Istorya han Kinabuhi
Setenta ka Tuig nga Pagkapot ha Saya han Usa nga Judio
Iginsumat ni Leonard Smith
Han mga 13 anyos ako, duha nga teksto ha Biblia an nakapainteres gud ha akon. Haros 70 ka tuig na yana an naglabay, nahihinumdoman ko pa gihapon an panahon han bug-os nga nasabtan ko an kahulogan han Sakarias 8:23 nga nag-uunabi han “napulo ka tawo” nga nakapot ha ‘saya han usa nga Judio.’ Nagsiring hira ha Judio: “Kami maupod ha iyo, kay kami nakabati nga an Dios aada kaupod niyo.”
An Judio nagsisimbolo ha dinihogan nga mga Kristiano ngan an “napulo ka tawo” nagrirepresentar ha ‘iba nga karnero,’ o “mga Jonadab,” sugad han pagkakilala ha ira hadto.a (Juan 10:16) Han nasabtan ko ito nga kamatuoran, nasantop ko nga an akon paglaom nga mabuhi ha waray kataposan ha tuna nadepende ha akon maunungon nga pagsuporta ha mga dinihogan.
Nakapainteres gud liwat ha akon an ilustrasyon ni Jesus ha Mateo 25:31-46 mahitungod han “mga karnero” ngan “mga kanding.” An “mga karnero” nagsisimbolo hadton makarawat hin pag-uyon ha panahon han kataposan tungod kay nagbuhat hira hin maopay ha dinihogan nga kabugtoan ni Kristo nga aanhi pa ha tuna. Sugad nga batan-on nga Jonadab, ginsidngan ko an akon kalugaringon, ‘Len kon karuyag mo tagdon ni Kristo sugad nga karnero, kinahanglan suportahan mo an iya dinihogan nga kabugtoan, ngan magpasakop han ira pagpanguna tungod kay “kaupod nira an Dios.”’ Ito nga panhunahuna naggiya ha akon ha sulod hin sobra pito ka dekada.
‘ANO AN AKON BAHIN?’
Nabawtismohan hi Nanay han 1925 ha katirokan ha Bethel. Gintawag ito nga London Tabernacle ngan gin-gamit han kabugtoan hito nga lugar. Natawo ako han Oktubre 15, 1926. Han Marso 1940, nabawtismohan ako ha asembleya ha Dover ha baybayon han England. Nagtikahilarom an akon gugma ha kamatuoran han Biblia. Tungod kay dinihogan nga Kristiano hi Nanay, an iya saya an siyahan nga ‘saya han usa nga Judio’ nga akon ginkaptan, siring pa. Hito nga panahon, hi Tatay ngan an akon magurang nga bugto nga hi Dora diri nag-aalagad kan Jehova. Kami ni Nanay bahin han Gillingham Congregation ha sur este han England diin kadam-an han kabugtoan mga dinihogan. Hi Nanay nagpakita hin maopay nga susbaranan han kadasig ha ministeryo.
Han Septyembre 1941, ha kombensyon ha syudad han Leicester, ginhisgotan ha pahayag nga “Pagkamaunungon” an isyu may kalabotan ha kon hin-o an may katungod ha pagmando ha uniberso. Nakabulig ito ha akon nga masabtan ha siyahan nga higayon nga kaapi kita han isyu butnga ni Jehova ngan ni Satanas. Salit kinahanglan dumapig kita kan Jehova ngan magpabilin nga maunungon ha iya sugad nga Soberano ha Uniberso.
Hito nga kombensyon, ginpabug-atan gud an pagpayunir, ngan gin-aghat an mga batan-on nga magin tumong ito. An pahayag nga “An Bahin han mga Payunir ha Organisasyon” nakaaghat ha akon nga maghunahuna, ‘Ano an akon bahin?’ Ito nga kombensyon nakakombinse ha akon nga responsabilidad ko sugad nga Jonadab nga sumuporta ha dinihogan nga klase tubtob ha akon mahihimo ha ministeryo. Dida mismo ha kombensyon, nagpil-ap ako han aplikasyon ha pagpayunir.
