Setiembri

Poqu cristiänu tikrarirqa, poqu cristiänu sïguinapaqmi kallpachakunantsik y manam dejarinantsiktsu (1 Cor. 10:12). Tsëmi, yachakuykanqantsikta o mana yachakuykanqantsiktapis seguïdu rikäkunantsik. Colösaschö cristiänukunaqa poqu cristiänunam kayarqan, tsënö karpis Diosta mana sirweq nunakuna yachatsikuyanqampitam cuidakuyänan karqan. Tsëmi pëkunaman cartakurnin apostol Pablu cläru nirqan poqu cristiänu kayänan y poqu cristiänu sïguiyänampaq kallpachakuyänan alläpa precisanqanta (Col. 2:6-10). Tsënöllam Epafraspis Colösaschö cristiänukunataqa alli reqeq, tsëmi “poqu” cristiänu sïguiyänampaq o “complëtu” kayänampaq Diosnintsikman imëpis mañakoq (Col. 4:12; nöta). Tsëqa, Pabluwan Epafras niyanqannöpis, ¿imatataq rurashwan poqu cristiänu sïguinapaq? Alliran kallpachakunantsik y yanapamänapaqmi Jehoväman mañakunantsik. Pabluwan Epafrasqa, Colösaschö cristiänukuna mana allikunapa pasëkarpis, poqu cristiänu sïguiyänantam munayarqan. w24.04 pägk. 6, 7 pärrk. 16, 17

Jehoväta llapan shonquntsikwan respetarninqa, manam ruranqantsikkunawan llakitsita munashuntsu. Tsënöllam Jehoväpa rikëninchö alli kanapaqqa, pipis nimanqantsikkuna alli o mana alli kanqanta y rasumpa o mana rasumpa kanqanta cuentata qokuyta yachakunantsik (Prov. 2:3-6; Heb. 5:14). Jehoväta kuyanqantsikpitapis nunakunata mas mantsarqa, Jehoväpa contran niyanqankunatam creir qallëkushwan. Pensarishun Canaan markaman rikapakoq ëwashqa 12 musyapakoqkunaman. 10 musyapakoqkunaqa, Jehoväta kuyayanqampitapis masmi cananeu nunakunata mantsayarqan. Kënömi niyarqan: “Ama pëkunawan pelyaq ëwashuntsu. Pëkunaqa noqantsikpitapis mas kallpasapam kayan” (Nüm. 13:27-31). Cananeu nunakunaqa rasumpam mas puëdeq kayarqan. Peru “manam vencita puëdishuntsu” nirqa, Jehovätam qonqëkushqa kayarqan. w24.07 päg. 9 pärrk. 5, 6

Nunakunata Jehovä juzgarqa, imëpis alli kaqllatam ruran. Abrahannömi noqantsikpis següru këkantsik Patsachö llapan nunakunapa Juezninqa alli kaqllata ruranqanta, llakipäkoq kanqanta y yachaq kanqanta. Jehoväqa Jesustam churashqa nunakunata juzganampaq y imanö juzganampaqmi alli yachatsishqa (Juan 5:22). Jehoväwan Jesusqa nunakuna shonqunkunachö imanö kayanqantam musyëta puëdiyan (Mat. 9:4). Tsëmi ishkampis alli kaqllata imëpis rurayanqa. Nunakunaqa manam juzguëta yachantsiktsu, peru Jehoväqa yachanmi juzguëta. Tsëmi Jehoväman y decidinqankunamampis confiakunantsik (Isaïas 55:8, 9). Musyantsikmi alli kaq juezpa makinchö këkanqantsikta, tsëmi Jehoväman y Jesusmanqa llapan shonquntsikwan confiakuntsik. Y musyantsikmi gobernamaqnintsikqa Jesus kanqanta; pëqa Teytannöllam alli kaqta ruran y llakipäkoqmi (Is. 11:3, 4). w24.05 päg. 7 pärrk. 18, 19

Shonquntsikchö rasumpa kaqllata parlakunqantsikqa alläpa allim. Pensarishun Jesusta Natanael reqinqan junaq pasakunqanman. Felïpim amïgun Natanaelta pusharqan Jesusta reqinampaq, y Jesus rikëkurmi kënö nirqan: “Rikäyë, pëqa Israelchö leykunata cäsukoq y rasumpa kaqllata parlaq israelïta nunam” (Juan 1:47). Jesuspa wakin discïpulunkunapis rasumpa kaqllatachi parlayaq, peru Natanaelqa pëkunapita masmi rasumpa kaqllata parlakoq. Natanaeltaqa jutsasapa karpis, rasumpa kaqta parlakuymi gustaq. Tsënö kanqantam Jesusqa alläpa valorarqan, tsëmi felicitarqan. Salmus 15 textuchöqa masqa parlan, nuna mayintsikkunata imanö tratanapaq kaqtam. Salmus 15:3 textuchömi nin Jehoväpa wayinchö kaqkunaqa nuna mayinkunata mana calumniayanqanta, nuna mayinkunata mana allikunata mana rurayanqanta y amïgunkunapaq mana rimayanqanta. Nuna mayintsikpaq mana allita parlanqantsikqa pëkunatam alläpa llakitsin, y tsënö parlarqa manam Jehoväpa wayinchö këtapis puëdishunnatsu (Sant. 1:26). w24.06 päg. 10 pärrk. 7, 9; päg. 11 pärr. 10

