February

Ekkewe mwán mi pwáári napanap mi múrinné ra fókkun álilliséch ngeni ewe mwichefel. Emén mwán mi tipepwetete a álisaatá tipeeúin ewe mwichefel. Iká ka mochen silleló me ren aramas pwe en emén mi tipepwetete, kopwe aúseling ngeni ekkewe ekkóch me achocho le weweiti meefier. Áwewe chék, iká ekkewe mwán mi ásimaw ra féri eú kefil mi lóngólóng wóón án Paipel kewe kapasen emmwen, kopwe álisaatá ena kefil inaamwo iká a sókkóló meefiom? Kosap péchéúló wóón met mochenum. Kopwe aúseling ngeni meefien ekkewe ekkóch. (Ken. 13:​8, 9; SalF. 15:22) Kosap ésúfélúngawa ekkewe ekkóch are sipélú ngeniir, nge kopwe fen kirekiréch ngeniir. Pokiten en emén chón efisi kinamwe, akkomw mwékút le efisi kinamwe pwal mwo nge lón fansoun mi áweires. (Jem. 3:​17, 18) Óm kapas pwetete a tongeni ekinamweeló letipen emén mi song, kapachelong ekkewe chón ú ngenikich.—Souk. 8:​1-3; SalF. 25:15; Mat. 5:​23, 24. w24.11 23 ¶13

Inaamwo iká Kraist a máló “fán eú chék fán iten fansoun meinisin,” nge a chúen féri chómmóng mettóch fán itach. (Rom 6:10) Ifa ussun? A chék sópwósópwoló le angang pwe epwe fang ngenikich chómmóng mettóch mi múrinné mi tufich iei ren chék ewe méén kepich. Áwewe chék ren met a féfféri iei. Iei a fen wiseni ewe wis King, Souasor mi Lapalap, me mékúren ewe mwichefel. (1 Kor. 15:25; Efi. 5:23; Ipru 2:17) A kan ekkemmweni ewe angangen ionifengeni ekkewe mi kepit me ewe mwiich mi chóchó, ewe angang epwe wesiló me mwen sópwólóón ewe riáfféú mi lapalap. (Mat. 25:32) A pwal néúnéú ewe chón angang mi túppwél le akkawora met mi lamot ngenikich le angang ngeni Jiowa fán túppwél lón ekkeei ránin lesópwólóón. (Mat. 24:45) Me atun epwe Nemenem Úkúúkún Engéréú Ier, epwe sópweeló le angang fán itach. Jiowa a wesewesen fang Néún we fán itach! w25.01 24 ¶12

Atun Jiowa a omusaaló tipisich, ussun itá nge sise mwo nge féri fán eú ena tipis, me sia tongeni lúkúlúk pwe esap ngenikich chappen ach na tipis lón fansoun mwach. Ena mettóch a atufichi ach sipwe eáni eú ririéch lefilach me Semach we lón láng. Iwe nge, sia silei pwe ach kúna omusomusen ach tipis seni Jiowa, ina eú liffang a fang ngenikich pokiten an tongekich me kisáséú ngenikich, nge esap pokiten a fich ngenikich. Sia fókkun kilisou pwe Jiowa i ewe Kot mi “enletin omusaaló tipis”! (Kölf. 130:​4, NW; Rom 4:8) Iwe nge iká sia mochen án Jiowa epwe omusakicheló, iwe a lamot ach sipwe féri eú mettóch mi aúchea. Nengeni met Jises a erá: “Iká ouse omusaaló án aramas tipis, Sememi we esap pwal omusaaló tipisimi.” (Mat. 6:​14, 15) Ina popun a fókkun lamot ngenikich ach sipwe áppirú án Jiowa omusaaló tipis. w25.02 13 ¶18-19

Ekieki chókkewe lón Sotom me Komora. Emén mwán mi pwúng itan Lot a nóm leir. Nge kich mi silei iká a afalafal ngeniir meinisin? Aapw, sise silei. A ffat pwe iir aramas mi fókkun ngaw, nge itá iir mi silei lefilen met mi pwúng me met mi mwáál? Ussun rese. Chemeni pwe ewe Paipel a erá pwe eú kúmiin mwán lón ena telinimw ra mochen reippei néún Lot kewe waséla. Ewe Paipel a erá pwe a pwal mwo nge wor alúwél lein ena kúmiin mwán. (Ken. 19:4; 2 Pit. 2:7) Kich mi silei iká ach we Kot mi úméúméch Jiowa a apwúngaló pwe chókkana resap manawsefál? Aapw, sise silei. Jiowa a alúkúlúkú ngeni Eperiam pwe ese pwal mwo nge wor engol aramas mi pwúng lón ena telinimw. (Ken. 18:32) Iwe, a ffat pwe iir aramas rese pwúng, iwe a wor án Jiowa pwúúng le nireló pokiten ar kewe féffér. Iwe nge, itá sia tongeni fókkun erá pwe ese wor emén me leir epwe manawsefál atun ewe “manawsefál fán iten . . . ekkewe rese pwúng”? Aapw, sise fókkun tongeni erá ena! w24.05 2 ¶3; 3 ¶8