AN AKON PAGPAYUNIR DURANTE HAN GIRRA
Han Disyembre 1, 1941, ha edad nga 15, nagin espesyal payunir ako. Hi Nanay an akon siyahan nga partner, kondi paglabay hin mga usa ka tuig umundang hiya tungod han problema ha kahimsog. Salit, an sanga nga opisina han London nagtoka kan Ron Parkin, nga membro na yana han Komite han Sanga ha Puerto Rico, sugad nga akon bag-o nga partner.
Igintoka kami ha mga bungto hirani ha baybay, an Broadstairs ngan Ramsgate ha probinsya han Kent, diin nagplete kami hin urukyan. Kwarenta ka shilling an binulan nga allowance han espesyal payunir (mga $8, U.S. hadto). Salit katapos magbayad han renta, gutiay na la an nabibilin para ha amon panggastos, ngan diri kami pirme maaram kon diin kami makuha han amon sunod nga kakaunon. Kondi ha anoman nga paagi, pirme kami gintaganahan ni Jehova han amon panginahanglan.
Nagbibisikleta kami karga an amon magbug-at nga dara nga nasungsong ha makusog nga hangin tikang ha North Sea. Kinahanglan liwat namon malamposan an pag-atake han mga eruplano nga panggirra ngan an German V-1 nga mga missile nga nalabay ha Kent basi pabuthon ha London. Makausa, lumukso ako tikang ha akon bisikleta ngan nahulog ha kanal han an usa nga bomba linabay ha igbaw han akon ulo ngan bumuto ha kahirani nga uma. Kondi bisan pa hito, nagin makalilipay an amon pagpayunir ha Kent.
NAGIN BETHELITE AKO
May pagdayaw nga gin-iistorya pirme ni Nanay an Bethel. Pirme hiya nasiring: “Karuyag ko gud nga magin Bethelite ka.” Salit han Enero 1946, nalipay gud ako ngan nasurprisa han nakakarawat ako hin imbitasyon nga magboluntaryo ha Bethel ha London hin tulo ka semana. Ha kataposan hito nga semana, ginsidngan ako han branch servant nga hi Pryce Hughes nga magpabilin ha Bethel. An pagbansay nga akon nakarawat didto naggiya ha akon bug-os nga kinabuhi.
Hito nga panahon, mga 30 la an Bethelite ha London, kadam-an mga batan-on nga solo nga brother kondi may pipira liwat nga dinihogan sugad kanda Pryce Hughes, Edgar Clay, ngan Jack Barr nga nagin membro han Nagmamando nga Lawas. Daku gud nga pribilehiyo an pagsuporta ha kabugtoan ni Kristo pinaagi ha pagbuhat sugad nga batan-on ha giya hinin “mga harigi” han organisasyon!—Gal. 2:9.
Usa ka adlaw, ginsidngan ako han usa nga bugto nga may sister ha purtahan nga nagbibiling ha akon. Nasurprisa ako han nakita ko hi Nanay. Nagsiring hiya nga diri na hiya masulod basi diri ako madisturbo ha akon trabaho. May iginhatag la hiya ha akon ngan binaya na. Han abrihan ko ito, may sulod ito nga bado nga panhagkot. Iton mahigugmaon nga buhat ni Nanay nagpahinumdom ha akon kan Hana nga nagdara hin bado ha iya anak nga hi Samuel samtang nag-aalagad ha tabernakulo.—1 Sam. 2:18, 19.
PAG-ESKWELA HA GILEAD—DIRI MAKAKALIMTAN NGA EKSPERYENSYA
Han 1947, lima ha amon nga nag-aalagad ha Bethel an gin-imbitar nga umiskwela ha Gilead ha United States, salit han sumunod nga tuig, nag-eskwela kami han ika-11 nga klase hito. Han inmabot kami, matugnaw hinduro ha New York, diin nahimumutang an eskwelahan. Salit nalipay gud ako nga gintagan ako ni Nanay hin bado nga panhagkot!
