Banna—Ekišang Bohlogo bja Kriste
“Hlogo ya monna yo mongwe le yo mongwe ke Kriste.”—1 BAKORINTHE 11:3.
1, 2. (a) Selo seo se dirago gore monna a atlege se ka bonwa bjang? (b) Ke ka baka la’ng go le bohlokwa go lemoga gore lenyalo le thomilwe ke Modimo?
KE ENG seo o naganago gore se dira gore monna a atlege? Na ke ge a le bohlale goba a e-na le bokgoni? Na ke ge a kgona go kgoboketša tšhelete? Goba na ge e le gabotse ke tsela e lerato le e botho yeo a swarago mosadi wa gagwe le bana ba gagwe ka yona? Banna ba bantši ba a palelwa ntlheng ye ya mafelelo ka gobane ba tutuetšwa ke moya wa lefase le ditekanyetšo tša batho. Ka baka la’ng? Gantši ke ka gobane ba palelwa ke go lemoga le go diriša tlhahlo ya Mothomi wa lenyalo—Yo ‘a ilego a bopa mosadi ka kgopo yeo a e ntšhitšego monneng gomme a mo tliša go monna.’—Genesi 2:21-24.
2 Jesu Kriste o kgonthišeditše pego ye ya Beibele ya gore Modimo o thomile lenyalo ka go botša baswaya-diphošo ba mehleng ya gagwe gore: “Na ga se la bala gore yo a ba bopilego go tloga mathomong o ba dirile e le yo motona le yo motshadi gomme a re, ‘Ka lebaka le monna o tla tlogela tatagwe le mmagwe a kgomarele mosadi wa gagwe, gomme ba babedi ba e tla ba nama e tee’? Ka gona, ga e sa le ba babedi, eupša ke nama e tee. Ka baka leo, se Modimo a se tlemagantšego jokong [ya lenyalo] go se be le motho yo a se aroganyago.” (Mateo 19:4-6) Therešo ke gore senotlelo sa lenyalo le le atlegilego ke go lemoga gore lenyalo le thomilwe ke Modimo le gore katlego ya lona e ithekgile ka go diriša tlhahlo e hwetšwago ka Lentšung la Modimo e lego Beibele.
Senotlelo Seo se Dirago Gore Monna a Atlege
3, 4. (a) Ke’ng seo se dirago gore Jesu a tsebe kudu ka lenyalo? (b) Mosadi wa Jesu wa seswantšhetšo ke mang, gomme banna ba swanetše go swara basadi ba bona bjang?
3 Senotlelo seo se ka thušago monna gore a atlege ke go ithuta seo Jesu a se boletšego le go ekiša seo A se dirilego. Taba ye o e tseba kudu ka gobane o be a le gona ge batho ba babedi ba pele ba be ba bopša le ge ba be ba nyalana. Jehofa Modimo o ile a mmotša gore: “A re direng motho ka xo swanthša ka rena, a swanê le rena.” (Genesi 1:26, mongwalo o sekamego ke wa rena.) Ee, Modimo o be a bolela le Yo A mmopilego pele ga motho le ge e le ofe goba selo le ge e le sefe le yo a bilego “naê’ [e] le mohlankana w’axwe.” (Diema 8:22-30) Yo ke yena “leitšibulo la tlholo yohle.” Ke “mathomo a tlholo ya Modimo,” yo a bilego gona gaešita le pele go ka hlolwa legohle le le bonagalago.—Bakolose 1:15; Kutollo 3:14.
4 Jesu o bitšwa “Kwana ya Modimo,” gomme ka tsela ya seswantšhetšo o bitšwa monna. Morongwa o kile a bolela gore: “E-tla mo, ke tla go bontšha monyadiwa, mosadi wa Kwana.” (Johane 1:29; Kutollo 21:9) Ka gona, monyadiwa yoo, goba mosadi, ke mang? “Mosadi wa Kwana” o bopša ke balatedi ba Kriste ba botegago bao ba tloditšwego ka moya, bao ba tlago go tšea karolo le yena pušong ya gagwe ya legodimong. (Kutollo 14:1, 3) Ka baka leo, tsela yeo ka yona Jesu a ilego a swara barutiwa ba gagwe ge a be a e-na le bona mo lefaseng e beela banna mohlala wa kamoo ba swanetšego go swara basadi ba bona ka gona.
