MWAHA ONITHOKORERIWA 49
NSIPO 44 Nivekelo na Mutthu Oxankale
Eliivuru ya Yoobi enimookhaliheryani okathi munivaha anyu miruku
“Vano nyuwo Yoobi, xontte, nwiriyane moolumo aka.”— YOOBI 33:1.
ELE NINROWA AHU WIIXUTTA
Mwaha ola, ninrowa oweha moota eliivuru ya Yoobi enrowa aya onikhaliherya osuwela etthu yoohimya ni moota woohimya okathi nninvaha ahu miruku mutthu.
1-2. Muxankiho xeeni apatthani araru a Yoobi ni Elihu yaarina aya?
OKATHI Yoobi aapweteiwale awe mihakhu sawe sootheene, atthu anceene yaakhala muttetthe ole yaahisuwela etthu yaamwiiranenle. Nuumala Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari, yaawo yaari apatthani a Yoobi, wiiwa etthu yaamukhumelenle, yaahirowa elapo ya wUsi wiira yamulipihe. Masi nuumala ophiya ni oweha itthu sootheene saamwiiranenle Yoobi, awo yaahixanka.
2 Vano nkahaya muupuwele etthu yiiraneyale. Yoobi aanihaawa vanceene, okhala wiira aahipweteiwa mihakhu sawe sootheene. Ipooyi sawe sinceene, ikamelo ni ipwittipwitthi saahiiviwa ni sikina saahiiyiwa. Anaawe ni arumeyi awe anceene yaahiiviwa. Nto anamwane ootheene a Yoobi yaahikhwa mwaha woomoreliwa empa yaari aya. Nuumala wiiraneya itthu iya, nave Yoobi aahiwereiwa vanceene. Erutthu awe yaahisareya makhwatta ni aanoona owereya vanceene. Okathi Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari yaaphiyale aya, yamphwanyale Yoobi okilaathale ene vattuurwani ni oriipiwe ene murima vanceene. Exeeni yaapanke aya? Mooriipiha murima, hata yaamwaattamenle Yoobi, awo yaahiviriha mahiku 7 ahilavunle etthu, nnakhala ahipanke etthu, nnaamwi yanweha oonaka owereya. (Yoobi 2:12, 13) Mmiravo mmosa aihaniwa Elihu, aahiphiya okilaathi vakhiviru va alopwana ale. Nuumala-vo, Yoobi aahipacerya olavula. Owo aahihimya wiira fataari aakhwiiye aahiiso ahaayariwe. (Yoobi 3:1-3, 11) Ohimya ekeekhai, Yoobi aanipirisari okhaliheriwa ni apatthani awe ale! Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari, yaahikhalana eparakha wiira amulipihe Yoobi ni omooniherya wiira yaari apatthani eekeekhai, ni yaanimoonela vatthu. Nrowe niwehe etthu yaapanke aya.
3. Mwaha ola, ninrowa othokorerya exeeni?
3 Yehova aahimuruma Moise olepa etthu yaahimmye aya ni yaapanke aya alopwana ale araru ni Elihu. Woonasa wene, munnuupuwela wiira itthu Elihu aahimmye awe, ti seiye Yehova aaphavela awe wiira olavule. Masi itthu Elifaazi aahimmye awe, sinooniherya wiira aarummwale ni nlaikha nootakhala. (Yoobi 4:12-16; 33:24, 25) Tivonto, eliivuru ya Yoobi yookhalana miruku sooreera. Nave sookhala miruku sootakhala saavahiwa ni atthu akina. Nto ninrowa othokorerya moota eliivuru ya Yoobi, enrowa aya onikhaliherya okathi nimpirisari ahu onvaha miruku mutthu. Wanipacerya, ninrowa othokorerya matakiheryo oohiloka a Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari. Nuumala-vo, ninrowa othokorerya ntakiheryo nooloka na Elihu. Khula ntakiheryo, nnooweha moota aisarayeli yaarowa aya ottottela mureerelo eliivuru ya Yoobi ni moota olelo-va ninrowa ahu ottottela mureerelo.