Pokiten a fis ekkesiwil lón pekin business me moni, ekkóch ra eáni eú angang mi efisi ar repwe mwékút ngeni eú leeni mi towaw seni ar famili, nge chómmóng ra mirititi pwe esap ina eú alen tipáchem. Me mwen óm kopwe eáni eú mineféén angang, kosap chék ekieki úkúúkún ewe moni kopwe angei, nge kopwe ákkáeúin ekieki iká ena angang epwe álisuk me óm we famili lón ámi riri ngeni Jiowa. (Luk 14:28) Pwisin eisinuk: ‘Met a tongeni fis ngeni ái riri ngeni pwúlúwei we iká úa towaw seni? Iká úa mwékút, úpwe tongeni fiti meinisin ekkewe mwiich, fiffiti ewe angangen afalafal, me chiechi ngeni chienei kewe Chón Kraist?’ Iká mi wor noum, a pwal lamot kopwe pwisin eisinuk ei kapas eis mi lamot: ‘Iká úse nóm ren nei kewe, ifa ussun úpwe ámááriiretá “lón ewe emirit me éúréúr me ren Jiowa”?’ (Efi. 6:4) Atun ka féri óm kefil, kopwe fiti met Jiowa a mochen, nge esap mochenin chón óm famili are chienom kewe rese lúkú ewe Paipel. w25.03 29 ¶12

Emén Chón Kraist ese feffeitá ngeni ásimaw, a tongeni mwittir tupuló ren “án aramas kewe asukul mi chofona iir kewe mi otupu aramas.” A tongeni mwittir lúkú chókkewe mi achéúfetálei pwóróus ese pwúng wóón media. Are pwal mwo nge tup ren ekkewe chón rikiló. Eli epwe lólówóiti ekkewe ekkóch, osukosuk ngeniir, are mwittir song rer. Me atun a tori sóssót, epwe chék féri minne mi ngaw. (1 Kor. 3:3) Ewe Paipel a alélléfengeni mámmááritáán emén lón pekin ngún ngeni mámmááritáán emén ménúkol tori an a mwukóló. (Efi. 4:15) Mi chómmóng met emén semirit ese silei, me a lamot ngeni túmún me emmwen. Áwewe chék, eli emén inelap epwe ereni néún we nengngin pwe epwe kémwéch péún atun ra cross ewe al. Atun ena nengngin a mámmááritá, eli inan we epwe mut ngeni an epwe pwisin cross ewe al, nge epwe chúen áchchema ngeni néún na an epwe nengeni iká ese wor waa mi ssá me rúúepek. Atun ena naw a watte, epwe fen silei ifa ussun epwe túmúnú seni ekkena esin feiengaw. Pwal ina chék ussun ren ekkewe Chón Kraist atun ra ásimawóló, repwe ekilonei met ewe Paipel a apasa pwe repwe silei meefien Kot ussun me mwirin féri minne mi pwúng. w24.04 3 ¶5-6

Ren fite fite ier, chókkewe chék mi nónnóm ren Kot lón láng, iir néún kewe waséla. Ló, ló, ló, a féraatá aramas wóón fénúfan me iir ra pwal tongeni wiliiti néún waséla are chiechian. Ikkeei iir ekkóch me leir, Inok, Noa, Eperiam, me Jop. Ewe Paipel a apasa pwe iir ra chiechien Jiowa pokiten ra álleasochisi i. (Ken. 5:24; 6:9; Hiop 29:4; Ais. 41:8) Seni lóóm tori iei, Jiowa a sópweeló le etiwa chiechian kewe ar repwe néún waséla. (Is. 37:​26, 27) Áwewe chék, sia kúna seni án Isikiel we oesini pwe Kot a fókkun mochen án néún kewe mi túppwél repwe ririéch ngeni. A pwonei pwe epwe féri “eu pwonen kinamwe ngeniir.” Ena oesini a weneiti ewe fansoun lupwen chókkewe mi eáni ápilúkúlúkún manaw lón láng me chókkewe mi eáni ápilúkúlúkún manaw wóón fénúfan repwe nómfengen lón imwan imw mangaku ussun “eú mwichen siip.” (Jon 10:16) Ina met a fiffis iei! w24.06 2-3 ¶2, 4, 5