5. Jesu ke mohlala go bomang?
5 Ke therešo gore ka Beibeleng Jesu o bolelwa e le mohlala wa balatedi ba gagwe ka moka, go etša ge re bala gore: “Kriste o ile a tlaišega bakeng sa lena, a le tlogelela mohlala gore le latele dikgato tša gagwe kgaufsi.” (1 Petro 2:21) Lega go le bjalo, ke mohlala go banna ka mo go kgethegilego. Beibele e re: “Hlogo ya monna yo mongwe le yo mongwe ke Kriste; hlogo ya mosadi yona ke monna; hlogo ya Kriste yona ke Modimo.” (1 Bakorinthe 11:3) Ka ge Kriste e le hlogo ya monna, banna ba swanetše go ekiša mohlala wa gagwe. Ka baka leo, molao wa motheo wa bohlogo o swanetše go dirišwa gore lapa le tle le atlege le go thaba. E le gore go be bjalo, banna ba swanetše go swara basadi ba bona ka tsela e lerato go swana le kamoo Jesu a swarago mosadi wa gagwe wa seswantšhetšo, barutiwa ba gagwe bao ba tloditšwego.
Kamoo go ka Swaraganwago le Mathata a Lenyalo
6. Banna ba swanetše go dula bjang le basadi ba bona?
6 Lefaseng la lehono le le nago le mathata, banna ka mo go kgethegilego ba swanetše go ekiša mohlala wa Jesu wa go se fele pelo, lerato le go tia ge ba godiša melao ya motheo ya go loka. (2 Timotheo 3:1-5) Re bala ka Beibeleng mabapi le mohlala woo Jesu a o tlogetšego gore: “Lena banna, tšwelang pele le dula le [basadi ba lena] ka mokgwa wo o swanago go ya ka tsebo.” (1 Petro 3:7) Ee, banna ba swanetše go swaragana le mathata a lenyalo ka tsebo, go fo swana le ge Jesu a ile a swaragana le mathata. O ile a lebeletšana le diteko tše dintši go feta motho le ge e le ofe, eupša o be a lemoga gore di be di tlišwa ke Sathane, batemona ba gagwe le lefase le le kgopo. (Johane 14:30; Baefeso 6:12) Jesu ga se a ka a makatšwa ke diteko, ka gona banyalani ga se ba swanela go makala ge ba e-ba le “tlaišego nameng.” Beibele e lemoša ka gore bao ba tsenago lenyalong ba ka letela tlaišego e bjalo.—1 Bakorinthe 7:28.
7, 8. (a) Go dula le basadi go ya ka tsebo go akaretša’ng? (b) Ke ka baka la’ng basadi ba swanetše go godišwa?
7 Beibele e re banna ba swanetše go dula le basadi ba bona “go ya ka tsebo, [ba] ba nea kgodišo go etša sebjana se fokolago, se setshadi.” (1 Petro 3:7) Go e na le go gatelela mosadi wa gagwe ka bogale, go etša ge Beibele e ile ya bolela e sa le pele gore banna ba be ba tla tlwaela go dira bjalo, monna yo a amogelwago ke Modimo o tla godiša mosadi wa gagwe. (Genesi 3:16) O tla nyaka go mo swara bjalo ka selo seo se bitšago kudu, a ka se diriše matla a gagwe a magolo go kweša mosadi wa gagwe bohloko. Go e na le moo, o tla ela hloko maikwelo a gagwe, ka mehla a mo swara ka tlhompho le seriti.
