Kopo e Etsoang ka Lerato

1. Kaofela ha rona re na le boikarabelo bofe?

RE ANANELA khotso eo re nang le eona ka phuthehong. Khotso ena e re fa mofetola oa hore na bophelo bo tla ba monate hakae Paradeiseng. (Esa. 32:17, 18) Le hoja Jehova e le eena ea re fang khotso ena, re na le boikarabelo ba ho etsa hore e lule e le teng re be re e sireletse. (Bar. 12:18) Re ka etsa’ng hore re lule re e-na le khotso ha re sebelisana le ba bang ka phuthehong, ha re khopisitse motho e mong le ha motho e mong a re khopisitse? Re tla fumana likarabo kopong e lerato eo moapostola Pauluse a ileng a e etsa. E hlaha tlalehong ea Bibele e buang ka moapostola Pauluse, Filemone le Onesimase.

KOPO

2. Ho ile ha etsahala eng pakeng tsa Filemone le Onesimase? (Filemone 8, 9, 17)

² Bala Filemone 8, 9, 17. Lengolong leo Pauluse a ileng a le ngolla Filemone, o ile a mo kopa hore a amohele lekhoba la hae e leng Onesimase. Pauluse o ile a kopa Filemone hore a etse sena hobane a rata Kreste le Bakreste-’moho le eena. Na u tseba tlaleho ee? Filemone o ne a kopanela phuthehong ea Kolose ’me o ne a tsebahala ka ho ba le lerato le tumelo e matla. O ne a e-na le lekhoba leo eseng Mokreste le bitsoang Onesimase le ileng la balehela Roma, mohlomong ka mor’a ho mo utsoetsa. (Filem. 18) Ha Onesimase a ntse a le Roma, o ile a tloaelana le Pauluse haholo ’me ea e-ba Mokreste. (Bakol. 4:9) Leha ho le joalo, ho ea ka molao oa Roma, Onesimase o ne a lokela ho khutlela ho mong’a hae. Kahoo, Pauluse o ile a re a khutlele ho Filemone.—Filem. 12, 13.

3. E ka ’na eaba Pauluse o ne a ipotsa lipotso life ha Onesimase a khutlela ho mong’a hae? (Sheba setšoantšo.)

³ Mohlomong Pauluse o ile a ipotsa hore na Filemone o ne a tla etsa’ng ha Onesimase a khutla. Molao o ne o lumella Filemone ho fa Onesimase kotlo e boima. Na o ne a tla etsa joalo? Seo se ne se tla ama phutheho joang? Na taba eo e ne e tla baka liqabang pakeng tsa makhoba le benghali ba ’ona? Pauluse o ne a tseba hore boemo boo bo ne bo ka senya khotso ea phutheho. Kahoo, o ile a ngolla Filemone lengolo ’me a re Tikikase a le ise. (Baef. 6:21, 22; Bakol. 4:7-9) Ka nako e tšoanang, Pauluse o ile a romela lengolo phuthehong ea Kolose. A re boneng hore na re ka ithuta’ng mohlaleng oa Pauluse, Onesimase le Filemone mangolong ana a mabeli.

RE KA ITHUTA’NG MOHLALENG OA PAULUSE?

4, 5. Baholo ba ka etsa eng e le hore ho be le khotso ka phuthehong?

⁴ Re ka ithuta’ng mohlaleng oa Pauluse? Pauluse o ne a tšoara batho ba bang ka tsela e etsang hore ho lule ho e-na le khotso. Mohlala oa hae o bontša hore tsela eo re sebelisanang le ba bang ka eona e ka etsa hore ho be le khotso ka phuthehong.

