Courtesy Jamie Christiani/Bulletin of the Atomic Scientists
NÁ KUNDOO TU̱ʼVAYÓ
Xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví
Tá 27 tí enero ku̱i̱ya̱ 2026, na̱ científico ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví, ta chítáʼanna ña̱yóʼo xíʼin iin reloja ña̱ xa̱a̱ ku̱yatin xa̱a̱ ka̱a̱ u̱xu̱ u̱vi̱ ñuú. Ka̱a̱ u̱xu̱ u̱vi̱ ñuú ndánaʼa̱ña ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví ixaa na̱ yiví.
“Ki̱vi̱ vitin na̱ científico na̱samana hora reloj ña̱ ndána̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví. Ta vitin 85 segundo kuití kúma̱ní ta xa̱a̱ña ka̱a̱ u̱xu̱ u̱vi̱ ñuú, ni iin yichi̱ ta̱ʼán kuu táʼan ña̱yóʼo ña̱ xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví” (Bulletin of the Atomic Scientists [Boletín de Científicos Atómicos]).
“Ña̱ na̱sama hora ña̱ reloj yóʼo, náʼa̱ káxíña nu̱úyó ña̱ kivi kuu iin tu̱ndóʼo ña̱ ndeéní ña̱ kivi sandíʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví yóʼo. Xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱n ndíʼi tiempo chi na̱ yiví kǒo xíínna kítáʼanna keʼéna ña̱ʼa. Soo ni saá kiviva ka̱ku ñuyǐví yóʼo tá ná ka̱ʼa̱n ndiʼi na̱ yiví xíʼin na̱ níʼi yichi̱ nu̱úna ña̱ ndi̱ku̱n kama ná keʼéna iin ña̱ʼa” (Ñá Alexandra Bell, presidenta y directora ejecutiva del Boletín de Científicos Atómicos).
¿Á xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuʼú yóʼo xíʼin na̱ yiví? ¿Á xíniñúʼu yi̱ʼvíyó xa̱ʼa̱ ña̱ kuu chí nu̱únínu? ¿Ndáaña káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
Ña̱ ndátuyó koo chí nu̱únínu
Biblia káʼa̱nña ña̱ “ñuʼú yóʼo kooña ndiʼi tiempo” ta na̱ yiví “koona nu̱úña ndiʼi tiempo” (Eclesiastés 1:4; Salmo 37:29). Ña̱kán kǒo sandíʼi-xa̱ʼa̱ví na̱ yiví ñuʼú yóʼo ta ndiʼi tiempova koona nu̱úña.
Soo, Biblia káʼa̱nña ña̱ íyova ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱, tá kúú káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ kéʼé ña̱ kini “na̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱va kúúna” (1 Juan 2:17).
Tá kúni̱ún kunda̱a̱ka-iniún ndáaña kúni̱ kachi Biblia tá káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví, kaʼvi artículo ña̱ naní “¿Se acerca el fin del mundo? ¿Qué es el apocalipsis?”.
Ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-iniún ndáaña káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ kuu chí nu̱únínu, kaʼvi artículo ña̱ naní “¿Cuándo será el fin del mundo?”.
Va̱ása kundi̱ʼiní-iniún
Ña̱ káʼa̱n Biblia chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ va̱ʼa kusi̱í-iniyó ni ku̱a̱ʼání ña̱ kini kúu nu̱ú ñuʼú yóʼo. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼanña xíʼinyó?
Nu̱ú Biblia va̱xi consejo ña̱ va̱ʼaní ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó (2 Timoteo 3:16, 17). Tá kúni̱ún kunda̱a̱-iniún ndáa ki̱ʼva kivi chindeétáʼan Biblia xíʼún ña̱ kǒo kundi̱ʼiní-iniún ni kúúmiíún ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo, kaʼvi artículo ña̱ naní “Qué puedo hacer para no preocuparme tanto”.
Biblia káʼa̱nña xíʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní kuu chí nu̱únínu (Romanos 15:4). Káʼa̱nña xíʼinyó ndáaña kúu vitin ta ndáaña kuu chí nu̱únínu, ta ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo kundi̱ʼiní-iniyó.
Tá kúni̱ún kunda̱a̱ka-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Biblia, káʼa̱nndi̱ xíʼún ña̱ kotoún ndáa ki̱ʼva sánáʼa̱ndi̱ na̱ yiví xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱.
a “Reloj ña̱ káʼa̱n na̱ científico xa̱ʼa̱ ña̱ ndána̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví sándakaʼánña ndiʼi na̱ yiví ña̱ xa̱a̱ ku̱yatinní sandíʼi-xa̱ʼa̱yó ñuʼú yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱a̱ʼání tecnología ña̱ i̱yoní i̱xava̱ʼayó. Iin ña̱ ndána̱ʼa̱ kuití kúú ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa kǒo nandósoyó ña̱ xíniñúʼu viíka kundaayó ñuʼú yóʼo tá kúni̱yó kundooyó nu̱úña” (Bulletin of the Atomic Scientists [Boletín de Científicos Atómicos]).