8 Ke ka baka la’ng banna ba swanetše go swara basadi ba bona ka kgodišo e swanetšego? Beibele e araba ka gore: “Ka ge le bile le le bajabohwa le bona ba kgaugelo e sa swanelego ya bophelo, e le gore dithapelo tša lena di se ke tša šitišwa.” (1 Petro 3:7) Banna ba swanetše go tseba gore Jehofa ga a lebelele monna yo a Mo hlankelago e le yo a phagamego kudu go feta mosadi yoo le yena a Mo hlankelago. Basadi bao go bolelwago gore ba swanelwa ke kamogelo ya Modimo ba tla hwetša moputso o swanago le wa banna wa bophelo bjo bo sa felego—e bile ba bantši ba tla thabela bophelo legodimong, moo ‘go se nago yo motona le yo motshadi.’ (Bagalatia 3:28) Ka baka leo banna ba swanetše go gopola gore ke potego ya motho yeo e dirago gore a be yo bohlokwa go Modimo. Ga se taba ya ge e-ba motho e le yo motona goba yo motshadi, monna yo a nyetšego goba mosadi, goba gaešita le ngwana.—1 Bakorinthe 4:2.
9. (a) Go ya ka Petro, ke lebaka lefe leo le dirago gore banna ba godiše basadi ba bona? (b) Jesu o ile a bontšha bjang gore o godiša basadi?
9 Bohlokwa bja gore monna a sware mosadi wa gagwe ka go mo godiša bo gateletšwe ke mantšu a mafelelo a moapostola Petro a rego, “e le gore dithapelo tša lena di se ke tša šitišwa.” Ruri tšhitišo e bjalo e ka ba kotsi kudu! E ka ba ya dira gore dithapelo tša monna di thibelwe, go etša ge go diregile ka bahlanka ba bangwe ba Modimo bao ba bego ba sa šetše ba nakong e fetilego. (Dillo tša Jeremia 3:43, 44) Ka bohlale, banna ba Bakriste—bao ba lego lenyalong le bao ba naganago go tsenela lenyalo—ba tla ithuta tsela ya tlhompho yeo ka yona Jesu a ilego a swara basadi. O ile a ba amogela sehlopheng seo se bego se sepela le yena go ya bodireding, gomme o ile a ba swara ka botho le tlhompho. Ka letšatši le lengwe, Jesu o ile a ba a utollela basadi pele therešo e makatšago, a ba botša gore ba e botše banna!—Mateo 28:1, 8-10; Luka 8:1-3.
Mohlala o Kgethegilego go Banna
10, 11. (a) Ke ka baka la’ng banna ka mo go kgethegilego ba swanetše go ithuta mohlaleng wa Jesu? (b) Banna ba swanetše go bontšha bjang gore ba rata basadi ba bona?
10 Go etša ge re bone pejana, Beibele e bapetša tswalano ya monna le mosadi wa gagwe le ya Kriste le “monyadiwa” wa gagwe, e lego phuthego ya gagwe ya balatedi ba tloditšwego. Beibele e re: “Monna ke hlogo ya mosadi wa gagwe go etša ge Kriste le yena e le hlogo ya phuthego.” (Baefeso 5:23) Mantšu a a swanetše go kgothaletša banna go hlahloba mohuta wa bohlogo, goba boetapele, bjo Jesu a bo bontšhitšego balatedi ba gagwe. Ke feela ge banna ba itlhahloba ka tsela ye mo ba tlago go kgona go latela mohlala wa Jesu gomme ba nea basadi ba bona tlhahlo, lerato le tlhokomelo go etša ge Jesu a dirile phuthego ya gagwe.
11 Beibele e kgothatša Bakriste ka gore: “Banna, tšwelang pele le rata basadi ba lena go etša ge Kriste le yena a ratile phuthego gomme a ikgafela yona.” (Baefeso 5:25) Kgaolong ya pele ga ye ya Baefeso, “phuthego” e bitšwa “mmele wa Kriste.” Mmele wo wa seswantšhetšo o na le ditho tše dintši tša bong bjo bo sa swanego, tšeo ka moka di tlaleletšago go šomeng gabotse ga mmele. Ee, Jesu ke “hlogo ya mmele, e lego phuthego.”—Baefeso 4:12; Bakolose 1:18; 1 Bakorinthe 12:12, 13, 27.
