Bakreste le Tšepo ea Lilemo Tse Sekete

“Ho tle ʼmuso oa hao; thato ea hao e etsoe lefatšeng, joale ka ha e etsoa leholimong.”—Matt. 6:10.

1. (a) Bojakane bo bua joang ka tšepo ea lilemo tse sekete? (b) Ke hobane’ng ha Lipaki tsa Jehova li sa tšoenyehe ke see?

KEREKE ea Roma e K’hatholike hammoho le litumelo tse ling tse khōlō tsa Boprostanta ha ho mohla li bolellang ba kenang likereke tsa bona ka tšepo ea lilemo tse sekete. Ba nyelisa tšepo eo, hammoho le ba lumelang ho eona. Empa lipaki tsa Jehova ha li lihlong ka tumelo ena, hobane bopaki bo ke keng ba hanyetsoa ba histori bo bontša hore tšepo ea lilemo tse sekete e ne e le teng ho Bakreste ba pele.

BAKRESTE BA PELE BA NE BA BITSOA “BALUMELI BA LILEMO TSE SEKETE”

2. Libuka tsa tsebo li bolela eng ka tumelo lilemong tse sekete har’a Bakreste ba pele?

² Mantsoe a Encyclopedia Americana a bua tjena ka Bakreste ba neng ba lumela pusong ea lilemo tse sekete ea Kreste: “Batho ba tumelo ena ba bitsoa balumeli ba lilemo tse sekete. Ke taba e lumeloang ka mahlakore ’ohle hore kereke ea pele e ne e lumela sena, kapa bonyane tumelo ena e ne e tloaelehile ho eona.” Encyclopædia Universalis ea ma-Fora e re bolella sena: “Likerekeng tsa Bokreste tse sebelisang tumelo ea se-Jode tseo e leng karolo ea likereke tsa Bojakane tsa Bophirima, tumelo ea lilemo tse sekete e ne e le matla makholong a mararo a pele a lilemo. . . . Tumelo ea lilemo tse sekete e ne e nkoa ka botebo bo boholo ke Bakreste makholong a pele a lilemo.”

3, 4. (a) Ke eng se supang hore Bakreste ha baa ka ba tlameha ho emela Tšenolo pele ba e-ba le tšepo ea puso ea lilemo tse sekete? (b) Ba bang ba ka re’ng ka tšepo ee ea lilemo tse sekete?

³ Ho na le bopaki ba hore tšepo e amanang le puso ea lilemo tse 1 000 ea Kreste e ne e le teng har’a Bakreste le pele moapostola Johanne a fumana Tšenolo qetellong ea lekholo la pele la lilemo C.E. Ka ho bala baprofeta ba Bajode, ba ne ba amohetse ponelo-pele ea tšepo e babatsehang ea lilemo tse sekete e fanoeng ke Kreste ho Tšenolo, khaolo ea 20 le ea 21. Ho khahlisang, Encyclopædia Britannica (khatiso ea 1966) e tiisa sena, e re: “Har’a Bakreste ba pele maikutlo a lilemo tse sekete . . . a ne a nkiloe haholo litebellong tsa Bajode ka hore na qetello ea motho le lefatše ke efe.” Ka ntlha eona ena New Encyclopædia Britannica (1977) e meqolo e 30 e re: ‘Bukeng ea Tšenolo kutloisiso ea tebello ea Sejode ea hore bobe bo tla felisoa qetellong ’me botle bo hlōle Bokresteng ho ne ho feletse . . . Lilemong tsa pele tse lekholo tsa histori ea Bokreste [33-133 C.E.], sebopeho sena sa lilemo tse sekete e ne e le thuto e tloaelehileng le e amohelehang kerekeng.’—Mongolo o tšekaletseng ke oa rōna.

⁴ Ba bang ba ka ’na ba hanyetsa: ‘Mohlomong, empa tšepo ea lilemo tse sekete bakeng sa Bakreste bana ba pele e ne e sa amana le lefatše. E ne e le tšepo ea leholimo.’ Empa, linnete tsa pale le Bibele li supa eng? A re boneng.