Yachatsikunëkipaq alli preparakurqa, manam yachatsikunqëki höra mantsapakunkitsu. Tsënömi Jesuspis qateqninkunata yachatsirqan manaraq yachatsikoq ëwayaptin (Lüc. 10:1-11). Y yachatsinqannö yachatsikushqa karmi, alläpa kushishqa sientikuyarqan. Yachatsikunapaqqa, ¿imanötan preparakushwan? Kënömi pensanantsik: “¿Kë asuntupaqqa imanötan fäcil-lla entiendiyänampaq parlapärïman? Kë markachöqa kë asuntukunapaqmi masta musyëta munayan, tsëqa ¿imanöraq contestäman tsë asuntupaq tapuyämaptin?”. Tsënö pensarirmi alli preparakunantsik. Tsënöpam, nunakunawan parlanqantsik höraqa tranquïlu, kushishqa y kuyakuywan parlapäshun. w24.04 päg. 16 pärrk. 6, 7

Masqa nunakunata yachatsintsik Jehoväta y jutinta kuyarninmi. Yachatsikurninqa Diosnintsiktam alabëkantsik. Jehovällam derëchuyoq punta puntaman churanapaq, respetanapaq y poderyoq kanampaq. ¿Imanötan Diosnintsiktaqa punta puntaman churantsik y respetantsik? Imëkatapis kamanqanta y noqantsiktapis kamamanqantsikta llapan nunakunata willarninmi. Tsënöllam yachatsikunantsikpaq tiempuntsikta rakintsik, kallpantsikwan y imëkantsikwan puëdinqantsikmannö yanapakuntsik (Mat. 6:33; Lüc. 13:24; Col. 3:23). Diosnintsikpita yachatsikuyqa alläpam gustamantsik. Tsënöllam jutimpita y jutin ima ninan kanqantapis nunakunata yachatsita munantsik. w24.05 päg. 17 pärr. 11

Jehoväqa adoranqantsikpita bendicimantsikmi (Heb. 11:6). Kanan witsanqa yamë y kushishqa kawakunapaqmi yanapamäshun, y shamoq tiempuchönam mana wanushpa kawakunata permitimäshun. Segürum këkantsik tsë rurëta puëdinampaq kaqta y bendicimänapaq kaqta. Tsënö següru kanqantsikmi yanapamäshun, unë sirweqninkunanöpis gänas gänaslla sirwinapaq. Rikärishun Timoteu ruranqanta (Heb. 6:10-12). Timoteuqa confiakurqanmi sirwinqampita Diosnintsik bendicinampaq kaqta (1 Tim. 4:10). Tsëmi Jehoväta y wawqi panikunata sirwirnin alli trabajarqan. ¿Imanötan rurarqan? Apostol Pablum nirqan alli yachatsikoq kanampaq, y jövin y mayor wawqikunapaqpis ejemplu kanampaq. Timoteuqa wawqi panikunatam kuyëllapa y firmi consejanan karqan, y tsë rurëqa manam fäciltsu karqan (1 Tim. 4:11-16; 2 Tim. 4:1-5). Timoteuqa Jehovä bendicinampaq kaqtam següru karqan (Rom. 2:6, 7). w24.06 pägk. 22, 23 pärrk. 10, 11

Jehoväqa corregikuyänanta munarmi, sirweqninkunaman willakoqninkunata seguïdu mandarqan. Jeremïastam kënö ninampaq mandarqan: “Mana alli portakoq Israelpita nunakuna, noqaman kutiyämuy […]. Mana dejakoq karmi qamkunawanqa cölerashqanatsu kashaq y mana allikunata rurayanqëkitaqa manam yarpäshaqnatsu. Tsënö kanampaqqa, noqa Jehovä Diospa conträ churakäyanqëkita ama negayëtsu” (Jer. 3:12, 13). Joeltanam kënö ninampaq mandarqan: “Llapan shonquykikunawan noqaman kutiyämuy” (Joel 2:12, 13). Isaïastanam kënö ninampaq mandarqan: “Imëpis limpiu kayänëkipaq kallpachakuyë. Ama rikënïchö mana allikunata rurayënatsu, y mana alli rurëkunata dejayë” (Is. 1:16-19). Y Ezequieltanam kënö ninampaq mandarqan: “Noqaqa manam kushikütsu mana alli kanqampita juk nuna wanuptin, tsëpa rantinqa, mana alli rurëkunata dejananta y kawakunantam munä”. “Pï nunapis wanuptinqa manam kushikütsu. Mana alli rurëkunata dejaskir, alli kaqtana rurayë y kawakuyë” (Ezeq. 18:23, 32). Jehovä Diosnintsikqa nunakuna imëyaqpis kushishqa kawakuyänantam munan, tsëmi jutsata rurayanqampita arrepentikuyaptinqa alläpa kushikun. w24.08 päg. 9 pärrk. 5, 6

Kuyakoq Diosnintsikqa wakin sirweqninkunatanöllam yachatsishunki, consejashunki y wananqëki hörakuna mana allikunapita tsapäshunki. Juknöpaqa llapan nunakunata igualpa tratanqanta Jehovä rikätsikun, Palabranta llapankuna musyayänanta munarmi. Jehoväqa Palabranta qellqatsirqan hebreu, arameu y griëgu idiömakunallachömi. Peru ¿tsë idiömakunachö Bibliata leyita puëdeq kaqkunallatsuraq Jehoväpa mas amïgun këta puëdiyan? Manam (Mat. 11:25). Jehoväqa manam alli estudiashqa nunakunallatatsu ni Bibliata qellqayanqan idiömakunata yachaq nunakunallatatsu amïgunkunatanö rikan. Tsëpa rantinqa, estudiashqa o mana estudiashqa kayaptimpis entëru Patsachö nunakunatam igualpa rikan. Tsëmi Palabran Bibliata mëtsika idiömakunaman traduciyänanta permitishqa, tsënöpa Palabranta yachakurnin amïgun tikrayänampaq (2 Tim. 3:16, 17). w24.06 pägk. 6, 7 pärrk. 13-15

Jerusalen imë junaq ushakänampaq kaqtaqa manam Pablupis ni Judëachö cristiänukunapis musyayarqantsu, peru yamë kawakuyanqan tiemputam provechayänan karqan Jehovä Diosnintsikman mas markäkuyänampaq y mana alli tiempupaq alistakuyänampaq (Heb. 10:25; 12:1, 2). Noqantsikpis ichik tiempullachönam, hebreu cristiänukuna pasayanqampitapis mas peor sufrimientupa pasashun (Mat. 24:21; Apo. 16:14, 16). Tsëmi noqantsiktapis, hebreu cristiänukunata Jehovä consejanqan yanapamäshun. Apostol Pabluqa hebreu cristiänukunata animarqan Diospa Palabranta alli yachakuyänampaqmi (Heb. 5:14-6:1). Pabluqa hebreu Idiömachö Qellqarëkaq Diospa Palabranwanmi entienditsirqan, cristiänukuna Diosta adorayanqanqa judïukuna rurayanqampitapis mas alli kanqanta. ¿Imanirtan Pabluqa nirqan Diospa Palabranta alli yachakuyänampaq y entiendiyänampaq? Tsëmi yanapanan karqan nunakuna mana rasumpa kaqkunata yachatsikuyanqanta mana creiyänampaq. Tsënöpam rasumpa kaqta yachakuyanqantaqa dejayanmantsu karqan. w24.09 pägk. 8, 9 pärrk. 2, 3; päg. 10 pärr. 6

Jesuspa qateqninkunaqa animayänantam wanayarqan. ¿Imanirtan tsënö nintsik? Pëkunaqa llapan tiempunkunawan Jesuspa qateqnin kayänampaqmi wayinkunata, familiankunata y negociunkunatapis dejashqa kayarqan (Mat. 19:27). Wakinkunatanam nunakuna chikiyaq Jesuspa qateqnin kayanqampita (Juan 9:22). Pëkunaqa, Diospa Akrashqan Jesus kanqantam creiyarqan, tsëmi imëkata rurayarqan (Mat. 16:16). Peru Jesusta wanuratsiyaptinqa, llapan ruramunampaq kaqman confiakuyanqanmi ushakärirqan, tsëmi llakishqa sientikuyarqan. Jesusqa entiendirqanmi pëta wanutsishqa kayaptin qateqninkuna llakishqa këkäyanqanta. Peru manam pensarqantsu markäkuyninkuna o yärakuyninkuna pishiptin tsënö këkäyanqanta. Tsëmi kawarinqan junaqllana amïgunkunata yuripur qallëkurqan: Marïa Magdalënatam yuripurqan pamparanqanchö waqar këkaptin (Juan 20:11, 16); tsëpitanam Emausta ëwëkaq ishkaq discïpulunkunata yuripurqan y Pëdrutapis yuripurqanmi. w24.10 päg. 13 pärrk. 5, 6

Papäkuna wamrëkikunata Diosman creiyanqanta defendiyänampaq yanapayë. Creiyanqankunata defendiyänampaqqa, yanapayankiman jw.org päginachö “Los jóvenes preguntan”, “¿Creación o evolución?” neqta yachakurninmi. Tsëta yachakurirmi tapuriyankiman mëqan kaq yachatsikuy mas sencïllu kanqanta, y imëkatapis Dios kamashqa kanqanta shumaq entienditsikuyänampaqmi kutin kutin practicayänëki. Peru mëqanllapis parlëta munaptinqa, shumaq y sencïllulla parlapäriyänampaqmi yachatsiyänëki. Këllaman pensarishun: capaz juk alumnu mayin kënö ninman: “Noqaqa rikanqä kaqkunallamanmi creï, y Diostaqa manam imëpis rikarqötsu; tsëmi pëmanqa creïtsu”. Testïgu jövinqa kënömi ninman: “Këman pensari: monti rurinchö purikarnin tarinkiman rumipita rurashqa ichiklla shumaq wayita. ¿Kikillan rurakäkushqa kanqantatsuraq pensankiman o pï karpis rurashqa kanqantatsuraq? Ichiklla wayitapis juk nunaraq rurashqa këkaptinqa, ¿manatsuraq kë Patsachö llapan rikanqantsikkunata y ciëluchö kaqkunatapis juk yachaqraq kamashqa?”. w24.12 päg. 18 pärr. 16

Imatapis allita decidinapaqqa, llapantsikpis jukkuna yanapamänatam wanantsik. Tsëmi anciänukuna y Diospa kaqchö poqushqa cristiänukuna yanapamënintsikta puëdiyan. Tsënö kaptimpis, edäna kayanqampitaqa manam pensanantsiktsu consejamanqantsikkuna mana yanapamanqantsikta. Jehoväqa edäna kaqkunapita yachakunantsiktam munan. Pëkunaqa atska tiempupa kawashqa karmi imëkatapis alli musyayan, entiendiyan y yachayan. Bibliata qellqayanqan tiempuchöqa, Jehoväqa edäna nunakunatam utilizarqan sirweqninkunata animanampaq y yachatsinampaq. Wakinkunaqa kayarqan Moises, David y apostol Juanmi. Kawayanqan tiempuqa jukläya jukläyam karqan. Pëkunaqa wanukuyänanna këkarmi, Jehoväpa mas jövin sirweqninkunata consejayarqan Jehoväta cäsukuyänampaq. Tsë niyanqankunataqa Bibliamanmi Diosnintsik qellqatsishqa. Tsëmi jövin kashqa o mayor kashqapis, tsë consëjukunaqa yanapamantsik (Rom. 15:4; 2 Tim. 3:16). w24.11 päg. 8 pärrk. 1, 2

Noëpa tiempunchönam, Diosnintsikqa nunakunata nishqa karqan yawarta mana mikuyänampaq (Gen. 9:3, 4). Tiempuwannam israelïtakunatapis mandarqan yawarta mana mikuyänampaq, y yawarta mikoq nunataqa ‘wanutsiyänampaq’ (Lev. 7:27). Y Jesusqa tsë Leyta respetatsirqanmi (Mat. 5:17-19). Tsëqa, ¿Jesusqa rasumpaku nikarqan cuerpunta mikuyänampaq y yawarninta upuyänampaq? Manam. Jesusqa imëpis ruranqannömi, ejempluwan yachatseq cuenta parlapëkarqan. Pensarishun samaritäna warmita kënö ninqanman: “Noqa qaranqä yakuta upoqqa, manam yapëqa yakunanqatsu, sinöqa qaranqä yakum, pëchö pashtaq yakunö kar imëyaqpis kawanampaq yanapanqa” (Juan 4:7, 14). Jesusqa manam nikarqantsu juk pözupita yakuta upurirlla imëyaqpis kawanampaq kaqta, ni manam Capernaumchö wiyaq nunakunatapis nikarqantsu cuerpunta mikurlla y yawarninta upurlla imëyaqpis kawëyoq kayänampaq kaqta. w24.12 päg. 9 pärrk. 4-6

Casädu cristiänukunaqa, Diosta mana sirweq nunakuna pensayanqankunapitam alli cuidakuyänan. Pëkunanö pensarqa, warminkunatam mana alli tratar qallëkuyanqa. Pensarishun punta cristiänukunapa tiempunchö Röma congregacionchö pasakunqanman. Tsë congregacionchöqa llapampis ciëlupaq akrashqam kayarqan. Pëkunatam apostol Pablu kënö consejarqan: “Amana kë munduchö nunakunanöqa kayëtsu” (Rom. 12:1, 2). ¿Imanirtan Pabluqa tsënö consejarqan? Kë munduchö nunakuna rurayanqannö rurëkäyanqanta rikarmi. Tsëmi Pabluqa nirqan imanö pensayanqanta y portakuyanqanta cambiayänampaq. Tsë consëjutaqa kanan tiempu cristiänukunapis cäsukuyänanmi. Wakin cristiänukunaqa, Diosta mana sirweq nunakuna pensayanqanta qatirmi warminkunata mana alli tratayashqa. w25.01 päg. 9 pärr. 4

Kanan witsampis, anciänukunaqa alläpa ocupädum kayan. Pëkunam Diospita yachatsikuychöqa punta puntachö kayan (2 Tim. 4:5). Yachatsikoqmi yarquyan, wawqi panikuna yachatsikuyänampaqmi territoriukunata patsätsiyan y imanö yachatsikunapaqmi yanapamantsik. Manam tsëllatsu, juk wawqi o juk pani jutsata ruraptinqa, kuyëllapam arrepentikunampaq y Jehoväta sirwir sïguinampaq yanapayan. Peru tsënö yanaparpis mana arrepentikuptinqa, congregacion limpiu kanampaqmi Jehoväpa testïgun manana kanampaq decidiyan (1 Cor. 5:12, 13; Gäl. 6:1). Tsënöllam anciänukunaqa imëka alli mitsikoq cuenta wawqi panikunata cuidayan (1 Pëd. 5:1-3), reunionkunachö yachatsikuyänampaq alli preparakuyan y llapan wawqi panikunata reqiyänampaq y watukayänampaq kallpachakuyan. Y wakin anciänukunanam yanapakuyan Hospitalkunachö Yawarta mana Churamänapaq, qeshyëkaqkunata watukarnin, Diosta adoranantsik wayikunata rurëchö y altsëchö. ¡Anciänukunaqa imëkatam noqantsikrëkur rurayan! w24.10 päg. 20 pärr. 9

Librina kanqantsikpaq Bibliachö parlarqa, Jesuspa vïdanwan Jehovä pagakunqanrëkur jutsantsikpita librina o limpiuna quedanqantsikpaqmi parlëkan. Tsëpaq parlarmi apostol Pablu kënö nirqan: “[Cristuqa] imëka mana alli rurëkunapita libri kanapaqmi noqantsikrëkur wanurqan” (Tïtu 2:14). Noqantsikrëkur Jesus wanushqa kaptinmi, alläpa sufritsimaqnintsik jutsapita y wanuypita librina këta puëdishun (Rom. 5:21). Tsëmi Jehovätawan Jesustaqa alläpa agradecikuntsik Jesuspa yawarninwan o vïdanwan libramanqantsikpita. w25.02 päg. 5 pärrk. 15, 16

¿Imakunatataq rurashwantsu tentacionkunaman ishkita mana munarqa? Tsëta musyanapaq parlarishun Proverbius librupa 7 kaq capïtulun ninqampita. Tsëchömi willakun jukwan jukwan kakoq warmiwan juk jövin patsäkurinqanta. Y 22 kaq versïculuchömi nin ‘qepanta ëwar qallëkunqanta’. Capaz pensashwan tsë jutsamanqa illaqpita ishkirishqa kanqanta, peru manam. Qepan kaq versïculukunachömi nimantsik tsë jutsaman ishkinampaq imakunata rurashqa kanqanta. ¿Imakunatataq tsë jövin rurarqan? Puntataqa patsa ampinqan höram warmi täkunqan cälli esquïnapa ëwarqan. Tsëpitanam, tsë warmipa wayin kaq lädupa ëwarqan (Prov. 7:8, 9). Y warmita rikärirqa, manam juk nänipa ëwakurqantsu. Tsëpa rantinqa, mutsanantam permitirqan y warmiqa Dioswan alli këkanqanta rikätsikoq qarëkunata rupatsishqa kanqantam parlaparqan. Capaz tsënöqa parlaparqan alli warmi kanqanta creinanta munar (Prov. 7:13, 14, 21). Tsë warmi kawanqan lädupa puntallapitana purita evitashqa karqa, manam tsë warmiwan patsäkunmantsu karqan. w24.07 päg. 16 pärrk. 8, 9; päg. 19 pärr. 19

Wakinkunaqa capazchi pensayanman jutsata ruraq mana arrepentikuptimpis, Diosnintsikqa llakipäkoq karnin sirwir sïguinanta permitinqanta. Peru manam tsënötsu. Jehovä Diosnintsikqa llakipäkoq karnimpis, manam jutsa ruraqkunataqa rikaräkuntsu ni manam leyninkunatapis mana kaqpaqqa churantsu (Jüd. 4). Mana arrepentikoqkunata sirweqnin kayänanta permitirqa, Jehoväqa manachi rasumpa llakipäkoqtsu kanman y wakin sirweqninkunatapis peligrumanchi churanman (Prov. 13:20; 1 Cor. 15:33). Tsënöllam Corintu congregacionchö pasakunqanwan entiendintsik, jutsa ruraq cristiänu ushakänanta Jehovä mana munanqanta. Pëqa munan, jutsata ruraqkuna salvakuyänantam. Arrepentikuyaptin y jutsa rurëta dejayaptinqa llakipanmi y amïgun kayänantam permitin (Ezeq. 33:11; 2 Pëd. 3:9). Tsëmi Corintu congregacionchö tsë wawqi arrepentikuriptin y jutsa rurëta dejariptinqa, Jehovä mandaptin apostol Pabluqa nirqan tsë wawqita perdonayänampaq y kushishqa chaskiyänampaq. w24.08 päg. 17 pärr. 7; pägk. 18, 19 pärrk. 14, 15

¿Imataraq Jesusqa cuentachö katsinqa nunakunata juzgarnin? Alli noticiakunata chaskikuyanqanta y ciëlupaq akrashqakunata yanapayanqantam (Mat. 25:31-46). ¿Y imëraq Jesusqa decidinqa üshanö o cabranö kayanqanta? Tsëtaqa decidinqa ‘alläpa sufrimientu’ witsanmi, tsëqa kanqa Armagedon guërra qallananna këkaptinmi (Mat. 24:21). Imanömi juk mitsikoq üshakunata cabrakunapita rakin, tsënömi Jesuspis ciëlupaq kaqkunata yanapashqakunata, mana yanapashqa kaqkunapita rakinqa. Jehoväqa Jesustam juez kanampaq churashqa, y Bibliachöqa nin Jesusqa alli juez kanqantam (Is. 11:3, 4). Jesusqa nunakuna pensayanqanta, niyanqanta y rurayanqantam musyëkan. Y rikëkanmi ciëlupaq akrashqakunata yanapëkäyanqanta o mana yanapëkäyanqantapis (Mat. 12:36, 37). Pëqa clärum musyanqa ciëlupaq akrashqakunata trabäjunkunachö pï yanapanqanta. ¿Y imanötan ciëlupaq akrashqakunataqa yanapashwan? Juknöpaqa Diosnintsikpita yachatsikurninmi. w24.09 pägk. 20, 21 pärrk. 3, 4

Diospa Palabranmi “imëkapitapis alli segurakuyë” nir consejamantsik. Peru ¿imanötan segurakushwan? Imanö pensanqantsiktam, Biblia ninqanwan igualatsinantsik. Këllaman pensarishun: ¿imataraq juk jövin ruranman Jehovä kuyanqanta mana següru karqa? ¿Tsënöllatsuraq kakunman? Manam. Tsëpa rantinqa, Jehovä kuyanqanta entiendinampaqmi Bibliata leyinan. ¿Imatataq rurashwan Jehovä parlapämanqantsikta wiyanapaq? Palabran Bibliatam leyinantsik. Peru nimanqantsikta wiyanapaqqa, manam leyinantsikllatsu. Tsëpa rantinqa, yarpachakunqantsik asuntupaqmi textukunata y publicacionkunachö consëjukunata ashinantsik (Prov. 2:3-6). Yachakunqantsik höram, yarpachakunqantsik asuntupa respuestanta tarinapaq Jehovä Diosnintsikman mañakunantsik. Pasëkanqantsik asuntupaq Bibliachö consëjukunata y publicacionkunachö consëjukunata ashishun. w24.10 päg. 25 pärrk. 4, 5

Nunakuna mana alli munëninkunawan rurayanqantaqa manam Jehovä bendicinqatsu (1 Cor. 10:24, 33; 13:4, 5). Jesuspa qateqninkunapis höraqa wakinkunapita mas alli këta munarmi imatapis rurayaq. Tsëtam rurayarqan Santiäguwan Juan. Pëkunaqa Jesustam mañakuyarqan mas precisaq carguman churanampaq. Tsëta mañakuyanqampitaqa manam Jesus felicitarqantsu, tsëpa rantinqa 12 apostolninkunatam kënö nir corregirqan: “Mëqëkipis mas carguyoq këta munarqa, wakinkunapa sirweqninkunam kayänëki, y mëqëkipis puntachö këta munarqa, wakinkunapa sirweqninkunam kayänëki” (Mar. 10:35-37, 43, 44). Jehovä Diosnintsikta y wawqi panikunata rasumpa kuyarnin ima cargutapis chaskinëkipaq kallpachakuptikiqa, Jehovämi bendicishunki (1 Tes. 2:8). w24.11 pägk. 15, 16 pärrk. 7, 8

Kuyakoq kanqantsik y humildi kanqantsiknam yanapamäshun imatapis ‘wakinkunapa biennimpaq’ ruranantsikpaq (1 Cor. 10:23, 24, 32; 1 Tim. 2:9, 10). Tsënömi imatapis decidinqantsikkunachö wakinkunata respetanqantsikta y kuyanqantsikta rikätsikushun. Imatapis alläpa precisaqta decidirninqa, tsë decidinqëkita cumplinëkipaq imakuna yanapashunëkipaq kaqmanmi alli pensanëki. Jesusqa clärum nirqan imata rurarpis ‘ëkata gastanantsikpaq’ kaqman alli pensanapaq (Lüc. 14:28). Tsëmi decidinqëkita cumplinëkipaqqa, ëka tiempu ushanëkipaq kaqta, ëkata gastanëkipaq kaqta y imanö ruranëkipaq kaqta alli pensanëki. Capazchi wakin cäsukunachöqa familiëkita willanqëki alli kanqa, tsënöpa pëkunapis yanapayäshunëkipaq. ¿Imanirtan imanö ruranëkipaq kaqta alli patsätsinkiman? Alli patsätsipakurmi musyanki ima cambiukunata ruranëkipaq kaqta o juknöpapis ruranëkipaq kaqta. Tsënöllam imanö ruranëkipaq kaqta familiëkikuna niyäshuptikiqa, respëtuwan wiyanëki; tsënöpam pëkunapis gänas gänaswan yanapayäshunki. w25.01 pägk. 18, 19 pärrk. 14, 15