MOOTA APATTHANI ARARU A YOOBI YAMMAALIHALE AYA
4. Xeeni apatthani araru a Yoobi, yahaawenrye aya omulipiha ni ommaliha? (Nwehe eteseenyu.)
4 Biibiliya onihimya wiira apatthani araru a Yoobi, nuumala wiiwa mixankiho saamukhumelenle, yaahirowa okumana wiira “yammaalihe ni yamulipihe”. (Yoobi 2:11) Masi khiyaamulipihale nnakhala ommaaliha. Mwaha wa xeeni? Mwaha wa mathowa mararu. Noopacerya, okhala wiira khiyanwiriyanne wiira asuwele itthu saamuxankiha. Mwa ntakiheryo, awo yuupuwenle wiira Yoobi ampuniriwa mwaha wa itampi sawe.a (Yoobi 4:7; 11:14) Na nenli, okhala wiira itthu sinceene yaamuhimenrye aya Yoobi, khisaamukhalihenrye nnaamwi saakhala ntoko miruku sooloka. (Yoobi 13:12) Nave, awo yaahihimya itthu soohiloka, seiyo sanwereyale Yoobi. Mwa ntakiheryo, ikwaha piili Bilidaadi aahimuleela Yoobi wiira aahilavula itthu sinceene. (Yoobi 8:2; 18:2) Ikwaha sinceene, awo yaahimulavulela moolumo oowereya. Mwa ntakiheryo, Sofaari aahimulikanyiha Yoobi ni mulolo. (Yoobi 11:12) Na neeraru, hata yahaalavula ni Yoobi akhuwelaka, moolumo aya ni moota yaalavula aya yaahimwiiriha Yoobi wiivaha nthowa ni woona wiira khaaphentiwa. (Yoobi 15:7-11) Tthiri etthu alopwana ale yaaphavela aya, waari omooniherya Yoobi wiira aahipaka etthu yoohiloka, ohiya omulipiha aahiiso olipiha waamini wawe.
Okathi ninvaha ahu miruku nihaana osyaka wooniherya wiira ninnisuwela itthu sinceene onvikana yena. Yoolakela ahu, omukhaliherya mutthu owo (Nwehe ettima 4)
5. Miruku sa Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari, saakumihenrye exeeni?
5 Okathi Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari, yaamalihale aya olavula, Yoobi aahitepa oxanka ovikana khalai. (Yoobi 19:2) Okhala wiira apatthani awe yaanitepa omuhimyana itthu soohiloka, Yoobi aamutepa wiixaakiha. Nto eyo yaahimwiiriha olavula ohuupuwenle ni ophavela wooniherya wiira aari naxariya. (Yoobi 6:3, 26) Moolumo a apatthani a Yoobi, yaahooniherya wiira khiyaakhuma wa Yehova ni khiyaamoonela othunku. Mwaha waivaavo, Satana aahaarumeela wiira amukhulumule Yoobi. (Yoobi 2:4, 6) Moota xeeni yoowiiraneya ela yaarowa aya waakhaliherya aisarayeli? Nave enrowa onikhaliherya sai olelo-va?
6. Ntakiheryo noohiloka na apatthani araru a Yoobi, naakhanle oowiixuttiha exeeni makhulupale a aisarayeli?
6 Moota yaarowa aya waakhaliherya aisarayeli. Okathi Yehova aavahale awe nlamulo aisarayeli, aahaathanla axitokweene wiira aphukeke myaha sa atthu awe ni yaakhaliheryeke otthara malamulo awe. (Otum. 1:15-18; 27:1) Masi ahinatthi ophuka myaha aahiiso waavaha malakiheryo atthu ale, yaahaana waawiriyana oratteene. (2 Wah. 19:6) Nave yaahaana opaka makoho, ohiya wuupuwela wiira yaanisuwela itthu sootheene. (Otum. 19:18) Nave-tho, axitokweene yaavaha miruku aahiiso yaaphuka myaha, yaahaana olavula mooreerela murima wiira yaakhaliherye ale yaapirisari okhaliheriwa. Mwaha wa xeeni? Mwa woowi, akhala wiira axitokweene yaamulavula moohimureerela murima, eyo yaammwiiriha mutthu owo ohihimya itthu saamuxankiha. (Okhu. 22:22-24) Iya itthu vakhaani axitokweene a wIsarayeli yaareerela aya wiixutta ni yoowiiraneya ya Yoobi.