12. Jesu o ile a bontšha bjang gore o rata mmele wa gagwe wa seswantšhetšo?
12 Jesu o ile a bontšha gore o rata mmele wa gagwe wa seswantšhetšo, e lego “phuthego,” kudu-kudu ka mokgwa wa go tshwenyega woo ka wona a bego a ela hloko dikgahlego tša bao ba bego ba tla ba ditho tša yona. Ka mohlala, ge barutiwa ba gagwe ba be ba lapile, o itše: “Tlang . . . ka thopeng lefelong le lego lekatana gomme le khutšeng go se nene.” (Mareka 6:31) Ge a hlalosa modiro wa Jesu diiring tše mmalwa feela pele ga ge a ka bolawa, yo mongwe wa baapostola ba gagwe o ngwadile gore: “Jesu ka ge a ratile ba gagwe [ke gore ditho tša mmele wa gagwe wa seswantšhetšo] . . . , o ba ratile go fihla bofelong.” (Johane 13:1) A mohlala o mobotse gakaakang wo Jesu a o beetšego banna wa kamoo ba swanetšego go swara basadi ba bona ka gona!
13. Banna ba eletšwa bjang gore ba rate basadi ba bona?
13 Ge moapostola Paulo a tšwela pele a lebiša tlhokomelo mohlaleng wo Jesu a o beetšego banna, o ba eleditše ka gore: “Banna ba swanetše go rata basadi ba bona bjalo ka mebele ya bona. Yo a ratago mosadi wa gagwe o a ithata, gobane ga go na motho yo a kilego a hloya nama ya gagwe; eupša o a e fepa le go e babalela, go etša ge Kriste le yena a dira phuthego bjalo.” Paulo o okeditše ka gore: “Yo mongwe le yo mongwe wa lena ka noši a rate mosadi wa gagwe bjalo ka ge a ithata.”—Baefeso 5:28, 29, 33.
14. Monna o swara mmele wa gagwe o sa phethagalago bjang, gomme se se bontšha’ng mabapi le kamoo a swanetšego go swara mosadi wa gagwe ka gona?
14 Nagana ka mantšu a Paulo. Na monna yo a feletšego monaganong a ka tsoga a gobaditše mmele wa gagwe ka boomo? Ge monna a ka raga selo se itšego ka monwana wa gagwe, na o a o betha ka gobane o mo dirile gore a kgopše? Le gatee! Na monna o itshenya leina go bagwera ba gagwe goba go seba ka mafokodi a gagwe? Aowa! Bjale o tla ba a omanya mosadi ka lebaka lefe, goba se se fetišago seo, ge a dirile phošo? Banna ga se ba swanela go ela hloko dikgahlego tša bona feela eupša gape ba swanetše go ela hloko le tša basadi ba bona.—1 Bakorinthe 10:24; 13:5.
15. (a) Jesu o dirile’ng ge barutiwa ba gagwe ba be ba bontšha bofokodi? (b) Go ka ithutwa dithuto dife mohlaleng wa gagwe?
15 Ela hloko kamoo Jesu a ilego a bontšha go tshwenyega ka barutiwa ba gagwe bošegong bja pele ga ge a ka hwa, ge ba be ba bonagatša bofokodi bja bona bjalo ka batho. Go sa šetšwe kgopelo ya gagwe yeo e boeleditšwego gantši ya gore ba rapele, ba ile ba robala ka makga a mararo kua serapeng sa Getsemane. Ka ponyo ya leihlo, banna bao ba itlhamilego ba ile ba ba dikanetša. Jesu o ile a botšiša banna bao gore: “Le nyaka mang?” Ge ba be ba re: “Jesu wa Monatsaretha,” o ile a ba araba ka gore: “Ke nna yena.” Ka go tseba gore ‘iri e be e fihlile’ ya gore a hwe, o itše: “Ka gona, ge e ba le nyaka nna, lesang ba ba sepele.” Jesu o ile a dula a ela hloko gore barutiwa ba gagwe—karolo ya monyadiwa wa gagwe wa seswantšhetšo—ba šireletšegile gomme a dira gore ba kgone go ngwega. Ka go ithuta tsela yeo Jesu a ilego a swara barutiwa ba gagwe ka yona, banna ba tla hwetša melao ya motheo e mentši yeo e ka šomago mabapi le kamoo ba swanetšego go swara basadi ba bona ka gona.—Johane 18:1-9; Mareka 14:34-37, 41.