Diri ko gud hingangalimtan an unom ka bulan nga pag-eskwela ha Gilead. An pakig-upod ha akon mga kaklase tikang ha 16 nga nasud nagpahaluag han akon panlantaw. Labot pa han espirituwal nga pagbansay nga akon nakarawat, nagpahimulos liwat ako ha pakig-upod ha hamtong nga kabugtoan. Hi Lloyd Barry nga akon kaklase; hi Albert Schroeder nga usa han mga instruktor; ngan hi John Booth nga paramangno han Kingdom Farm (diin nahimumutang an Gilead School) nagin mga membro han Nagmamando nga Lawas. Ginpapabilhan ko gud an mahigugmaon nga mga sagdon hinin kabugtoan ngan an ira mag-opay nga susbaranan han pagkamaunungon kan Jehova ngan ha iya organisasyon.
PAG-ALAGAD HA SIRKITO NGAN PAGBALIK HA BETHEL
Katapos ko mag-eskwela ha Gilead, gintoka ako nga paramangno han sirkito ha Ohio, U.S.A. Bisan kon 21 anyos la ako hito nga panahon, mahigugmaon nga ginkarawat ako han kabugtoan. Hito nga sirkito, damu an akon hinbaroan tikang ha hamtong nga kabugtoan.
Paglabay hin pipira ka bulan, ginpabalik ako ha Bethel ha Brooklyn para ha dugang nga pagbansay. Durante hito nga panahon, nakilala ko an mga harigi han organisasyon sugad kanda Milton Henschel, Karl Klein, Nathan Knorr, T. J. (Bud) Sullivan, ngan Lyman Swingle, nga nagin mga membro han Nagmamando nga Lawas. Makaparig-on gud nga makita an ira pagkamaduruto ngan an ira paagi han pagkinabuhi sugad nga Kristiano. Tungod hito, mas naghilarom an akon pagsarig ha organisasyon ni Jehova. Katapos, ginpabalik ako ha Europe basi ipadayon an akon pagministeryo didto.
Namatay hi Nanay han Pebrero 1950. Katapos han lubong, prangka nga ginkaistorya ko hi Tatay ngan hi Dora. Ginpakianhan ko hira kon ano an ira plano mahitungod han kamatuoran yana nga waray na hi Nanay ngan diri na ako naukoy ha balay. Kilala ngan gintatahod nira hi Harry Browning, usa nga may edad na ngan dinihogan nga bugto, ngan inuyon hira nga hisgotan an kamatuoran ngan regular nga mag-aram kaupod niya. Ha sulod hin usa ka tuig, nabawtismohan hi Tatay ngan hi Dora. Ha urhi, nagin servant hi Tatay ha Gillingham Congregation. Han namatay hiya, nag-asawa hi Dora hin matinumanon nga tigurang nga hi Roy Moreton, ngan maunungon nga nag-alagad kan Jehova tubtob ha iya kamatay han 2010.
PAGBULIG HA FRANCE
Ha panpubliko nga eskwelahan, nag-aram ako hin French, German, ngan Latin, ngan hito nga tulo, French an pinakamakuri ha akon. Salit nagruhaduha ako han ginhangyo ako nga bumulig ha Bethel ha Paris, France. Didto, nakapribilehiyo ako nga makatrabaho an branch servant nga hi Henri Geiger, usa nga may edad na nga dinihogan nga bugto. Diri pirme masayon an trabaho ngan agsob ako magsayop, kondi damu an akon hinbaroan mahitungod ha pakig-upod ha iba-iba nga tawo.
Dugang pa, han 1951 ginhikay an siyahan nga internasyonal nga kombensyon ha Paris katapos han girra, ngan api ako ha pag-organisa hito. An usa nga batan-on nga nagbibiyahe nga paramangno nga hi Léopold Jontès kumadto ha Bethel basi buligan ako. Ha urhi, ginpili hiya sugad nga paramangno han Sanga. Gindumara an kombensyon ha Palais des sports, hirani ha Eiffel Tower. An mga delegado nagtikang ha 28 nga nasud. Ha kataposan nga adlaw han kombensyon, nalipay gud an 6,000 nga Saksi ha France nga makita an 10,456 nga tinambong!
Han inabot ako ha France, gutiay la an akon hinbabaroan nga French. Nagyayakan la ako kon sigurado ako han akon French. Pero waray ito makabulig ngan nagpakuri la ha akon. Tungod kay kon diri ka magsayop, diri ka matututdoan ngan diri ka mag-uuswag.