Pokiten kich néún Jiowa aramas, sia álisaatá an we Mwú ren unusen letipach, nge lape ngeni a lamot ngenikich pwora ren ach sipwe féri ena. (Mat. 6:33) Áwewe chék, a lamot ngenikich pwora ren ach sipwe álleasochisi án Jiowa kewe allúk me afalafala pwóróus allimen ewe Mwú lón ei ótót mi ngaw. Me fansoun meinisin, a lamot ach sipwe pwora pwe sisap peni epek lón pekin politics lón ei ótót mi lallapoló tipefesen lón. (Jon 18:36) A fen fis ngeni chómmóng néún Jiowa kewe aramas osukosuk, áwewe chék ren osukosuk lón pekin moni, án aramas awater, are fen kóturulong lón kalapus pokiten rese mochen angolong lón angangen politics are fiti maun. Atun sia ekieki ussun án ekkewe ekkóch pwáári pwora ren ar repwe akkamwéchú ar túppwél ngeni Jiowa me an we Mwú, sia pwal pwora. Ach we King, Jises Kraist a fókkun úppós an esap angolong lón án Setan ótóten mwúún fénúfan. (Mat. 4:​8-11; Jon 6:​14, 15) Fansoun meinisin, a lúkúlúk pwe Jiowa epwe fang ngeni ewe péchékkúl mi lamot ren an epwe féri minne mi pwúng. w24.07 2 ¶4; 3 ¶7

Jiowa a apachaalong ena pwóróus lón Paipel pwe sipwe káé seni eú lesen mi fókkun aúchea. A álisikich ach sipwe weweiti popun a fókkun oput tipis. Tipis a áimukicheló seni Semach na mi tong, me a atoto ngenikich máló. (Ais. 59:2) Ina popun Setan, ewe chón ú ngeni Kot mi poputááni meinisin ekkeei osukosuk, a fókkun sani tipis me a etipetipa aramas ar repwe pwal ina ussun. Ese mwáál a ekieki pwe a fókkun sópwéch me lón Ichen. Nge ese weweiti úkúúkún án Jiowa tong. Kot ese tongeni siwili minne a tipeni fán iten mwirimwirin Atam me If kewe. A tongeei aramas, ina minne a mwittir awora ngeniir ápilúkúlúk. (Rom 8:​20, 21) Jiowa a silei pwe ekkóch me lein mwirimwirin Atam me If kewe repwe filaatá le tongei i me kútta álillis seni pwe repwe tongeni okkufu tipis. Pokiten i Semer me Chón Fériir, i epwe suuki ngeniir alen ar repwe tongeni ngaseló seni tipis me arap ngeni i. w24.08 3 ¶3-4

Lape ngenikich néún Jiowa aramas, a kan chómmóng met sia kan féfféri. A wor ach angangen moni pwe sipwe atufichi pwisinkich me ach famili. (1 Tim. 5:8) Chómmóng Chón Kraist ra kan túmúnú chón ar famili mi semmwen are chinnap. Me oukich meinisin, a lamot sipwe túmúnú péchékkúlen inisich, nge ena a pwal lamot watteen fansoun fán itan. A pwal wor ekkewe mettóch mi aúchea a lamot sipwe féri lón ewe mwichefel. Eú angang mi lamot sipwe féri, ina ach sipwe tinikken le afalafala ewe kapas allim. Állea Paipel, ina eú me lein “ekkewe mettóch mi fókkun aúchea” fán itach Chón Kraist, ina popun mi lamot sipwe akkomwa. Iei met Kölfel sópwun 1 a apasa ussun aramas mi pwapwa: “Ra pwapwaiti än ewe Samol mi Lapalap allük o ekieki usun lerän me lepwin.” (Kölf. 1:​1, 2) A ffat weween ena, a lamot ach sipwe áimuoló eú fansoun sipwe állea Paipel lón. Ineet atun mi kon múrinné ach sipwe állea Paipel? Emén me emén kich sia tongeni filaatá menni atun lón eú rán. Nge ewe a kon lamot, ina ach filaatá eú atun epwe álisikich le álleani ewe Paipel iteitan. w24.09 3 ¶5-6

