Kajadian
41 Dua taun ti harita, Firaun ngimpi manéhna keur nangtung di sisi Walungan Nil. 2 Ti Walungan Nil, bijil tujuh sapi anu aralus jeung lalintuh. Sapi-sapi éta ngahakan jukut di sisi walungan. 3 Geus kitu, bijil deui ti Walungan Nil tujuh sapi séjén nu garoréng jeung baregang. Sapi-sapi éta narangtung di gigireun sapi-sapi nu lalintuh di sisi Walungan Nil. 4 Tuluy sapi-sapi anu garoréng jeung baregang téh ngahakan tujuh sapi nu aralus jeung lalintuh. Ti dinya Firaun hudang.
5 Geus kitu, manéhna saré deui tuluy ngimpi kadua kalina. Manéhna ningali aya tujuh ranggeuy dina sagagang gandum, nya baleuneur nya aralus. 6 Tuluy, aya tujuh ranggeuy gandum nu jadi. Nu ieu mah sikina lalemét jeung gararing lantaran katiup ku angin panas ti wétan. 7 Geus kitu, ranggeuyan-ranggeuyan anu sikina lalemét ngahakan tujuh ranggeuyan anu baleuneur jeung aralus. Ti dinya Firaun hudang. Manéhna nyaho éta téh ngan saukur ngimpi.
8 Isuk-isukna, manéhna guligah. Jadi manéhna ngageroan sakabéh tukang sihir jeung jalma bijaksana di Mesir. Firaun nyaritakeun impianana ka maranéhna, tapi euweuh nu bisa ngajelaskeun hartina.
9 Ku kituna, pangurus inuman ngomong kieu ka Firaun, ”Dinten ieu abdi badé ngaku dosa. 10 Nu Mulya Firaun, Juragan pernah ambek ka abdi sareng ka pangurus roti, nepi ka abdi duaan dipanjarakeun di bumina kapala pangawal. 11 Hiji wengi, abdi duaan téh ngimpi, masing-masing aya hartina. 12 Tah, di dinya téh aya lalaki ngora urang Ibrani, palayanna kapala pangawal. Abdi duaan nyaritakeun impian masing-masing, tuluy manéhna ngajelaskeun hartina. 13 Bener waé kajadian percis sakumaha nu dijelaskeun ku manéhna. Jabatan abdi dibalikkeun deui, ari pangurus roti mah digantung.”
14 Jadi Firaun nitah Yusuf ngadep ka manéhna. Gancang Yusuf dikaluarkeun ti panjara.* Yusuf dicukur, ngaganti pakéanana, tuluy ngadep ka Firaun. 15 Geus kitu, Firaun ngomong ka Yusuf, ”Urang téh ngimpi, tapi euweuh nu bisa ngajelaskeun hartina. Cenah manéh bisa ngajelaskeun harti impian.” 16 Ngadéngé kitu Yusuf ngajawab, ”Sanés abdi, Juragan! Allah nu bakal masihan warta hadé kanggo Firaun.”
17 Firaun nyarita ka Yusuf, ”Urang téh ngimpi, urang keur nangtung di sisi Walungan Nil. 18 Ari pék téh bijil tujuh sapi anu aralus jeung lalintuh ti Walungan Nil. Sapi-sapi éta ngahakan jukut di sisi walungan. 19 Geus kitu, bijil tujuh sapi séjénna anu garoréng patut jeung baregang kari tulang. Urang can pernah ningali sapi nu goréng patut siga kitu di sakuliah Mesir. 20 Éta sapi anu baregang jeung garoréng téh ngahakan tujuh sapi anu lalintuh. 21 Tapi sakitu geus ngahakan kabéhanana gé, angger wéh sapi-sapi éta téh garoréng patut jeung baregang siga saacanna, teu kaciri geus dahar. Geus kitu urang hudang.
22 ”Terus urang ngimpi deui, aya tujuh ranggeuy gandum nu jadi dina sagagang, nya baleuneur nya aralus. 23 Tuluy aya tujuh ranggeuy séjén nu jadi, tapi nu ieu mah sikina paréot, lalemét, jeung gararing lantaran katiup ku angin panas ti wétan. 24 Seug ranggeuyan-ranggeuyan nu sikina lalemét téh ngahakan tujuh ranggeuy anu aralus. Éta impian ku urang dicaritakeun ka tukang-tukang sihir, tapi euweuh nu bisa ngajelaskeun hartina.”
25 Yusuf ngomong ka Firaun, ”Impian Firaun téh duanana sami hartina. Allah nu bener tos ngawartosan ka Firaun naon nu bakal dilaksanakeun ku Anjeunna. 26 Tujuh sapi nu aralus éta téh hartina tujuh taun, kitu ogé tujuh ranggeuy gandum nu aralus téh hartina tujuh taun. Impian éta duanana sami hartina. 27 Tujuh sapi nu baregang jeung garoréng anu bijil sanggeusna, sarta tujuh ranggeuy gandum anu hapa jeung garing lantaran katiup ku angin panas ti wétan, hartina tujuh taun kalaparan. 28 Sakumaha nu tos disebutkeun ku abdi tadi: Allah nu bener tos némbongkeun ka Firaun naon nu bakal dilaksanakeun ku Anjeunna.