⁵ Pauluse o ne a nka Filemone e le motsoalle oa hae. (Filem. 17) Pauluse o ne a sa inke e le mong’a Filemone hoo a ka mo laelang hore na a etse’ng. (2 Bakor. 1:24) O ne a mo nka e le mosebetsi-’moho le eena a ba a mo hopotsa hore ke motsoalle oa hae. Kannete Pauluse o ile a behela Filemone mohlala o motle oa hore na a tšoare Onesimase joang, eo e neng e se e le Mokreste. O boetse o behetse e mong le e mong oa rona mohlala o motle, haholo-holo baholo. Ha baholo ba nka ba bang e le metsoalle ea bona, ba thusa hore ho be le khotso ka phuthehong. Joaloka balisa ba lerato, ha ba ‘hatelle’ mohlape. (1 Pet. 5:1-3) Ho e-na le hoo, ba qeta nako le batho ba Molimo, baa ba mamela, ba ba nka e le batho ba bohlokoa, hape baa ba tšehetsa linakong tse boima. Joaloka Pauluse, baholo ba nkang ba bang e le metsoalle ea bona, ba behela mohlape mohlala o motle, hape ba etsa hore ho be le khotso ka phuthehong.

6. Ke hobane’ng ha ho babatsa ba bang ho le bohlokoa?

⁶ Pauluse o ile a babatsa Filemone. (Filem. 4, 5, 7) Kaofela ha rona re hloka ho babatsoa. Hobane’ng? Lebaka le leng ke hore boholo ba rona re loantšana le maikutlo a ho ikhalala. Re ka tšoenyeha ka hore na re shebahala joang, batho ba bang baa re rata kapa che, kapa re tla khaotsa ho sebeletsa kabelong eo re e ratang. Maikutlo ana a tloaelehile. Leha ho le joalo, a ka etsa hore re tšoenyehe haholo, re nke lintho ka pelo, re utloe eka re hloka ho ikemela re be re be le moea oa tlholisano, e leng lintho tse ka re sitisang hore re phehelle khotso. Motho a ka khona ho sebetsana le maikutlo ana habonolo haeba a babatsoa. (Liprov. 12:25) Ho babatsa motho ho etsa hore a ikutloe a ratoa a bile a ananeloa. Na u ka rata ho etsa hore batho ba bang ba ikutloe ka tsela eo? Haeba ho joalo, batla menyetla ea ho babatsa ba bang ho tsoa pelong. Ba babatse ka boiteko boo ba bo etsang, eseng feela ka lintho tse molemo tseo ba li etsang. Ka mantsoe a bonolo feela, ha u bona ntho e ntle, u se ke oa thola feela.

7. Ke hobane’ng ha re lokela ho ba hlokolosi ka lintho tseo re li buang ka ba bang? (Filemone 10-12)

⁷ Pauluse o ile a bua lintho tse ntle ka Onesimase. (Bala Filemone 10-12.) E ka ’na eaba lintho tse ntle tseo Pauluse a ileng a li bua ka Onesimase li ile tsa ama Filemone joang? Na ebe li ile tsa susumetsa tsela eo a ikutloang ka eona ka Onesimase, a buang le eena ka eona le eo a mo tšoarang ka eona? E tlameha ebe ho joalo! Ka tsela e tšoanang, lintho tseo re li buang ka Bakreste-’moho li ama tsela eo ba bang ba ikutloang ka eona ka bona le tsela eo ba ba tšoarang ka eona. Ho bua lintho tse ntle ka Bakreste-’moho ho thusa ba bang hore ba ba tšoare ka mosa. Ka masoabi, haeba re bua lintho tse mpe ka bona, re ka susumelletsa ba bang hore ba ba tšoare hampe. Empa e le hore re bue hantle ka ba bang, re lokela ho qala pele ka ho nahana lintho tse ntle ka bona. Ke’ng e ka re thusang hore re etse seo? Nahana ka ntho eo Pauluse a neng a tloaetse ho e etsa.