Itá a wewe ngeni pwe ese fókkun lamot ngeni emén Chón Kraist mi fen ásimaw án ekkewe ekkóch álillis? Aapw, fán ekkóch eli a pwal lamot ngeni ekkewe mi ásimaw álillis. Nge emén ese ásimaw, eli epwe mochen án ekkewe ekkóch repwe ereni met epwe féri are wisen féri kefil fán itan. Iwe nge, emén Chón Kraist mi ásimaw a sókkóló seni, pwe iká epwe kútta álillis seni ekkewe ekkóch mi watte seni me watte sileer lap seni, iwe a silei pwe wisan an epwe pwisin féri kefil me “epwe pwisin mwárei osan.” Ese léllé napanapen inisin aramas meinisin, iwe a pwal ina ussun ren ekkewe Chón Kraist mi ásimaw, ese pwal léllé napanaper kewe. Áwewe chék, ekkóch ra fókkun tipáchem, me ekkóch ra mmen tipepwora. Ekkóch ra kisáséú, me ekkóch ra mwittir meefi meefien ekkewe ekkóch. Pwal och, atun a tori rúúemén Chón Kraist mi ásimaw eú chék sókkun sóssót, eli a tongeni sókkofesen met repwe apwúngaló, nge a chúen tipeeú ngeni ewe Paipel. Lape ngeni a kan fiffis ena pokiten ra féri kefil mi lóngólóng wóón mwelien letiper. Ina minne, rese kan apwúngúfengeniir iká a sókkofesen met ra filaatá. Nge ra achocho le chék tipeeúfengen.—Rom 14:10; 1 Kor. 1:10. w24.04 4 ¶7-8

Met kopwe féri iká ka kan meefi pwe ese wor aúcheaóm? Álleani ekkewe wokisin mi alúkúlúkú ngonuk pwe Jiowa a aúcheanuk me kopwe ekilon wóór. Kosap apépéék ngeni ekkewe ekkóch me kosap nefótófót wóón met ekkewe kese tongeni fériir. Jiowa ese menei sonuk óm kopwe féri met ekkewe kese tongeni féri. (Kölf. 103:​13, 14) Iká emén a kirikiringaw ngonuk me lóóm, esap tipisum. Chemeni pwe Jiowa epwe wisen apwúngú ekkewe mi kirikiringaw me álisi ekkewe mi kúna weires ren met chókkana ra féri ngeniir. (1 Pit. 3:12) Kosap fókkun tipemwárámwáreiti pwe Jiowa a tongeni néúnéú en le álisi ekkewe ekkóch. A fang ngonuk ewe wis óm kopwe emén chienan lón ewe angangen afalafal. (1 Kor. 3:9) Pokiten ekkewe weires ka kúkkúna lón manawom lóóm, iwe eli epwe mecheres ngonuk le weweiti meefien chókkewe mi pwal nóm lón weires. Ka fókkun tongeni álisiir. w24.10 7-8 ¶6-7

Jiowa a fókkun áfánni met féfférún aramas ngenikich. “Ewe Samol mi Lapalap a efich mine a pwüng.” (Kölf. 37:28) Jises a alúkúlúkú ngenikich pwe Jiowa “epwe mwittir efisi kapwúng mi pwúng” lón ewe atun mi fich. Ekiseló chék, epwe amóeló meinisin riáfféú mi torikich me meinisin sókkun féfférún pwúngúngaw. (Kölf. 72:​1, 2) Mi lamot sipwe witiwiti ewe fansoun Jiowa epwe amóeló meinisin osukosuk wóón ei fénúfan. Nge pwal mwo nge iei, Jiowa a álisikich ach sipwe likiitú ngeni féfférún pwúngúngaw. (2 Pit. 3:13) Áwewe chék, a áiti ngenikich met sipwe féri atun sia kúna pwúngúngaw pwe esap lapóló ewe osukosuk. Eú alen an féri ena, ina an áiti ngenikich me lón ewe Paipel met Néún we a féri atun a kúna pwúngúngaw. A pwal ngenikich kapasen emmwen seni lón an we Kapas ren met sipwe féri atun sia kúna pwúngúngaw. w24.11 2-3 ¶3-4

Án Jises tingor le amwéngééni ewe mwicheichen aramas, ina eú osukosuk pwe a wor ina epwe úkúúkún 5,000 mwán. Nge kapachelaper fengen me ekkewe fefin me semirit, eli a tori 15,000 aramas. (Mat. 14:21) Andru a apasa: “Iei i ei kúkkún át mi wor ren nifféú féún pilawaan parli me rúúemén kúkkún iik. Ifa ussun ekkeei repwe naf ngeni ei chómmóngun aramas?” (Jon 6:9) Lape ngeni ekkewe aramas ra kan mwéngé pilawaan parli, me eli ekkewe kúkkún iik, iir ikesol mi pwás. Nge minne a wor ren ena át, esap fókkun tongeni naf ngeni ena úkúúkún aramas! Jises a mochen awasélaéchú ekkewe aramas, ina popun a ereniir ar repwe móttiw lón ewe sipa lón eú me eú kúmi. (Mark 6:​39, 40; Jon 6:​11-13) Mwirin, Jises a kilisou ngeni Seman we ren ekkewe pilawa me iik. An féri ena, a pwáári pwe Kot ewe a wisen awora ewe mwéngé, me a pwáári an kilisou. A aúchea ach sipwe áppirú Jises ren ach iótek mwen ach sipwe mwéngé. Mwirin, Jises a eineti ewe mwéngé, me ekkewe aramas ra mwéngé o métúló. w24.12 3 ¶3-4

