Bana ba Rōna—Lefa le Tsoang ho Jehova
“TLOHA pel’a ka! Tsoa! U tsamaele ruri!” Kamor’a hore a bue mantsoe ana ka lentsoe le phahameng, ntate a leleka mora oa hae ea lilemo li 16 lapeng.
Mocha enoa ea tlase lilemong ke e mong oa sehlopha sa bana ba ntseng ba hlokomeleha haholo lilemong tsa morao tjena! “Ba bitsoa bana ba se nang molemo, melahloa, bacha ba se nang malapa a bobona—ba lahliloe ke malapa a bo bona ʼme ba bolelloa hore ‘ba tlohe,’ hangata ba se na chelete ha e se feela liaparo tseo ba li apereng,” kamoo ho hlokomelang sehlooho sa litaba ho makasine ea Parade. Sehlooho se boetse se phaella ka hore: “Batsoali ba bang ba lelekang bana ba bona eba ha ho mohla ba batlang ho ba bona kapa ho utloa ka bona hape.”
Ka ho totobetseng batho ba bangata ba baholo kajeno ba talima bana ka mokhoa o lerootho. Na boikutlo bona bo susumelitse monahano oa hao? Le haeba u arabela ka E, kapa Che, u tla ho fumana ho le molemo ho hlahloba pono e susumelletsoang ke Bibele hore batsoali ba be le eona ka bana ba bona.
Tlas’a pululelo ea Molimo, mopesaleme o ile a ngola ka bana ba tsoalloang tlamanong e hlomphehang ea lenyalo: “Bonang, bara ke lefa la Jehova, ʼme tholoana ea popelo ea mosali ke moputso.” (Pes. 127:3) Ho la tela buka e hlalosang mantsoe ea Seheberu ea William Gesenius, lentsoe “lefa” tabeng ena le bolela: “Letlotlo le fanoeng ke Jehova, neo ea Jehova.” Ha batho ba amohela mpho ea bohlokoa, ba ee ba e tšoare e le ea bohlokoa. Haeba ho hlokahala hore mpho e hlokomeloe ka mokhoa o itseng, ba e hlokomela ka mokhoa o molemohali.
Na u tšoara bana ba hao joalokaha eka ke lefa le tsoang ho ʼMōpi, Jehova? Mangolo a bolela, a re: “Etsoe e se bana ba tšoanetseng ho bokellela bontat’a bona, empa e le bontat’a batho ba tšoanetseng ho bokellela bana ba bona.” (2 Ba-Kor. 12:14) “Ekare ha e mong a sa baballe bahabo, haholo ba ntlo ea hae, eo o latotse tumelo, ʼme o fetisoa ke ea sa lumelang.” (1 Tim. 5:8) Ke takatso ea Molimo hore batsoali ba ‘bokellele’ bana ba bona litokisetso tse bonahalang le tsa moea. Hoo ho ka etsoa joang ka katleho?
Kaha batsoali bohle le bana e mong le e mong o na le botho ba hae, ha ho bonolo ho fana ka lintlha tse qaqileng haholo tsa melao bakeng sa kholiso ea ngoana e tlang ho atleha ho ngoana e mong le e mong ka lapeng. Leha ho le joalo, a re nahaneng ka tataiso tse ling tse itseng tsa bohlokoa tseo ka mehla li bileng molemo.
PUISANO
Moeletsi e mong sebakeng seo ho sona ho lulang bana ba lelekiloeng o supa kamoo ba sebetsang moo ba lekang ho ba thusa, a re: “Re mamela mocha. Re iphetola hore re be boemong ba tlokotsi ʼme re fumana hore na o ikutloa joang.” Hona ho tsejoa e le “puisano,” ʼme e qala ka ho mamela. Lelapa la hao, le Iona, le ka ʼna la fumana molemo ka puisano.
Na ka mehla u na le puisano le puisano e ntle le bana ba hao? Ha re bolele ho bua feela ho sa reng letho kapa ho “qobelloang” ka boemo ba leholimo kapa ntho e ʼngoe feela e sa reng letho. Puisano e sebetsang e le kannete e lokela ho ‘phetlelana lipelo.’ E tlameha ho tloha leratong la ʼnete pakeng tsa motsoali le ngoana. Kaha ‘molomo o buisoa ke se tletseng ka pelong,’ ho hlokomela se boleloang ke ngoana oa hao ho tla u boloka u nkile leoto le seo a se hlokang boikutlong le moeeng.—Luka 6:45.
