Likamano Ntle ho Lenyalo—Lebaka Leo li Leng Kotsi
KHOHELI ea botona kapa botšehali e ka ba matla haholo. ’Mōpi ke eena ea e hlomileng ka ho batho ka ho hlakileng e le ho tlatsetsa ho etseng lenyalo tlamano e thabisang le e tlamang.
Batho ba bang ba ka ’na ba tšeha ka ho soma maikutlong a hore ho kotsi ho kopanela katamelanong e haufi ea botona le botšehali ha ba se lenyalong. Ba ka ’na ba ipotsa hore na ke kotsi efe e etsetsoang ’mele ea bona ha ba ineella litakatsong tsena ntle ho tlamano ea lenyalo. Empa na ba lebala hore li ka ’meleng ea bona, kahare ho bona? Na ha ba na botho, mohopolo o utloisisang le pelo e laba-labelang lerato la ’nete le tšireletseho? Maqeba a ka hare a bakoang ke ho tloheloa ke moratuoa oa nakoana a ka lutla mali ka lilemo tse telele. Hape, ho se ikutloe hantle ho ka hōla, ’me hona ho ke ke ha khothalletsa bophelo bo botle ’meleng le thabo. Batho ba ntse ba hlokomela ka ho eketsehileng hore ho sebelisoa ha litho tsa botona le botšehali ka ntle ho tlamano ea lenyalo ha ho tlise thabo e hlolang le khotsofalo.
HO LABA-LABELA LERATO LA LENYALONG
Mosali ha a kene phetohong ea ’mele feela nakong ea kopano ea hae ea pele ea botona le botšehali, empa hape le phetohong ea botho ba hae. Ha e sa ntsane e le kharebe, mohlomong o ne a lakatsa ho ba le motsoalle oa moshemane, e mong eo a ka qoqang le eena le “ho itšetleha ho eena.” Kamor’a ho ba le kamano ea botona le botšehali, leha ho le joalo, mosali o qala “ho laba-labela monna” ka kutloisiso e ’ngoe ea lentsoe. Jehova Molimo, joaloka ’Mopi, o ho bitsitse ‘takatso bakeng sa monna oa hae.’—Gen. 3:16.
Ngoanana ea chesehelang lenyalo ka mokhoa o tlotseng o kotsing ea ho lumella mohlankana oa hae bolokolohi bo fetisisang ho eena. A tšohile hore a se ka a lahleheloa ke motsoalle enoa, a ka ’na a leka ho mo hokella ho eena ka lefereho le sa hloekang. Empa, banana, a le ke le ipotseng: ‘Ke’ng seo ke mo hokang ka sona?’ Nahanang. Na o hlile o na le thahasello ea ’nete ho uena u le motho le litšoanelehong tsa hao tsa kelello le liketso tse khabane? Kapa, ho e-na le hoo, na a ke ke a u lahla ha u khaotsa ho kopanela le eena liketsong tsa botona le botšehali? Ke halelele hakae basali ba ineelang katamelanong ea boitšoaro bo bobe ba hohelang balekane ba bona? Halelele kamoo mosali ea boitšoaro bo hlephileng a ka hapang kapa a tsosa takatso ea “motsoalle” oa hae ea se nang boikarabelo. Ke mang ea salang a tsoile kotsi e tebileng? Ka tsela eona eo, na mohlankana ea bang le katamelano ea boitšoaro bo bobe ho ngoanana oa hae a ka lebella hore hamorao ngoanana a mo hlonephe bophelong?
Mangolo a supa hore “Molimo o tla ahlola baboki le bafebi” ka matla. (Ba-Heb. 13:4) Ke’ng se ka ntšang kotsi ho feta moo? Hape u hopole hore ketso e le ’ngoe ea boitšoaro bo bobe e ka ’na ea senya tšebetso eohle ea eo e neng e kile ea e-ba mohlanka ea thabileng oa Molimo. ’Me ena e ke ke ea lokisoa ka lenyalo le potlakileng. Ho tšoana le mengoapo rekotong ea liletsa e senyang ho thabela ’mino ka ho feletseng, ka hona khotso e feletseng le thabo ea lenyalo ka bolona e ka tšoenngoa ke liketso tsa nakong e fetileng tse seng ntle tsa botona le botšehali.
