Ha Tlokotsi ea Lefatše e Atamela—‘Lemoha Jesu’
“Banab’eso ba halalelang, . . . le ke le lemohe Jesu Kreste, moapostola le moprista e moholo oa tumelo eo re leng ho eona.”—BA-HEBERU 3:1.
1, 2. Re ka rua molemo ka tlokotsi ea khale e ikhopolitsoeng Roma joang?
ROMA u ka fumana bopaki bo ngotsoeng ba tlokotsi—tlokotsi e lokelang ho ba le matla a maholo bophelong ba hao. Qhobosheaneng ea khale-khale ea Roma ho na le Khoro ea Tite, eo ka eona ho ikhopotsoang ho hapa ha Molaoli Tite le ho timetsa ha hae Jerusalema ka 70 C.E. Litšoantšo tse betliloeng khorong li bontša Bajode ba tlamiloeng ka mahlahahlela ba qobelloa ho jara se hapiloeng motseng oa bona.
2 Rōna joaloka Bakreste re ka rua molemo ka tlokotsi eo ka ho hlahloba keletso e nakong ea Bibele eo ho hlakileng hore e ngotsoe lilemo tse ka bang robong pele ho timetso eo. E bukeng ea Ba-Heberu, eo moapostola Pauluse a e ngoletseng Bakreste ba Baheberu ba Jerusalema le Judea.
3. Ke eng e ileng ea thatafatsa boemo ba Bakreste ba Baheberu Jerusalema?
3 Baena ba rōna morao koo ba ne ba le boemong bo thata haholo. Le hoja ho ne ho bonahala Judea e le tlas’a taolo ea Baroma ka ho tiileng, Bajode ba bangata e ne e le bafetoheli. (Liketso 5:36, 37) Nahana ka khatello e matla eo Bajode ba joalo ba neng ba tla e behela balateli ba Jesu bao, kaha e “se ba lefatše,” ba neng ba ke ke ba nka lehlakore le Bajode ho loantša Roma. (Johanne 17:16) Lebaka le leng la ho hlorisoa ha Bakreste ba Bajode ke boikutlo ba Bajode ba hore ba phahame kaha ba ne ba kile ba khethoa ke Molimo, ba kenngoa selekaneng sa Molao le ho neoa tsela ea borapeli e amang baprista ba Levi le mahlabelo.
4. (a) Ho ka boleloa joang hore Jesu o hlahile ‘bofelong ba lefatše’? (b) Jesu o hlile a bolela eng ka bofelo boō?
4 Leha ho le joalo, mehla ea Bajode—ka tsamaiso ea eona ea mahlabelo a tempele, baprista, mekete le Lisabbatha—e felile ka lekhetlo la pele kamorao ho lefu la sehlabelo la Messia. (Ba-Galata 3:24, 25; Ba-Kolosse 2:13-17) Ka hona Pauluse o ne a ka ngola hore Mora oa Molimo o bonahetse e le motho “hobane nako li phethehe, o hlahile hang.” (Ba-Heberu 9:26; 1:2) Qeto eo e ne e tla tloha e hlaka hoo e ke keng ea latoloa, ka ho timetsoa ha tempele. Ha Jesu a bolela pele ho nako ka timetso eo, barutuoa ba hae ba botsa hore na ‘lintho tseo li tla etsahala neng?’ (Mattheu 23:37-24:3) Jesu a arabela hore ho tla ba le lintoa, litlala, litšisinyeho tsa lefatše, mafu a seoa le mosebetsi o moholo oa ho bolela ka ’Muso pele bofelo bo e-tla. (Mattheu 24:4-14; Luka 21:10, 11) Mantsoe ao a fetohile ’nete molokong o pakeng tsa hore Jesu a fane ka boprofeta le ho ngola ha Pauluse Ba-Heberu. Kreste a boetse a bolela pele ho nako hore ‘mahlomola a tla ba maholo bakeng sa Jerusalema ao a joalo a e-song ho ka a e-ba teng ho tloha tšimolohong ea lefatše ho fihlela ka nako eo.’ (Mattheu 24:21) Mahlomola a senyang a ileng a oela Jerusalema ka 70 C.E. ho ne ho se a kang oona hape a ke ke a hlola a phetoa bakeng sa motse oo. Empa e ne e le phethahatso e nyenyane feela. Hobane’ng? Hobane ‘mahlomola a maholo’ bakeng sa lefatše lohle la batho e ne e le hona a tla etsahala khajana.
