ni̱xi̱yo-inira (Hech. 20:22-24).

15. ¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱ na̱ hermanoyó ña̱ kúʼvi̱-inina xínina inkana? (Koto na̱ʼná).

15 Kúʼvi̱ní-iniyó xíniyó na̱ hermano na̱ nda̱kú íyo ini xíʼin Ndióxi̱ ni yáʼana nu̱ú tu̱ndóʼo. Ku̱a̱ʼání na̱ hermano náʼa̱na ña̱ kúʼvi̱-inina xínina inka na̱ hermano, nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Áquila xíʼin ñá Priscila chi̱ndeétáʼanna xíʼin ta̱ Pablo (Rom. 16:3, 4). Tá kúú chí ñuu Rusia, ku̱a̱ʼání na̱ hermano xáʼa̱nna tribunal ña̱ va̱ʼa chikaa̱na ndee̱ xíʼin na̱ hermano na̱ ndátiinna ku̱a̱chi xíʼin. Iin ñá hermana ñá nda̱tiinna ku̱a̱chi xíʼin chí tribunal, xi̱niñá ña̱ ku̱a̱ʼání na̱ hermano ni̱xa̱a̱ ña̱ va̱ʼa chikaa̱na ndee̱ xíʼinñá. Ñáyóʼo ni̱kusi̱íní-iniñá ni kǒo níkivika ka̱ʼa̱nñá xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱na̱ʼa̱ na̱ hermano ña̱ kúʼvi̱-inina xínina miíñá chi̱ndeétáʼanña xíʼinñá míí tiempo ña̱ xi̱xiniñúʼuñá ña̱yóʼo. Ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermano káʼnuka ña̱yóʼo nu̱úka ña̱ sáa̱-ini inkana xínina miíyó ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúsi̱íní-iniyó.

U̱vi̱ ná policía níʼina iin ñá hermana ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, ta na̱ hermano chíkaa̱na ndee̱ xíʼin ñá hermana yóʼo.

Na̱ hermano na̱ íyo ñuu nu̱ú kǒo táxi na̱ chíñu ña̱ natúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, náʼa̱na ña̱ kúʼvi̱-inina xínitáʼanna. (Koto párrafo 15).c


16. ¿Nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pedro tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnuyó Ndióxi̱ kivi kusi̱í-iniyó? (1 Pedro 4:14).

16 Tá kúndeé-iniyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo, sákusi̱íyó ini Ndióxi̱ (kaʼvi 1 Pedro 4:14). Ta̱ apóstol Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra tá sáxo̱ʼvi̱na miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnuyó Ndióxi̱, kivi kusi̱í-iniyó. ¿Nda̱chun? Saáchi tá íxandi̱va̱ʼana xíʼinyó, náʼa̱ña ña̱ íyo espíritu santo Ndióxi̱ xíʼinyó. Ta̱ Pedro xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ xi̱kindoo-ini Ndióxi̱ xíʼin ña̱ xi̱keʼéra xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱ndeé-inira ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo. Tá ni̱ya̱ʼa ña̱ Pentecostés ña̱ ku̱i̱ya̱ 33, tá xi̱ndikaa̱ ta̱ Pedro xíʼin inka na̱ apóstol nátúʼunna xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, na̱ policía ni̱xa̱a̱na ti̱inna miína. Soo ta̱ Pedro ndakúní ni̱xi̱yo inira ta ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxara (Hech. 5:24-29). Ni ka̱nina na̱yóʼo, kǒo nísandákoona ña̱ natúʼunna xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Na̱yóʼo ni̱kusi̱íní-inina “saáchi ta̱xi Ndióxi̱ ña̱ kundoʼona ña̱ kaʼan nu̱ú xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ ta̱ Jesús”. Saátu miíyó kivi kusi̱í-iniyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo (Hech. 5:40-42).

17. Ñuú tá kúma̱níka kuvi ta̱ Jesús, ¿ndáaña ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ discípulora?

17 Ñuú tá kúma̱níka kuvi ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ discípulora: “Na̱ kúʼvi̱-ini xíni yi̱ʼi̱, yivái̱ kuʼvi̱-inira kunirana, ta saátu yi̱ʼi̱ kuʼvi̱-inii̱ kunii̱na” (Juan 14:21). Xa̱a̱ kúni̱níyó ña̱ ná kixaa̱ ki̱vi̱ ña̱ ná ku̱ʼvi̱-ini ndiʼina kunitáʼanna ta kǒoka na̱ sa̱a̱-ini kuni miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ káchíñuyó nu̱ú Jehová (2 Tes. 1:6-8). Ná ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ sákusi̱í-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó, ña̱yóʼo sandíkoña-iniyó ta taxiña ndee̱ ndaʼa̱yó.

¿NDÁAÑA NDAKUIÚN?

  • ¿Nda̱chun sáa̱-ini na̱ yiví xínina na̱ ndíku̱n ta̱ Jesús?

  • Ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíni táʼanyó, ¿nda̱chun káʼnukaña nu̱ú ña̱ sáa̱-inina xínina miíyó?

  • ¿Nda̱chun kivi kusi̱í-iniyó ni sáa̱-inina xínina miíyó?

YAA 149 Ni̱ka̱kuna i̱xaa Jehová

a Na̱sama ki̱vi̱ sava na̱ va̱xi yóʼo.

b ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Ta̱ Ignacio nátúʼunra xíʼin iin ta̱ maestro.

c ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Na̱ hermano chíkaa̱na ndee̱ xíʼin iin ñá hermana ñá ti̱inna ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna chí veʼeka̱a xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxañá Ndióxi̱.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana