Ho Sebeletsa Lebaka le Tšoanelehang
Kamoo ho boletseng Charles Tareha
RŌNA Maoris re ne re le baahi ba pele ba New Zealand ha Majeropa a pele a fihla ka 1769. E mong oa bo-ntate moholo, Morena Tareha te Moananui, e bile e mong oa ba ileng ba saenela Tumellano ea Waitangi e tsebisahalang ea 1840. E ne e fana ka hore Maoris e be bafo ba Mofumahali Victoria oa Brithani, le hore Brithani e sireletse litokelo tsohle tsa Maori, ho kopanyelletsa litokelo tsa thepa.
Hoba ho saenoe Tumellano ea Waitangi—ha ho ne ho le teng ba basoeu ba ka bang 2 000 New Zealand—Majeropa a ’na a tla ka palo e se nang bofelo. Ho bile khotso ka nakoana. Empa moea oa ’na oa phahama ha ba basoeu ba batla ho reka naha, empa Maoris a hana ho e rekisa. Lintoa—tse bitsoang Lintoa tsa Maori—tsa fella ka ho tsoha le ho lala ha ntoa ho tloha ka 1860 ho isa ho 1872.
Maoris a hlōloa ’me a etsoa hampe, joalokaha Dr. Grenfell Price oa Univesithi ea Adelaide, a hlokomela: “Baetapele ba Maori ba ne ba bolaoa kapa ba nyelisoa. Libaka tsa Maori li nkuoa. Mohoebi le molekhetho ba ne ba fumana baahi ba naha ho ba hlasela habonolo.” Sechaba sa heso sa oa ho tloha ho ba ka bang 200 000 kapa ho feta ho felella ha ba le 40 000. Maoris ba ikutloa ba amohiloe litokelo tsa bona tsa mantlha, ’me ha bonahala eka hona ho phela ha bona e le moloko ho kotsing.
NA KE NE KE TLA AMEHA?
Ho isa qetellong ea lekholo le fetileng la lilemo, ntate o ne a ile Te Aute College le metsoalle ea hae e ’maloa ea Maori, ho akarelletsa Sir Apirana Turupa Ngata le Te Rangi Hiroa (Dr. Peter Buck), ho nkela mesebetsi e hlophiselitsoeng ho thusa batho ba Maori pusong. Leha ho le joalo, ntate ea e-ba molemi. O ne a e-na le ntlo e ntle e khōlō e lutseng botleng sebakeng se phahameng se liakere li ’ne. Haufi le moo re e-na le liekere tse makholo-kholo tsa sebaka se setle bakeng sa ho lengoa, ’me, ke ne ke hōla, re ne re hama likhomo tse ngata bo ka fihlang ho 70 nakong ea ha li lumetse. Ntate e ne e le motei, a sebetsa ka litšepe le motlakase hantle haholo. Re ne re fehla motlakase oa rōna, ho fana ka motlakase polasing ea rōna mashome a lilemo pele o tloaeleha sebakeng sa rōna se thōko le toropo haufi le Napier. Re ne re bile re e-na le basebeletsi ba Majeropa.
Kahoo nka re, ha ke ntse ke hōla ha ho mohla nkileng ka ikutloa hore re tlase ho ba basoeu. ’Me linnete li ne li bontša hore ha re tlase. Ke ’nete, ka ho fihla ha Majeropa ka 1769, Maoris a ne a se na puo e ngoloang. Empa nakoana kamorao ho moo ea qaptjoa, ’me ka 1827 Bibele ea fetoleloa puong ea Maori. Kaha batho ba heso ba ile ba rata ho bala haholo, “Litestamente tse Ncha” tse ka bang 60 000 tsa etsoa ho tloha ka 1841 ho ea ho 1845. Ka nako eo palo e khōlō ea Maori e ne e tseba ho bala le ho ngola ho feta ba basoeu.