5. Ke joang e leng hona ho tlang ho ba le ‘mahlomola a maholo’ ka tekanyo e kholoanyane?
5 Linnete li paka hore mantsoe a boprofeta ba Jesu a na le phethahatso e kholoanyane, e ka sehloohong nakong ea ha ‘a le teng bofelong ba lefatše.’ (Mattheu 24:3) Tšenolo khaolo ea 6 e ngotsoeng mashome a lilemo kamorao ho mahlomola a Jerusalema, le eona e hlile ea bolela lintoa, litlala le ho kula. Hona ho ne ho tla ama sebaka se fetang Judea hole, hobane Tšenolo e boletse hore ntoa e tla “felisa khotso lefatšeng.” (Tšenolo 6:4) Liketsahalo tsa lefatše ho tloha ka Ntoa ea I ea Lefatše ea 1914 ho ea ho 1918 li bontša hore re phela bofelong ba tsamaiso e khopo ea lintho ea hona joale, e tla fihla sehlohlolong ka ‘mahlomola a maholo.’ Mahlomola ana a tla felisa bokhopo lefatšeng, a hleka tsela bakeng sa Paradeise tlas’a puso ea ’Muso oa Molimo.
6. Ke eng e supang hore buka ea Ba-Heberu e ile ea ngoloa ho hopotsoe mehla ea rōna?
6 Buka ea Ba-Heberu e supa nakong ea rōna. Ho eona Pauluse o ngotse hore Kreste a le leholimong ka nako eo o “lebeletse . . . hore bao e leng lira ho eena ba beoe bonamelo ba maoto a hae.”(BaHeberu 10:13) Buka hape e bua ka nako ea “mohla [Molimo] o tlisang Mora oa oona oa letsibolo lefatšeng.”a (Ba-Heberu 1:6) Ke hona joale! Bopaki bo bontša hore Kreste o fumane borena le hore o nkile bohato khahlanong le lira tsa Molimo leholimong. (Tšenolo 12:7-12) Kreste o lebisitse tlhokomelo ea hae lefatšeng leo ho ahiloeng ho lona, a le teng ka ho se bonahale. Kahoo, joalokaha Jesu a boletse pele, re tla tloha re tobana le ho tlosoa ha lira tsa Molimo lefatšeng la rōna. Ba-Heberu e na le keletso efe bakeng sa rōna joale?
‘Lemohang Jesu’
7, 8. Ke hobane’ng ha Ba-Heberu ka ho tšoanelehang e hlile ea supa ho Jesu?
7 Pauluse o hlile a lebisa tlhokomelo e khethehileng ho Jesu. A ngola: “Joale, sehloho sa litaba tseo re li boletseng, ke hoba re na le moprista e moholo hakalo, ea lutseng letsohong le letona ho terone ea Boholo maholimong.” (Ba-Heberu 8:1) Ke hobane’ng ha hona e le keletso e loketseng ka ho ikhethang bakeng sa Bakreste ba phelang bofelong ba tsamaiso ea lintho?
8 Ke khale batho ba e-na le maikutlo a fosahetseng ka Jesu. Ba-Jode ba lekholo la pele la lilemo ba ne ba le motlotlo hore ke bana ba Abrahama, ba sebelisa bolumeli bo fanoeng ka Moshe ’me ba na le boprista ba lesika la Aarone. Kahoo mohlomong ba ne ba nahana hore: ‘Jesu enoa oa Nazaretha empa e le feela mora oa ’metli oa Galilea.’ Ba bile ba tsekisa Mora oa Molimo hore ke Mosamaria ea nang le modemona. (Johanne 7:52; 8:39-41, 48; 9:24, 28, 29) Kahoo, ka bohlale Molimo oa khothalletsa Bakreste ba Baheberu hore ba ‘lemohe Jesu’ hobane maikutlo a loketseng le a leka-lekaneng ka kamano le Mora oa Molimo a ne a tla thusa Bakreste bao ho tšepahala.
