Niireke muhaana osoma iskola suulupale?

1-2. a) Soothanla xeeni amiravo anireerela aya opaka? b) Moolumo oowi “iskola suulupale” anitaphulela exeeni? (Nwehe “Moolumo ootthokiheriwa.”)

“MUTEKO xeeni muniphavela anyu ovara muhoolo?” Akhala wiira mwa mmiravo, woonasa wene mookohiwa siiso ikwaha sinceene. Masi enamuna yooloka ya orumeela okumi anyu, ori okela muteko wa Muluku wa okathi wootheene. Hata vari siiso, munampirisari ovara muteko wiira mwiikhaliheryeke. (2 Ates. 3:10) Moohaanyiherya, nyuwo munnuupuwela muteko muniphavela anyu ovara muhoolo.

² Nuumala omaliha osoma iskola sinivekeliwa ni kuvernu,a amiravo akina, akhaliheriwaka ni anamuyari aya, annithanla osoma iskola suulupale. Annipaka eyo wiira awerye ophwanya muteko. Woonasa wene, nyuwo munnikoha so: Kamaliha osoma iskola sinivekeliwa ni kuvernu, kiireke kihaana ompaka kursu? Akhala wiira ti siiso, kinrowa ompaka kursu xeeni? Mwaha ola, nnoothokorerya malakiheryo a mbiibiliyani anrowa wookhaliheryani opaka soothanla mwa miruku sa osoma iskola suulupale. Mutthu orina ankhili, onnipaka soothanla mwa miruku. Masi nnaamwi mwaha ola opakiwe ene wiira waakhaliherye amiravo, nave pooti waakhaliherya makristau a iyaakha soovirikana, yaawo anuupuwela osoma iskola suulupale. Nave anamuyari anoottottela mureerelo malakiheryo ala, wiira yaakhaliherye anaaya opaka soothanla sooloka.

NIIREKE MUHAANA OSOMA ISKOLA SUULUPALE?

3. Exeeni eniwiiriha makristau a ilapo sikina othanla osoma iskola suulupale?

³ Ilapo sikina, vanniweryaneya ophwanya muteko ni waakhelaka musurukhu oniphiyerya wiikhapelela, ohipirisanri osoma iskola suulupale. Nave mapuro makina, osoma iskola suulupale onnimukhaliherya mutthu ophwanya muteko ni ovaraka okathi vakhaani ni onaakhela musurukhu munceene. Nto eyo pooti omukhaliherya mukristau okhalana okathi wiira olaleeryeke ni okhaliheryeke miteko sikina sa Muluku. Masi hata vari siiso, ale anithanla osoma iskola suulupale, anipirisari okathi, ikuru ni orumeela musurukhu munceene. Nto eyo pooti omwiiriha mukristau opaka soothanla suulupale.

4. Tani okhanle oopaka yoothanla ya osoma iskola suulupale? (Nwehe enoota.)

⁴ Biibiliya onihimya wiira “khula mutthu onrowa oteexa muritti awe.” (Akal. 6:5) Eyo enitaphulela wiira khula mukristau torina muritti wa othanla akhala wiira ohaana aahiiso nnaari osoma iskola suulupale.b Nave anamuyari aakhalana muritti wa waakhaliherya anaaya, opaka yoothanla yooloka nlelo ari ene amiravo. (Aef. 6:1) Nto malakiheryo anrowa aya waavaha anaaya nlelo ari ene amiravo, animwaakhaliherya anamwane awo opaka yoothanla yooloka nuumala wunnuwa. — Mir. 22:6.

5. Okathi xeeni mutthu onireerela awe wuupuwela akhala wiira pooti osoma iskola suulupale wala nnaari, ni mwaha wa xeeni? (Nwehe efootu vakaapani.)

⁵ Okhala wene, amiravo tanithanla akhala wiira ahaana ompaka kursu aahiiso nnaari. Awo annipaka yoothanla eyo nlelo ahinatthi omaliha osoma iskola sinivekeliwa ni kuvernu. Masi ti vooloka amiravo ovaanela ni anamuyari aya ahinatthi opaka yoothanla eyo. Opaka eyo, onimwaakhaliherya atthu ootheene otokosa mwaha owo ni owerya opaka yoothanla yooloka. Ohiya-vo, mmiravo owo pooti opirisari oviriha okathi munceene osomaka myaha sinivekeliwa wiira owerye ompaka kursu owo ni muhoolo ophwanye muteko. Niireke awo ahaana opaka yoothanla eyo mmiravo owo ohinatthi omaliha iskola sinivekeliwa ni kuvernu? Ikwaha sikina, khivanipirisari. (Mir. 21:5) Amiravo akina anithanla omaliha osoma, aphwanya muteko nlelo ahinatthi othanla akhala wiira pooti osoma iskola suulupale. Eyo ennaakhaliherya orumeela ntoko mapioneero. Nto mmiravo pooti othanla osoma iskola suulupale nuuvira okathi.