Leha ho le joalo, ka baka la lintoa tsa Maori le ba basoeu, Maori a hlomoha ke mathata a mangata. Khatello e ne e le teng ho ba bangata har’a rōna hore ba amehe ho lokiseng liphoso tseo ba bangata ba neng ba bolela hore li etselitsoe Maoris. Ke sa hopola e mong ea neng a bitsoa Mohl. McDonnell, oa lekhooa, ea neng a atisa ho etela ntate ’me a bua ka litaba tsena, a khothalletsa hore re etse ho hoholoanyane ho thusa batho bahabo rōna.
Empa ka mokhoa o mong o itseng ha nka ka susumeletseha hore ke amehe boitekong bo joalo. Mohlomong lebaka la hoo ke hobane ke ne ke soetsehile haholo ke babusi ba batho. Ka seo ke neng ke ithutile sona sekolong, a mangata a marena le mafumahali a England e ne e le ba boitšoaro bo bobe le ba khopo haholo. ’Me histori ea Maori e le molemo haholoanyane.
HO ITHUTA KA NAKO E FETILENG EA MAORI
Le hoja ho ne ho se teng litlaleho tse ngotsoeng tsa Maori pele ho 1800, Maoris a ka hopola ka kelello lintlha tse qaqileng tsa pale ea makholo-kholo a lilemo. Hangata bo-ntate-moholo le bo-rakhali ba ne ba ee ba re phetele ka baholo-holo ba rōna, haesita le beng ka bona ba bangata, ho ea fihla morao meloko e 20 kapa ka tlasenyana ha bo-ntat’a rōna moholo ba fihla New Zealand ka sehlopha sa liketsoana. Ha e le hantle, meqoqo le liketsahalo ka liketsoana ka linako tse ling li ne li phetoa joalokaha eka li etsahetse bekeng e fetileng. Na pale ee ea molomo e ne e tšepahala?
Ntle ho pelaelo litlaleho li ne li “eketsoa” ha li ntse li phetelanoa, empa lintlha tse ngata li ’nile tsa tiisoa. “Litlaleho tsa Maoris,” kamoo ho fihleloang qeto ke mongoli e mong oa lipale, “tsa Sehlopha sa likepe sa A.D. 1350 ke tse pakeloang ka mokhoa o kholisang ke bopaki bo hlahang ka ntle hoo li nang le seriti sa bonnete ba pale.”
Hangata litlaleho tsa molomo tseo ntate moholo a neng a re phetela tsona li ne li amana le lintoa tsa merabe, le hore “na bo-mang ba ne ba je bo-mang.” E, Maoris e kile ea e-ba malimo. Empa ka morero ofe? Ho hlōla tlala? Ha rea ka ra ho pheteloa joalo, ’me lipatlisiso lia lumela. T. E. Donne, bukeng ea hae The Maori Past and Present, o ngolile: “Boitsebiso bo teng ho bonahala bo supa hore ho ba malimo ha Maori ho qaliloe haholo e le moetlo e seng ho hlōla tlala.”
Taba ke hore, e ne e le mokhoa oa Maoris hore motho a se tlohelle thohako a sa iphetetse. Ho feta moo, Maoris a ne a sa tšoarele ha a hlōtsoe, ’me a ne a thabela lipono tsa ho iphetetsa. Kahoo, ha a khutlisa hlapa ka katleho, kapa ha a iphetetsa, morena oa mohlabani ea hlōtseng o ne a ja pelo ea ea hlōtsoeng. Ena e ne e le nyeliso e fetang tsohle e ka etsetsoang moloko o mong.
Kamorao ho moo, leha ho le joalo, beng ka ea hlōtsoeng ba ne ba batla ho iphetetsa ho tsosa lelapa kapa “hlompho” ea moloko. Libokeng tsa meloko, ha ke sa le mocha ke hopola kamoo liroki li neng li ee li eme ’me, ha li hopola pale e fetileng ea boholo-holo, li neng li ee li bue hore na ke morena ofe ea neng a “je” ofe, hona neng. Ba ne ba hopola lintlha tsa ho hlōla hona ho ea fihla moraorao ha liketsoana li fihla.
HO HŌLISOA KA TŠABO EA MOLIMO
Ka sebete, joalokaha ke boletse pele, pale ena e ne e sa nkhahle; e ne e sa bonahale e hlompheha. Boikutlo ba ka, kea lumela, bo ne bo tsoaloa ke tšusumetso e ’ngoe bophelong ba ka. Bosiu, pele ho robaloa, nkhono o ne a ee a re balle rōna bana Bibele ea Maori, eo a neng a e rata. Litaelo tse ka moo—‘ho etsa ba bang kamoo u ratang ha ba u etsa,’ ‘ho sekeha lerama le leng,’ ‘ho se busetse bobe ka bobe’—li fapane haholo le tsela eo batho ba phetseng ka eona. Ha ke ntse ke hōla-hōla, ka qala ho ananela bohlale ba Mangolo.—Matt. 7:12; 5:39; Ba-Roma 12:17.
Ntate oa ntate moholo, Tareha te Moananui, le eena o ile a khahloa hamolemo ka seo a se balileng Bibeleng ea Maori. Kaha Bibele ea hae o ne a e fumane ho moruti oa Chache, ntate oa ntate moholo ea e-ba Mochache. A neelana ka sebaka se seholo se haufi le ntlo ea lapeng e le marae, kapa sebaka sa ho kopanela, ’me a etsa hore ho hahuoe kereke ho sona bohole bo ka etsang limithara tse 30 ho tloha lapeng. Ntate, le eena, a ananela bohlale ba Bibele ’me ea e-ba ’moleli oa Chache.
Ntate ka sebele a leka kahohle ho re hōlisa rōna bana ba 10 tumellanong le seo a neng a ithutile sona Mangolong. Ke ne ke le oa bone, moshemane e moholo, empa lapeng ha bo rōna ntlo e ne e le khōlō hore re ka lula ka mofuthu kaofela. Ka nako ea lijo re ne re bōkana kaofela tafoleng e entsoeng ka lepolanka le letle haholo la “kauri” ’me ho ne ho bile ho le teng sebaka sa baeti, bao re neng re ba fumana hangata.
Ntate o ne a lumela ka matla maele a Bibele a reng: “Ea hlokisang mora oa hae thupa, o mo hloile; empa ea mo ratang o mo laea a sa le monyenyane.” (Liprov. 13:24) Kaha thupa ea sebele e ne e se teng kamehla, hangata o ne a ee a sebelise seatla sa hae kapa seeta, hore na ho hlokahalang ke hofe ka nako eo, a se tobisa sebakeng se nepahetseng hore taba eo a e buang e utloahale. Ke kholisehile hore haeba batsoali kajeno ba ne ba ka amohela le ho sebelisa keletso e joalo ea Bibele hona ho ne ho tla theola haholo, haeba ho sa felise botlokotsebe ba bacha.
’Mè, le eena, o ne a phetha karolo ea bohlokoa ho haheng lelapa le thabileng, e neng e tlatsetsa khōlisong e ntle ea rōna. Ha ke bala litšoaneleho tsa mosali ea khabane tse thathamisitsoeng ho Liproverbia 31:10-31, ke tlameha ho bolela hore ka sebele o ne a e-na le tsona. Le hoja ntate ka ho totobetseng e ne e le hlooho ea lelapa, ’mè o ne a e-na le sebaka sa boikarabelo seo a neng a hlile a etella pele ho sona le ho bontša taolo e molemo.
Hammoho le baena ba ka le likhaitseli, re ne re kopanela mosebetsing oa polasi. Ka nako eona eo, ke ne ke kena sekolo sa mosebetsi oa matsoho ’me, ha ho kopana le tsebo eo ke e fumaneng ha ke ntse ke sebetsa le ntate, ka ba setei se bohlale, le ho sebetsa ka motlakase. Empa ke ne ke tla etsa joang ka bophelo ba ka? Tsebo ea ntate ea botei ea ama qeto ea ka haholo.
MOKHOA O MOCHA OA HO ITHUTA BIBELE
Bana babo ’mè ba tsoa kotsi ka koloi ea bona e ncha ea Buick Wairoa, motse o haufi le rona ka lik’hilomithara tse 113 ka leboea ho rōna. Eaba ntate o ea Wairoa ka matsatsi a seng makae ho ea lokisa koloi ea ngoan’abo ’mè. A fumana mokhoa oo ba phelang ka oona o tšoana le oa rōna, ntle ho bolumeli ba bona.
Hoseng ho hong le ho hong ba ne ba bala temana ea Bibele, e lateloa ke puisano e lokolohileng, e etsoa hore e be le seo e se bolelang. Hoseng ho hong temana ea puisano e ne e tsoa ho Moeklesia 9:5, 10, e balehang tjena: “Ba utloang bona ba tseba hobane ba ea shoa, empa bafu ha ba tsebe letho leha le le leng, . . . tsohle tse fihleloang ke letsoho la hao hore li ka sebetsoa, u li etse ka matla a hao; hobane nqalong ea bafu moo u eang, ha ho sa le mosebetsi, leha e le morero, kapa tsebo, kapa bohlale.”
Phupung e neng e sa tsoa feta ntate a hopola hore tohunga (Moprista) oa Maori o ne a boletse hore moea oa motho ea shoeleng ha oa shoa, empa o ile ho ea ba le baholoholo ba hae. Hona, koana, ho ne ho tšoana haholo le tumelo ea Chache, hore, meea e meng e ea leholimong ’me ba seng lehlohonolo ba ea liheleng.
Puisano e ’ngoe e fanang ka leseli ea lijong tsa hoseng e ne e theiloe ’neteng ea hore Jesu o tlase ho Ntate oa hae, le hore Ntate oa hae o na le lebitso. (Joh. 14:28; Pes. 83:18) Hona ho ne ho le bonolo hore ntate a ho utloisise, kaha lebitso la Molimo Ihowa (Jehova), le hlaha ka Bibeleng ea Maori ka makhetlo a fetang 6 000.
HO FETOLA BOLUMELI
Nakong eo ntate a khutlelang lapeng o ne a e-na le sehlopha sa libuka tse supileng tse hatisitsoeng ke Watch Tower Bible and Tract Society tse reng “Studies in the Scriptures.” Kapele a qalisa thuto ea ka mehla ea lelapa ea Bibele ea beke le beke, eo beng ka rōna ba haufi le metsoalle ba neng ba kopanela ho eona. Eaba moruti o hlokomela lithuto tsena, a hla a bontša ho se li thabele ka matla. Leha ho le joalo, eare ha re kōpa hore a fane ka mabaka a Mangolo bakeng sa lithuto tsa Kereke tsa ho se shoe ha moea le Boraro-bo-bong, karabelo feela eo a neng a fana ka eona e le, “Le tšepahale Kerekeng.”
Hona ha kholisa ntate hore seo a ithutang sona Bibeleng ke ’nete. Kahoo, ha a hopola mantsoe a 2 Ba-Korinthe 6:14-17, “Se sikareng joko e le ’ngoe le ba sa lumelang,” le “tsoang har’a bona,” ntate a rōmela lengolo la ho itokolla Kerekeng ea Chache le lelapa kaofela. Ke ne ke le lilemo li 19 ka nako eo, ’me ke le tumellanong e feletseng le ketso ea ntate. A qetella lengolo la hae ka mantsoe a reng: “Ha e le ’na le ba ntlo ea ka, re tla sebeletsa Jehova.”—Josh. 24:15.
Hona ha baka morusu kerekeng ea Chache, ka baka la ho tsebisahala ha ntate har’a batho ba Maori. Kapele ba kōpa ho ba le seboka se khethehileng ka morero oa ho etsa hore a lahle ho itokolla ha hae. Ntate a lumela hore seboka se be teng—e seng kerekeng—empa lapeng moo ho neng ho e-na le sethalla se seholo se ileng sa haheloa nako eo. Baruti ba ’maloa, ho akarelletsa F. Bennett, mobishopo oa Chache oa New Zealand, hammoho le bongata bo bong ba ba bang ba ka bang 400, ba ne ba le teng.
SEBOKA
’Muelli oa Maori oa Kereke ha bonahala a qoba ka morero ho sebelisa Bibele. Ho e-na le hoo, a ipiletsa boikutlong ba botho. “Baholo-holo ba rōna ba ne ba lumela hore moea o phela ka ho tsoetseng pele,” a hopotsa, “Leha ho le joalo u khethile ho inkela bolumeli bo latolang ho phela ha moea.” Joale ntate a tsoela pele ho bontša ka Bibele hore motho ka boeena ke moea, ’me ka baka leo, ha motho a e-shoa, moea oa shoa. Hape ntate a hlalosa hore Molimo o ka tsosa motho e le moea o phelang hape.
Ha ho totobala hore moruti oa Chache o ne a sa fane ka taba e kholisang, joale, ha a supa ka ho hloka mamello kereke e haufi e neng e hahiloe ke ntate oa ntate moholo, ka lentsoe la moea o phahameng a hlalosa: “Ke ipiletsa hang hape ho uena, hore u se ke ua tlohela lena lefa le halalelang leo u le neiloeng ke baholo-holo ba hao ba beang mohlala.”
Kamorao ho moo ntate a ema, a leboha bohle ba tlileng, ’me a hlalosa hore o kholisehile haholo joale hore o na le ’nete. A tsebisa bohle ka letsatsi le nako ea liboka tsa rōna tsa thuto ea kamehla ea Bibele, a ba memela ho ba teng kaofela. Ba bangata ba tla.
HO IKHETHELA TSELA EA BOPHELO
Seboka seo sa nkhahla haholo. Ha re ntse re tsoela pele ka lithuto tsa rōna tsa Bibele, takatso ea hōla ka pelong ea ka ho sebeletsa Molimo oa ’nete, Jehova. Ka qala ho bona hore ’muso oa hae ke oona ’muso feela o ka rarollang mathata a motho, ho akarelletsa le a Maoris. Empa ho ne ho sa hlaka hore na boboleli ba ’Muso bo ka ntšetsoa pele joang joalokaha bo hlalositsoe ka Bibeleng.—Matt. 24:14.
Hoo e ka bang nakong eo, Clifford le Edna Keoghan, bo-pula-maliboho, basebetsi ba nako e tletseng ba Lipaki tsa Jehova, ba fihla sebakeng sa habo rōna, ’me ra ba nea ntlo e nyenyane. Ba re mema hore re kopanele le bona mosebetsing oa boboleli, ’me ka ba e mong oa ba etsang joalo. Ha ke ntse ke kopanela haholoanyane mosebetsing ona, ka ’na ka hlokomela hore na batho ba hloka tsebo hakaakang ka ’muso oa Molimo. Ka etsa qeto: Mosebetsi oa ka e tla ba ho bula maliboho, ke latela mehatong ea Jesu Kreste ka boeena le moapostola Pauluse. Ka tumello ea ntate, ka qala ho bula-maliboho ka 1931. Ka fallela Wanganui, motse o ka lebopong le ka bophirimela oa sehleke-hleke se ka leboea ho ea ba le motsoalle oa ka oa bopula-maliboho, Frank Dewar.
LIPHIHLELO TSA BOPULA-MALIBOHO
Ka Wanganui e le setsi sa rōna, ra boela ra sebetsa libaka tse ka thōko. Ka lekhetlo le leng ka khetha tsela e ncha e sikileng ka Nōka ea Wanganui e neng e e-ea sehlotšoaneng sa metse e nang le mabitso a Bibele, a kang Bethlehema, Jerusalema, le e meng. Ke qala hoseng haholo, ka bona hore nka ea fihla Jerusalema neng-neng mantsiboea a maholo.
E ne e le ho elella selemo ’me lipula li qalile ho na. Tsela e letsopa ea e-ba seretse hoo ho ileng ha batla ho e-ba thata ho qhoba baesekele ea ka e laetseng haholo seretseng. Shoalane ea tšoara. Ka lahleheloa ke hore na nako ke mang le hore na ke hole hakae. Ke ne ke koahetsoe ke seretse ho tloha leotong ho ea hloohong. Empa ka tsoela pele, ’me, kamor’a nako, sebakana ka bona khanya e leroothonyana. Ka tatamala ho leba teng, ’me kapele mokhosi oa lintja tse boholang ea e-ba ’mino litsebeng tsa ka.