Lerato la Jesu ga se Feela la Maikwelo
16. Jesu o be a ikwa bjang ka Mareta, lega go le bjalo o ile a mo phošolla bjang?
16 Beibele e re: “Jesu o be a rata Mareta le ngwanabo le Latsaro,” bao gantši ba bego ba mo amogela ka gae e le moeng. (Johane 11:5) Lega go le bjalo, Jesu ga se a ka a tlogela go eletša Mareta ge a be a ela hloko dijo tšeo a bego a di apea go sa nyakege, ka go rialo a fokotša nako ya gagwe ya go hwetša tlhahlo ya moya. O itše: “Mareta, Mareta, o belaela le go tshwenyega ka dilo tše dintši. Lega go le bjalo, go nyakega dilo tše sego kae goba selo se tee feela.” (Luka 10:41, 42) Ga go pelaelo gore tsela yeo a bego a bonagala a tshwenyegile ka yona ka Mareta e ile ya dira gore mosadi yo a amogele keletšo ya Jesu. Ka mo go swanago, banna ba swanetše go swara basadi ba bona ka tsela e botho le e lerato, ba kgethe mantšu gabotse ge ba bolela. Lega go le bjalo, ge go nyakega gore go lokišwe diphošo, ke mo go swanetšego go di bolela kamoo Jesu a ilego a di bolela ka gona.
17, 18. (a) Petro o ile a kgalema Jesu bjang, gona ke ka baka la’ng Petro a be a swanetše go phošollwa? (b) Monna o na le boikarabelo bofe?
17 Ka letšatši le lengwe, Jesu o ile a botša baapostola ba gagwe gore o swanetše go ya Jerusalema, mo a bego a tla tlaišwa ke “banna ba bagolo le baperisita ba bagolo le bamangwalo, a bolawe, gomme ka letšatši la boraro a tsošwe.” Ge a e-kwa se, Petro o ile a ya le Jesu ka thoko gomme a thoma go mo kgalema a re: “Ikwele bohloko Morena; O ka se feleletše ka tsela ye le gatee.” Go molaleng gore pono ya Petro e be e laolwa ke maikwelo. Go be go nyakega gore a phošollwe. Ka gona Jesu o ile a mmotša gore: “Tloga go nna, Sathane! O tšhitišo go nna, gobane o nagana dikgopolo tša batho, eupša e sego tša Modimo.”—Mateo 16:21-23.
18 Jesu o be a sa tšwa go bolela seo Modimo a bego a nyaka gore a se dire—gore o be a tla lebeletšana le mathata a mantši le go bolawa. (Psalme 16:10; Jesaya 53:12) Ka baka leo, Petro o be a fošitše ka go kgalema Jesu. Ee, Petro o be a nyaka phošollo e matla, bjalo ka ge le rena ka moka re e nyaka ka dinako tše dingwe. Ka ge e le hlogo ya lapa, monna o na le tshwanelo le boikarabelo bja go phošolla ditho tša lapa, go akaretša le mosadi wa gagwe. Gaešita le ge go ka nyakega gore a tiiše ka ganong, phošollo ye e swanetše go newa ka tsela e botho le e lerato. Ka baka leo, go fo swana le ge Jesu a thušitše Petro go lebelela ditaba ka tsela e botse, ka dinako tše dingwe banna ba ka swanelwa ke go thuša basadi ba bona ka tsela e swanago. Ka mohlala, monna a ka swanelwa ke go tšweletša taba ka tsela e botho gore ke ka baka la eng go nyakega diphetogo tše itšego ge mokgwa wa mosadi wa go apara goba wa go diriša mabenyabje goba ditlolo o thoma go fapoga mokgweng o swanetšego wo o kgothaletšwago ka Mangwalong.—1 Petro 3:3-5.