6. Etthu xeeni enrowa omukhaliherya mukristau opaka yoothanla yooloka?

⁶ Etthu xeeni enrowa wookhaliheryani opaka yoothanla yooloka? Munvekeleke Yehova wiira ookhaliheryeni. (Yak. 1:5) Ohiya-vo, muhinatthi, muhaana othokorerya iponto iya piili sinittharelana: Yoopacerya, muhaana osuwela etthu eniwiirihani ophavela ompaka kursu owo. (Esal. 26:2) Ya nenli, muhaana osuwela mireerelo ni mixankiho sinikhumelela ni kursu owo munimuupuwela anyu. (Mir. 14:15) Vano nrowe nithokorerye khula eponto.

MUSUWELEKE ETTHU ENIWIIRIHANI

7. Etthu xeeni ninreerela ahu wuupuwela nihinatthi opacerya osoma iskola suulupale?

⁷ Akhala wiira munnuupuwela osoma iskola suulupale, vaamuloka wiikoha so: Etthu xeeni enikiiriha ophavela osoma iskola suulupale? Atthu anceene annisoma iskola suulupale wiira aphwanye muteko onaasivela ni oniliviwa musurukhu munceene. Niireke wuupuwela siiso ti voohiloka? Nnaari. (1 Tim. 5:8) Masi Biibiliya onihimya wiira nihaana osyaka wiithukumanyerya mihakhu ni wuupuwela wiira musurukhu pooti onikhapelela olumwenku ola. (Mir. 23:​4, 5; 1 Tim. 6:​8-10; 1 Yoh. 2:17) Akhala wiira yoolakela anyu ophavela okhala thaaciri ni okhala oovuwa, eyo pooti owiirihani ohihakalala ni omuhiya Yehova.

8-9. a) Makristau yooneleke sai osoma iskola suulupale? (Matheyo 6:33) b) Etthu xeeni mwiixuntte anyu ni Josefina, Morine ni Iris?

⁸ Niireke nihaana ovaha efaita yinceene osoma iskola suulupale? Nnaari, maana etthu erina efaita yuulupale, omurumeela Yehova. (Math. 22:​37, 38; Afil. 3:8) Tivonto, okathi muniphavela anyu osoma iskola iyo, yoolakela anyu yuulupale, okhaleke ophwanya muteko wiira nweryeke wiikhapelela, mmurumeelaka Yehova ni murima wootheene. — Mmusome Matheyo 6:33.

⁹ Nrowe niwehe etthu yaakhalihenrye makristau makina okhalana moonelo wooloka voohimya sa osoma iskola suulupale. Josefina onikhala oChile, onihimya so: “Miyo kaahirowa osoma iskola suulupale wiira kiwerye ophwanya muteko waarowa okeemereryaka omurumeela Yehova okathi munceene. Kaanisuwela wiira ompaka kursu khahiyo yaari etthu yootepexa okhalana efaita mookumini mwaka. Masi etthu kaavaha aka efaita yinceene, waari ompatthani aka ni Yehova.” Murokora oniitthaniwa Morine, onihimya wiira aahithanla ompaka kursu a mwaakha mmosa wiira ovareke muteko opuro sinilokiheriwa ikharari. Mwaha wa xeeni? Owo onitthokiherya so: “Yoolakela aka waari okhaliherya mapuro oothowa anamalaleerya. Miyo kaahithanla ompaka kursu aarowa okikhaliherya ophwanya yoophavela aka. Nuumala ommaliha kursu aka, kaahipacerya ovara muteko opuro sinilokiheriwa ikharari. Nto nuumala okhalana musurukhu, kaahithaamela mapuro oothowa anamalaleerya. Nave kiri ene wuuwu, kaahiwerya ophwanya muteko mwaha wa kursu ole kampanke aka.” Nave Iris, yoowo osomme wiira ovareke muteko wa okhapelela maino, onihimya so: “Osoma iskola suulupale, pooti wookhaliheryani, masi khoniphwanyiha ohakalala weekeekhai. Etthu enrowa wookhaliheryani tiila: Omuhela Yehova nipuro noopacerya mookumini mwanyu.” Tthiri, namuhela Yehova nipuro noopacerya mookumini mwahu, nnoowerya opaka soothanla sooloka sinrowa oniphwanyiha ohakalala weekeekhai.