Monyako oa buleha ’me motho oa monna a hlaha ka lebone le khanyang. Eare ha a atamela haholo hore a mpone, ka ho makala a botsa: “Ekaba u tsoa kae har’a lee?” Eare ha ke re “Wanganui,” karabelo feela ea hae ea e-ba “Che!” e sa kholoeng.
A mpolella hore ke siee liaparo tsa ka tse seretse ka ntle, a mpontša ntlo ea ho hlapela. Hoba ke hlape ke apare liaparo tse hloekileng tsa ho robala, leha ke ntse ke thabela liphaphatha le tee e chesang tseo a faneng ka tsona, a qetella a mpotsitse: “Ak’u mpolelle, he, joale, u nts’o batla’ng?” Ra bua ho fihlela bosiu bo boholo, re bua ka boemo bo latellanang ba Jehova le Jesu le bohlokoa ba ’Muso. E ne e le lesooa, a lisa, le ea lumelang ka matla Bibeleng. Ka thabo a amohela libuka tsa Bibele tseo ke nang le tsona.
Hoseng ka le latelang ha ke tsoha o ne a se a ile, joalokaha a ne a boletse. Ka tsoela pele ho ea Jerusalema, ke sia libuka tse ngata moo le metseng e haufi. Lilemo tse ngata hamorao ka ea kopanong Napier ’me mosali e mong a tla ho ’na a bososela haholo, a botsa: “Na u sa nkhopola?” Ka tlameha ho bolela hore ha ke mo hopole. A tsoela pele: “U kile ua ntšiela sehlopha sa libuka lilemong tse fetileng tse 15 ha ke le Jerusalema.” Joale le eena e se e le Paki.
HO EA AUSTRALIA LE HO KHUTLELA HAE
Ka Tlhakubele 1932, ka ea Sydney, Australia, bakeng sa kopano, ’me ka qetella ke lutse lilemo tse ka bang 15. Kamor’a kopano, ka memeloa ho ba le lelapa la Bethele ho hlahloba liphetolelo tsa Maori tsa buka The Harp of God, haesita le libuka tse ling, le ho thusa ho hlokomela makoloi a Bethele.
Ho sa le joalo, batsoali ba ka ba ne ba tsofala, ’me kahoo, kamor’a ntoa ea bobeli ea lefatše, ba nkōpa hore ke khutlele hae ’me ke ba thuse ka ho laola polasi. Le hoja ke ne ke se ke se mosebetsing oa nako e tletseng, ka boloka moea oa bopula-maliboho, ke thusa ho haha liphutheho, pele e Hastings, joale e Napier.
Hoo e ka bang nakong ena lelapa la Maori la Wharerau le Waima, ka leboea ho Auckland, la qala ho amohela ’nete. Qetellong litho tse ka bang 100 tsa fetoha Lipaki tsa Jehova! Ka 1950 Holo ea Pele ea ’Muso New Zealand ea hahuoa ke baena ba Maori Waima.
Ka Tšitoe 1953, Mofumahali Elizabeth le khosana ea Edinburgh ba qala boeti ba khoeli New Zealand. Wellington, New Zealand, Dominion ea tlaleha hore: Mohlomphehi le Mofumahali Tuiri Tareha [’mè le ntate] e bile ba bang ba babeli har’a batho ba 74 ba ileng ba hlahisoa ho lelapa la borena le etileng. Ho e-na le ho tšoara mofumahali ka letsoho Mof. Tareha a nea Motlotlehi sephutheloana se senyenyane, se phuthetsoeng ka makhethe ka pampiri e sootho bo lefifi.” Sephutheloana se ne se e-na le New World Translation of the Christian Greek Scriptures, le buka “New Heavens and a New Earth.” Ntate a hlalosa: “Mofumahali ka lekhetlo le leng o kile a bolela hore o lakatsa ho ba le bohlale ba Salomone e le hore a ka busa batho ba hae ka ho lekana le ka toka. Re kholisehile hore libuka tsena li ka mo thusa.”