Atun Jises a nóm fénúfan, a ellingaaló Seman we ren an ereni aramas pwe Jiowa i ewe a fang ngeni an manaman. (Mark 5:​18-20) Jises a pwal ellingaaló Seman na ren napanapen an fós ussun i me féfférún ngeni aramas. Lón eú atun, Jises a asukul lón eú sinakok. Emén me lein chókkewe mi aúseling ngeni, i emén fefin mi wor timon wóón ren úkúúkún 18 ier. Ewe timon a efisi an epwe pwórfengen inisin, ina popun ese fókkun tongeni wenetá. A ifa me áweiresin! Pokiten Jises a tongei ena fefin, iwe a feiliiti me fós ngeni fán pwetete, a apasa: “Fefin, ka ngaseló seni óm apwangapwang.” Mwirin, a watá péún wóón neminna, me mwittir chék a wenetá me a “poputá le elingaaló Kot.” Neminna a fókkun kilisou pwe Jiowa a apéchékkúlasefáli. (Luk 13:​10-13) A wor popun mi múrinné án ena fefin epwe ellingaaló Jiowa, me a pwal wor popun ach sipwe féri ena. w25.01 2-3 ¶3-4

Esap tufich ngeni pwisinkich ach sipwe angeisefáli meinisin met a péút seni Atam me If. (Kölf. 49:​7-9) Iká ese wor álillisich, iwe esap wor ach ápilúkúlúk fán iten mwachkkan are ach ápilúkúlúkún manawsefál. Ren enletin, sipwe chék máló ussun ekkewe man, sisap manawsefál. (SalAf. 3:19; 2 Pit. 2:12) Semach we mi tong Jiowa, a fen fang ngenikich eú liffang epwe omusatiw ewe tipis sia álemwiri seni Atam. A iei ussun án Jises áweweei: “Pokiten Kot a fókkun tongei fénúfan a fangoló Néún áláemén pwe meinisin mi anganga ar lúkú lón i resap péútmwááliló nge repwe kúna manaw esemuch.” (Jon 3:16) Ena liffang a pwal atufichikich le ririéch ngeni Jiowa. Sia tongeni feiéch seni ena liffang mi amwarar me kúna omusomusen ach kewe tipis are “liwinimmang.” w25.02 3 ¶3-6

Met a álisi Saul an epwe papatais? Lupwen Jises a fós ngeni Saul seni láng, eú saram a ochunaaló mesan. (Féf. 9:​3-9) Ren úkúúkún úlúngát rán, ese mwéngé me ún me ese mwáál a ekilonei met ewe a kerán chék fis ngeni. Iwe, Saul a mirititi pwe Jises i ewe Messaia me néún kewe chón káé ra chóni ewe lamalam mi enlet. Mi wor ekkewe lesen sia tongeni káé seni Saul. I a tongeni mut ngeni lamalamtekia are niwokkusiti aramas an epwe eppeti an esap papatais. Nge ese mut ngeni ena mettóch an epwe fis. I a tipemecheres le wiliiti emén Chón Kraist inaamwo iká a silei pwe epwe kúna riáfféúmwáál. (Féf. 9:​15, 16; 20:​22, 23) Mwirin an papatais, a sópweeló le lúkúlúk wóón Jiowa an epwe álisi le likiitú fán ekkewe sókkopaten sóssót mi áweires. (2 Kor. 4:​7-10) Óm papatais pwe kopwe wiliiti emén Chón Pwáraatá Jiowa a tongeni atoto sóssótun óm lúkú are atolongok lón weires. Iwe nge, kopwe lúkúlúk pwe fansoun meinisin Kot me Kraist repwe fang ngonuk ewe álillis mi lamot ngonuk pwe kopwe tongeni likiitú me akkamwéchú óm túppwél.—Fil. 4:13. w25.03 4 ¶8-9

Ach álleani ewe Paipel ina eú mettóch mi aúchea sipwe féri. Nge mi wor met sipwe pwal féri me lúkún ach chék álleani Paipel. Ekieki ei kapas áwewe: A lamot púngún rán ngeni ekkewe irá pwe repwe manaw. Nge iká a púngúchoutiw rán me mwittir alélétáái ewe pwúl, iwe ewe konik esap tongeni tolong leutun, me esap chúen álilliséch ngeni ekkewe irá. A mmen múrinné iká ese kon watte púngún rán, pún ewe konik epwe tongeni tolong leutun ewe pwúl me ámáári ekkewe irá. A pwal ina ussun ren ach állea Paipel, sipwe túmúnú ach sisap álleani fán atapwalapwal, pwe iká ina, iwe esap naf ach fansoun le ekieki, chemeni, me áeá minne sia álleani. (Jem. 1:24) Ka meefi fán ekkóch pwe ka chék emwittiri óm állea Paipel? Met a lamot kopwe féri? Kopwe ammanga óm állea pwe kopwe tongeni ekieki ussun met ewe ka álleani are awora fansoun mwirin óm állea le ekieki ussun. Eli ka tongeni filaatá le attamaaló óm fansoun káé pwe epwe wor óm fansoun ekilonei met ka álleani. w24.09 4 ¶7-9