9. Ke eng e etsang hore keletso ea ho ‘lemoha Jesu’ e be e loketseng kajeno, empa ho hlokahala re ikalose kotsing efe?
9 Keletso e halalelang e ho Ba-Heberu e re thusa hape hobane maikutlo a bohata le a sothehileng ka Kreste a ntse a le mangata. Batho ba bangata kajeno, ho e-na le ho theola Jesu joaloka bahanyetsi ba Bajode, ba feteletsa karolo ea hae. Likereke tsa bona li bolela hore Jesu ke karolo ea Molimo o hararo le hore Ntate, Mora le Moea o Halalelang lia lekana. Empa, ke mang eo li mo elang hloko haholo? Jesu. O etelletsoa pele, ’me Ntate o petelletsoa ka lefifing. Hona ke phephetso ea sebele ho Bakreste ba ’nete. Ho Johanne 14:28 Jesu o boletse hore Ntate oa hae o moholo ho eena, ’me Pesaleme ea 83:18 e bolela hore “uena, eo lebitso la hao e leng Jehova, u rena u ’notši lefatšeng lohle.” Empa ha rea lokela ho nka bohato bo feteletseng ka maikutlo a sothehileng ka Jesu ’me eare ka ho se hlokomele ra theola boemo ba hae ba ’nete. Joaloka Bakreste ba Baheberu, khakanyetso e leka-lekaneng le e nepahetseng ea Jesu e tla ba ea bohlokoa haholo ha re talimana le nako e tlang.
10. Ba-Heberu e bontša eng ka setulo sa Jesu?
10 Buka ea Ba-Heberu e qala ka ho hlokomelisa ka boemo bo phahameng ba Kreste. Hona joale ke moea o tlotlisitsoeng, “setšoantšo sa boleng ba oona [Molimo].” Hona ha ho kenyelletse hore Ntate le Mora ke motho a le mong kapa molimo o le mong, hobane Ba-Heberu 1:3 e phaella ka hore Jesu o ‘lutse ka letsohong le letona la Boholo bo holimo.’ Litemana tse kang Ba-Heberu 2:10 le 5:5, 8 le tsona li bontša Jehova a phahametse Mora. Le teng, hona joale Kreste o na le ‘lebitso [kapa setulo kapa botumo] le fetisang la [mangeloi].’—Ba-Heberu 1:4.
11. (a) Mangeloi a Molimo a tšoara Jesu Kreste joang? (b) Ba-Heberu 1:6 e ka utloisisoa joang?
11 Joaloka mangeloi a tšepahalang, le rōna ho hlokahala re hlokomele setulo se phahameng sa Kreste. Ha e qotsa ho Pesaleme ea 97:7, Ba-Heberu 1:6, e re: “Mangeloi ’ohle a Molimo a mo khumamela.” Joalokaha liphetolelo tse ling li e ngola tjena, mangeloi “a oa ka pel’a,” a “hlompha” kapa “a tlotlisa” Mora.b Se likolohileng taba se fana ka tlhahiso ea hore hona ho bolela hore le mangeloi a hlompha Jesu joaloka moemeli e moholo oa Molimo le Mora ea phahamisitsoeng. A ananela hore o “roesitsoe moqhaka oa khanya le oa hlompho” le hore o neiloe borena holim’a lefatše le tlang ho tla.—Ba-Heberu 2:5, 9.
12. Ke hobane’ng ha e le habohlokoa bakeng sa rōna hore re ele hloko mantsoe a Jesu?
12 Hona ho lokela ho re ama joang? Hoba a bontše bophahamo ba Jesu ka holim’a mangeloi, Pauluse o re: “E ka khona re ele ka ho fetisisa litaba tsee re li utloileng hloko, e se be ra suthela hole le tsona.” (Ba-Heberu 2:1) Joalokaha Bakreste ba Baheberu ba ne ba tseba, e ne e le khale Bajode ba hlokometse Lentsoe la Molimo, kapa Molao, o fanoeng ka Moshe. Ke habohlokoa haholo ho rōna ho ela hloko tataiso ea Molimo e fanoeng ka Jesu.