HO EA NEW YORK LE MOSEBETSING OA BOROMUOA
Ka qala ho bula maliboho hape ka 1956, ’me nakoana kamorao ho moo ka memeloa mosebetsing oa potoloho. Joale, ka 1958, ka ba le tokelo ea ho ba kopanong ea “Thato ea Bomolimo” ea Lipaki tsa Jehova New York. Kamorao ho moo, ka memeloa ho sala le ho ba teng sehlopheng sa bo33 sa sekolo sa baromuoa sa Gileade. Batsoali ba ka ba ne ba sa phela, empa ba thabela hore ke neele bophelo ba ka ka tsela ena tšebeletsong ea Jehova.
Ka rōmelloa ho ea ba moromuoa hokae? Ceylon, eo joale e bitsoang Sri Lanka, Leoatleng la Indian. Ka lula lilemo tse ka bang 18 naheng ena e ntle ea sehleke-hleke, hole le hae, moo batsoali ba ka ba ratoang ba ileng ba shoa bosieong ba ka. Ho paka ho ne ho fapane hakaakang mona—e le phephetso hape!
Motho oa pele eo u kopanang le eena hoseng e ka ’na ea e-ba Mobuddha, eo mohlomong a tla u bolella hore Molimo ha o eo le hore poloko e ituletse matsohong a hae. Ea latelang motho mohlomong e be Momosleme, ea lumelang ho Molimo o le mong feela, Allah; oa boraro, Moroma K’hatholike ea rutiloeng hore a lumele ho Molimo o lihlooho li tharo; ’me oa bone, ea e-ba Mohindu ea lumelang ho melimo e limillione. Leha ho le joalo, ’nete ea hore batho na le moea oa ho amohela baeti o mongata e ba nea monyetla oa hore ba utloe le ho ela hloko ’nete ea Bibele.
Lelapa la Pullenayegem e bile mohlala o motle. Ka qalisa thuto ea Bibele le William le mosali oa hae Olive, hammoho le bara ba bona ba bararo le barali ba babeli. Kaofela, ntle ho mora a le mong, ea e-ba Lipaki tse mafolo-folo. Mora e mong, Vasant, hona joale ke setho sa komiti ea lekala Sri Lanka, Mohandas ke moholo ’me barali ba babeli, Viranjani le Vynodini, ba nyetsoe ke baholo. William eena o se a shoele, empa Olive o ntse a e-na le moea oa bopula-maliboho, a nkela bopula-maliboho bo thusang hangata kamoo a ka khonang.
Ka ’Mesa 1977, ke sitoa ho nchafatsa tumello ea ka ea ho lula, ka khutlela New Zealand. Mona ke na le tokelo ea ho ba setho sa lehae la Bethele le sa komiti ea lekala bakeng sa naha ena.
LEBAKA LE KHOTSOFATSANG HO SEBELETSOA
Ka Tšitoe ke tla ba lilemo li 70. Ha ke hetla morao nakong ea ha ke sa le mocha ’me ke qobelloa ho etsa qeto ea hore na ke tla sebelisa bophelo ba ka joang, ke thabile haholo ke khetho eo ke ileng ka e etsa, hobane ke tsebile ho sebeletsa lithahasello tsa batho ba libakeng tse hole e seng ba Maori feela. Ke kholisehile ho feta leha e le neng pele hore karabelo linthong tse hlokoang ke batho ka tsieleho, kae le kae moo ba phelang teng, hase mano a batho empa pheko feela e ka fanoa ke ’muso oa Molimo.
Pelo ea ka e tlala thabo ke ho bona batho ba heso ba bangata hakana ba hlokomela sena. Hobane New Zealand, ho Lipaki tse 6 500 tse naheng ena, ba ka bang 1 000 ke Maoris. Mashome-shome a bona ke baholo ba Bakreste, ba bangata ke bo-pula-maliboho, ba bararo ba sebelelitse e le balebeli ba potoloho, ’me ba bahlano ba ea Gileade le ho ea sebeletsa batho ba bang libakeng tse ling. Oho, e tla ba ho hoholo hakaakang ha, ka tsamaiso ea ’muso oa Molimo, batho bohle ba kopanngoa ho ba ntho e le ’ngoe!
[Setšoantšo sa Charles Tareha se leqepheng la 8]
[Setšoantšo se leqepheng la 8]
Chief Tareha te Moananui