Atun ekkewe mwán mi ásimaw ra angei kapasen emmwen, a lamot repwe álleaniéchú, me mwirin apwénúetá úkúúkún ar tufich. Ra angei kapasen emmwen esap chék ren ifa ussun repwe féri ar kewe kinikin lón mwiich me iótek, nge ra pwal angei kapasen emmwen ren ifa ussun repwe túmúnú néún Kraist kewe siip. Ekkewe mwán mi ásimaw mi álleasochisi ekkewe emmwen seni ewe mwicheich, ra álisi chókkewe iir mi nóm fán túmúnúer le meefi núkúnúkéch me tong. Atun sia angei kapasen emmwen seni ekkewe mwán mi ásimaw, a lamot sipwe tipemecheres le apwénúetá. Iká sia féri ena, epwe ámecheresi ar repwe féri ar angang. Ewe Paipel a pesekich ach sipwe álleasochisi me onómukich fán emmwenien chókkewe mi wisen emmwenikich. (Ipru 13:​7, 17) Fán ekkóch, a tongeni weires ena. Pwata? Pokiten ekkena mwán, rese unuséch. Iwe nge, iká sia nefótófót wóón apwangapwanger kewe lap seni napanaper kewe mi múrinné, iwe ussun itá sia álisaatá chón oputach kewe. Ifa ussun? Epwe kisikisiló ach lúkúlúk wóón án Kot we mwicheich. w24.04 10 ¶11-12

Itá meinisin chókkewe mi máló atun ewe riáfféú mi lapalap repwe máffócholó me esap chúen wor ar ápilúkúlúkún manawsefál? Ewe Paipel a affata pwe atun ewe Armaketon, Jiowa me an we mwichen soufiu repwe nieló chókkewe mi ú ngeni me resap manawsefál. (2 Tes. 1:​6-10) Nge ifa ussun ren ekkewe ekkóch áwewe chék ren ekkewe eli ra máló atun ewe riáfféú mi lapalap pokiten ra semmwen, are chinnap, are pokiten ra máló lón ákseten, are emén a nireló? (SalAf. 9:11; Sek. 14:13) Itá ekkóch me leir ra kapachelong lein ekkewe “rese pwúng” iir kewe repwe manawsefál lón ewe ótót séfé? (Féf. 24:15) Sise silei. Nge sia silei ekkóch mettóch ussun minne repwe fis lón fansoun mwach. Áwewe chék, sia silei pwe lón ewe Armaketon, aramas repwe angei kapwúngúúr ren ifa ussun féfférúr ngeni pwiin Kraist kewe. (Mat. 25:40) Me chókkewe mi kapwúngúló pwe iir siip, ra pwáári pwe ra álisaatá Kraist me ekkewe mi kepit.—Pwár. 12:17. w24.05 10-11 ¶9-11

Ewe Paipel a apasa pwe sia manaw lón ekkewe “fansoun mi áweires me efeiengaw.” (2 Tim. 3:1) A pwal tori néún Jiowa kewe aramas ekkewe osukosuk mi tori aramas meinisin lón án Setan ei ótót mi ngaw. Nge sia pwal kúna riáfféúmwáál pokiten sia angang ngeni Jiowa. Met a álisikich pwe sipwe tongeni sópweeló le angang ngeni Jiowa inaamwo iká a torikich ekkena esin osukosuk? Eú mettóch mi álilliséch, ina ach kúna pwe Jiowa a álisikich me ach silei pwe i “ewe Kot mi manau.” (Jer. 10:10; 2 Tim. 1:12) Jiowa a kúna meinisin osukosuk mi torikich me a mochen álisikich fansoun meinisin. (2 Kron. 16:9; Kölf. 23:4) Lupwen sia chemeni pwe ach na Kot a chúngúkich me a chék mómmólnetá fansoun meinisin le álisikich, sia tongeni meefi péchékkúl le likiitú fán ese lifilifil osukosuk mi torikich. w24.06 20 ¶1-2