Alläpam agradecikuntsik, y nunakunatam gänas gänaslla yachatsita munantsik. Isaïasqa entienditsikurqan sirweqninkunawan juntu Jehoväta adoranapaqqa kikin Jehovä patsätsinqantam. Tsëmi kushishqa sientikuntsik (Isaïas 65:18, 19). Tsëmi Jehoväqa kë mana alli munduchö sufrikaq nunakunata yachatsinantsikta munan, tsënöpa shumaq congregacionninman yëkayämunampaq. Rasumpa kaqta musyanqantsiktaqa ¡alläpam kushikuntsik! Tsëmi tsë bendicionkunapita masraq nunakunata yachatsita munantsik (Jer. 31:12). Sirweqninkunawan juntu Jehoväta adoranqantsikpitam alläpa agradecikuntsik y ruramunampaq kaqta shuyararmi kushishqa këkantsik. Këllaman pensarishun: Llapan ruramunampaq kaqkunata ruramunqantam, ¡Shumaq Patsachö rikëta puëdishun! Bibliachömi kënö nimantsik: “Y manam ardëllatsu alli trabajar afanakuyanqa”. Diosnintsik bendicimashqam kushishqa y següru kawakushun. Manaraqpis mañakushqam Diosnintsikqa imata munanqantsikta musyanqa y llapan munanqantsikkunawanmi bendicimäshun (Is. 65:20-24; Sal. 145:16). w24.04 pägk. 22, 23 pärrk. 11, 12

¿Ima mastataq rurashwan tsapämaqnintsik qaqanö Jehovä kanampaq? Llapan shonquntsikwanmi confiakunantsik. Mana allikunapa pasëkarpis, mandakunqankunata cäsukunqantsikqa biennintsikpaqmi (Is. 48:17, 18). Cada yanapamanqantsikta rikarmi pëmanqa maslla confiakuntsik. Tsënöpam, shamoq tiempuchö mana allikunapa pasanapaqpis listu këkantsik. Imanömi juk qaqa cambiantsu, tsënöllam Jehoväpis imanö këninta ni decidinqankunata cambiantsu (Mal. 3:6). Adanwan Ëva jutsallakuriyaptinqa, Jehoväqa manam nunakunapaq rurëta munanqanta cambiarqantsu. Tsëmi apostol Pabluqa Diospaq nirqan, “kikinta mana negakuyta” puëdinqanta (2 Tim. 2:13). Tsënöqa nirqan ima pasakuptimpis o jukkuna imata rurayaptimpis, Jehoväqa imanö kanqanta, decidinqankunata y mandakunqankunata mana cambianqantam. Tsëkunata musyarqa, mana allikunapa pasanqantsik hörakuna yanapamänapaq kaqmanmi confiakuntsik, y Jehoväqa llapan änikunqankunatam cumplimunqa (Sal. 62:6, 7). w24.06 pägk. 27, 28 pärrk. 7, 8

¿Imaraq yanapashunki noviuykiwan o noviëkiwan casakuyta decidinëkipaq? Tsëpaqqa allim reqinakuyänëki. Capazchi manaraq noviu karnin reqiparqëkina. Peru noviu karninqa shonqunchö imanö nuna kanqantam alli reqinëki y manam shumaq kanqanllatatsu rikänëki. Tsë ninanqa Diosnintsikta rasumpa kuyanqanta, imanö kanqanta y imanö pensanqantam alli musyanëki. Y kë tapukuykunamanmi pensanëki: “¿Pëqa alli qowa o alli runa o alli warmitsuraq kanqa? ¿Comprendinakuyäshaqtsuraq?” (Prov. 31:26, 27, 30; Efes. 5:33; 1 Tim. 5:8). “¿Rasumpatsuraq shumaq tratanakuyäshaq y atiendinakuyäshaq? ¿Geniunta aguantashaqtsuraq?” (Rom. 3:23). Y yarpänëkim, kushishqa kawakoq casädukunaqa manam imëkachöpis igual kayanqampitatsu, sinöqa problëmankunata arreglëta yachayanqampitam. w24.05 päg. 27 pärr. 5