Ho hlaolela puisano e ntle le bana ho hloka mamello le mosebetsi o boima. Ho atleha ho sena, batsoali ba lokela ho latela keletso ea Mangolo ea ‘ho se etse letho ka khang le ka boithoriso.’ ‘Ba se ke ba hlokomela tsee e leng tsa bona feela, ba mpe ba hlokomele le tsee e leng tsa ba bang,’ haholo tsa bana ba bona. (Ba-Fil. 2:3, 4) Ka baka la ho futsa sebe, batho bohle ba sekametse ho ithahasella haholo ka bobona ho feta ba bang. Batsoali ba lokela ho loantša tšekamelo ena ʼme ba hlaolele thahasello linthong tseo bana ba bona ba fumanang li ipiletsa.
‘HO BA LAEA LE HO BA RUTELA MORENENG’
Bopaki ba bohlokoa ba lerato la botsoali bo hlalosoa ho Liproverbia 13:24: “Ea hlokisang mora oa hae thupa, o mo hloile; empa ea mo ratang o mo laea a sa le monyenyane.” Eona tataiso e tšoanang le eo ea Mangolo e bolela hore: “Thupa le khalemelo li fa motho bohlale; empa mohlankana ea ipusang o hlabisa ʼm’ae lihlong.”—Liprov. 29:15.
Taeo e boleloang mona ha e bolele ka bonolo feela kotlo ea ’meleng, le hoja le eona e hlokahala ka nako e ’ngoe. Bana ba tšoanela hore ba se ke ba tseba feela seo ba ka se etsang le seo ba ke keng ba se etsa, empa hape le hore na ke hobane’ng ha lintho tse itseng li nepahetse tse itseng li fosahetse. Ka mantsoe a mang, taeo e sebetsang ea bana e hloka hore ho be le keletso e khalemelang eo bana ba e amohelang hore e nepahetse.
Tlhokahalo ena e ka boetse ea khahlametsoa ka ho utloa taelo e tsoelang pele ea Mangolo, e reng: “Bo-ntata bana, le se ke la halefisa bana ba Iōna; le mpe le ba hōlise ka ho ba laea le ka ho ba rutela Moreneng.” (Ba-Ef. 6:4) Bana ba tšoanela ho ithuta hore na ʼMōpi oa motho o nahana joang, lintho tseo Molimo o li ratang le tseo o sa li rateng. E le hore ba ka rutela Moreneng ka mokhoa o joalo, batsoali ka bobona ba tlameha ho tloaelana hantle le Bibele.
Ho laeang ntlheng ena ke polelo e latelang ea Moshe e eang ho batsoali ba Iseraeleng oa boholo-holo: “Litaelo tseo ke u laelang tsona kajeno, li be pelong ea hao. U tlo u li rute bana ba hao, ʼme u bue ka tsona, ha u lutse tlung ea hao, leha u le tseleng u tsamaea, leha u ea robala, leha u tsoha. U li tlame matsohong a hao hore e be lipontšo ho uena, ʼme li be joale ka moqhaka phatleng pakeng tsa mahlo a hao. U li ngole lifateng tsa menyako ea ntlo ea hao, le mamating a eona.” (Deut. 6:6-9) Mabapi le litemana tsena, tlhaloso ea Bibele ea Keil le Delitzsch e re:
“Hore lerato la Molimo e be la mofuta o nepahetseng, melao ea Molimo e tlameha ho beoa pelong, ʼme e be taba eo ho hopoloang le ho qoqa ka eona kamehla. ‘Pelong ea hao’: ke hore, melao ea Molimo e ne e tlameha ho ba taba ea pelo, e seng mohopolo feela . . . [Bapisa Deuteronoma 11:18]. E ne e tlameha ho hatisoa ho bana, ho buisanoe ka eona lapeng le tseleng, mantsiboea ha ho robaloa le hoseng ha ho tsohuoa, ke hore, kae le kae le ka linako tsohle; e ne e tlameha ho tlamelloa matsohong e le pontšo, le ho roaloa joaloka moqhaka pakeng tsa mahlo. . . . mantsoe ana ke a tšoantšetsang, ʼme a supa tlhokomelo e ke keng ea khelohuoa ea melao ea bomolimo.”
Ho tšoara bana ba hao joaloka lefa le tsoang ho Jehova ho hloka hore u buisane le bona kamehla, haesita le ho ba ruta ka ho pheta lintho ka mehla (‘ho kenya’) mohopolo oa Molimo joalokaha o ngotsoe ka Mangolong a Halalelang. Na u ikutloa hore u ka sebelisa thuso e itseng ho faneng ka ‘taeo le ho rutela moreneng’ tse theiloeng Bibeleng joalo? Haeba ho joalo, re u khothalletsa hore ka monahano o tebileng u hlokomele metheo ea Mangolo le liphihlelo tsa ʼnete bophelong tse ngotsoeng lihloohong tse latelang.