A lamot sipwe chék sópweeló le lúkúlúk wóón án Jiowa we mwicheich. Atun a ffatoló pwe a lamot epwe wor eú siwil lón ach weweiti eú pwóróus mi enlet seni Paipel, are kókkótun ach angang ngeni Jiowa, ewe Mwichen Soupwúngúpwúng ese pireir le féri ekkena ekkesiwil. Ra féri ena pokiten ese pwal wor met ra mochen kútta me lúkún ar mochen apwapwaai Jiowa. Ra pwal achocho úkúúkún ar tongeni le alónga ar kewe kefil wóón án Kot we Kapas, ewe minen kaúk mi lamot ngeni meinisin néún Jiowa kewe aramas repwe fiti. Iei met aposel Paul a eáni éúréúr: “Kopwe ákkeáni minen kaúk ekkewe kapas mi álilliséch.” (2 Tim. 1:13) Án Chón Kraist eáni “minen kaúk ekkewe kapas mi álilliséch,” a wewe ngeni ar kewe asukul seni Paipel. (Jon 17:17) Ekkena asukul, iir lóngólóngun meinisin met sia lúkú. Án Jiowa we mwicheich a fen áiti ngenikich ach sipwe alúkúlúkú ngenikich pwe minne sia lúkú ra lóngólóng wóón ekkena minen kaúk. Sipwe feiéch iká sia féri ena. w24.07 11 ¶12-13

Pokiten met a fis ngeni aposel Piter, iwe a tongeni áiti ngeni ekkewe ekkóch ussun ewe mettóch áier me omusaaló tipis. Ekiseló mwirin ewe fetellapen Pentikos, Piter a áweweei ngeni eú kúmiin aramasen Jus pwe iir ra nieló ewe Messaia. Iwe nge, fán tong iei met a pesei ngeniir: “Oupwe áier me kulsefál pwe epwe télúló ámi kewe tipis, iwe ekkewe fansoun ngaseló epwe feito seni pwisin Jiowa.” (Féf. 3:​14, 15, 17, 19) Piter a affata pwe emén chón tipis a áier ren an kulsefál. Weween a ekkesiwili napanapen an ekiek mi mwáál, úkútiw le féri met mi ngaw, me achocho le féri ekkewe mettóch mi apwapwaai Kot. Aposel Piter a pwal pwáári pwe Jiowa a tongeni unusen omusaaló tipisiir, ussun nge a wesewesen télúoló ar kewe tipis me rese chúen pwá. A ifa me múrinnéén ena ápilúkúlúk fán iten Chón Kraist atun repwe féri tipis, pwal mwo nge ekkewe tipis mi chou! w24.08 12 ¶14

Iká a péchékkúl ach lúkú pwe sópwólóón ei ótót mi ngaw a fókkun arapoto, iwe sisap ekieki pwe ach awatteelóói néúch moni are pisekich, ina met a kon aúchea. Atun ewe riáfféú mi lapalap, esap chúen wor aúchean moni. Paipel a apasa pwe aramas “repwe moneela ar silifer me kolt won ekewe al” pún ra mirititi pwe “ar silifer me kolt resap tongeni amanaueer lon ränin än ewe Samol mi Lapalap song.” (Is. 7:19) A lamot sipwe féri ekkewe kefil epwe álisikich le túmúnú pwisinkich me ach kewe famili me atufichikich le angang ngeni Jiowa, lap seni ach nefótófót wóón ach awatteelóói néúch moni. Esap eú alen tipáchem ach sipwe liwinimmang wóón ekkewe mettóch ese kon lamot, are áeá watteen ach fansoun le túmúnú chómmóng pisekich. (Mat. 6:​19, 24) Atun sia akkarap ngeni sópwólóón ei ótót, epwe lamot ach sipwe filaatá iká sipwe lúkúlúk wóón Jiowa are wóón pisekich kewe. w24.09 11 ¶13-14

Eli sia tongeni unusen ú ngeni ekkóch ach kewe apwangapwang, nge eli a chúen lamot ach sipwe fiffiu ngeni ekkóch me leir ren fansoun langattam. Áwewe chék ren pwóróusen aposel Piter. Pokiten an niwokkusiti aramas, iwe a amam Jises fán úlúngát. (Mat. 26:​69-75) Eli mwirin och fansoun, Piter a fen okkufu an niwokkus pwe iwe a tongeni afalafal fán pwora ussun Jises mwen án chón Jus we mwichen soukapwúng mi tekia. (Féf. 5:​27-29) Iwe nge, mwirin fitu ier, a úkútiw le mwéngé ren ekkewe Chón Kraist esap iir chón Jus pokiten a niwokkus ren met ekkewe Chón Kraist iir chón Jus repwe ekieki ussun. (Kal. 2:​11, 12) A pwal liwinsefál án Piter na apwangapwang. Eli ese fókkun tongeni unusen okkufu. Sia pwal ussun Piter. Iwe nge, sia tongeni ú ngeni eú ach apwangapwang sise mwo okkufu ren ach álleasochisi án Jises ei kapasen fén ach ‘sipwe chék mammasa,’ weween ren ach túmúnúkich seni sóssót. (Mat. 26:41) Pwal mwo nge lón ekkewe atun sia meefi pwe kich mi péchékkúl, sipwe chék sópweeló le túmúnúkich seni ekkewe mettóch mi tongeni atolongakich lón sóssót. Sópweeló chék le féri ekkewe mettóch ra fen álisuk le fiu ngeni óm kewe apwangapwang.—2 Pit. 3:14. w24.07 18-19 ¶17-19