HO SA TŠEPILOE PARADEISE EA LEFATŠENG

5, 6. Ka litsebi tse sa tšoaneng, Bakreste ba lekholong la pele la lilemo ba ne ba e-na le maikutlo afe?

⁵ Ho na le bopaki bo bongata ba hore ha ho mohla Bakreste ba pele ba kileng ba nahana hore boprofeta bohle le lipallo tse ka Mangolong a Seheberu tse amanang le ho tsosolosoa ha paradeise lefatšeng li ile tsa hlakoloa ke ho tla ha Messia kapa Kreste. Dictionnaire de Théologie Catholique ka boeona e ea lumela: “Tšimoloho ea lilemo tse sekete e khutlela morao pejana ho mehla ea Bokreste. Tumelo ea puso ea lefatše ea Messia e qalehile tšepong ea Iseraele.”

⁶ Ho A History of Christianity, mongoli oa histori Kenneth Scott Latourette o bua tjena ka Bakreste ba pele ba neng ba tšepile ho tla la bobeli ha Kreste: ‘Ba bangata ba ne ba e-na le maikutlo a hore pele ho bofelo bo qetellang histori le ho phethahala ho feletseng ha morero oa Molimo ho etsoeng ho phethahetseng ha thato ea Oona, tšepo e neng e tloaelehile har’a Bakreste bohle, Kreste o ne a tla khutla, a hlome ʼmuso oa hae lefatšeng ’me a buse ka lilemo tse sekete. . . . Khopolo ea mehla ea lilemo tse sekete e ne e sa fella feela Bokresteng, empa e ne e fumaneha hape Bojodeng.’

7. Ke eng se supang hore Bakreste ba pele ba ne ba sa ferekanye paradeise le leholimo?

⁷ Kahoo, ho na le bopaki bo bokellaneng hore Bakreste ba pele ba ne ba lumela lilemo tse sekete, hoo ba neng ba se ba rehelletsoe ka tsona ka baka la ho tšepa puso ea Kreste Messia ea lilemo tse 1 000. Jesu o ne a senotse hore o tla busa a le leholimong, empa ha a ka a felisa tšepo ea pele ka Messia ea Bajode, ho tsosolosoa ha paradeise lefatšeng nakong eo ea lilemo tse sekete. Ho khahlisang, Supplément au Dictionnaire de la Bible ea K’hatholike e lumela hore ‘libukeng tsa Sejode, joaloka libukeng tsa pele tsa Bokreste, lentsoe paradeise ha hoa tloaeleha hore le tšoane le leholimo.’—Mongolo o tšekaletseng ke oa rōna.

KRESTE HA A KA A NYOPISA TŠEPO EA LILEMO TSE SEKETE

8. (a) Ho tla ha Jesu e bile tiiso ea eng? (b) Mangolo a bontša joang hore paradeise e tla tsosolosoa lefatšeng?

⁸ Thutong ea Thabeng e tsebisahalang ea hae, Jesu o itse: “Le se ke la hlōma ekaba ke tlile ho felisa molao, leha e le baprofeta; ha kea tla ho felisa, ke mpa ke tlile ho phetha.” (Matt. 5:17) Kapa, kamoo Today’s English Version e e bolelang kateng karolong ea eona e qetellang: “Ha kea tla li felisa, empa ke tlile hore lithuto tsa bona li netefale.” Kaha Jesu o tlile hore lithuto tsa baprofeta li netefale, ho tla ha hae e ne e le tiiso ea hore boprofeta ba bona ka ho tsosolosoa ha paradeise lefatšeng ho ne ho tla phethahala. Ke bona bo ’maloa: Lipesaleme 37:11, 29; 72:1-8, 16-19; 115:16; Esaia 9:6, 7; 11:1-10; 45:18; Daniele 2:34, 35, 44, 45; 7:13, 14.