Yachakurinqantsiknömi, Davidqa alläpa grävi jutsata rurarqan. Peru Natan corregiptinqa, humildim karqan y arrepentikurqanmi (Sal. 51:3, 4, 17). Gobernanti Ezequïaspis jutsatam rurarqan y orgullösum tikrakurirqan (2 Crön. 32:25). Peru Ezequïasqa Davidnömi humildi karqan y arrepentikurqan (2 Crön. 32:26). Y Jehovä Diosqa, imanö kashqa kanqanta yarparqa, alli gobernanti kanqantam nirqan. Bibliachömi nin Ezequïasqa ‘Jehovä Diosta cäsukurnin allikunata ruranqanta’ (2 Rëy. 18:3). ¿Imatataq kë gobernantikunapita yachakuntsik? Jutsata rurashqa karqa, arrepentikunantsikmi y tsë jutsakunata manana ruranapaqmi decidinantsik. Imallapitapis anciänukuna corregimashqaqa, chaskikunantsikmi. Y manam pensanantsiktsu ni Jehoväpis ni anciänukunapis manana kuyamanqantsiktaqa. Hasta Israelchö alli gobernantikunapis consejayänanta y corregiyänantam wanayarqan (Heb. 12:6). Tsëqa, ¿imatataq rurashwan corregimashqa? Kë kimantam: 1) humildim kanantsik, 2) cambiukunatam ruranantsik y 3) Jehovätam llapan shonquntsikwan sirwir sïguinantsik. Arrepentikushqaqa, Jehoväqa perdonamäshunmi (2 Corintius 7:9, 11). w24.07 päg. 21 pärr. 8; päg. 22 pärrk. 9, 11

Arrepentikunampaq anciänukuna kutin kutin yanapëkäyaptimpis mana cäsukurmi mana allita ruraqkunaqa congregacionpita rakishqa kayan (2 Rëy. 17:12-15). Y ruranqankunawanmi cläru rikätsikuykan Diosnintsik mandakunqankunata cäsukuyta manana munanqanta (Deut. 30:19, 20). Tsëmi congregacionchö willakuyan Jehoväpa testïgun manana kanqanta. Tsënöqa willakuyan manam penqakatsita munartsu, sinöqa tsë jutsa ruraqwan mana juntakäyänampaqmi (1 Cor. 5:9-11). ¿Imanirtan Jehoväqa tsëta rurayänampaq mandakurqan? Apostol Pablum kënö nirqan: “¿Manaku musyayanki wallka levadüralla llapan masata poquratsinqanta?” (1 Cor. 5:6). Mana arrepentikoq wawqita o panita congregacionpita mana rakiyaptinqa, capazchi wakin wawqi panikunaqa pensayanman Jehovä mandakunqannö kawakunapaq kallpachakuyqa mana välinqanta (Prov. 13:20; 1 Cor. 15:33). w24.08 päg. 27 pärrk. 3, 4

Noqantsikqa manam Jehovänötsu poderösu kantsik, y manam wakinkunata kallpayoqta tikratsita puëdintsiktsu. Tsënö kaptimpis, alli kanqantsiktaqa rikätsikushwan puëdinqantsikmannö yanapakurninmi. Këllaman pensarishun: juk wawqi o juk pani awkin o chakwanna kar o qeshyapäkurnin ima rurëtapis mana puëdiptinqa, allichi yanaparishwan rantipakuyninkunawan o wayinchö rurëkunawan. Y puëdirninqa, Diosta adoranantsik wayichö limpiapakunapaq o altsapakuychö yanapakunapaqmi änikushwan. Parlakunqantsikwampis wakinkunataqa yanaparita o kallpayoq kayänampaq yanaparita puëdintsikmi. Musyankiku, ¿pillaraq shumaq parlapäriyänanta o consolariyänanta wanëkan? Musyarninqa, allichi kanman visitarinqëki, telëfunupa qayarinqëki o juk tarjëtata o mensäjita aparatsinqëki. Manam mëtsikataraqqa qellqanëkitsu, tsëpa rantinqa ichikllatapis llapan shonquykiwanmi ninëki. Llakishqa këkaq wawqi o paniqa shuyarëkan kuyayanqanta y valorayanqanta llapan shonqunkunawan niyänantam, tsëllam yanaparinqa Jehoväta sirwir sïguinampaq (Prov. 12:25; Efes. 4:29). w24.09 päg. 28 pärrk. 8-10

Unëpana siervu ministerial karqa, capazchi anciänu kanëkipaq Biblia ninqankunata cumplikankina. ¿Maslla kallpachakunkimantsuraq ‘alläpa alli rurëta’ ruranëkipaq o anciänu kanëkipaq?. ¿Imakunatataq anciänukuna rurayan? Diospita yachatsikuychömi punta puntachö kayan, wawqi panikunatam watukarnin animayan, yachatsiyan y rurayanqankunawan y niyanqankunawanmi congregacionchö wawqi panikunata yanapayan Diosnintsikta sirwir sïguiyänampaq. Tsëchi Bibliachöqa pëkunapaq nin ‘qarë’ cuenta kayanqanta (Efes. 4:8). ¿Imanötan juk wawqi kanman anciänu kanampaq? Anciänu këqa manam juk trabäjuman yëkuynötsu. Juk trabäjuman yëkoq nunaqa, tsë trabäjuchö imata ruranampaq kaqkunatam alli yachanan. Peru anciänu kanampaqqa, manam yachatsikuyllatatsu ni nunakunata Diospita parlapëllatatsu yachanan. Tsëpa rantinqa 1 Timoteu 3:1 a 7 y Tïtu 1:5 a 9 textukunachö ninqantam cumplinan. w24.11 päg. 20 pärrk. 1-3