Basi mas mahibaro ako mag-French, nag-enrol ako ha eskwelahan nga nagtututdo hito ha mga langyawanon. Naeskwela ako ha gab-i kon waray mga katirok. Naruyagan ko an French, ngan mas naruyagan ko pa ito paglabay hin mga tuig. Nagin mapulsanon ito tungod kay nakabulig ako ha buruhaton nga paghubad ha sanga ha France. Inabot an panahon nga nagin translator ako, naghuhubad han English ngadto ha French. Pribilehiyo gud nga makabulig ha paghubad han hura nga espirituwal nga pagkaon nga igintatagana han uripon nga klase para ha kabugtoan nga nagyayakan hin French ha bug-os nga kalibotan.—Mat. 24:45-47.
PAG-ASAWA NGAN DUGANG NGA PRIBILEHIYO
Han 1956, ginpakasalan ko hi Esther, usa nga payunir nga taga-Switzerland nga nakilala ko pipira ka tuig an naglabay. Ginkasal kami ha Kingdom Hall hirani ha Bethel ha London (an London Tabernacle hadto, diin ginbawtismohan hi Nanay). Hi Brother Hughes an nagkasal ha amon. Kaupod namon hito nga okasyon an Nanay ni Esther, nga usa liwat nga dinihogan. Salit labot la han pagkaada mahusay ngan maunungon nga padis, an akon pag-asawa naghatag liwat hin birilhon nga higayon nga makaupod an akon buotan ngan mahunahunaon ha espirituwal nga ugangan tubtob nga natapos an iya tunan-on nga kinabuhi han 2000.
Katapos han amon kasal ni Esther, ginawas kami ha Bethel. Samtang padayon nga naghuhubad ako para ha Bethel, hi Esther nag-aalagad sugad nga espesyal payunir ha mga bungto nga hirani ha sentro han Paris. Damu an iya nabuligan nga magin magsiringba ni Jehova. Han 1964, gin-imbitar kami nga umukoy ha Bethel. Ngan han 1976, han siyahan nga nagkaada mga Komite han Sanga, napili ako nga magin membro hito. Ha sulod hin mga tuig, pirme iginpapakita ni Esther an iya mahigugmaon nga suporta ha akon.
“DIRI AKO DAYODAY KAUPOD NIYO”
Ha panapanahon, nakakapribilehiyo ako nga bumalik ha world headquarters ha New York. Durante hito nga mga pagbisita, nakakarawat ako hin mag-opay nga sagdon tikang ha mga membro han Nagmamando nga Lawas. Pananglitan, makausa han iginpahayag ko an akon kabaraka mahitungod ha partikular nga deadline ha trabaho, hi Brother Knorr hiniyom ngan siniring: “Ayaw kabaraka. Pagtrabaho la!” Tikang hito, kon natatambak an akon trabaho, imbes nga mabaraka, nagtatrabaho la ako ngan natatapos ito kasagaran na ha deadline.
Antes mamatay hi Jesus, nagsiring hiya ha iya mga disipulo: “Diri ako dayoday kaupod niyo.” (Mat. 26:11, Maopay nga Sumat) Kita nga iba nga karnero maaram liwat nga diri naton pirme makakaupod an dinihogan nga kabugtoan ni Kristo dinhi ha tuna. Salit gintatagad ko nga daku nga pribilehiyo nga duok nga makaupod an damu nga dinihogan ha sulod hin sobra 70 ka tuig—malipayon nga nakapot ha saya han usa nga Judio.
[Footnote]
a Para ha termino nga “Jonadab,” kitaa an Pebrero 15, 2010 nga An Barantayan, pahina 16-17, parapo 8, 10.
[Blurb ha pahina 21]
Hi Brother Knorr hiniyom ngan siniring: “Ayaw kabaraka. Pagtrabaho la!”
[Retrato ha pahina 19]
(Wala) Hi Nanay ngan hi Tatay
(Too) Ha kampus ha Gilead han 1948, sul-ot an bado nga panhagkot nga iginhatag ni Nanay
[Retrato ha pahina 20]
Nag-iinterpretar para kan Brother Lloyd Barry ha dedikasyon han sanga ha France, 1997
[Retrato ha pahina 21]
(Wala) Ha kasal namon ni Esther
(Too) Nagsasangyaw nga magkaupod