8. Ke eng e ka re thusang hore re nahane le ho bua lintho tse ntle ka Bakreste-’moho le rona? (Sheba litšoantšo.)

⁸ Pauluse o ne a lula a leboha Jehova ka makhabane a matle ao Filemone a neng a e-na le ’ona. (Filem. 4, 5) A boetse a mo leboha le ka a batho ba bang ba bangata. (1 Bakor. 1:4-7; Bafil. 1:3-5; Bakol. 1:3, 4; 1 Bathes. 1:2, 3) Ha se hore Pauluse o ne a sa bone mefokolo ea Bakreste-’moho le eena, empa o ne a sheba lintho tse ntle ho bona. Hape o ne a tloaetse ho leboha Jehova ka metsoalle e joalo. Haeba u thatafalloa ke ho bua lintho tse ntle ka ba bang, hopola hore ha u sheba makhabane a ba bang u bile u rapella hore Jehova a ba hlohonolofatse, ho tla ba bonolo hore u nahane le ho bua lintho tse ntle ka bona.

9. Ke hobane’ng ha tsela eo Pauluse a buileng le Filemone ka eona e ikhetha?

⁹ Pauluse o ile a tšoara Filemone ka mosa le hoja a ne a tobane le maemo a boima. Na u kile oa tšoara motho e mong hampe hobane u khathetse kapa u imetsoe? Ha re se re e-na le nako re tobana le maemo a boima, ho ka ba bonolo hore re ntšetse bohloko ba rona ho ba bang. U ntse u nahanne ka taba eo, nahana ka maemo a Pauluse nakong eo a neng a ngolla Filemone. Lilemo tse ’maloa pele ho moo, Pauluse o ile a hlaseloa ka mabifi ’me ka ho hloka toka a isoa teronkong. O a ile a koalloa Jerusalema le Sesarea. Ka mor’a moo, o ile a isoa Roma empa ha ba le tseleng sekepe se ile sa robeha. Ha a ngolla Filemone lengolo, Pauluse e ne e ntse e le “motšoaruoa” ntlong eo a neng a lula ho eona Roma. (Filem. 1) Empa na Pauluse o ile a lumella boemo ba hae bo boima hore bo ame tsela eo a ileng a bua le Filemone ka eona? Che. Lengolong leo a ileng a mo ngolla lona, o ile a bua ka mosa le ka bonolo. Re ithuta’ng mohlaleng oa hae? Re ka etsa hore ho be le khotso haeba re leka kahohle ho tšoara batho ba bang ka mosa esita le haeba re khathetse, re imetsoe kapa re tobane le boemo bo boima. Ha re etsa joalo, ho tla ba le khotso ka phuthehong ’me re tla nolofalloa ke ho sebetsana le maemo a boima.

RE KA ITHUTA’NG MOHLALENG OA ONESIMASE?

10. Re ka ithuta eng mohlaleng oa Onesimase?

¹⁰ Kaofela ha rona re na le ho etsa le ho bua lintho tse utloisang ba bang bohloko. Mohlala oa Onesimase o re bontša hore na re ka etsa’ng ho bopa khotso ha seo se etsahala. O ile a etsa ntho e ka bonahalang e le bonolo empa hangata ho le thata ho e etsa. O ile a amohela phoso ea hae a ba a nka khato ho bopa khotso le Filemone. E tlameha ebe Onesimase o ne a tseba hore molao oa Roma o ne o mo tlama hore a khutlele ho mong’a hae. Kahoo, o ile a nka leeto le boima la lik’hilomithara tse ka holimo ho 1 400 ho khutlela ho eena (e leng leeto le neng le ka nka matsatsi a ka bang 50). O ne a lokela ho ikemisetsa ho lahleheloa ke bolokolohi le ho amohela li-tla-morao tseo a neng a ka ’na a li fumana ka lebaka la seo a se entseng. E tlameha ebe ho ne ho se bonolo ho etsa qeto eo. Hape ho ka etsahala hore ebe o ne a sa bone phoso ka hore ebe o ile a baleha. Empa ha aa ka a lumella boikutlo boo ho mo sitisa hore a khutlele ho mong’a hae le ho lokisa litaba le eena kaha e ne e se e le Bakreste-’moho.