29 ”Bakal aya seueur pisan tuangeun salami tujuh taun di sakuliah Mesir. 30 Tapi saatosna, bakal aya tujuh taun kalaparan. Kalaparan éta bener-bener ngabalangsakkeun Mesir. Jalma-jalma nepi ka teu inget pernah aya seueur tuangeun di Mesir. 31 Mangsa-mangsa seueur tuangeun di tanah ieu moal kainget-inget, ku hébat-hébatna kalaparan saatosna. 32 Firaun ngimpi dugi ka dua kali téh lantaran perkara éta tos ditetepkeun ku Allah nu bener. Éta bakal énggal dilaksanakeun ku Allah nu bener.
33 ”Mangga ayeuna mah Firaun milarian saurang pameget anu pinter sareng bijaksana sina ngatur sakuliah Mesir. 34 Pilih ogé pangawas-pangawas di sakuliah Mesir. Maranéhna sina ngumpulkeun saperlima hasil tanah Mesir salami tujuh taun mangsa kamakmuran. 35 Pangawas-pangawas éta kedah ngumpulkeun sadaya tuangeun salami mangsa kamakmuran éta. Maranéhna kedah numpuk sadaya gandum di kota-kota kanggo bahan tuangeun, tuluy dijagaan. Sadayana aya dina kakawasaan Firaun. 36 Tuangeun éta bakal jadi bekel kanggo mangsa kalaparan salami tujuh taun nu bakal kajadian di Mesir. Ku kituna, jalma-jalma sareng ingon-ingon moal musna ku kalaparan.”
37 Firaun jeung kabéh hambana nganggap saran éta téh alus. 38 Jadi Firaun ngomong ka hamba-hambana, ”Saha deui jelema nu kawas kieu nu boga kawasa Allah?” 39 Tuluy Firaun ngomong ka Yusuf, ”Lantaran Allah geus méré nyaho ieu kabéh ka manéh, euweuh deui anu pinter jeung bijaksana kawas manéh. 40 Manéh bakal jadi pangawas di imah urang, sarta sakabéh rahayat bakal nurut kana sakabéh paréntah manéh. Euweuh nu leuwih luhur ti manéh kajaba urang, lantaran urang téh raja.”* 41 Firaun neruskeun, ”Ayeuna, urang ngalantik manéh jadi pangawasa di sakuliah Mesir.” 42 Geus kitu, Firaun nyabut cingcin cap tina ramona tuluy dipasangkeun kana ramo Yusuf. Yusuf dibajuan ku pakéan tina linén alus jeung dikangkalungan ku kongkorong emas. 43 Salian ti éta, Firaun nitah Yusuf numpak karéta kadua tutunggangan raja sarta nitah jalma-jalma ngagero, ”Avrékh!”* di hareupeun Yusuf. Kitu carana Yusuf diangkat jadi pangawasa di sakuliah Mesir ku Firaun.
44 Firaun ngomong deui ka Yusuf, ”Urang Firaun, tapi lamun teu diidinan ku manéh, euweuh nu bisa ngalakukeun nanaon* di sakuliah Mesir.” 45 Geus kitu, Yusuf dibéré ngaran Zafénat-panéah ku Firaun. Manéhna gé dikawinkeun jeung Asénat anak Potiféra imam di On.* Ti dinya Yusuf mulai ngawaskeun* sakuliah Mesir. 46 Umur Yusuf 30 taun basa manéhna ngadep ka* Firaun raja Mesir.
Geus kitu, Yusuf indit ti hareupeun Firaun tuluy ngider ka sakuliah Mesir. 47 Salila tujuh taun kamakmuran, loba pisan hasil tanah nu dihasilkeun di Mesir. 48 Salila tujuh taun éta, manéhna terus ngumpulkeun dahareun ti sakuliah Mesir, tuluy éta ditumpuk-tumpukkeun di kota-kota. Dahareun nu disimpen di unggal kota téh asalna ti kebon-kebon di sakurilingeun kota éta. 49 Yusuf terus numpuk-numpukkeun gandum nepi ka loba pisan siga keusik di laut. Ahirna, éta kabéh geus teu kaitung deui ku maranéhna.
50 Saacan mangsa kalaparan datang, Yusuf boga dua anak lalaki ti Asénat anak Potiféra imam di On.* 51 Anak cikalna dingaranan Manasyé* ku Yusuf, da ceuk manéhna, ”Ku bantuan Allah, urang jadi bisa poho kana masalah urang jeung ka kulawarga bapa urang.” 52 Anak nu kadua dingaranan Éfraim,* da ceuk manéhna, ”Allah méré anak-anak ka urang di tempat urang sangsara.”
53 Sanggeus tujuh taun, euweuh kamakmuran deui di Mesir. 54 Tuluy tujuh taun mangsa kalaparan dimimitian, sakumaha nu diucapkeun ku Yusuf. Di nagri-nagri séjén aya kalaparan, tapi di sakuliah Mesir mah aya dahareun.* 55 Ahirna, sakuliah Mesir ogé sangsara ku kalaparan, ku kituna rahayat méménta dahareun ka Firaun. Ceuk Firaun ka sakabéh urang Mesir, ”Jung indit ka Yusuf, tuturkeun paréntah manéhna.” 56 Kalaparan terus narajang ka sakuliah bumi. Ku parah-parahna kalaparan di Mesir, Yusuf muka tempat-tempat panyimpenan dahareun nu aya di Mesir, tuluy ngajual dahareunana ka urang Mesir. 57 Salian ti éta, jalma-jalma di sakuliah bumi daratang ka Mesir rék meuli dahareun ka Yusuf, lantaran kalaparan di sakuliah bumi téh parah pisan.