NAHANISISA KA HO SE TSITSE HA BOPHELO
Ba bang ba ka ’na ba re: ‘Ke kotsi efe e re hlahelang ha re itumella bolokolohi bo itseng ba botona le botšehali ka ntle ho lenyalo? Rea tiisa hore re tla nyalana, ’me ho hang rea tseba hore ha re kule ka kutloisiso ea ho ba le mafu a litšila.’
Empa, ak’u inahane ka motsoatsoana. Na rōna, re sa phethahala re bile re e-shoa, ho na le mohla re ka reng, ‘Rea tiisa re tla nyalana’? Na rona bohle ha re tlas’a molao o boletsoeng, “bohle ba hlaheloa ke nako le sebaka sa ntho tseo”? (Moek. 9:11) Ba babeli ba ka tiisa joang hore ba tla nyalana? Ho molemo haholoanyane, ba ka mpa ba e-ba le tšepo ea ho etsa joalo. Ngoan’abo Jesu Jakobo o elelitse, a re: “Joale, ke bua le lona ba reng: Kajeno, kapa hosasane, re tla ea motseng oa hore hoitseng, re tla lula teng selemo se le seng, re tla hoeba teng, re tla rua; athe ha le tsebe se tla hlaha hosasane. . . . Empa joale le ka be le re: Ha Morena a rata, ha re sa le teng, re tla etsa hore le hore.”—Jak. 4:13-15.
TABA EA HO KHAHLISA MOLIMO
Hape, na ekaba ho utloahalang ho kōpa tlhohonolofatso ea Jehova boitekong ba rōna ho finyella lenyalo le thabileng ’me ka nako eo ra ameha boitšoarong boo “ea utloang merapelo” a bo nyatsang? (Pes. 65:2) Koana, re hlile re tlameha ho lumela hore liketso tse itseng li nyatsoa ke Molimo. Koana, ka tšupiso e tobileng ea liketso tse sa hloekang tsa botona le botšehali, Jesu o ile a bea “boitšoaro bo hlephileng” har’a “manyala” a sa tšoaneng. (Mar. 7:22, 23) Moapostola Pauluse o boletse hore ba etsang “mesebetsi ea nama” e kang “ho feba, le ho boka, . . . le bootsoa,” ho hang ba “ke ke ba ba ba rua ’muso oa Molimo.” (Ba-Gal. 5:19-21) Lipolelo tse joalo, ho hang ha li siee sebaka sa ho belaela ka se nahanoang ke Jehova tabeng ena, na sea sala?
Ketso ea botona le botšehali ntle ho lenyalo e silafatsa monna hammoho le mosali. Ntle ho pelaelo, ao ke maikutlo a Jehova Molimo. Ho seng joalo, o ne a ke ke a thibela batho ba seng lenyalong hore ba ka kena katamelanong ea botona le botšehali. (Bapisa 1 Ba-Korinthe 7:1, 2.) Ho feta moo, Morena oa Bokahohle ha a lumelle batho ba meharo le ba sa laoleheng. (1 Ba-Kor. 6:9, 10; 14:33) Kaha o beile melao e hlokahalang ea boitšoaro bakeng sa bophelo ba batho, ena e lokela ho bolokoa haeba re tla khahlisa ’Mōpi oa rōna le ho thabela thabo ea ’nete. Tsela e ’ngoe e fapaneng e tla re ntša kotsi.
Tebeletsano, kapa ho lokisetsa ho nyalana ke ntho e ’ngoe e fapaneng le ho kopanngoa tlamong ea lenyalo, na ha ho joalo? Ak’u inahanele he: U ka nahana joang ka monna ea e-song ho khethoe e le molebeli ka phuthehong ea Bokreste empa e le ea lekang ho nka setulo sa boholo bo joalo? O tla be a rata lintho tse mo fetang. ’Me ho ile ha etsahala joang ka batho ba itseng ba mehleng ea khale bao ka boikhohomoso ba ileng ba tsoela pele ’me ba se ke ba letela Jehova? Na ba ile ba tsoa kotsi? E, ka linako tse ling le ho isa lefung hona hoo kapa neng-neng hamorao. (1 Sam. 15:22, 23; 2 Sam. 6:6, 7; 2 Likron. 26:16-21) Ka sebele, ha ho motho ea tšabang Molimo ea ka batlang ho etsa ka boikhohomoso ka ho kena kamanong ea nama e thibeloang ke Jehova, kapa ka ho kopanela katamelanong e amanang le lenyalo pele a kena tlamanong ea lenyalo.—Ba-Ef. 5:3.