9. Thapelo ea Mohlala e amahanya ʼMuso le tšepo ea lilemo tse sekete joang?

⁹ Hape le Thutong ea Thabeng, Jesu o hlile a bontša hore lefatše le tla nka karolo ea bohlokoa ho sebetsahaleng ha thato ea Molimo kapa morero. A ruta balateli ba hae hore ba rapele: “Ntat’a rōna ea maholimong, lebitso la hao a le ke le khethehe; ho tle ʼmuso oa hao; thato ea hao e etsoe lefatšeng, joale ka ha e etsoa leholimong.” (Matt. 6:9, 10) A tlamahanya ho phethoa ha thato ea Molimo lefatšeng le ho tla ha ’muso oa Molimo, oo ho seng o mong ntle ho ’muso oa Messia. Kahoo, Thapelo ea Morena, e phetoang ka makhetlo a limillione ke Mak’hatholike le Maprostanta ho theosa le makholo a lilemo, ha e le hantle, e balelloa har’a lintho tse ling e le thapelo ea ho phethahatsoa ha lipallo tsa Messia tse tlamahaneng le tšepo ea lilemo tse sekete.

TŠEPO EA LILEMO TSE SEKETE E SENOLOA KA BOTLALO

10. (a) Ke neng hona joang Jesu a ileng a senola ka botlalo tšepo ea lilemo tse sekete? (b) A fana ka lintlha life tse qaqileng tse futhumatsang pelo?

¹⁰ Lilemo tse mashome a mabeli a metso e mehlano hoba Jerusalema e timetsoe ke Baroma ka 70 C.E. (e leng ho ileng ha felisa tšepo ea Bajode ea ho lopolloa ha bona e le sechaba ke Messia oa bopolotiki) Jesu, Messia oa ʼnete, a senola ka botlalo tšepo ea ʼnete ea lilemo tse sekete. Tlalehong ea hae ea Tšenolo eo a e amohetseng e tsoa ho Molimo ka Jesu Kreste, moapostola Johanne o ngolile:

“Ka ntoo bona lengeloi le leng le theoha leholimong, le tšoere senotlolo sa sekoti le lehlaahlela le leholo letsohong la lona. La tšoara drakone, noha ea khale, e leng Diabolose le Satane, ʼme la e holehela lilemo tse sekete. . . .

“Eaba ke bona literone, ʼme ba bang ba lula holim’a tsona ba filoe matla a ho ahlola; . . . Ho lehlohonolo, ho halaletse ba nang le kabelo tsohong ea pele; hobane lefu la bobeli ha le na matla holima ba joalo, empa e tla ba baprista ba Molimo le ba Kreste, ʼme ba tla busa le eena lilemo tse sekete.

“Eaba ke bona leholimo le lecha le lefatše le lecha; . . . Ka utloa lentsoe le phahameng le e-tsoa teroneng, le re: Bonang tabernakele ea Molimo e harʼa batho; o tla aha le bona; . . . O tla hlakola meokho eohle mahlong a bona; lefu ha le sa tla hlola le e-ba teng; ʼme ha ho sa tla ba masoabi, leha e le ho bokolla, kapa bohloko; hobane tsa pele li fetile.”—Tšen. 20:1-6; 21:1-4.

HO HLALOSOA ‘SEPHIRI SE HALALELANG’

11. Tšepo ea lilemo tse sekete e senotsoeng ke Jesu e ile ea lumellana le tšepo ea mathomo ea Bajode ka Messia joang?

¹¹ Na ha u bone ho tšoana pakeng tsa tlhaloso ena ea puso ea lilemo tse sekete ea Kreste le tšepo ea pele ea Messia ea Bajode, “Bokamoso ba sebele ba Messia . . . mehla e meholo ea tlhohonolofatso ea paradeise . . . lefatše la khotso e phethahetseng le kutloano har’a libopuoa tsohle . . . ‘maholimo a macha le lefatše le lecha,” ha re boetse re qotsa The Jewish Encyclopedia?a

12, 13. Ke eng se bontšang hore barutuoa ba Jesu ba ne ba ntse ba lebelletse puso ea lefatšeng ea Messia?