7. Ohiya paahi makhulupale a aisarayeli, atthu xeeni yaakhanle oovaha miruku? Yoowiiraneya aya Yoobi, yaarowa waakhaliherya sai? (Miruku 27:9)
7 Atthu yaarowa waavahaka miruku aisarayeli, khahiyo yaarowa okhala axitokweene paahi. Khula mwisarayeli, okhale mmiravo aahiiso mutthu oowuuluvala, mulopwana wala muthiyana, aahaana omukhaliherya mukhwaawe aapirisari wiira olokiherye mweettelo awe aahiiso ompatthani aarina awe ni Yehova. (Esal. 141:5) Apatthani eekeekhai anniphavela okhaliheryana mukina ni mukhwaawe. (Musome Miruku 27:9.) Nto vaakhanle wiira aisarayeli yaahuupuwela moota Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari yaalavunle aya ni Yoobi, yaamwaakhaliherya woona etthu yahaareerela aya olavula nnakhala opaka okathi yaavaha aya miruku atthu akina.
8. Etthu xeeni ninreerela ahu osyaka okathi ninvaha ahu miruku? (Nwehe ifootu.)
8 Moota ennikhaliherya aya. Vaavo anna ni arokora sinaaphwanya aya mixankiho, khula okathi nihaana okhala oolikana ene wiira naakhaliherye. Masi akhala wiira nnoolavula ntoko yaalavunle aya apatthani araru a Yoobi, khaninrowa waalipiha anna ni arokora. Tivonto, wanipacerya nihaana osuwela itthu sootheene, nihinatthi ovaha miruku. Ya nenli, miruku sahu sihaana okhuma mbiibiliyani, ohiya olavula itthu nnuupuwela ahu ntoko aapanke awe Elifaazi ikwaha sinceene. (Yoobi 4:8; 5:3, 27) Ya neeraru, nihaana osyaka olavula moolumo anooniherya ohireerela murima aahiiso oowereya. Muupuwele ela: Moolumo makina Elifaazi ni apatthani awe yaalavunle aya, yaari eekeekhai. Maana hata murummwa Paulo aahiromola moolumo makina a Elifaazi. (Yoobi 5:13 munwehe-tho 1 Akorinto 3:19.) Masi itthu sinceene Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari yaalavunle aya amuhimyaka Muluku, khahiyo saari seekeekhai ni saahinwereya Yoobi. Tivonto, Yehova aahihimya wiira awo khiyaalavunle ekeekhai. (Yoobi 42:7, 8) Okathi nnaavaha ahu miruku atthu akina, nihaana okhalana ephoole wiira itthu ninrowa olavula, sihaawereye atthu awo nnakhala owiiriha wuupuwela wiira Yehova khonaaphenta. Nrowe niwehe etthu nniixutta ahu ni ntakiheryo na Elihu.
Okathi munivaha anyu miruku, 1) mwiimananiheke osuwela itthu sinimuxankiha, 2) mmurumeeleke Biibiliya ni 3) mmureereleke murima ni mooniheryeke wiira munnimphenta (Nwehe ettima 8)
MOOTA ELIHU ANVAHALE AWE MIRUKU YOOBI
9. Mutthokiherye nthowa naya vaareerela aya Yoobi okhaliheriwa nuumala apatthani awe ohiya olavula ni yena. Yehova aamukhalihenrye sai?
9 Yoobi ni apatthani awe araru, yaahiviriha okathi munceene alavulaka. Awo yaahilavula vanceene, nto moolumo aya anniphiyerya ikapiitulu 28. Nave itthu sinceene yaalavunle aya sinnooniherya wiira yaahiriipiwa murima ni yaahinanariwa. Tivonto Yoobi ahaareere awe woona owereya! Nlelo owo aanipirisari olipihiwa ni ottaruxiwa. Yehova aamukhalihenrye sai Yoobi? Owo aamurumme Elihu wiira onvahe miruku. Masi xeeni Elihu aalipelenle awe atthu akina omaliha olavula? Elihu aahimyale so: “Miyo ka mmiravo, nave nyuwo mwa alopwana aalupale. Tivonto kahaalavula aka etthu mwaha wa woottittimihani”. (Yoobi 32:6, 7) Elihu aanisuwela wiira atthu oowuuluvala aakhalana ankhili, okhala wiira aakhala iyaakha sinceene ni annisuwela itthu sinceene waavikana amiravo. Masi nuumala onwiriyana moopixa murima Yoobi ni apatthani awe, Elihu aahoona wiira aahaana olavula. Owo aahimmye so: “Iyaakha paahi khasinimwiiriha mutthu okhalana ankhili, nnakhala khahiyo atthu oowuuluvala paahi anisuwela etthu yooreera.” (Yoobi 32:9) Moottharela, Elihu aahimyale exeeni ni aalavunle sai?