13. Bakreste ba ka rua molemo joang ka ho ela hloko Jesu? Bontša.
13 Ho paka sena, hopola seo Jesu Kreste a se buileng ka ho baleha Jerusalema ha e potapotoa ke makhotla. (Luka 19:43, 44; 21:20-24) Baroma ba ile ba pota-pota Jerusalema ea marabele ka 66 C.E. empa ba checha ka mohlolo, moo Bakreste ba ileng ba baleha motseng. Ho ela hloko ha bona Jesu ha pholosa bophelo ba bona ha Ba-Roma ba khutla, ba tlisa tlokotsi ka 70 C.E. Re ithute ho hong ka sena: Ka tlokotsi ea lefatše e haufi, botsa: ’Na ke ela hloko ka matla mantsoe a Jesu? Ka mohlala, na nako eo ke e sebetsang boithabisong, boikutlo ba ka ka mosebetsi oa ka kapa tšebetso, kapa maikutlo a ka ka thuto ea lefatše li bontša hore ke etse hloko mantsoe a Jesu a ho Luka 12:16-31?
14. (a) Ke ka tsela efe Jesu e leng ‘Moemeli e Moholo oa poloko’? (b) Jesu o entsoe ea phethahetseng ka kutloisiso efe?
14 Ba-Heberu 2:10 e re Jesu ke ‘Moemeli e Moholo oa poloko.’ Hoo ho etsahala pele ho Bakreste ba tlotsitsoeng bao e leng “baena” ba hae. (Ba-Heberu 2:11-17) Empa bohle ba nang le tšepo ea bophelo Paradeiseng ea lefatše le bona ba itšetlehile ka eena bakeng sa poloko. Pauluse o ngolile: “Leha e ne e le Mora, o ithutile kutlo ka tse bohloko tse mo hlahetseng. ’Me joale, ha a phethehile, o entsoe moetsi oa poloko e sa feleng ho bohle ba mo utloang, ’me Molimo o ’moletse hore ke moprista e moholo.” (Ba-Heberu 5:8-10) Koana, Jesu e ne e bile moea o phethahetseng, ’me ha a le lefatšeng o ne a phethahetse moeeng. Ho le joalo, ha ho talingoa karolo ea hae e le moprista, Jesu o ne a tlameha ho phethahala ka kutloisiso e ’ngoe hape. Lefatšeng o ile a koetlisoa—a rutoa, a lauoa le ho lekoa kutlong ea hae le ho isa lefung—ho mo phethisisa joaloka moprista e moholo ea mohau le ea utloelang bohloko.
Tšepo ho Moprista e Moholo oa Rōna
15. Ke hobane’ng ha re fumana ho hongata hakana ka baprista bukeng ea Ba-Heberu?
15 Ha u bala Baheberu ua bona hore ena le ho hongata hoo e ho buang ka baprista. Hona ke ho haha kutloisiso ea rōna ea “moprista e moholo oa tumelo eo re leng ho eena,” Jesu. (Ba-Heberu 3:1) Pauluse o hlalosa hore “moprista e moholo, leha e le ofe le ofe, ea nkoang har’a batho, o ee a beeloe batho linthong tsa tšebeletso ea Molimo, a tle a hlahise linyehelo le mahlabelo ka baka la libe.” (Ba-Heberu 5:1; 8:3) Boholo ba selekane sa Molao bo ne bo likoloha ’neteng ea hore batho ke baetsalibe. Ke ka baka leo ba neng ba etsetsoa mahlabelo ke baprista, bao le bona ba neng ba etsa linyehelo tse koahelang libe tsa bona. Leha ho le joalo, mahlabelo a liphoofolo a neng a phetoa nako le nako a ne a sa hlōle sebe kapa ho phethisisa batho leha e le bafe. (Ba-Heberu 7:11, 19, 27; 10:1-4, 11) Hona ho paka hore selekane se secha se ne se hlokahala, hammoho le sehlabelo se secha le moprista e moholo e mocha.—Jeremia 31:31-34.