MUUPUWELEKE MIXANKIHO NI MIREERELO

10. Malakiheryo ari Otumererya 32:​29, anrowa wookhaliheryani sai opaka yoothanla yooloka?

¹⁰ Woonasa wene, ookhala kursu aahiiso muteko munuupuwela anyu. Masi muhinatthi, vaamuloka waavarerya akursu akina, pooti okhala anilikana ni owo munimuupuwela anyu. (Mulikanyihe ni Miruku 18:17.) Olelo-va, sookhala inamuna sikina sa ompaka kursu sahaakhanle khalai. Mwa ntakiheryo, akursu anipakiwa mutthu omurumeelaka interneeti. Nave nvarerye akhala wiira khamunrowa owerya wiikhapelela muhimpanke kursu. Mwa ntakiheryo, Johanna onikhala oFinlândia, yoowo ohimpanke kursu, onihimya so: “Nuumala omaliha osoma oskola, kaanivara muteko okathi vakhaani nave kaanirumeela ntoko pioneero. Miyo kaanivara miteko soovirikana. Nto kaanoona wiira khula okathi Yehova onnimaleliha yooleiherya awe ya onivaha itthu sinnithowa.” Nto muhiliyale wiira hata muthanlaka osoma iskola suulupale aahiiso ompaka kursu, itthu sootheene sinookhalana mixankiho saya ni mireerelo saya. Tivonto, mwiikoheke so: Kiireke mireerelo sa kursu ola ti sootepa waatta ovikana mixankiho saya? (Mmusome Otumererya 32:29; 1 Akor. 10:23) Nrowe nithokorerye iponto vakhaani sinrowa wookhaliheryani waakhula nikoho nlo.

11. Xeeni vari aya vooloka osuwela okathi ninrowa ahu ovirihaka nisomaka khula esumana? (Nwehe efootu.)

¹¹ Okathi munrowa anyu ovirihaka musomaka. Muupuweleke iwoora ikavi munrowa anyu ovirihaka khula esumana musomaka, muterenariwaka ni mwaapakaka ateepeese owaani. Niireke munookhalanaka okathi wiira nvare miteko sa Muluku ni miteko sa vate? (Afil. 1:10) Niireke kursu owo onaamoovahani okathi wiira muroweleke mithukumano ni opaka yoosoma anyu ya Biibiliya? Eyo yaahimwiiraneela Jeroz a wÍndia. Owo onihimya so: “Vaanikixankiha vanceene ovara miteko sa Muluku. Nave ikwaha sikina, nkaarowela mithukumano. Vano, kinnoona wiira okathi wootheene ni ikuru kikastanri aka kimpakaka kursu ole, nkiphwanyale mureerelo aya.” Masi aakhala akursu akina ahinikuxa okathi munceene. Akursu akina anisommwa voosiisu aahiiso othana paahi ni khonipirisari waapaka ateepeese anceene. Mwa ntakiheryo, Rabeca onikhala oMoçambique onnihakalala mwaha wa yoothanla opanke awe. Owo onihimya so: “Kursu kampaka aka, kaasoma iwoora piili vanihikuni. Nto eyo yaanikikhaliherya ohihiya okhala pioneera.”

12. Makoho xeeni munireerela anyu wiikoha wiira murumeele saana okathi anyu? (Musuweli 12:1)

¹² Okathi munrowa anyu oviriha wiira mummalihe kursu owo. Muupuweleke miyeeri aahiiso iyaakha munrowa anyu oviriha wiira mummalihe kursu owo. Pooti wiikoha so: Kiireke ompaka kursu ola, enamuna yooloka ya orumeela saana okathi aka? (Aef. 5:​15-17) Akhala wiira mwa mmiravo, niireke ompaka kursu owo, onimookhaliheryani orumeela saana omiravo anyu ni okela muteko wa Muluku wa okathi wootheene? (Mmusome Musuweli 12:1.) Muttetthe anyu, niireke aakhala akursu anipakiwa a okathi vakhaani? Aakhala mapuro mukhanle anyu oowiixutta ovara muteko okathi vakhaani ni murumeelaka musurukhu vakhaani, ohikhanle osoma wuuniversitaati. Mario onikhala oChile, onihimya so: “Miyo kaahithanla ompaka kursu a iyaakha piili ni aaliviwa musurukhu vakhaani. Kaasoma mahiku maxexe vasumanani, nto eyo yaanikeemererya orumeela ntoko pioneero.”