11. Re ka etsa eng ho bopa khotso ha re utloisitse motho e mong bohloko? (Sheba litšoantšo.)

¹¹ Haeba ho na le motho eo u mo utloisitseng bohloko, nka bohato ba ho bopa khotso. (Mat. 5:23-25) Ke ’nete hore ho ka ’na ha e-ba thata ho etsa joalo, empa u ke ke oa ikoahlaea. Qala ka ho kopa tšoarelo ho tsoa pelong. Ka mor’a moo, ikemisetse ho mo mamela le ho utloisisa tsela eo a ikutloang ka eona. Amohela phoso ea hao. U se ke oa ikemela kapa oa beha motho e mong molato, kaha ho etsa joalo ho ka senya litaba le ho feta ha ba ha etsa hore le phehe khang e sa feleng. U lokela ho ikokobetsa e le hore u kope tšoarelo ’me ho ka ba thata ho etsa joalo. Empa ha u etsa joalo le tla bopa khotso kapele.—Bar. 14:19.

RE KA ITHUTA’NG MOHLALENG OA FILEMONE?

12. Ke hobane’ng ha Pauluse a ne a kholisehile hore Filemone o ne a tla tšoarela Onesimase?

¹² Mohlala oa Filemone o bontša kamoo re ka bopang khotso kateng ha motho e mong a re utloisitse bohloko. Na Filemone o ile a tšoarela Onesimase le ho mo amohela ka mofuthu ha a khutla? Bibele ha e re bolelle. Empa Pauluse o ne a kholisehile hore o ne a tla etsa joalo. (Filem. 17, 21) O ne a tseba hore Filemone o na le makhabane a tla mo nolofalletsa ho tšoarela Onesimase. Makhabane ao ke afe?

13. Ke hobane’ng ha re lokela ho ba le lerato e le hore re boloke khotso? (Bakolose 3:14)

¹³ Filemone o ne a rata bana babo. (Filem. 5) O ile a phelela se boleloang ke lebitso la hae, e leng “Ea Lerato.” O ne a tsebahala ka ho rata batho ba bang, e leng tšobotsi e ka sehloohong e neng e tla mo thusa ho tšoarela Onesimase. Ha e le hantle, lengolong leo Pauluse a ileng a le ngolla phutheho ea ha bo Filemone ea Kolose, o ile a re lerato le etsa hore “batho ba utloane.” (Bala Bakolose 3:14.) Ka mantsoe a mang, ha ho na tšobotsi e ’ngoe e etsang hore ho be le khotso le momahano ho feta lerato. Ha re rata batho ba bang haholo, ho tla ba bonolo le ho feta hore re ba tšoarele re be re ba tšoare ka mosa. (1 Bakor. 13:4-7) A re boneng kamoo lerato le ileng la thusa Filemone kateng.

14. Ke hobane’ng ha re ka re Filemone o ne a e-na le kamohelo ea baeti?

¹⁴ Filemone o ne a boetse a e-na le kamohelo ea baeti, e leng tšobotsi e neng e etsa hore a be le lerato le ho feta. O ile a lumela hore phutheho e tšoarele liboka ha hae. (Filem. 2) Pauluse o ile a bontša hore Filemone o ne a e-na le kamohelo ea baeti ha a ne a mo kopa hore a mo lokisetse moo a neng a tla fihlela teng. (Filem. 22) Ka lebaka la tšobotsi ena eo Filemone a neng a e-na le eona, batho ba bang ba ne ba ikutloa ba phutholohile ba bile ba khatholohile ha ba e-na le eena.—Filem. 7.

15. Ho bontša kamohelo ea baeti ho re thusa joang hore re rate batho ba bang le ho feta? (Sheba litšoantšo.)

¹⁵ Ho ba le kamohelo ea baeti joaloka Filemone ho tla re thusa joang hore re rate bara le barali ba bo rona le ho feta? Ho tla etsa hore re ba tsebe haholoanyane. Ho qeta nako le batho bao eseng metsoalle ea rona e haufi, esita le bao re sa ba thahaselleng hakaalo, ho ka re elellisoa makhabane a sa tšoaneng le a ikhethang a bahlanka ba Jehova. Ha re tseba Bakreste-’moho le rona haholoanyane, hore na ho tlile joang hore ba tsebe ’nete le hore na ba ile ba mamella liteko life, re tla ba rata le ho ba hlompha le ho feta. Re tla bona hore na ke hobane’ng ha Jehova a ile a ba hulela lelapeng la hae. (Joh. 6:44) Ka hona, ho bontša kamohelo ea baeti ho re thusa hore re rate bara le barali ba bo rona le ho feta, ho nahana lintho tse ntle ka bona le ho ba tšoarela ha ba re foselitse.