10. Etthu xeeni Elihu aapanke awe ohinatthi onvaha miruku Yoobi? (Yoobi 33:6, 7)
10 Elihu aahilipelela wiira Yoobi okhale oomaaleleya, wiira owerye owiriyana etthu aarowa awe ohimya. Xeeni ohalaka opaka siiso? Okhala wiira itthu aiwale awe saahimwiiriha onanariwa. Nto Elihu aahiwehererya okhala oomaaleleya wiira olavule ni Yoobi. (Yoobi 32:2-5) Mwaha waivaavo, Elihu khaalavunle moolumo yooniherya ohireerela murima aahiiso yanwereyale Yoobi. Masi, moowiiyeviha Elihu aahilavula ni Yoobi ntoko mpatthani eekeekhai. Mwa ntakiheryo, aahimuleela Yoobi wiira: “Mwiiwe! Miyo ni nyuwo nnoolikana ohoolo wa Muluku”. (Mmusome Yoobi 33:6, 7.) Nuumala-vo, aahooniherya wiira aahinwiriyana oratteene Yoobi. Ohinatthi onvaha miruku, Elihu aahilavula iponto suulupale sa moolumo Yoobi aalavunle awe. (Yoobi 32:11; 33:8-11) Owo aahipaka etthu emosa-ru ekwaha ekina anvahale awe miruku Yoobi. — Yoobi 34:5, 6, 9; 35:1-4.
11. Elihu anvahale sai miruku Yoobi? (Yoobi 33:1)
11 Okathi Elihu aamuttarunxe awe Yoobi, khaamwiirihale wuupuwela wiira khaarina efaita. Masi aahooniherya wiira aanimuttittimiha. Mwa ntakiheryo, apatthani araru a Yoobi khiyaarumenle nsina nawe, variki Elihu aahirumeela. (Mmusome Yoobi 33:1.) Muupuweleke wiira okathi Yoobi aalavula awe ni apatthani awe, Elihu aahiphavela vanceene olavula. Tivonto, okathi Elihu anvaha awe miruku Yoobi, aahinvaha eparakha wiira olavule. (Yoobi 32:4; 33:32) Nave-tho, Elihu aahimuleela wiira itthu sikina aalavunle awe khisaalonke. Mooreerela murima, Elihu aahimuupuxerya wiira Yehova ta ankhili, toowerya, ta xariya ni ophenta wawe ti woororomeleya. (Yoobi 36:18, 21-26; 37:23, 24) Miruku sooloka Elihu anvahale awe Yoobi, saahimukhaliherya olokiherya muupuwelo awe wiira owiriyane malakiheryo aarowa awe ovahiwa ni Yehova. (Yoobi 38:1-3) Moota xeeni yoowiiraneya ela yaarowa aya waakhaliherya aisarayeli? Nave enrowa onikhaliherya sai olelo-va?
12. Yehova aaruma sai maprofeta wiira yaakhaliherye arumeyi awe ni ntakiheryo na Elihu naakhalihenrye sai aisarayeli?
12 Moota yaarowa aya waakhaliherya aisarayeli. Ikwaha sinceene, Yehova aanaaruma maprofeta wiira awiixuttihe ni waattaruxa aisarayeli. Mwa ntakiheryo, okathi wa alipa-oophuka, Yehova aahimuruma profeta Deebora wiira aavaheke malakiheryo atthu awe. Nave-tho, Yehova aahimuruma Samuweli hata aari mmiravo, wiira aavaheke malakiheryo aisarayeli. (Aph. 4:4-7; 5:7; 1 Sam. 3:19, 20) Okathi wa mamwene, Yehova aanaaruma maprofeta wiira yaakhaliheryeke aisarayeli ohihiya omukokhorela mwa enamuna yooloka. Nave-tho, okathi atthu yahaamwiiwelela aya, Yehova aanaaruma maprofeta wiira yaattaruxe. (2 Sam. 12:1-4; Mit. 3:24) Ntakiheryo nooloka na Elihu, nenno nilempwale eliivuru ya Yoobi, naamwaakhaliherya alopwana ni athiyana oororomeleya, osuwela etthu yoohimya ni moota woohimya okathi yaavaha aya miruku atthu akina.