Ke mo Gobotse Gore Banna ba se Fele Pelo
19, 20. (a) Ke bothata bofe bjo bo ilego bja tsoga magareng ga baapostola ba Jesu, gomme Jesu o ile a bo rarolla bjang? (b) Maiteko a Jesu a ile a atlega gakaaka’ng?
19 Ge e ba go e-na le phošo yeo e swanetšego go lokišwa, banna ga se ba swanela go fo letela gore maiteko a bona a tšwago pelong a atlege ka yona nako yeo. Go ile gwa nyakega boiteko bjo bo oketšegilego gore Jesu a lokiše tsela ya go nagana ya baapostola ba gagwe. Ka mohlala, go ile gwa tsoga kgang magareng ga bona yeo e ilego ya bonagala gape go ya bofelong bja bodiredi bja Jesu. Ba be ba ngangišana ka gore ke mang gare ga bona yo a bonagalago e le yo mogolo. (Mareka 9:33-37; 10:35-45) Nakwana ka morago ga tiragalo ya bobedi ya ditiragalo tšeo, Jesu o ile a rulaganya go bina Paseka ya mafelelo le bona ka sephiring. Ka nako yeo, ga go le o tee wa bona yo a ilego a gata mogato wa pele wa go dira tirelo e tlwaelegilego e nyatšegago ya go hlapiša maoto a ba bangwe ao a tletšego marole. Jesu o ile a e dira. Ke moka a re: “Ke le beetše mohlala.”—Johane 13:2-15.
20 Go bonagala banna bao ba bonagatšago moya wa boikokobetšo go swana le wa Jesu ba tla ba le tirišano le go thekgana le basadi ba bona. Eupša go nyakega go se fele pelo. Ka morago bošegong bjona bjoo bja Paseka, baapostola ba ile ba ngangišana gape mabapi le gore ke mang mo gare ga bona yo a bonagalago e le yo mogolo. (Luka 22:24) Go dira diphetogo tseleng ya go nagana le ya boitshwaro gantši go tšea nako e telele e bile go direga ganyenyane-ganyenyane. Lega go le bjalo, ruri ke mo go putsago ge go e-ba le mafelelo a mabotse, go etša ge go bile bjalo go baapostola ba!
21. Ge banna ba lebeletšane le mathata lehono, ke’ng seo ba kgothaletšwago go se gopola le go se dira?
21 Lehono, manyalo a lebeletšane le ditlhohlo tše dikgolo go feta le ge e le neng pele. Ba bantši ga ba sa tšeela dikeno tša bona tša lenyalo godimo. Ka gona, banna, lebelelang mo lenyalo le thomilego gona. Gopolang gore Modimo wa rena yo lerato Jehofa o thomile lenyalo, e lego go le thea le go le hloma. O neile Morwa wa gagwe, Jesu, e se feela Molopolodi wa rena—Mophološi wa rena—eupša gape e le mohlala wo banna ba ka o ekišago.—Mateo 20:28; Johane 3:29; 1 Petro 2:21.
O be o tla Araba Bjang?
• Ke ka baka la’ng go le bohlokwa gore re lemoge mothomi wa lenyalo?
• Banna ba kgothaletšwa go rata basadi ba bona ka ditsela dife?
• Ke mehlala efe ya tsela yeo Jesu a ilego a swara barutiwa ba gagwe ka yona yeo e bontšhago kamoo monna a swanetšego go diriša bohlogo go swana le Kriste?
[Seswantšho go letlakala 14]
Ke ka baka la’ng banna ba swanetše go ithuta mohlaleng wo Jesu a ilego a swara basadi ka wona?
[Seswantšho go letlakala 15]
Jesu o ile a naganela barutiwa ba gagwe ge ba be ba lapile
[Seswantšho go letlakala 16]
Banna ba swanetše go eletša basadi ba bona ka tsela e botho le ka go kgetha mantšu gabotse