¹² Leha ho le joalo, ho ke keng ha latoloa, ho bile le lintlha tsa bohlokoa ka ʼmuso oa Messia tseo Bajode ba neng ba sa li utloisise le tseo le bona baapostola ba 12 le barutuoa ba bang ba pele ba Kreste ba neng ba thatafalloa ke ho li utloisisa. Nakoana kamor’a ho fana ka Thuto ea Thabeng ea hae, eo ho eona a ileng a ruta barutuoa ba hae ho rapella ʼmuso oa Molimo hore o tle le hore thato ea Molimo e etsoe lefatšeng, joaloka leholimong, Jesu a re ho barutuoa ba hae: “Lōna le neiloe ho tseba sephiri sa ʼmuso oa Molimo, athe bao ba kantle tsohle li etsoa ka litšoantšo.”—Mar. 4:11.

¹³ Tšebeletsong eohle ea hae ea lefatšeng Jesu o rutile barutuoa ba hae lintho tse ngata tse amanang le ʼmuso oa Messia. Ha e le hantle, le kamor’a lefu la hae le ho tla fihlela nakong eo a nyolohetseng leholimong ho Ntate oa hae a ʼna a ba bolella “ka ʼmuso oa Molimo.” Empa, ho sa tsotellehe sena, potso ea ho qetela eo ba ileng ba mo botsa eona e bile e reng: “Morena, na u re, e se e le joale u tla tsosa ʼmuso oa Iseraele?”, kahoo ba senola hore ba ne ba ntse ba lebelletse messia ho tla tsosolosa ʼmuso oa nama oa Iseraele. (Lik. 1:3, 6) Ba ne ba nepile ha ba nahana hore ʼmuso oa Messia o ne o ama puso, ʼmuso, empa ba nahana ka phoso hore Messia o tla busa lefatšeng le hore ʼmuso oa hae e tla ba oa Bajode feela.

14. (a) Ke eng se ileng sa thusa barutuoa ba Kreste ho lokoloha tšepong ea bona e fosahetseng? (b) Ke litšobotsi life tsa bohlokoa tsa ‘sephiri se halalelang’ tseo Bakreste ba pele ba ʼnileng ba li utloisisa?

¹⁴ Ke feela kamor’a ho tšolloa ha moea o halalelang ka Pentekonta moo barutuoa ba Kreste ba ileng ba lokoloha maikutlong a ʼmuso oa Messia oa bosechaba ʼme ba utloisisa tšobotsi e ncha le ea bohlokoa ka ‘sephiri sa ʼmuso oa Molimo.’ Tšobotsi e ʼngoe ea ‘sephiri se halalelang’ seo ke hore Messia e tla ba morena a le leholimong le hore ʼmuso oa hae o tla ba leholimong. (Joh. 18:36; Lik. 2:32-36; 1 Tim. 3:16) Litšobotsi tse ling tsa ‛sephiri se halalelang’ seo—linnete tse ncha le tse fetohileng bakeng sa likelello tsa Bajode ba tšepahalang tse bopiloeng ke Mangolo e seng bohlale ba Bagerike—ke hore ke lenane le lekanyelitsoeng feela la batho le khethetsoeng ho ba “bahalaleli” le tla kopana le Messia ʼmusong oa hae, hore bana ba tla busa le eena leholimong, le hore ba tla khethoa har’a Balichaba kapa bao e seng Bajode e seng har’a Bajode feela.—Dan. 7:13, 14, 27; Luka 12:32; 22:28-30; Joh. 14:1-13; Ba-Ef. 3:3-6; Ba- Kol. 1:26, 27.

TŠEPO E NCHA E FETOHILENG

15. Ke hobane’ng ha maikutlo a ho ea leholimong e ne e le phetoho ho masala a tšepahalang a Bajode?

¹⁵ Hona hohle e ne e le ntho e ʼngoe e ncha ho hang. Joalokaha re se re bone sehloohong “Tšimoloho ea Tšepo ea Lilemo tse Sekete,” tšepo ea pele ea Bajode ea Messia e ne e le tšepo ea lefatšeng, e bile feela tlas’a tšusumetso ea lineano tsa bohata tsa bolumeli le bohlale moo, hamorao haholo historing ea bona, ba bang ho bona ba ileng ba lumela moea o sa shoeng. Masala a tšepahalang a Bajode a ileng a itšoarella Mangolong a Seheberu a bululetsoeng ʼme a amohela hore Jesu ke Messia ruri ha a ka a lumela moea o sa shoeng. Kahoo ho bana maikutlo a Messia ea busang lefatše a le leholimong le hore bona ba fetohe ba busang le eena leholimong e ne e le phetoho e khōlō haholo.