HO QOBA MATHATA A BOHLOKO
Ho hlomphana, ho hlomphana ho tebileng e mong ho e mong ke e ’ngoe ea litšiea tse khōlō tsa lenyalo le thabileng. (Ba-Ef. 5:33; 1 Pet. 3:7) Empa ba babeli ba lebeletsaneng ba ka haha hlomphano ea sebele e mong ho e mong joang haeba ba bona le ho tseba hore bona ka bobeli ba amehile boitšoarong bo meharo le bo bobe? Na hona ho susumelletsa ho tšepana? Che, hobane poulelo e ngata lenyalong e tsoaloa ke liphihlelo tse seng ntle e mong ho e mong pele ho kenoa tlamanong ea lenyalo. Na mosali ea nyahameng a ke ke a bua tjee lilemo hamorao: “U ne u mpa u ipatlela mosali feela, e seng ’na”? Joale monna oa hae a ka paka joang hore ho ne ho se joalo? A ke ke. Joale, ke joang monna, pele a nyalana le mosali ea itseng, a ka pakang hore o hlile o-oa mo rata? Ka ho hlonepha tlhoeko ea hae. Ka tsela eo o bonahatsa lerato la hae le se nang boithati bakeng sa mosali oa hae oa kamoso. Hape o bontša hore o tšepahala joaloka lipolelo tsa hae. Mohlomong o tšepisitse ntate oa ngoanana hore a ke ke a mo tšoara ka mokhoa o litšila. Joale e tla ba lihlong tse kakang ha a tlameha ho ipolela hore o emarisitse morali oa monna eo. Na hoo e tla ba ho qalisa ho hotle bakeng sa lenyalo?
Mathata a bohloko a ka ’na a qojoa ke batsoali, hammoho le ba babeli ba lebeletsaneng, ka ho nahana taba ena ka thapelo. Hona ke habohlokoa lefatšeng la hona joale le oeleng boitšoarong. Ha ho mohla melao ea boitšoaro joalokaha e theiloe ke Molimo e kileng ea tlameha ho emella ho hlaseloa ho hongata joaloka mehleng ea rōna. Ruri Bibele e tlameha ho ba motataisi oa Mokreste oa tsatsi le leng le le leng mabapi le setsoalle, tebeletsano le lenyalo. Hobane’ng? Mangolo a ea arabela: “Le se hlole le phela joale ka ba-lichaba ba bang, ba eang ka bosaoana ba likelello tsa bona; bao mehopolo ea bona e leng lefifing, ’me ba hole le bophelo ba Molimo.” Batho ba bangata ‘ha ba tsebe se leng ho bona’ ’me ba ineetse “bohlola, ba tle ba etse manyala ’ohle ka takatso e se nang ho kholoa.” Empa moapostola Pauluse o ile a phehella balumeli hammoho le eena ho “hlobola motho oa khale, ea bolisoang ke litakatso tse thetsang,” ba ‘apare motho e mocha, ea bōpiloeng ka setšoantšo sa Molimo, ho lokeng le khalalelong ea ’nete.’ (Ba-Ef. 4:17-24) E, etsa joalo ’me u tla qoba bohloko le tlokotsi tseo kannete li tla oela ba tsoelang pele ho hlokomoloha melao e lokileng ea Molimo.
NA U HLOKA THUSO?
Haeba mang kapa mang a e-na le bothata ntlheng ena, ho ka ba hotle ho buisana le e mong oa baholo ba khethiloeng ka phuthehong ea Bokreste. O boemong ba ho u thusa ka kutloisiso. Monna ea joalo ke moholo kapa molebeli ka baka la ho ba le litšoaneleho tsa moea, ’me ntle ho pelaelo ke moloaneli ea nang le tsebo khahlanong le litakatso tsa nama eo e leng ea hae, joaloka moapostola Pauluse.—1 Ba-Kor. 9:26, 27.
Hape, ba lebeletsaneng ba ka phetlelana maikutlo e mong ho e mong. Hona ho ka matlafatsa lona ka bobeli qetong ea lona e tiileng ea ho khahlisa Jehova. Ka ho thusana hore le lumellane le thato e halalelang, ntle ho pelaelo le ke ke la tsoa kotsi. Ho e-na le hoo, ka bobeli le tla tseba thabo ea ’nete e thabeloang ke bahlanka ba tšepahalang ba Molimo. Na hase sona seo le se batlang bophelong?