13. Olelo-va, ninrowa waalipiha sai anna ni arokora?
13 Moota ennikhaliherya aya. Hiyo makristau, ninnaasuweliha atthu akina ele Muluku oniphavela awe, naalaleeryaka muhupi ori mbiibiliyani. Nave ninnilavula moolumo anaalipiha ni waamaaliha anna ni arokora. (1 Akor. 14:3) Okathi wootheene, axitokweene ahaana olavula mooreerela murima ni moophenta, wiira amulipihe ni ommaaliha khula mutthu onipirisari. Nave ahaana opaka eyo, hata mutthu owo aanyoonyihaka aahiiso olavulaka “moolumo . . . a ololo.” — 1 Ates. 5:14; Yoobi 6:3.
14-15. Okathi axitokweene animmaaliha aya mutthu, anrowa otthara sai ntakiheryo na Elihu?
14 Nkahaya muupuwele ntakiheryo nla. Mutokweene mmosa, onnisuwela wiira murokora mmosa a muloko awe onniriipiwa murima. Vano mutokweene owo ni munna mukina, annirowa omuxukurya wiira amulipihe. Okathi anivaanela aya, murokora owo onnilavula itthu soohiloka ohuupuwenle saana. Owo onnihimya wiira khonihakalala, nnaamwi orowelaka mithukumano ni muteko woolaleerya. Etthu xeeni mutokweene owo okhanle awe oopaka?
15 Etthu yoopacerya okhanle awe oopaka tiila: Owo ohaana osuwela oratteene etthu enimuxankiha murokora owo. Nto wiira osuwele, ohaana ompakela makoho ni onwiriyana oratteene okathi onaakhula awe. Niireke murokora owo onuupuwela wiira khoniphentiwa ni Muluku? Niireke oniriipiwa murima mwaha wa “oxankela itthu” oniphavela awe? (Luka 21:34) Ya nenli, mutokweene owo, ohaana omuttottopela mwaha wa itthu sooloka murokora owo onipaka awe. Mwa ntakiheryo, pooti omuttottopela mwaha woorowelaka mithukumano ni muteko woolaleerya hata vahikhweyaka. Ya neeraru, nuumala mutokweene owo osuwela oratteene itthu sinimuxankiha murokora owo, ohaana omurumeela Biibiliya wiira omulipihe ni omukhaliherya woona wiira Muluku onnimphenta. — Akal. 2:20.
MUHIHIYE WIIXUTTA ITTHU SA FAITA SIRI ELIIVURU YA YOOBI
16. Ninrowa owerya sai ohihiya wiixutta itthu sa faita siri eliivuru ya Yoobi?
16 Sookhala itthu sinceene nniixutta ahu okathi ninsoma ahu eliivuru ya Yoobi! Mwa ntakiheryo, mwaha ovinre, nihiixutta etthu enimwiiriha Muluku waahiya atthu ahaawaka. Nave, nihiixutta wiira nnoowerya ohihiya ororomeleya hata nihaawaka. Vano mwaha ola, nihiixutta moota nikhanle ahu oovaha miruku sooloka nittharaka ntakiheryo na Elihu, ohiya omutakiha Elifaazi, Bilidaadi ni Sofaari. Nto, muhinatthi onvaha miruku mutthu, vaamuloka wuupuwelela itthu niixuntte ahu eliivuru ya Yoobi. Niireke woovira okathi munceene muhisomme eliivuru ya Yoobi? Munoonela sai ompaka palano a otthikela osoma? Akhala wiira munootthikela osoma, mukupaliki wiira munimwiixutta itthu sinceene sa faita siri eliivuru ela.
NSIPO 125 Atthu “Òmoriwa Ikharari” Anoohakalala
a Vanikhala ntoko wiira nlaikha nootakhala ti naamwiirihale Elifaazi ohimya wiira Yehova khonaathokorerya apinaatamu okhala anaxariya ni khuuvo pinaatamu oniwerya omusiveliha Muluku. Tthiri, Elifaazi aanikupali moonelo owo woohiloka. Nto, khula okathi aalavula awe ni Yoobi, Elifaazi anitthikela olavula moonelo owo woohiloka. — Yoobi 4:17; 15:15, 16; 22:2.