16. Petrose a ngola eng ka tšepo ena e ncha e fetohileng?

¹⁶ Lengolong le eang ho Bakreste ba pele ba neng ba bitsitsoe ka mokhoa ona o khethehileng ho ba baprista le marena le Messia oa leholimo, moapostola Petrose o ba ngoletse: “Ho bokoe Molimo, Ntat’a Morena oa rōna Jesu Kreste, kahobane ka boholo ba mohau oa oona o boetse o re tsoaletse tšepong e phelisang ka ho tsoha ha Jesu Kreste bafung, re tle re fuoe lefa le sa boleng, le se nang sekoli, le sa omelleng, le boloketsoeng lōna leholimong; . . . Empa ha e le lōna, le moloko o khethiloeng, le baprista le marena.”—1 Pet. 1:3, 4; 2:9.

17. Pauluse a bontša joang hore pitso ea bophelo ba leholimong ke ntho e ncha?

¹⁷ Moapostola Pauluse le eena a ngola ka pitso ena e khethehileng ea bophelo ba leholimong, a re: “O re bolokileng, o re bitsitseng ka pitso e halalelang, . . . joale, o tsoa pepesoa ka ho hlaha ha ’Moloki oa rōna Jesu Kreste, ea felisitseng lefu, a bea bophelo le ho se shoe leseling.” (2 Tim. 1:9, 10) Haeba bophelo leholimong e ne e le tšepo e neng e ntse e le teng har’a masala a tšepahalang a Bajode, ke hobane’ng ha Kreste a ile a tlameha ho ‘bea leseli’ ‘pitsong ena e halalelang’ ea ho se bole? Che, pitso ena e isang bophelong ba leholimo ka ho hlakileng e ne e le ntho e ncha ho hang bakeng sa Bakreste bana ba pele ba khethiloeng har’a Bajode le Balichaba.

TŠEPO EA LEHOLIMO BAKENG SA PALO E LEKANYELITSOENG EA “BAKHETHOA”

18, 19. Hlalosa kamoo lengolo la bobeli la Pauluse le eang ho Timothea le la pele la Petrose a supang hore hase bohle ba tšepileng ho phela ka ho sa feleng ba tla ba marena le baprista le Kreste leholimong. (Tšen. 5:9, 10)

¹⁸ Empa na ke bohle ba amohelang Kreste le tšepo ea ho phela ka ho sa feleng ba amohelang ‘pitso ena e halalelang’ ea bophelo ba ho se bole maholimong? A bontša hore pitso ena e khethehileng e reretsoe lenane la ba ʼmaloa ba “bakhethoa,” Pauluse a eketsa: “Ke mamella tsohle ke hona ka baka la bakhethoa, hore le bona ba ke ba rue poloko e ho Jesu kreste, le khanya e sa feleng. Le tšepehile lentsoe le reng: Ekare ha re e-shoa le eena, re tla phela le eena; ʼme ha re mamella bohloko le eena, re tla busa le eena.”—2 Tim. 2:10-12.

¹⁹ Haeba bohle ba bolokiloeng ba biletsoa “khanya e sa feleng” hore ‘ba buse le eena’ Kreste Jesu, joale ba tla busa bo-mang? ʼMe haeba bohle ba tla fetoha “baprista le marena,” ba tla sebeletsa e le baprista le marena lebitsong la bo-mang?