16. Jesu joaloka moprista o fetisa baprista ba Iseraeleng joang?
16 Re na le tse joalo ho Kreste. Ea ileng a tšoantšetsoa ke Melkisedeke eo ho sa fanoang ka lesika leo a tsoileng ho lona ka Bibeleng, Jesu ha e-ea ba moprista ka lelapa leo a tsoang ho lona la Levi kapa Aarone. Molimo o mo khethile ka ho toba. (Ba-Heberu 7:1-3, 15-17; 5:5, 6) Haeba ka tsela eo Molimo o ananela Jesu joaloka moprista e moholo, na re ke ke ra mo tšepa ka ho feletseng? Ho feta moo, a ke ke a tloha a shoa ’me ho hlokahale ea nkang sebaka sa hae, joaloka baprista tlas’a Molao. O tsebile ho fana ka sehlabelo sa ho qetela, ’mele oa hae; o ne o phethahetse, ’me ho ke ke ha hlokahala hore sehlabelo se phetoe hape. Kreste moprista e moholo oa rōna a nka bohlokoa ba mali a bophelo ba hae ho ea leholimong le ho bo hlahisa ka pel’a Molimo. O ntse a le moo, a sebeletsa e le moprista bakeng as rōna.—Ba-Heberu 9:24-28; 10:12-18.
17. Ke ka litsela life re thusoang ke ho ba le Jesu e le moprista e moholo?
17 Re ka tšepa moprista e moholo oa rōna ha re talimana le tlokotsi e tlang ea lefatše. Ho fapana le mahlabelo tlas’a Molao, sehlabelo se phethahetseng sa Kreste se ka koahela libe tsa rōna ka ho feletseng. Ho feta moo, se ka ‘hlatsoa matsoalo a rōna hakakang mesebetsing e shoeleng [mesebetsi e mebe ea nakong e fetileng le boiteko leha e le bofe ba botho ba ho itokafatsa pel’a Molimo] hore re tle re sebeletse Molimo o phelang.’ (Ba-Heberu 9:14; 10:1-4) Re tlameha ho lumela hore, ha re le boemong bo thata le tlas’a khatello, letsoalo le hloekileng pel’a Molimo ke la bohlokoa bo se nang tekanyo. (Ba-Heberu 10:19-22) Ka litsela tse ling, hape, re ka nyakallela ho ba le Jesu e le moprista e moholo oa kamehla leholimong.
18. Ke hobane’ng ha ho ne ho le molemo ’me ho ntse ho le molemo ho tseba hore moprista e moholo oa rōna o utloela bohloko?
18 Buka ea Ba-Heberu e re tiisetsa hore Kreste ke moprista ea utloelang bohloko. U ka inahanela ka liqeto le mathata tse neng li talimane le Bakreste ba Baheberu tikolohong ea bosechaba ea Jerusalema ha ba itokisetsa ho baleha, ba siea matlo a bona, beng ka bona le mesebetsi. Empa ba ne ba se bang. Pauluse o ngolile: “Moprista e moholo eo re nang le eena, hase ea ka sitoang ho re utloela bohloko mefokolong ea rōna; hobane o lekiloe nthong tsohle joale ka rōna, empa ha a ka a etsa sebe.” (Ba-Heberu 4:15, 16) Ha ho tsotellehe hore na ho hlaha teko efe, ‘o tseba ho thusa ba lekoang.’—Ba-Heberu 2:17, 18.
Mophethahatsi oa Tumelo ea Rōna
19, 20. Ke Joang Jesu e leng “Mophethahatsi oa tumelo ea rōna”?
19 Tumelo ea rōna e ameha ka ho toba ha re ‘lemoha Jesu.’ Hoba a bolele ‘sebe se re tšoasang feela’—ho haelloa ke tumelo—Pauluse o bua ka ‘ho talima Jesu moqali le mophethahatsi oa tumelo ea rōna.’ (Ba-Heberu 12:1, 2) Ke hobane’ng ha hoo e le habohlokoa qetellong ea tsamaiso ea joale ea lintho?