Ese wor emén aramas mi kon fangafangéch lap seni Jises. Lupwen Jises a nóm wóón ei fénúfan, a kan áeá an manaman le álisi aramas. (Luk 9:​12-17) A fang ewe liffang mi fókkun múrinné seni meinisin, ina an fangoló manawan fán itach. (Jon 15:13) Seni ewe atun Jises a manawsefál, a sópweeló le fangafangéch. Ussun met Jises a fen pwonei, i a tingorei Jiowa an epwe ngenikich an we ngún mi fel pwe epwe asukulakich me oururukich. (Jon 14:​16, 17; 16:13) Lón ach kewe mwiich, Jises a pwal sópweeló le elipwákéchúkich pwe sipwe pwal álisi aramas wóón unusen fénúfan ar repwe wiliiti néún chón káé. (Mat. 28:​18-20) Ewe aposel Paul a erá pwe mwirin án Jises feitá láng, a fang ekkewe mwán “iir liffang.” (Efi. 4:​7, 8) Paul a áweweei pwe Jises a fang ekkena mwán pwe repwe álisi chón ekkewe mwichefel lón sókkopaten napanap. (Efi. 1:​22, 23; 4:​11-13) Ewer, ekkena mwán rese unuséch, ina popun ra mwámmwáálliló. (Jem. 3:2) Nge ach Samol Jises Kraist a néúnéú iir le álisikich. Iir liffangach me ren. w24.10 18 ¶1-2

Tafit a ereni néún we át Salomon pwe epwe chék sópwéch iká epwe álleasochisi Jiowa Kot. Nge a solap pwe ló, ló, ló, Salomon a fel ngeni ekkewe pwal ekkóch kot. Jiowa a oput met a féri, me a úkútiw le fang ngeni an tipáchem le emmweni ekkewe aramas fán pwúng me kirekiréch. (1 King 11:​9, 10; 12:4) Ifa ewe lesen fán itach? Álleasochis epwe atoto feiéch. (Kölf. 1:​1-3) Ewer, Jiowa ese pwonei an epwe awéúúkich me féri ach sipwe iteféúló ussun Salomon. Nge iká sipwe álleasochis, i epwe fang ngenikich ewe tipáchem mi álisikich le féri kefil mi múrinné. (SalF. 2:​6, 7; Jem. 1:5) Án Jiowa emmwen a tongeni álisikich atun sia féri ach kefil wóón ach angang, sukul, moni, me met sókkun minen apwapwa sipwe eáni. Iká sipwe fiti an emmwen, epwe túmún ach riri ngeni me sipwe kúna manaw esemuch. (SalF. 2:​10, 11) Epwe pwal wor chiechiach mi múrinné, me ach famili epwe pwapwa. w24.11 10-11 ¶11-12

A sókkopat alen án ekkewe sam me in repwe pwóróus ngeni néúr kewe ussun ewe Paipel are ussun ar lúkú Kot. Oua tongeni féri ena atun oua ló kukkunou lón eú museum, park, are ló visit eú án Chón Pwáraatá Jiowa kewe keangen ofesilap. Áwewe chék, atun oua ló kukkunou lón eú museum are katol chék online, oua tongeni áiti ngeni néúmi we ifa ussun och mettóch are eú pwóróusen lóóm a riri ngeni minne mi mak lón ewe Paipel. Ena, a tongeni álisi le kúna pwe mi enlet met Paipel a apasa. Néúmi we mi silei pwe a mak iten Kot we wóón ewe faw itan Moabite Stone mi nóm ren úkúúkún 3,000 ier? Ena faw a nóm lón eú museum lón France. Pwal och, kapiin ena faw a nóm lón ewe exhibit “The Bible and the Divine Name,” mi nóm lón ach we ofesilap lón Warwick, New York. A mak wóón ena Moabite Stone pwe ewe kingen Moap itan Mesa, a ú ngeni Israel. Ena pwóróus a tipeeú ngeni met Paipel a apasa. (2 King 3:​4, 5) Epwe péchékkúleló án néúmi we lúkú atun a pwisin kúna ren mesan ekkewe pisekin ánnet mi ánneta pwe a pwúng me enlet masouen ewe Paipel. w24.12 14 ¶4; 15 ¶6