20. Lengolo la Pauluse le eang ho Ba-Galata le Ba-Roma a bontša joang hore palo ea Baiseraele ba moea e lekanyelitsoe?

²⁰ Nahana ka se latelang: Lengolong la hae le eang ho Bagalata, Pauluse o bua tjena ka Bakreste ba khethiloeng har’a Bajode le bao e seng Bajode ba “kolobelitsoeng ho Kreste” ke “leloko la Abrahama, le majalefa ka pallo,” ʼme o ba bitsa “Iseraele oa Molimo.” (Ba-Gal. 3:26-29; 6:16) ʼMe lengolong la hae le eang ho Baroma, moapostola eena eo o bua ka ‘sephiri se halalelang’ sa bao e seng Bajode ba bitsoang ke Molimo ka baka la ‘ho haelloa ke tumelo’ ha Bajode ba bangata, a phaella—ʼme hona ke ho kenella ka matla—“ho fihlela ha ho kene palo e lekaneng ea balichaba.” O hlalosa hore “ka mokhoa ona,” ke hore, ka hore Balichaba ba biletsoe ho tlatselletsa palo e hlokoang, “sechaba sa Iseraele kaofela se tla pholosoa.” Ka ho totobetseng hona ho bolela Iseraele oa moea, ‘ba khethiloeng’ har’a Bajode le bao e seng Bajode bao e leng ‘Baiseraele ka sebele’ kapa ‘Baiseraele kannete.’—Ba-Roma 11:7, 17-26; 9:6; 2:28, 29.

21. (a) Ho na le Baiseraele ba bakae ba moea? (b) Ke lengolo lefe le pakang hore ha baa khethoa har’a mangeloi?

²¹ Kaha bao e seng Bajode ba ne ba tla amohela ‘pitso ena e halalelang’ ho fihlela “palo e hlokoang” e finyelletsoe ea ba etsang “Iseraele oa Molimo,” ka ho utloahalang palo ea Baiseraele ba joalo ba moea e lekanyelitsoe. Palo eo ke efe ha e le hantle? Phetla Tšenolo 7:1-8. Moo ho beiloe moeli o tiileng oa palo ea Bakreste ba “tiisitsoeng” ho ba karolo ea Iseraele oa moea. Hore palo ena e lekanyelitsoeng ha e-ea khethoa har’a mangeloi ho pakoa ke Tšenolo 14:1-4, moo palo ena e boleloang hore e ‘lopolotsoe lefatšeng,’ e ‘lopolotsoe har’a batho e le lithakangoaha ho Molimo le ho Konyana.’

22. Ho ba 144 000, tšepo ea bona e theiloeng Bibeleng ke ea mofuta ofe?

²² Ho Bakreste bana ba 144 000 ba tsoetsoeng ka moea le ba tlotsitsoeng tšepo ea bona e theiloeng Bibeleng ke tšepo ea leholimo. Hoba ba kopanele “tsohong ea pele,” e tla ba “baprista ba Molimo le ba Kreste, ʼme ba tla busa le eena lilemo tse sekete.”—Tšen. 20:6.

23. Ke lipotso life tse hlahisoang ke mantsoe “lithakangoaha” le “marena”?

²³ Empa haeba “bakhethoa” bana e le “lithakangoaha,” ka ho utloahalang litholoana tse ling li tla latela. ʼMe haeba ba tla busa ‘e le marena,’ bafo ba bona e tla ba bo-mang hona tšepo ea bona ke efe? Re tla bona ha re ntse re tsoela pele le tlhahlobo ena.

[Mongolo o botlaaseng ba leqephe]

[Lebokose le leqepheng la 15]

Papias oa Hierapolis, Irenaeus oa Lyons le Justin oa Roma—“bahalaleli” le “Bo-ntate” ba lekholo la bobeli la lilemo ba hlokomeloang ke Kereke e K’hatholike—kaofela ba ne ba lumela puso ea lilemo tse sekete.—The Catholic Encyclopedia.

[Lebokose le leqepheng la 16]

Ntoeng ea bona ha ba loantša tšepo ea puso ea lilemo tse sekete, mopresbitheri oa Roma Caius le “Mohalaleli” Dionysius ba sekamela ho latoleng bonnete ba Tšenolo, e neiloeng moapostola Johanne.—Dictionnaire de Théologie Catholique.

[Setšoantšo se leqepheng la 17]

Pusong ea Lilemo tse Sekete, Jesu o tla busa a le leholimong holimʼa lefatše le tsoselitsoeng paradeiseng