13. Xeeni vari aya voowoopiha othaamela elapo aahiiso muttetthe mukina wiira mwampake kursu?

¹³ Elapo munrowa anyu ompaka kursu owo. Woonasa wene, pooti omphwanya kursu onipakiwa waattamela muttetthe munikhala anyu. Ankhi vakhala wiira kursu owo onipakiwa epooma aahiiso elapo yoorakamela opuro munikhala anyu? Ankhi vakhala wiira vanrowa opirisariki okhala opuro onipakiwa kursu owo ni anaskola akhwiinyu? Musuweleke wiira waahiya amusi anyu munakhala ni atthu ahinimurumeela Yehova, pooti ohonona waataana wanyu ni Yehova. (Mir. 22:3; 1 Akor. 15:33) Matias onikhala oMoçambique, ompanke kursu a mwaakha mmosa ni a musurukhu vakhaani. Masi owo onnithanana mwaha wa ompaka kursu ole. Mwaha wa xeeni? Owo onihimya so: “Okathi wootheene kivirihale aka kimpakaka kursu ole, miyo kaakhala ni anaskola akina. Mahiku manceene, kaanikhanyereriwa opaka itthu soohiloka. Kinooleelani wiira khahiyo etthu yooloka ompaka kursu mwaahiyale ene amusi opuro woorakamela.” Murokora onikhala oRússia, onihimya so: “Okathi kampaka aka kursu, miyo kaakhala ni anamuyari aka. Nto eyo yaahikikhaliherya oxintta mixankiho ni sooweeha.” Nave nyuwo pooti ompaka kursu mmurumeelaka interneeti.

14. Akhala wiira munuupuwela ompaka kursu, malakiheryo ari Luka 14:​28, anrowa wookhaliheryani sai?

¹⁴ Musurukhu munrowa anyu orumeela. Akursu akina ta musurukhu vakhaani aahiiso aniliviwa ni kuvernu. Akursu ntoko awo, pooti wookhaliheryani wiixutta etthu ni ophwanya muteko muhikastanri musurukhu munceene. Masi akursu akina, aniliviwa musurukhu munceene. Nave akursu awo pooti opirisareyaka okastari musurukhu munceene ohiya paahi ole onivekeliwa oskola. Akursu akina, anniwiiriha anaskola akina oviriha iyaakha sinceene alivaka musurukhu. Adilson onikhala oMoçambique onnithanana mwaha wa kursu ompakalyaawe. Owo onihimya so: “Wiira kiwerye ompaka kursu aka a iyaakha 4, anamuyari aka yaahaana okastari itthu sinceene, ohela muhina otumiha soolya ni mireerelo sikina.” Nto okathi munithanla anyu ompaka kursu, mwiikoheke so: Kinrowa okastari kavi? Kiireke miyo aahiiso anamuyari aka anoowerya oliva musurukhu owo? Kiireke ookhala kursu kikhanle aka ompaka onliviwa musurukhu vakhaani? (Mmusome Luka 14:28.) Akhala wiira kinookopha musurukhu, kiireke kinoowerya oliva niinaano? Kiireke musurukhu kinrowa aka waakhelaka onamphiyerya wiikhapelela ni oliva ole kinrowa aka okopha? — Mir. 22:7.

15. Muhinatthi ompaka kursu, xeeni vari aya vooloka ovarerya akhala wiira munoowerya ophwanya muteko elapo anyu?

¹⁵ Mumpakeke kursu munoona anyu wiira onimookhaliheryani ophwanya muteko elapo anyu. Muupuweleke miteko siniweryaneya ophwanya opuro munikhala anyu aahiiso muniphavela anyu orowa okhala. Kursu muniphavela anyu ompaka, onimookhaliheryani ophwanya muteko elapo anyu? Akursu akina, aniwiixuttiha paahi anaskola moota onivariwa aya muteko owo ni itthu sinihela muhina. Akursu awo anaatta itthu soolavuliwa paahi, masi khanaaterenari anaskola moota woovara. (Akol. 2:8) Murokora onikhala wÍndia onihimya so: “Kursu kimpanke aka, khokikhalihenrye wiixutta etthu wiira kiphwanye muteko elapo aka.” Ikwaha sikina, nyuwo pooti wiixutta moota woovara muteko owo, masi elapo munikhala anyu muhinawerya ophwanya muteko onivarihana ni kursu mumpanke anyu. Mwa ntakiheryo, Sublime, yoowo onikhala oRepública Centro-Africana ompaka kursu a moota woowaalokiherya ar-condicionado. Nto owo onihimya so: “Elapo kinikhala aka, akhala wiira oohononeya khula mutthu onimulokiherya mmansawe. Nto vannikixankiha ophwanya muteko.”