16. E ka ’na eaba Filemone o ile a sebelisa keletso ea Pauluse e hlahang ho Bakolose 3:13 joang?

¹⁶ Na ho na le motho eo u thatafalloang ke ho mo tšoarela hona joale? Le hoja re rata bara le barali ba bo rona, ka linako tse ling ho ka ba thata ho ba tšoarela. Re ka thusoa ke’ng maemong a joalo? Nahana ka mantsoe ao Pauluse a ileng a a ngolla phutheho ea Kolose eo Filemone a neng a le ho eona, a tlalehiloeng ho Bakolose 3:13. (E bale.) Nahana Filemone a utloa mantsoe ao a balloa phutheho ea habo e neng e kopanela ha hae. E ka ’na eaba o ile a nahana ka mang? Na o ne a ntse a jere Onesimase ka pelo? Haeba ho ne ho le joalo, ho ne ho hlakile hore na o lokela ho etsa’ng. O ne a lokela ho tsoela pele a mamella Onesimase le ho mo tšoarela ka bolokolohi. Keletso ea Pauluse e ka re thusa joang ha re thatafalloa ke ho tšoarela ba bang?

17. Re ka ‘tsoela pele re mamellana’ joang?

¹⁷ Pauluse o ne a bolela’ng ha a ne a re “le tsoele pele ho mamellana”? O ne a re khothalletsa ho mamella le ho ba mosa ho Bakreste-’moho le rona, esita le haeba ba re tena kapa ba re koatisa. Temaneng eo, Pauluse o ile a bua ka mohlala o motle oa Jehova. Jehova ha aa lebella hore barapeli ba hae ba etse lintho tseo ba ke keng ba khona ho li etsa. Le hoja a tseba mefokolo ea rona, o khetha ho sheba lintho tse ntle ho rona. (Pes. 103:13, 14; 130:3) Ka lebaka leo, o tsoela pele ho re bontša mosa le mohau. (Lillo 3:22, 23) Ha re etsa sohle seo re ka se khonang ho sheba barapeli-’moho le rona ka tsela eo Jehova a ba shebang ka eona, ho tla ba bonolo hore re ba mamelle ha ba etsa liphoso, joalokaha le bona ba re mamella ha re li etsa. Ka mohlala, ha re hopola kamoo semela se leng setle kateng ha se thuntse, re susumelletseha ho se hlokomela le pele se thunya. Ka tsela e tšoanang, haeba re hopola lintho tse ntle ka bara le barali ba bo rona, re tla susumelletseha ho ba tšoarela le ho ba tšoara hantle le ha ba re soetsa.

18. U ikemiselitse ho etsa’ng?

¹⁸ Jehova o ananela ntho e ’ngoe le e ’ngoe eo u e etsang ho etsa hore ho be le khotso phuthehong ea heno. Letsatsi le letsatsi, batla menyetla ea ho etsa hore khotso e be teng. Tsoela pele ho bua ka mosa le batho ba bang le ho bua hantle ka bona. Kopa tšoarelo. Lokisa litaba ha u utloisitse motho e mong bohloko. Sebetsa ka thata hore u rate Bakreste-’moho le uena haholoanyane e le hore u khone ho ba tšoarela ka bolokolohi. Ha u etsa joalo, u tla etsa hore ho be le khotso phuthehong ea heno. Hape u tla ba har’a ba bonolo bao “lefatše e tla ba lefa la [bona]” ’me u tla “thaba haholo hobane ho tla be ho rena khotso” ka ho sa feleng.—Pes. 37:11.