20 Ho tloha ka boprofeta ba eona ba pele ho Genese 3:15 Bibele e supa ho Kreste. Ke eena setsi sa boholo ba se boletsoeng pele le ho tšoantšetsoa ka Bibeleng. Boholo ba litšobotsi tsa Molao oa Moshe tse boletsoeng bukeng ea Ba-Heberu e ne e le “seriti feela sa menono e tlang ho hlaha.” (Ba-Heberu 9:23; 10:1) Empa “’mele oa tsona ke Kreste.” (BaKolosse 2:17) E, tsoalo ea Jesu, tšebeletso ea lefatšeng, lefu la sehlabelo, tsoho le tšebetso ea boprista leholimong li phetha kapa li phethisisa boprofeta bohle, litšoantšo le mehlala e amanang le lintho tsena.
21. Ke ka kutloisiso efe hape Jesu e leng “Mophethahatsi oa tumelo ea rōna” kajeno?
21 Le hoja Pauluse a ne a hlokomela Kreste e le “Mophethahatsi oa tumelo ea rōna,” re na le lebaka le eketsehileng la ho etsa joalo kajeno. Re bona phethahatso e khōlō ea mantsoe a Jesu ka ‘pontšo ea hore o teng le ea ho fela ha lefatše.’ (Mattheu 24:3) Kahoo tumelo ea rōna e na le motheo o tiileng haholoanyane. Polokeho e kenang ‘lefatšeng le tlang ho tla’ le eona e haufi ho feta mehleng ea Pauluse. Kahoo, re ke re tsoeleng pele ho lemoha Jesu, Mophethahatsi oa tumelo ea rōna, re tšepile hore Molimo ke “moputsi oa ba o batlang” ka tumelo. (Ba-Heberu 2:5; 11:6) Joalokaha sehlooho se latelang se tla bontša, buka ea Baheberu e ka re thusa ho ba le tumelo e hlokahalang le pono ea Bokreste ho ba boemong ba ho fumana moputso o babatsehang.
[Mengolo o botlaaseng ba leqephe]
a Bona “Lipotso tse Tsoang ho Babedi,” leqepheng la 32.
b Pauluse o sebelisitse lentsoe la Segerike proskynéo, leo The Greek-English Lexicon of the New Testament (Bauer, Arndt, Gingrich) e reng le ne le “sebelisetsoa ho supa mokhoa oa ho inama ka pel’a motho e mong le ho aka maoto a hae, momeno oa seaparo, lefatše.” (1 Samuele 24:8; 2 Marena 2:15) Hape le ka bontša “borapeli,” e leng kamoo Libibele tse ling li balehang ho Ba-Heberu 1:6. Haeba eo ke kutloisiso e nepahetseng mona, ho totobetse e bolela borapeli ka tatelano, borapeli ba Jehova Molimo bo tobisoang ho eena ka Mora ea tlotlisitsoeng oa hae.—Bapisa Tšenolo 14:7; The Watchtower ea November 15, 1970, maqephe 702-704.
Na u ka Hlalosa?
◻ Boemo ba rōna bo tšoana le ba Bakreste ba ileng ba ngolloa Ba-Heberu joang?
◻ Ke hobane’ng ha ho hlokahala re be le maikutlo a leka-lekaneng ka Jesu le ho ela hloko mantsoe a hae?
◻ Ke hobane’ng ha Ba-Heberu e bua haholo ka mahlabelo le baprista?
◻ U ikutloa joang ka Jesu e le moprista e Moholo le Mophethahatsi oa tumelo?
[Lebokose le leqepheng la 18]
HO KHUMAMELA Kapa HO RAPELA
Ho Ba-Heberu 1:6 lentsoe la Segerike proskynéo le ka ’na la bolela:
1. Ho khumamela ka hlompho, joaloka ‘ho oa ka mangole,’ ho Jesu joaloka eo Jehova Molimo a mo tlotlisitseng le ho mo bea khanyeng
2. Ho rapela Jehova Molimo ka moemeli oa hae e moholo, Mora oa hae Jesu
[Setšoantšo se leqepheng la 19]
Jesu o nyehetse sehlabelo se tšoarellang ka bohlokoa ho feta baprista tempeleng