16. Xeeni vari aya vooloka osuwela muteko munrowa anyu ovaraka mwammaliha kursu anyu?

¹⁶ Muupuweleke muteko mukhanle anyu oophwanya mwammaliha kursu anyu. Niireke muteko onrowa woosivelakani? (Mus. 3:​12, 13) Opuro munrowa anyu ovaraka muteko owo onrowa okhalaka sai nave munrowa ovaraka naani? Niireke munrowa ovaraka muteko onaatumererya atthu ophavela oxinttana, woohiroromeleya ni wookhulumula? Atthu anivara muteko owo anaakhela kavi? Niireke musurukhu owo onaamookhaliheryani othuma itthu sinoothowani? Niireke muteko owo khonrowa owiirihani otthikela-tho osoma? Nikoho nootepexa okhalana efaita tinla: Niireke muteko owo onaamookhaliheryani ohela nipuro noopacerya Omwene wa Muluku? (Mus. 12:13) Ekeekhai wiira sathowa miteko, nyuwo khamumpirisari wiipakela makoho manceene. Masi mmuthanleke kursu ooreerela wiira nwerye ophwanya muteko muhoolo. Tabitha onikhala wÍndia, aahithanla ompaka kursu a miyeeri 6 a moota woottottha ikuwo. Owo onihimya so: “Miyo kaahisuwela wiira ovara muteko wa ottottha ikuwo, waamukikhaliherya okhala pioneera. Kursu owo aamukikhaliherya ophwanya muteko wiira kivareke okathi kintthuna aka ni moohikhanyereriwa.” Nto kursu owo aahimukhaliherya Tabitha okhala pioneera.

17. a) Opuro xeeni munrowa anyu ophwanya malakiheryo anrowa wookhaliheryani opaka yoothanla mwa miruku? b) Malakiheryo xeeni munireerela anyu othokorerya? (Nwehe ekaaxa eni: “Malakiheryo a mbiibiliyani anrowa wookhaliheryani.”)

¹⁷ Nihiixutta itthu sinceene mwaha ola, sinivarihana ni osoma iskola suulupale. Nto opuro xeeni munrowa anyu ophwanya malakiheryo anrowa wookhaliheryani opaka yoothanla mwa miruku? Wiira musuwele itthu sikina sinivarihana ni kursu muniphavela anyu ompaka, nyuwo pooti orowa opuro onipakiwa awe aahiiso otokosa mwinterneetini. Nave nyuwo pooti okohererya atthu akavi aniphaveliwa para ompaka kursu owo. Nave-tho. pooti waakoha atthu ampanke kursu owo aahiiso anivara muteko owo. (Mir. 13:10) Mwaakoheke atthu awo mireerelo ni mixankiho sa muteko aahiiso kursu owo. Nave nyuwo pooti olavula ni anna ni arokora yaawo arina waamini woolipa. (Mir. 15:22) Awo pooti wooleelani kursu aahiiso muteko munireerela anyu ovara nnakhala mwahuupuwela anyu.

18. Etthu xeeni ekhanle ooniphwanyiha ohakalala weekeekhai?

¹⁸ Ntoko nithokorenrye ahu, osoma iskola suulupale, wookhalana mareeliho ni mixankiho saya. Tivonto, munvekeleke Yehova ni nvareryeke saana soothanla sanyu. Musuweleke wiira osoma pooti wookhaliheryani ophwanya muteko. Masi muhiliyale wiira etthu eniphwanyiha ohakalala weekeekhai, okhalana ompatthani woolipa ni Yehova. (Esal. 16:​9, 11) Khula okathi Yehova onoonikhapelelaka moohicikha moota nisomme ahu. (Ahep. 13:5) Ankhi vakhala wiira munithanla osoma iskola suulupale? Exeeni enrowa wookhaliheryani ohihiya okhalana waataana wooloka ni Yehova okathi owo? Mwaha onittharelana nnimwaakhula makoho ala.